Ερώτηση Τσίπρα σε Μιχελάκη για τις δημοτικές εκλογές

Με τον τίτλο: «Μεθο­δεύ­σεις σχετικά με την ημε­ρο­μη­νία διε­ξα­γω­γής των προ­σε­χών αυτο­διοι­κη­τι­κών εκλογών» ο επι­κε­φα­λής, καθώς και ακόμη πέντε βου­λευ­τές του κόμ­μα­τος της αξιω­μα­τι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης ρωτούν τον υπουργό Εσω­τε­ρι­κών να μάθουν αν:

«1. Σκο­πεύει η κυβέρ­νηση να προ­χω­ρή­σει σε ιδιαί­τερη πράξη προ­κή­ρυ­ξης, μέσω της έκδοσης προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος για τις αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές, είτε αυτο­τε­λώς είτε σε ενιαίο π.δ. με την προ­κή­ρυξη των ευρω­ε­κλο­γών;

2. Έχει ζητήσει η κυβέρ­νηση σχετική γνω­μο­δό­τηση για την στην πραγ­μα­τι­κό­τητα παρά­νομη μεθό­δευσή της από το Νομικό Συμ­βού­λιο του Κράτους και ποιο το περιε­χό­μενο αυτής;»

Ανα­λυ­τικά όλη η ερώτηση που κατα­τέ­θηκε ανα­φέ­ρει:

«Τον Μάιο του 2010, κατά τη συζή­τηση στην Ολο­μέ­λεια της Βουλής του σχεδίου νόμου του τότε Υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών, Απο­κέ­ντρω­σης και Ηλε­κτρο­νι­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης «Νέα Αρχι­τε­κτο­νική της Αυτο­διοί­κη­σης και της Αποκεντρωµένης Διοίκησης-Πρόγραµµα Καλ­λι­κρά­της» (ήδη Ν. 3852/2010), είχαμε τονίσει ότι ο «Καλ­λι­κρά­της» θα δια­τη­ρούσε και θα επε­ξέ­τεινε «το καλ­πο­νο­θευ­τικό σύστημα εκλογής περι­φε­ρειαρ­χών και δημάρ­χων», ανα­δει­κνύ­ο­ντας τις πολι­τι­κές στρε­βλώ­σεις που θα προ­έ­κυ­πταν τόσο από το ακραία πλειο­ψη­φικό εκλο­γικό σύστημα που εισή­γαγε, το οποίο ενί­σχυσε «τον αρχη­γικό περι­φε­ρειαρ­χο­κε­ντρικό και δημαρ­χο­κε­ντρικό χαρα­κτήρα της διοί­κη­σης», όσο και από την ταυ­τό­χρονη διε­ξα­γωγή των αυτο­διοι­κη­τι­κών εκλογών με τις ευρω­ε­κλο­γές, που θα είχε ως απο­τέ­λε­σμα την υπο­βάθ­μιση και τη συσκό­τιση των πολι­τι­κών δια­κυ­βευ­μά­των και των δύο εκλο­γι­κών ανα­με­τρή­σεων, ενώ παράλ­ληλα θα προ­κα­λούσε και σημα­ντικά, ενδε­χο­μέ­νως δε και ανυ­πέρ­βλητα, νομικά και θεσμικά αδιέ­ξοδα.

Ειδικά σε σχέση με το τελευ­ταίο ζήτημα, η επιλογή της ταυ­τό­χρο­νης διε­ξα­γω­γής των αυτο­διοι­κη­τι­κών και των ευρω­παϊ­κών εκλογών αιτιο­λο­γή­θηκε από την τότε κυβέρ­νηση και όσους υπο­στή­ρι­ξαν τη μεταρ­ρύθ­μιση του «Καλ­λι­κράτη», με δύο κατά βάση επι­χει­ρή­ματα:

