Τουρισμός: Η κλιματική αλλαγή αλλάζει τα ευρωπαϊκά δεδομένα – Το παράδειγμα της Ρόδου

Η κλι­μα­τική αλλαγή ανε­βά­ζει τις θερ­μο­κρα­σίες, προ­κα­λεί αλλού εκτε­τα­μέ­νες περιό­δους ξηρα­σίας κι αλλού πλημ­μύ­ρες, και φέρνει στο προ­σκή­νιο πυρ­κα­γιές που κατα­καίνε τερά­στιες εκτά­σεις. Από τις περιο­χές που πλήτ­το­νται περισ­σό­τερο είναι αυτές του ευρω­παϊ­κού Νότου, χώρες που βρέ­χο­νται από τη Μεσό­γειο, και απο­τε­λούν τον παρα­θε­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό των βόρειων…

Τα πράγ­ματα πλέον έχουν αλλάξει σημα­ντικά, και θα μπο­ρούσε να πει κανείς ότι ξανα­γρά­φουν τόσο τον χάρτη του του­ρι­σμού, όσο και ολό­κλη­ρης της βιο­μη­χα­νίας, εν γένει. Και αλλά­ζουν συνή­θειες.

Σε εκτενές τους δημο­σί­ευμα για το θέμα οι Financial Times, περι­γρά­φουν ένα σκηνικό σύμφωνα με το οποίο το προ­σω­πικό του ξενο­δο­χείου Rodos Princess Beach στη Ρόδο, είχε μια ασυ­νή­θι­στη δουλειά όταν προ­ε­τοί­μαζε το θέρετρο για την κορύ­φωση της καλο­και­ρι­νής περιό­δου: έξυναν τον φλοιό που είχε καεί από τους κορμούς των φοι­νί­κων, με θέα στην πισίνα.

«Τα ξυρί­σαμε για να φύγουν τα καμένα ξύλα, για να μην φοβη­θούν οι επι­σκέ­πτες από τις εικόνες της φωτιάς», ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά ο διευ­θυ­ντής του ξενο­δο­χείου Χρήστος Πανα­γιώ­του, ανα­φε­ρό­με­νος στις κατα­στρο­φι­κές πυρ­κα­γιές που μαί­νο­νταν στο νησί πριν από ένα χρόνο.

Του­ρι­σμός: Η κλι­μα­τική αλλαγή αλλάζει τον του­ρι­στικό χάρτη

«Με έδρα το Κιοτάρι της νότιας Ρόδου, το τετρά­στερο θέρετρο της Ρόδου βρέθηκε στο επί­κε­ντρο της κατα­στρο­φής. Σχεδόν το ένα τρίτο του κτιρίου, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της κου­ζί­νας, του εστια­το­ρίου και της ρεσε­ψιόν, κατα­στρά­φηκε στην πυρ­κα­γιά των 10 ημερών μαζί με ένα συνερ­γα­ζό­μενο ξενο­δο­χείο κοντά» γράφουν οι FT, υπεν­θυ­μί­ζο­ντας ότι τα κατε­στραμ­μένα από τη φωτιά δέντρα είναι πλέον το μόνο ορατό σημάδι της κατα­στροφή, μετά από την ανα­καί­νιση που στοί­χισε 10 εκατ. ευρώ.

Πώς και πού θα πρέπει να επεν­δύ­σουν ώστε να προ­σαρ­μο­στούν στην κλι­μα­τική αλλαγή, καθώς οι ταξι­διώ­τες ανα­ζη­τούν λιγό­τερο επι­κίν­δυ­νους προ­ο­ρι­σμούς.

Τα διλήμ­ματα που έχει ο ευρω­παϊ­κός του­ρι­σμός

Αυτό είναι μόνο ένα περι­στα­τικό, από τα πολλά: με τους κιν­δύ­νους από πυρ­κα­γιές, ξηρα­σίες και καύ­σω­νες να αυξά­νο­νται εγεί­ρε­ται ένα σημα­ντικό ερώτημα για την ευρω­παϊκή ταξι­διω­τική βιο­μη­χα­νία. Πώς και πού θα πρέπει να επεν­δύ­σουν ώστε να προ­σαρ­μο­στούν στην κλι­μα­τική αλλαγή, καθώς οι ταξι­διώ­τες ανα­ζη­τούν λιγό­τερο επι­κίν­δυ­νους προ­ο­ρι­σμούς.

