Νέο τοπίο από το 2021 σε προσφυγικό – μεταναστευτικό

Eντελώς δια­φο­ρε­τικό είναι το τοπίο που δια­μορ­φώ­νε­ται από τον και­νούρ­γιο χρόνο στο πεδίο του προ­σφυ­γι­κού/ μετα­να­στευ­τι­κού, με το υπουρ­γείο Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου να έχει πλέον τον πρώτο λόγο στις πολι­τι­κές που εφαρ­μό­ζο­νται αλλά και στη δια­χεί­ριση και κατα­νομή των κον­δυ­λίων, τα οποία προ­έρ­χο­νται κυρίως από την Ε.Ε. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι κάποιες παλαιές ΜΚΟ (μη κυβερ­νη­τι­κές οργα­νώ­σεις) απο­χω­ρούν ή αλλά­ζουν αντι­κεί­μενο, ενώ νέες κάνουν την εμφά­νισή τους. Η δρα­στική μείωση των προ­σφυ­γι­κών/μετα­να­στευ­τι­κών ροών το 2020 σε σχέση με τα προη­γού­μενα χρόνια –14.430 άτομα φέτος σε σχέση με 65.337 πέρυσι– σημαί­νει ότι η διαρκής ανα­ζή­τηση νέων χώρων για τη δημιουρ­γία επι­πλέον θέσεων φιλο­ξε­νίας τίθεται πλέον σε δεύτερη μοίρα. Την ίδια στιγμή, 69.600 αιτού­ντες άσυλο (εκ των οποίων περίπου 3.500 έχουν χαρα­κτη­ρι­στεί πρό­σφυ­γες αλλά δεν έχουν ακόμα εγκα­τα­λεί­ψει τις δομές φιλο­ξε­νίας) παρα­μέ­νουν φιλο­ξε­νού­με­νοι στη χώρα.

Στο μεταξύ, από τον Ιανουά­ριο του 2020 έως και το τέλος Νοεμ­βρίου του ίδιου χρόνου περίπου 35.000 άτομα έλαβαν άσυλο στην Ελλάδα. Ηδη, τα προη­γού­μενα χρόνια πάνω από 50.000 άτομα έχουν λάβει άσυλο και άρα έχουν το καθε­στώς πρό­σφυγα. Οι περισ­σό­τε­ροι από αυτούς δεν γνω­ρί­ζουμε καν αν βρί­σκο­νται ακόμα στην Ελλάδα εφόσον έχουν δικαί­ωμα αφού βγάλουν ταξι­διω­τικά έγγραφα να ταξι­δέ­ψουν για τρεις μήνες σε οποια­δή­ποτε χώρα της Ε.Ε. επι­θυ­μούν. Αξίζει να σημειω­θεί ότι από τις αρχές Δεκεμ­βρίου έως και τις 18 του ίδιου μήνα είχαν εκδοθεί από τις αρμό­διες αστυ­νο­μι­κές υπη­ρε­σίες 1.300 ταξι­διω­τικά έγγραφα για ανα­γνω­ρι­σμέ­νους πρό­σφυ­γες και τα μέλη των οικο­γε­νειών τους.

Το ελλη­νικό κράτος με την οικο­νο­μική στήριξη της Ε.Ε. είναι υπο­χρε­ω­μένο να προ­σφέ­ρει στέγαση και σίτιση καθώς και ιατρο­φαρ­μα­κευ­τική περί­θαλψη σε 69.000 αιτού­ντες άσυλο που βρί­σκο­νται στην ενδο­χώρα και έχουν εντα­χθεί στο σύστημα υπο­δο­χής, ταυ­το­ποί­η­σης και στη συνέ­χεια φιλο­ξε­νίας, όπως εξηγεί στέ­λε­χος του υπουρ­γείου Μετα­νά­στευ­σης. Σχεδόν 30.000 παρα­μέ­νουν στα 32 κέντρα φιλοξενίας-καταυλισμούς σε όλη τη χώρα. Το πρό­γραμμα φιλο­ξε­νίας σε ξενο­δο­χεία ανα­μέ­νε­ται να «κλείσει» για τους αιτού­ντες άσυλο έως το τέλος του έτους. Ωστόσο, κάποια ξενο­δο­χεία θα συνε­χί­σουν να λει­τουρ­γούν υπό την ευθύνη του Διε­θνούς Οργα­νι­σμού Μετα­νά­στευ­σης (ΔΟΜ), ώστε σε αυτά να φιλο­ξε­νού­νται για διά­στημα από δύο εβδο­μά­δες έως δύο μήνες οι πρό­σφυ­γες που φτάνουν από τα νησιά έως ότου εντα­χθούν στο πρό­γραμμα ένταξης HELIOS, σύμφωνα πάντα με όσα ανα­φέ­ρει το ίδιο στέ­λε­χος.

Παρά τις δηλώ­σεις του υπουρ­γού Μετα­νά­στευ­σης, Νότη Μητα­ράκη, στις αρχές του έτους σε συνε­δρί­αση της Κεντρι­κής Ενωσης Δήμων Ελλάδας ότι το πρό­γραμμα της φιλο­ξε­νίας αιτού­ντων άσυλο σε δια­με­ρί­σματα δεν θα συνε­χι­στεί, ήδη έχει προ­κη­ρυ­χθεί το «Πρό­γραμμα Εστία 2021» με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 91.500.000 ευρώ.

