Γεωργία Kαρά: Mια αφοσιωμένη νοσηλεύτρια, αναπολεί και εξομολογείται…

Πριν από πόσο καιρό συντα­ξιο­δο­τη­θή­κατε;

Κλείνω τέσσερα χρόνια, μετά από 36 χρόνια εργα­σίας. Από το 1986 και μετά εργά­στηκα στο Τμήμα Μεσο­γεια­κής Αναι­μίας, στο Αιμα­το­λο­γικό, με μια διακοπή από το 1996 μέχρι το 2000 λόγω των εγκυ­μο­σύ­νων και επα­νήλθα. Αρχικά Πρώτες Βοή­θειες, μετά Εξω­τε­ρικά Ιατρεία και επα­να­το­πο­θε­τή­θηκα στο Αιματολογικό-Ογκολογικό Τμήμα μέχρι που έφυγα το 2014.

Περά­σατε σχεδόν από όλα τα τμήματα.

Ναι, εκτός από τα χει­ρουρ­γικά. Κάποια στιγμή με έβαλαν στην παι­δια­τρική κλινική αλλά για προ­σω­πι­κούς λόγους, ευαι­σθη­σίας, δεν μπο­ρούσα να παρα­μείνω εκεί και έφυγα. Αυτό που μου έχει μείνει από τα χει­ρουρ­γικά, όπου πήγα μόνο για το πρώτο τρίμηνο, ήταν το φονικό που είχε γίνει στην Παλιά Πόλη, στο τέλος του 1977 όπου ένας με μια καρα­μπίνα πυρο­βό­λησε κάποιους ανθρώ­πους. Θυμάμαι το τρέξιμο που είχαμε κάνει τότε για να σωθούν αυτοί οι άνθρω­ποι. Κάποιοι δεν τα κατά­φε­ραν, τους σκότωσε…

Πώς κάνατε την επιλογή να γίνετε νοση­λεύ­τρια;

Επιλογή μου, ήταν να γίνω βιο­χη­μι­κός. Αλλά τότε τα οικο­νο­μικά της οικο­γέ­νειάς μου δεν το επέ­τρε­παν, ο πατέρας μου δεν με άφηνε να φύγω από τις Σέρρες, από εκεί είναι η κατα­γωγή μου. Και ο μόνος κοντι­νός τομέας τότε ήταν η νοση­λευ­τική σχολή Σερρών. Ηταν μονο­ε­τούς φοί­τη­σης και πήγα εκεί. Απορ­ρο­φή­θηκα αμέσως από το Νοσο­κο­μείο των Σερρών μόλις τελεί­ωσα τη Σχολή αλλά εγώ ήθελα να ανοίξω τα φτερά μου, να πάω παρα­κάτω, οπότε έψαξα και βρήκα ότι στη Ρόδο χρειά­ζο­νταν νοση­λευ­τές και έκτοτε είμαι εδώ, 40 χρόνια.

Ροδί­τισσα πια.

Ε, ναι. Περισ­σό­τερο Ροδί­τισσα, παρά Σερραία. Βέβαια η οικο­γέ­νειά μου είναι ακόμα εκεί, τα αδέλφια μου. Οι γονείς μου έχουν φύγει, ο πατέρας μου από καρκίνο. Η θεία μου, η αδελφή της μαμάς μου νόσησε από καρκίνο του μαστού, αλλά ευτυχώς απο­θε­ρα­πεύ­τηκε και σήμερα είναι μια χαρά. Θέλω να πω ότι έχω κι εγώ περι­στα­τικά καρ­κί­νου στην οικο­γέ­νειά μου.

Η νοση­λευ­τική πάντως, είναι ένα πολύ ιδιαί­τερο επάγ­γελμα.

Είναι λει­τούρ­γημα. Αν δεν το νιώ­σουμε ως λει­τούρ­γημα, δεν είμαστε νοση­λευ­τές, ασχέτως αν η ζωή μάς κάνει να θέλουμε τον μισθό μας γιατί πρέπει κι εμείς να επι­βιώ­σουμε. Από εκεί και πέρα, από τη στιγμή που κάνουμε αυτό το επάγ­γελμα πρέπει πρω­τί­στως να το βλέ­πουμε ως λει­τούρ­γημα και όχι ως εργασία.

Τώρα που έχετε συντα­ξιο­δο­τη­θεί, σας λείπει;

Μου λείπει πάρα πολύ. Πίστευα ότι δεν θα μπο­ρούσα μετά από τόσα χρόνια στο Νοσο­κο­μείο να απο­σπα­στώ από το χώρο, αλλά λένε ότι ο χρόνος είναι γιατρός. Με τον καιρό έχω αρχίσει να απο­μα­κρύ­νο­μαι. Βέβαια διατηρώ επαφές με συνα­δέλ­φους, που είναι και πολύ καλοί μου φίλοι. Είναι η δεύτερη οικο­γέ­νειά μου.