«Γνω­ρί­ζουμε ότι [η κλι­μα­τική αλλαγή] απο­τε­λεί υπαρ­ξιακή απειλή για τον του­ρι­σμό», ανα­φέ­ρει στη βρε­τα­νική εφη­με­ρίδα, η Τεο­ντόρα Μαρίν­σκα, διευ­θύ­νουσα σύμ­βου­λος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Ταξι­διών, ενός μη κερ­δο­σκο­πι­κού οργα­νι­σμού που προωθεί τον του­ρι­σμό σε όλη την ήπειρο. «Και γνω­ρί­ζουμε ότι ο καιρός παίζει μεγάλο ρόλο όταν οι άνθρω­ποι επι­λέ­γουν τον προ­ο­ρι­σμό τους».

Μια παρη­γο­ριά για τους ξενο­δό­χους μπορεί να είναι ότι οι του­ρί­στες εξα­κο­λου­θούν να έρχο­νται αλλά δεν περιο­ρί­ζο­νται μόνο τους καλο­και­ρι­νούς μήνες.

Αλλαγή στους προ­ο­ρι­σμούς

Το πρα­κτο­ρείο πολυ­τε­λών ξενο­δο­χείων Little Emperors με έδρα το Ηνωμένο Βασί­λειο έχει βιώσει αυτή τη στροφή από πρώτο χέρι. Οι κρα­τή­σεις για την Ελλάδα, που είχαν αυξά­νο­νταν τα τελευ­ταία χρόνια με ετήσιο ρυθμό 20%, μειώ­θη­καν κατά 7% τον Ιούλιο και τον Αύγου­στο σε σύγκριση με πέρυσι, ενώ οι κρα­τή­σεις για απο­δρά­σεις στην αγγλική ύπαιθρο αυξή­θη­καν 17%, ενώ για Νορ­βη­γία και Σουηδία κατά 23%.

«Οι παρα­δο­σια­κοί παρα­λια­κοί προ­ο­ρι­σμοί έχουν γίνει λιγό­τερο ελκυ­στι­κοί κατά τη διάρ­κεια του καύσωνα», δήλωσε η διευ­θύ­νουσα σύμ­βου­λος Ρεμπέκα Μάσρι, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι οι περιο­χές που ήταν στο επί­κε­ντρο τα προη­γού­μενα καλο­καί­ρια, εμφα­νί­ζουν πλέον πιο αυξη­μένη ζήτηση το φθι­νό­πωρο.

Οι πελάτες κάνουν ολοένα και περισ­σό­τε­ρες κρα­τή­σεις της τελευ­ταίας στιγμής για να δουν πώς θα είναι ο καιρός. «Οι άνθρω­ποι δεν θέλουν να πάνε και να ξοδέ­ψουν όλα αυτά τα χρήματα σε πολυ­τε­λείς δια­κο­πές και να είναι κολ­λη­μέ­νοι σε ένα δωμάτιο με [κλι­μα­τι­στικό] και να μην μπορούν να βγουν έξω στο φως της ημέρας», εξηγεί η Μάσρι.

Με θέα την Ακρό­πολη

Το δημο­σί­ευμα ανα­φέ­ρε­ται και στην Αθήνα, τονί­ζο­ντας ότι μία μόνο δια­νυ­κτέ­ρευση στο ξενο­δο­χείο Μεγάλη Βρε­ταν­νία με θέα την Ακρό­πολη, αυτή τη στιγμή ξεκινά από περίπου 1.000 € τη βραδιά. Η Ακρό­πολη έκλεισε εν μέρει τον περα­σμένο μήνα καθώς οι θερ­μο­κρα­σίες ανέ­βη­καν περίπου στους 40 βαθμούς Κελσίου, ενώ χιλιά­δες Αθη­ναίοι κάτοι­κοι απο­μα­κρύν­θη­καν από τα σπίτια τους την περα­σμένη εβδο­μάδα καθώς οι πυρ­κα­γιές κατέ­κλυ­σαν τα περί­χωρα της ελλη­νι­κής πρω­τεύ­ου­σας, υπεν­θυ­μί­ζουν οι FT.

Μια παρη­γο­ριά για τους ξενο­δό­χους μπορεί να είναι ότι οι του­ρί­στες εξα­κο­λου­θούν να έρχο­νται αλλά δεν περιο­ρί­ζο­νται μόνο τους καλο­και­ρι­νούς μήνες.