Πρώτον, ότι «η ρύθμιση αυτή μειώνει το κόστος των εκλο­γι­κών δια­δι­κα­σιών, καθώς και το κόστος των εκλο­γι­κών δαπανών, αφού εφεξής οι δημο­τι­κές και περι­φε­ρεια­κές εκλογές θα διε­ξά­γο­νται ταυ­το­χρό­νως με τις ευρω­ε­κλο­γές» (Αιτιο­λο­γική Έκθεση σ/ν «Καλ­λι­κράτη», σ. 25). Συγκε­κρι­μένα, όπως ανέφερε ο τότε Υπουρ­γός ΕΣΑΗΔ, κ. Γ. Ραγκού­σης στην ομιλία του στη Διαρκή Επι­τροπή Δημό­σιας Διοί­κη­σης, Δημό­σιας Τάξης και Δικαιο­σύ­νης της Βουλής με θέμα το Πρό­γραμμα «Καλ­λι­κρά­της» (3/10/2010), «η σύμ­πτωση των δύο εκλο­γι­κών δια­δι­κα­σιών, δημο­τι­κών εκλογών και ευρω­ε­κλο­γών δεν εξοι­κο­νο­μεί μόνο λει­τουρ­γικά έξοδα αλλά και τις δαπάνες των αντί­στοι­χων κομ­μα­τι­κών προ­ε­κλο­γι­κών δρα­στη­ριο­τή­των».

Δεύ­τε­ρον, ότι «η σύμ­πτωση των δύο εκλο­γι­κών αυτών δια­δι­κα­σιών θα διευ­κο­λύ­νει τη συμ­με­τοχή στις ευρω­ε­κλο­γές, ένα κρίσιμο θέμα για τη δημο­κρα­τία αλλά και το νόημα, το ουσια­στικό νόημα αυτής της πανευ­ρω­παϊ­κής εκλο­γι­κής ανα­μέ­τρη­σης» (Ομιλία του τότε Υπουρ­γού ΕΣΑΗΔ, κ. Γ. Ραγκούση, στο Υπουρ­γικό Συμ­βού­λιο κατά την παρου­σί­αση του Προ­γράμ­μα­τος «Καλ­λι­κρά­της» – 28/4/2010).

Ωστόσο, με βάση τις μέχρι σήμερα «διαρ­ροές», αλλά και την επίσημη και ρητή πλέον δήλωση του νυν Υπουρ­γού Εσω­τε­ρι­κών, κ. Γ. Μιχε­λάκη, στον τηλε­ο­πτικό σταθμό MEGA, στις 11/12/2013, η κυβέρ­νηση προωθεί μία απα­ρά­δε­κτη κατά τη γνώμη μας μεθό­δευση, σχετικά με την ημε­ρο­μη­νία διε­ξα­γω­γής των προ­σε­χών αυτο­διοι­κη­τι­κών εκλογών, κατά παρά­βαση τόσο του ίδιου του «γράμ­μα­τος» του νόμου (άρθρα 9 και 114 Ν. 3852/2010), όσο και της κοινής λογικής.

Συγκε­κρι­μένα, τα άρθρα 9 και 114 του Ν. 3852/2010 προ­βλέ­πουν ρητά ότι «η εκλογή στα ανωτέρω αξιώ­ματα [ενν. του δημάρ­χου, των δημο­τι­κών συμ­βού­λων, των συμ­βού­λων της δημο­τι­κής ή τοπικής κοι­νό­τη­τας και των εκπρο­σώ­πων της τοπικής κοι­νό­τη­τας, καθώς και του περι­φε­ρειάρχη, των αντι­πε­ρι­φε­ρειαρ­χών και των περι­φε­ρεια­κών συμ­βού­λων αντί­στοιχα] γίνεται την ίδια μέρα διε­νέρ­γειας της ψηφο­φο­ρίας για την εκλογή των Ελλήνων μελών του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου». Και, ασφαλώς, όπως προ­κύ­πτει τόσο από τη συστη­μα­τική ένταξη των σχε­τι­κών δια­τά­ξεων στο Ν. 3852/2010, όσο και από την κοινή αντί­ληψη, ως εκλογή των αιρετών οργάνων των ΟΤΑ νοείται πάντοτε η «πρώτη Κυριακή», αφού ο δεύ­τε­ρος γύρος είναι επα­να­λη­πτι­κός και έχει επι­κου­ρικό και δυνη­τικό χαρα­κτήρα, μόνο για την περί­πτωση που δεν ολο­κλη­ρω­θεί η εκλογή επι­τυ­χώς κατά τους όρους του νόμου (ενδει­κτικά, σε όλες τις εκλο­γι­κές ανα­με­τρή­σεις από το 2002 και μετά περίπου στο 40% των Δήμων δεν χρειά­στηκε η πραγ­μα­το­ποί­ηση επα­να­λη­πτι­κών εκλογών). Εξάλλου, υπάρ­χουν και αξιώ­ματα, όπως αυτό του εκπρο­σώ­που της τοπικής κοι­νό­τη­τας, για τα οποία δεν προ­βλέ­πε­ται καθόλου επα­να­λη­πτική ψηφο­φο­ρία (άρθρο 37 Ν. 3852/2010), επο­μέ­νως κάθε εκλογή τους σε μέρα που δεν συμπί­πτει με τις ευρω­ε­κλο­γές παρα­βιά­ζει ευθέως το «γράμμα» του άρθρου 9 του ίδιου νόμου.