Οι νοση­λευ­τές, περνούν περισ­σό­τερο χρόνο με τον ασθενή απ΄όσο με τον γιατρό…

Εννο­εί­ται!

Αυτό, μοιραία, επι­φέ­ρει και δέσιμο.

Παλαιό­τερα το έκανα. Μετά στα­μά­τησα, γιατί είναι ψυχο­φθόρο. Δεν μπο­ρούσα να το αντέξω. Κρα­τούσα τις απο­στά­σεις μου όσο μπο­ρούσα βέβαια. Οσο είναι ο ασθενής στο νοσο­κο­μείο, και στα τμήματα αυτά είναι χρόνιοι οι ασθε­νείς, δένεσαι έτσι κι αλλιώς.

Βαθιά ανθρώ­πι­νες στιγμές, εκεί συνα­ντάς την ζωή και τον θάνατο…

Πραγ­μα­τικά.

Αν γυρ­νού­σατε τον χρόνο πίσω, θα επι­λέ­γατε πάλι την ίδια δουλειά;

Ναι, βεβαίως.

Παρότι ξεκι­νή­σατε για αλλού.

Αυτό ήταν ένα όνειρο, τελεί­ωσε. Μπήκα σε αυτή τη δουλειά, την αγάπησα, γιατί αν δεν την αγαπάς δεν μπορείς να απο­δώ­σεις, όχι μόνο στη νοση­λευ­τική αλλά σε όλες τις δου­λειές. Αυτό λέω και στα παιδιά μου. Αν δεν αγα­πή­σετε τη δουλειά σας, δεν θα απο­δώ­σετε δεν θα προ­χω­ρή­σετε.

Εσείς πάντως στο Νοσο­κο­μείο, είστε μια γνώριμη φυσιο­γνω­μία. Σχεδόν όλοι κάποια στιγμή, είτε με τον έναν τρόπο είτε με τον άλλον, σας έχουμε συνα­ντή­σει.

Με χαι­ρε­τάνε πολλές φορές στο δρόμο, κι εγώ κάποιους δεν τους θυμάμαι κι αισθά­νο­μαι άσχημα. Παρόλα αυτά πάντα ρωτάω, από πού με ξέρετε και ανα­νε­ώ­νουμε την γνω­ρι­μία μας. Με χαρο­ποιεί αυτό που με θυμού­νται και οι συνά­δελ­φοι και οι ασθε­νείς.

Ενας καλός νοση­λευ­τής, τι στοι­χεία πρέπει να έχει;

Πρώτ’ απ’ όλα πρέπει να είναι άνθρω­πος. Αν δεν είσαι άνθρω­πος δεν μπορείς να είσαι νοση­λευ­τής, δεν μπορείς να έρθεις κοντά στον ασθενή. Δεν μπορείς να του απο­σπά­σεις αυτό που πολλές φορές κρύβει και δεν το λέει ούτε στον γιατρό. Ακόμα και η οικο­γέ­νειά τους, πολλές φορές προ­σπα­θεί να κρύψει αυτό το τραγικό που συμ­βαί­νει, ακόμα και από τον ίδιο ασθενή, αλλά και οι ίδιοι δεν θέλουν να το πιστέ­ψουν σε πολλές περι­πτώ­σεις. Αυτό οφεί­λουμε να το σεβα­στούμε, δεν μπο­ρούμε εμείς να έχουμε άποψη για το πώς θέλει να το δια­χει­ρι­στεί η οικο­γέ­νεια. Εμείς ως νοση­λευ­τές πρέπει να είμαστε κοντά και στον ασθενή και στον συγγενή, γιατί πολλές φορές ο συγ­γε­νής χρειά­ζε­ται περισ­σό­τερη βοήθεια από τον ασθενή.

Είναι βαρύ φορτίο όμως αυτό…

Πολλοί μου λένε ότι από τότε που έφυγα από τη δουλειά, ανα­νε­ώ­θηκα. Μου έφυγε πραγ­μα­τικά αυτό το βάρος. Είναι βάρος μεγάλο να ζεις αυτούς τους ανθρώ­πους και να μην μπορείς πολλές φορές να τους βοη­θή­σεις.