Η Little Emperors ανέφερε για παρά­δειγμα, ότι οι κρα­τή­σεις για την Ελλάδα τον Σεπτέμ­βριο και τον Οκτώ­βριο αυξή­θη­καν κατά 31%, μια αύξηση που παρα­τη­ρεί­ται επίσης στη Νότια Γαλλία και την Ιταλία.

Η Ανδριάνα Χατζη­λα­ζά­ρου, διευ­θύ­ντρια μάρ­κε­τινγκ και μέλος του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου της H Hotels Collection, στην οποία ανήκει το Rodos Princess Beach ανα­φέ­ρει ότι η H Hotels εξε­τά­ζει μέτρα για την παρά­ταση της σεζόν από τις αρχές Νοεμ­βρίου έως τον Δεκέμ­βριο — εάν αυτό κριθεί οικο­νο­μικά συμ­φέ­ρον.

Αλλά μια παρα­τε­τα­μένη σεζόν σημαί­νει πρό­σληψη προ­σω­πι­κού για μεγα­λύ­τερο χρονικό διά­στημα και εξαρ­τά­ται επίσης από τα προ­γράμ­ματα πτήσεων.

Η H Hotels έχει εφαρ­μό­σει μια σειρά μέτρων για την πρόληψη της θερ­μο­πλη­ξίας, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της απο­στο­λής προει­δο­ποι­η­τι­κών μηνυ­μά­των στους επι­σκέ­πτες στα τηλέ­φωνά τους όταν η θερ­μο­κρα­σία ξεπερνά τους 40 βαθμούς Κελσίου. Ο όμιλος επίσης εξα­κο­λου­θεί να δια­πραγ­μα­τεύ­ε­ται μια απαί­τηση ασφά­λι­σης που σχε­τί­ζε­ται με πυρ­κα­γιά.

Η τοπική αυτο­διοί­κηση

Η τοπική αυτο­διοί­κηση εξε­τά­ζει και το μέλλον. Ο Γιώργος Τόππος, αντι­δή­μαρ­χος του­ρι­σμού και πολι­τι­σμού στη Ρόδο, δήλωσε ότι το νησί εκπονεί για πρώτη φορά ένα σχέδιο για να αξιο­λο­γή­σει πώς ο του­ρι­σμός, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του αριθμού των επι­σκε­πτών και των νέων ξενο­δο­χεια­κών εξε­λί­ξεων, επη­ρε­ά­ζει το τοπικό περι­βάλ­λον.

«Χρεια­ζό­μα­στε μια σωστή ισορ­ρο­πία [μεταξύ τους]. . . Δεν έχουμε κανένα πρό­βλημα αυτή τη στιγμή, αλλά θα πρέπει να το παρα­κο­λου­θούμε και μετά από 10 χρόνια, ίσως έχουμε πρό­βλημα», είπε.

Οι μεγα­λύ­τε­ρες εται­ρείες έχουν μεγα­λύ­τερη ευε­λι­ξία να προ­σαρ­μο­στούν, αλλά εξα­κο­λου­θούν να υπάρ­χουν και κίν­δυ­νοι και κόστος

Ερω­τη­θείς εάν υπάρχει ανάγκη περιο­ρι­σμού της ανά­πτυ­ξης, ο κ. Τόππος παρα­δέ­χθηκε ότι «ππορεί να χρεια­στεί να φρο­ντί­σουμε [αυτό το ζήτημα]».

Οι μεγα­λύ­τε­ρες εται­ρείες έχουν μεγα­λύ­τερη ευε­λι­ξία να προ­σαρ­μο­στούν, αλλά εξα­κο­λου­θούν να υπάρ­χουν και κίν­δυ­νοι και κόστος.

Ο του­ρι­σμός επε­κτεί­νε­ται βορειό­τερα

Η Hotelplan UK, εται­ρεία που έχει στο χαρ­το­φυ­λά­κιό της brands όπως η Inghams και η Inntravel, είχε ήδη απο­συρ­θεί από τα χιο­νο­δρο­μικά κέντρα χαμη­λό­τε­ρου υψο­μέ­τρου πριν από μια δεκα­ε­τία ως απά­ντηση στην έλλειψη χιονιού.