Άλλωστε, η επιλογή της ταυ­τό­χρο­νης διε­ξα­γω­γής των ευρω­ε­κλο­γών με τον «δεύτερο γύρο» των αυτο­διοι­κη­τι­κών εκλογών – εάν και όπου αυτός κατα­στεί ανα­γκαίος – υπο­νο­μεύει ευθέως όλη τη συλ­λο­γι­στική στην οποία στη­ρί­χθηκε εξαρχής η θέσπιση της ταυ­τό­χρο­νης διε­ξα­γω­γής αυτο­διοι­κη­τι­κών και ευρω­παϊ­κών εκλογών, αφού:

1ον. Ο περιο­ρι­σμός των δαπανών – τόσο του κράτους όσο και των κομ­μά­των – δεν επι­τυγ­χά­νε­ται, καθώς θα απαι­τη­θεί να στηθούν κάλπες και τη δεύτερη Κυριακή σε όλη τη χώρα, ακόμα και στις περιο­χές όπου οι επι­τυ­χό­ντες δημο­τι­κοί/περι­φε­ρεια­κοί συν­δυα­σμοί θα έχουν συμπλη­ρώ­σει το απαι­τού­μενο από το νόμο όριο για την εκλογή τους από την πρώτη Κυριακή, ενώ επίσης τα μικρό­τερα κόμματα – των οποίων οι συν­δυα­σμοί πιθα­νό­τατα δεν θα έχουν εισέλ­θει στο «δεύτερο γύρο» των αυτο­διοι­κη­τι­κών εκλογών – θα υπο­χρε­ω­θούν να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν επι­πλέον δαπάνες για την κινη­το­ποί­ηση του εκλο­γι­κού τους μηχα­νι­σμού και τη δεύτερη Κυριακή.

2ον. Ο στόχος της ενί­σχυ­σης της συμ­με­το­χής των εκλο­γέων στις ευρω­παϊ­κές εκλογές υπο­νο­μεύ­ε­ται, αφού – ως γνωστόν – η συμ­με­τοχή στο «δεύτερο γύρο» των δημο­τι­κών και περι­φε­ρεια­κών εκλογών είναι δια­χρο­νικά μικρό­τερη σε σχέση με τον πρώτο γύρο, λαμ­βα­νο­μέ­νου υπόψη και του γεγο­νό­τος ότι σε αρκετές περιο­χές της χώρας οι δημο­τι­κές και περι­φε­ρεια­κές αρχές θα έχουν ήδη εκλεγεί από την πρώτη Κυριακή (ενδει­κτικά, στις τελευ­ταίες περι­φε­ρεια­κές εκλογές η συμ­με­τοχή ήταν 60,8% στον α’ γύρο και 46,68% στον β’ γύρο και στις τελευ­ταίες δημο­τι­κές εκλογές ήταν 61,03% και 49,25% αντί­στοιχα).

Επειδή ο εν λόγω επι­χει­ρού­με­νος τακτι­κός ελιγμός δεν είναι ο πρώτος, αλλά έρχεται σε συνέ­χεια διά­φο­ρων σενα­ρίων που έχει κατά καιρούς δια­κι­νή­σει ο Υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών, περί παρά­νο­μης παρά­τα­σης της θητείας των αυτο­διοι­κη­τι­κών αρχών έως και ενάμιση χρόνο (ως τον Οκτώ­βριο του 2015), περί της επι­χει­ρη­θεί­σας τρο­πο­ποί­η­σης του εκλο­γι­κού συστή­μα­τος για τους ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού, αλλά και περί αλλαγής της χωρο­τα­ξι­κής διάρ­θρω­σης των Δήμων.