Φαντά­ζο­μαι την ικα­νο­ποί­ηση όταν βλέπατε ανθρώ­πους που νοση­λεύ­τη­καν για μεγάλο χρονικό διά­στημα, να πηγαί­νουν σπίτι τους υγιείς. Σας ανα­ζη­τούν μετά;

Δεν μπο­ρείτε να φαντα­στείτε… Μεγάλη ικα­νο­ποί­ηση. Στο νοσο­κο­μείο, ακούω ότι με ζητάνε ακόμα και σήμερα, ρωτούν για μένα. Αυτό είναι ηθική ικα­νο­ποί­ηση.

Και στον αντί­ποδα βέβαια, για κάποιον που δεν τα κατα­φέρ­νει, εκτιμώ ότι κι εκεί βιώνετε πένθος.

Ανα­πό­φευ­κτα, πολλές φορές. Εχω πάρα πολλά μέσα μου… Πάρα πολλά. Δεν μπορώ να τα πω. Εζησα τρα­γι­κές κατα­στά­σεις, στην κυριο­λε­ξία. Δια­λύ­ο­νταν οικο­γέ­νειες εκεί μέσα.

Από την απώλεια των προ­σώ­πων εννο­είτε;

Όχι πάντα… Αυτά δεν μπο­ρούμε να τα συζη­τή­σουμε, είναι πώς το δια­χει­ρί­ζε­ται ο καθένας. Αλλά αυτά εμάς, μας μένουν, τα θυμό­μα­στε…Είναι η παροι­μία που λέει ότι μια μάνα μπορεί να θρέψει δέκα παιδιά, δέκα παιδιά δεν μπορούν να δουν μια μάνα. Αυτά όλα τα ζήσαμε, τα έζησα.

Από αυτά τα 36 χρόνια, που επι­τε­λέ­σατε αυτό το λει­τούρ­γημα, όπως το απο­κα­λείτε, τι σας έχει μείνει;

Η ικα­νο­ποί­ηση ότι έχω κάνει ό,τι καλύ­τερο μπο­ρούσα. Βοήθησα κόσμο, δεν έχω κανένα βάρος στη συνεί­δησή μου. Αυτός που με έμαθε πάρα πολλά πράγ­ματα ήταν ο κ. Μανώλης Κου­κά­κης, ο πρώην διευ­θυ­ντής μου στο Αιμα­το­λο­γικό, ο οποίος συντα­ξιο­δο­τή­θηκε πριν από εμένα. Ήρθε γύρω στο 1990-1991 και από τότε ήμασταν συνέ­χεια μαζί. Οργά­νωσε το Αιμα­το­λο­γικό και το Ογκο­λο­γικό, πάλεψε πάρα πολύ. Είχε έρθει ως γιατρός αιμα­το­λό­γος αλλά είχε και την ογκο­λο­γία, και τότε ήθελε να βοη­θή­σει αυτούς τους ανθρώ­πους. Βρήκε τον τρόπο και το έκανε… Μπράβο του, εγώ ήμουν δίπλα του. Εκανε ό,τι περισ­σό­τερο μπο­ρούσε για την ροδιακή κοι­νω­νία. Με την ευκαι­ρία θέλω να πω ένα μεγάλο ευχα­ρι­στώ για την συνερ­γα­σία που είχαμε, στην διευ­θύ­ντρια του Τμή­μα­τος Μεσο­γεια­κής Αναι­μίας κ. Πολυ­ξένη Μαΐλη, στον επι­με­λητή Α΄κ. Γιάννη Κόνσολα και στις συνα­δέλ­φους μου νοση­λεύ­τριες στο Αιμα­το­λο­γικό – Ογκο­λο­γικό Όλγα Καραγιάννη-Παναγιωτοπούλου και Βάσω Πεχλι­βάνη.

Η δουλειά του νοση­λευτή, επη­ρε­ά­ζει την προ­σω­πική ζωή;

Το σωστό είναι να μην την επη­ρε­ά­ζει, να έχουμε δια­χω­ρί­σει τη δουλειά από την οικο­γέ­νεια όμως αυτό δεν συμ­βαί­νει πάντα. Ανθρω­πί­νως δεν μπορεί να συμβεί. Με ρωτή­σατε προη­γου­μέ­νως αν δενό­μα­στε με τον ασθενή… γίνεται αυτό. Όταν δενό­μα­στε, παίρ­νουμε το πρό­βλημα στο σπίτι. Και το συζη­τάμε και το σκε­φτό­μα­στε και σε πολλές κηδείες έχω πάει…

Η οικο­γέ­νεια έδειχνε κατα­νό­ηση;

Εμεινα χήρα στα 42 μου χρόνια, με δύο μωρά. Τα αγόρια μου ήταν μεγάλα αλλά τα κορί­τσια μου ήταν 2 και 4,5 ετών. Η αλήθεια είναι ότι η υπη­ρε­σία με βοήθησε να εργά­ζο­μαι τα πρωινά για να μπορώ να έχω τον έλεγχο των παιδιών, να τα μεγα­λώσω, και τους ευχα­ρι­στώ όλους τους συνα­δέλ­φους και συνερ­γά­τες που έδειξαν κατα­νό­ηση και εκείνο τον καιρό στά­θη­καν δίπλα μου. Το ξεπέ­ρασα κι αυτό…

Τη στολή σας, την έχετε ακόμα;

Ολες!