Σχε­διά­ζει να επε­κτα­θεί στις σκαν­δι­να­βι­κές χώρες και επίσης επεν­δύει στο σχε­δια­σμό και την εμπορία περισ­σό­τε­ρων πεζο­πο­ρι­κών περι­η­γή­σεων. Ο Τζον Μάνσελ, διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος της Inghams, πιστεύει ότι θα περά­σουν άλλα 20 χρόνια πριν η κλι­μα­τική αλλαγή επη­ρε­ά­σει δρα­μα­τικά τη βιο­μη­χα­νία, αλλά προει­δο­ποί­ησε:

«Δου­λεύ­ουμε με αυτά τα ξενο­δο­χεία εδώ και χρόνια. Έχουμε την υπο­χρέ­ωση να δια­σφα­λί­σουμε ότι θα συνε­χί­σουν να λει­τουρ­γούν. . . ακόμα και όταν λείπει χιόνι για να μπορείς να κάνεις σκι σωστά» σε μέρη όπως η Αυστρία και η Ιταλία.

Προ­σαρ­μογή στις αλλαγές

Η Tui, ο μεγα­λύ­τε­ρος ταξι­διω­τι­κός όμιλος της Ευρώπης, έχει επε­κτεί­νει τις προ­σφο­ρές του όλο το χρόνο στην Αττά­λεια της Τουρ­κίας και έχει επίσης αυξήσει τη χωρη­τι­κό­τητα για τη χει­με­ρινή περίοδο.

Ο διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος Σεμπά­στιαν Έμπελ δήλωσε στους Financial Times ότι η εται­ρεία βλέπει επίσης «ισχυρή ανά­πτυξη» στη βόρεια Ευρώπη, αν και η περιοχή αντι­προ­σω­πεύει μόνο το 1% των εργα­σιών του ομίλου.

Ωστόσο, υπο­στή­ριξε ότι οι καύ­σω­νες είναι απίθανο να επη­ρε­ά­σουν τον μαζικό θερινό του­ρι­σμό στη Μεσό­γειο, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι «ο πλη­θω­ρι­σμός του κόστους ή οι περιο­ρι­σμοί χωρη­τι­κό­τη­τας έχουν πολύ μεγα­λύ­τερο αντί­κτυπο στο πού πηγαί­νουν οι πελάτες», με πολλούς να τηρούν επίσης το χρο­νο­διά­γραμμα των σχο­λι­κών δια­κο­πών.

Η Tui ανέφερε κόστος 25 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ λόγω της εκκέ­νω­σης από την πυρ­κα­γιά της Ρόδου πέρυσι,

Αξίζει να σημειω­θεί ότι η Tui ανέφερε κόστος 25 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ λόγω της εκκέ­νω­σης από την πυρ­κα­γιά της Ρόδου πέρυσι, είχε δύο εβδο­μά­δες λιγό­τε­ρων κρα­τή­σεων μετά το περι­στα­τικό, ωστόσο ανέ­καμψε αμέσως.

Ο Ιωάννης Παπα­βα­σι­λείου, πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Ξενο­δό­χων Ρόδου, είπε ότι τα ξενο­δο­χεία στο νησί παρου­σί­α­σαν ετήσια αύξηση 15% στις κρα­τή­σεις φέτος, εν μέρει βοη­θού­μενα από το πρό­γραμμα της κυβέρ­νη­σης να προ­σφέ­ρει δωρεάν δια­κο­πές σε όσους εγκα­τέ­λει­ψαν πέρυσι.

Αμέσως μετά τις πυρ­κα­γιές του 2023, οι διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις στη Ρόδο μειώ­θη­καν κατά 11% τον Ιούλιο σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του προη­γού­με­νου έτους. Ωστόσο, για το σύνολο του έτους, αυξή­θη­καν κατά 3% στα 2,6 εκατ. σύμφωνα με την Ελλη­νική Συνο­μο­σπον­δία Του­ρι­σμού.

Η κ. Χατζη­λα­ζά­ρου πάντως δηλώνει ότι «δεν ανη­συ­χεί» για την κλι­μα­τική αλλαγή που ενδέ­χε­ται να δια­τα­ρά­ξει τον του­ρι­σμό. «Μπορεί να έρθει σύντομα. . . [αλλά] οι άνθρω­ποι που ζουν σε κρύα μέρη θα επι­λέ­ξουν παρα­λίες στη Μεσό­γειο», τόνισε.

Πηγή: ot.gr