Επειδή η διαρκής δια­κί­νηση τέτοιων σενα­ρίων έχει δημιουρ­γή­σει σημα­ντική θεσμική ανα­σφά­λεια στο χώρο της Αυτο­διοί­κη­σης και έχει προ­κα­λέ­σει εύλογες υπό­νοιες ότι υπη­ρε­τεί ιδιο­τελή μικρο­κομ­μα­τικά συμ­φέ­ρο­ντα των κυβερ­νη­τι­κών εταίρων.

Επειδή επι­λέ­γο­ντας τέτοιου είδους παρά­νο­μες και αντι­δη­μο­κρα­τι­κές μεθο­δεύ­σεις, η κυβέρ­νηση βρί­σκε­ται εκτός των άλλων εκτε­θει­μένη και για το ότι η ίδια παρα­βιά­ζει το νόμο που θέσπισε και τους στόχους που εξήγ­γειλε, θυσιά­ζο­ντας όλα τα επι­χει­ρή­ματα περί δήθεν εξοι­κο­νό­μη­σης δαπανών και ενί­σχυ­σης της συμ­με­το­χής των πολιτών στις ευρω­ε­κλο­γές, στο όνομα μικρο­κομ­μα­τι­κών σκο­πι­μο­τή­των.

Επειδή τέτοιου είδους παρά­νο­μοι και αντι­δη­μο­κρα­τι­κοί χει­ρι­σμοί που επι­διώ­κουν να «χει­ρα­γω­γή­σουν» τη γνήσια και ανό­θευτη έκφραση της λαϊκής βού­λη­σης δεν μπορούν και δεν πρό­κει­ται σε καμία περί­πτωση να γίνουν ανεκτοί.

Επειδή όλες οι προη­γού­με­νες αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές – όπως και οι επι­κεί­με­νες – γινόταν σε συγκε­κρι­μένη εκ του νόμου καθο­ρι­σμένη ημε­ρο­μη­νία, επο­μέ­νως δεν απαι­τού­νταν ιδιαί­τερη πράξη προ­κή­ρυ­ξης για τη διε­ξα­γωγή τους.

Επειδή η εξοι­κο­νό­μηση λει­τουρ­γι­κών δαπανών του κράτους από την ταυ­τό­χρονη διε­ξα­γωγή των ευρω­ε­κλο­γών και του α’ γύρου των αυτο­διοι­κη­τι­κών εκλογών υπο­λο­γί­ζε­ται από τον μεν πρώην Υπουργό Εσω­τε­ρι­κών και βασικό ειση­γητή και εμπνευ­στή του «Καλ­λι­κράτη», κ. Γ. Ραγκούση, σε περίπου 50 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, από το δε Γενικό Λογι­στή­ριο του Κράτους (Ειδική Έκθεση Γ.Λ.Κ. κατ’ άρθρο 75 παρ. 1 του Συντάγ­μα­τος στο σ/ν του «Καλ­λι­κράτη») σε 75 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ.

Ερω­τά­ται ο κ. Υπουρ­γός:

1. Σκο­πεύει η κυβέρ­νηση να προ­χω­ρή­σει σε ιδιαί­τερη πράξη προ­κή­ρυ­ξης, μέσω της έκδοσης προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος για τις αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές, είτε αυτο­τε­λώς είτε σε ενιαίο π.δ. με την προ­κή­ρυξη των ευρω­ε­κλο­γών;

2. Έχει ζητήσει η κυβέρ­νηση σχετική γνω­μο­δό­τηση για την στην πραγ­μα­τι­κό­τητα παρά­νομη μεθό­δευσή της από το Νομικό Συμ­βού­λιο του Κράτους και ποιο το περιε­χό­μενο αυτής;

3. Πώς δικαιο­λο­γεί η κυβέρ­νηση την επιλογή της να σπα­τα­λή­σει, και δη κατά τρόπο παρά­νομο, 50 και πλέον εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, για να εξυ­πη­ρε­τή­σει μικρο­κομ­μα­τι­κές της σκο­πι­μό­τη­τες, τη στιγμή που επι­βάλ­λει ανάλ­γητα μέτρα λιτό­τη­τας ακόμα και στα πιο αδύναμα τμήματα της ελλη­νι­κής κοι­νω­νίας;»