Το νέο «Εστία» δια­χει­ρί­ζε­ται πλέον το υπουρ­γείο Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου και όχι η Υπατη Αρμο­στεία όπως συνέ­βαινε στο προη­γού­μενο πρό­γραμμα. Και στις δύο περι­πτώ­σεις, πάντως, το πρό­γραμμα υλο­ποιεί­ται μέσα από ΜΚΟ ή δήμους οι οποίοι λει­τουρ­γούν ως εταίροι του φορέα υλο­ποί­η­σης. Οργα­νώ­σεις όπως η Solidarity Now απο­φά­σι­σαν να μη συμ­με­τέ­χουν στο νέο «Εστία», καθώς εκτι­μούν ότι δεν καλύ­πτει τις επι­πλέον ανάγκες των αιτού­ντων άσυλο. «Το νέο πρό­γραμμα είναι συρ­ρι­κνω­μένο, απλώς ένα στε­γα­στικό πρό­γραμμα που δεν λαμ­βά­νει υπ’ όψιν του τις αυξη­μέ­νες ανάγκες αυτών των ανθρώ­πων. Σε κάθε περί­πτωση, αυτό μπορεί να το κάνει ο καθένας και εμείς θέλουμε να στρα­φούμε σε δράσεις στις οποίες θα μπο­ρού­σαμε να αξιο­ποι­ή­σουμε την εμπει­ρία μας και έτσι να είμαστε πιο χρή­σι­μοι», λέει στην «Κ» η Αντι­γόνη Λυμπε­ράκη, γενική διευ­θύ­ντρια της οργά­νω­σης.

Αξίζει, πάντως, να σημειω­θεί ότι το ημε­ρή­σιο κόστος ανά δικαιούχο που ανα­φε­ρό­ταν στην πρώτη προ­κή­ρυξη και το οποίο κρίθηκε χαμηλό και απο­θάρ­ρυνε κάποιους από να εκδη­λώ­σουν ενδια­φέ­ρον, στη συνέ­χεια, στη δεύτερη πρό­σκληση που δημο­σιεύ­θηκε, ανα­θε­ω­ρή­θηκε προς τα επάνω.

H οργά­νωση «Περι­χώ­ρη­σις», η οποία δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στην Κατε­ρίνη, συμ­με­τείχε στο προη­γού­μενο πρό­γραμμα «Εστία» ως εταίρος της Υπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ από το 2016. Οπως σημειώ­νει σε ανα­κοί­νωσή του προς το Δ.Σ. της οργά­νω­σης ο πρό­ε­δρος Πάρις Παπα­γε­ωρ­γίου, «αρχικά το υπουρ­γείο μας είχε κάνει σαφές ότι προ­τί­θε­ται να συνερ­γα­στεί για το ερχό­μενο “Εστία ΙΙ” με τους παρό­ντες εταί­ρους της Υ.Α.». Μάλιστα, όπως επι­ση­μαί­νει, γι’ αυτό τον λόγο η οργά­νωση εγγρά­φηκε στο μητρώο του υπουρ­γείου, άρα πλη­ρούσε τις σχε­τι­κές προ­ϋ­πο­θέ­σεις. Ομως, η πρώτη πρό­σκληση του υπουρ­γείου που δημο­σιεύ­θηκε τον Ιούνιο του 2020, δημιούρ­γησε μεγάλη ανη­συ­χία, καθώς προ­έ­βλεπε σημα­ντική μείωση της χρη­μα­το­δό­τη­σης. «Οι όροι της πρό­σκλη­σης του υπουρ­γείου πράγ­ματι οδή­γη­σαν τη συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των εταίρων του “Εστία” στην Κεντρική Μακε­δο­νία (και όχι μόνο) μεταξύ αυτών και την “Περι­χώ­ρηση” να παραι­τη­θούν από τη δια­χεί­ριση του προ­γράμ­μα­τος αυτού», ανα­φέ­ρει.

Επι­ση­μαί­νει επίσης ότι καθώς προ­βλέ­πε­ται από τη ρύθμιση που έχει κάνει το υπουρ­γείο χαμη­λό­τερη τιμή ανά άτομο για τους παλαιούς εταί­ρους και υψη­λό­τερη για τους και­νούρ­γιους, «δίνεται αντι­κί­νη­τρο στον παλιό εταίρο και να συνε­χί­σει να λει­τουρ­γεί θέσεις που κοπίασε και έστησε αυτός και αφε­τέ­ρου κίνητρο σε νέο οργα­νι­σμό να ανα­λά­βει έτοιμες στη­μέ­νες θέσεις». Το «Εστία ΙΙ» πάντως τελικά θα το ανα­λά­βει στην περιοχή ο Δήμος Κατε­ρί­νης, εξέλιξη την οποία ο πρό­ε­δρος της «Περι­χώ­ρη­σις» ανα­φέ­ρει ως «πολύ θετική».

Στα νησιά

Στα ΚΥΤ των νησιών πλέον παρα­μέ­νουν συνο­λικά 14.400 αιτού­ντες άσυλο. Στις αρχές του χρόνου βρί­σκο­νταν 38.500 αιτού­ντες άσυλο, εκ των οποίων οι 18.700 στο κέντρο υπο­δο­χής και ταυ­το­ποί­η­σης της Μόριας που κάηκε ολο­σχε­ρώς στις 9 Σεπτεμ­βρίου. Από την αρχή του έτους έχουν μετα­φερ­θεί στην ενδο­χώρα 31.765 άτομα. Καθώς οι αφίξεις από την Τουρκία έχουν μειωθεί εξαι­ρε­τικά καθ’ όλη τη διάρ­κεια του 2020, ο πλη­θυ­σμός των αιτού­ντων άσυλο στα νησιά μειώ­θηκε κατά πολύ. Υπό αυτή την έννοια η απο­συμ­φό­ρηση την οποία οι νησιώ­τες ζητού­σαν έχει προ­χω­ρή­σει.

Πηγή: kathimerini.gr

Τάνια Γεωρ­γιο­πού­λου