Είναι κάτι που δεν θέλετε να απο­χω­ρι­στείτε.

Όχι, τις κρατώ για ενθύμιο.

Αυτό δείχνει και πόσο την αγα­πή­σατε τη δουλειά.

Πάρα πολύ. Και γι’ αυτό λέω ότι απέδωσα, επειδή την αγα­πούσα.

Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που σας έρχεται στο μυαλό όταν σκέ­φτε­στε τα 36 χρόνια στο Νοσο­κο­μείο της Ρόδου.

Πώς ξεκι­νή­σαμε, με τι μόχθο… Γιατί τότε, το 1977 που ήρθα στη Ρόδο, ακόμα χρη­σι­μο­ποιού­σαμε γυά­λι­νες σύριγ­γες. Τις βράζαμε το βράδυ, ξεβου­λώ­ναμε τις βελόνες, πλέναμε τα γάντια, τα απλώ­ναμε, τα απο­στει­ρώ­ναμε. Στα­διακά πήρε την άνοδο το Νοσο­κο­μείο της Ρόδου. Δεν υπήρχαν γάζες, δε υπήρχαν χαρ­το­βάμ­βακα, δεν υπήρχαν γάντια… Τα σεντό­νια… Κάποια στιγμή που μας κάνανε τα αυστρα­λιανά (αντι­γόνα) βρε­θή­καμε πολλοί θετικοί. Επόμενο ήταν, διότι όλες τις δου­λειές τις κάναμε με τα χέρια μας. Δεν υπήρχε δια­χω­ρι­σμός καθη­κό­ντων τότε, όλοι κάναμε τα πάντα. Τώρα που φτάσαμε στο σημε­ρινό επίπεδο, για εμάς ήταν παι­χνι­δάκι. Ελεγα στα νέα παιδιά,” δεν περά­σατε αυτά που περά­σαμε εμείς, αν τα περ­νού­σατε, τι θα κάνατε;”.

Η απόφαση για την συντα­ξιο­δό­τηση ήταν εύκολη ή δύσκολη;

Λογικά θα έπρεπε να φύγω από το 2008, πριν από την κρίση. Αλλά πήγαινα να υποβάλω την παραί­τησή μου κι έφευγα. Δεν ήθελα, δεν μπο­ρούσα, έκλαιγα… Και μέχρι κάποια στιγμή έλεγα, «δεν μπορώ να φύγω από το νοσο­κο­μείο, είναι το δεύτερο σπίτι μου». Οι κατα­στά­σεις οι οικο­νο­μι­κές με ανά­γκα­σαν στο τέλος να παραι­τηθώ…

Σήμερα πηγαί­νετε στο Νοσο­κο­μείο;

Ναι βέβαια, πηγαίνω ως επι­σκέ­πτρια. Βλέπω τους συνα­δέλ­φους μου, τους φίλους μου, τους συνερ­γά­τες μου. Εκεί­νους που ήμουν πιο πολύ δεμένη. Βοηθώ όσο μπορώ τον Σύλλογο Καρ­κι­νο­πα­θών και προ­σφέρω την βοήθειά μου σε όποιον την ζητήσει.

Στους νέους συνα­δέλ­φους σας που ξεκι­νούν τώρα και ονει­ρεύ­ο­νται να ασχο­λη­θούν με την νοση­λευ­τική ή σε όσους κάνουν τώρα τα πρώτα τους βήματα, τι θα θέλατε να πείτε;

Να αγα­πή­σουν πρώτ’ απ΄όλα τη δουλειά τους. Κι αυτό θα τους ξεκου­ρά­σει. Όταν αγαπάς τη δουλειά σου, δεν κου­ρά­ζε­σαι. Ακόμα και στις άδειές μου και στα ρεπό μου, περ­νούσα χρόνο στο νοσο­κο­μείο. Εστω και για μια δύο ώρες, πήγαινα να δω αν με χρειά­ζο­νταν. Ημασταν μόνο δύο νοση­λεύ­τριες και χρεια­ζό­μα­σταν η μία την άλλη, δεν μπο­ρούσα να μην πάω να βοηθήσω