Ποιος θα είναι ο ρόλος της Ελλάδας σε περίπτωση εκτεταμένης επίθεσης κατά των τζιχαντιστών

Τι απαντάειo καθη­γη­τής Διεθνών Σχέσεων του Πανε­πι­στη­μίου Μακε­δο­νίας, Ηλίας Κου­σκου­βέ­λης

Λίγες μόλις ημέρες μετά την τρο­μο­κρα­τική επίθεση στο Παρίσι, η Γαλλία ζητάει τη συν­δρομή των μελών της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης στην παροχή βοή­θειας με σκοπό την αντι­με­τώ­πιση των τζι­χα­ντι­στών.

Γράφει ο Γιώργος Λαμπί­ρης

Σε έκτακτη σύνοδο του Συμ­βου­λίου Υπουρ­γών Άμυνας, ο Γάλλος υπουρ­γός Ζαν-Ιβ Λε Ντριάν, απαί­τησε να εφαρ­μο­στεί το άρθρο 42 της συν­θή­κης της Λισα­βό­νας. Συνθήκη, η οποία συντά­χθηκε και ενερ­γο­ποι­ή­θηκε μετά τις τρο­μο­κρα­τι­κές επι­θέ­σεις της 11ης Σεπτεμ­βρίου στην Αμερική και της 11ης Μαρτίου στο σταθμό Ατότσα της Μαδρί­της.

Σε αυτή την περί­πτωση, η Ελλάδα καλεί­ται να δια­δρα­μα­τί­σει ενεργό ρόλο, παρέ­χο­ντας βοήθεια στους Γάλλους, και να σεβα­στεί το θεσμικό πλαίσιο της συν­θή­κης, όπως εξηγεί ο καθη­γη­τής Διεθνών Σχέσεων, κάτοχος της Έδρας “ΓΕΕΘΑ – Θου­κι­δί­δης” στις στρα­τη­γι­κές σπουδές, Ηλίας Κου­σκου­βέ­λης.

«Πρό­κει­ται για τα άρθρα 42 και 43 της ενο­ποι­η­μέ­νης συν­θή­κης. Συγκε­κρι­μένα, το άρθρο 42 ανα­φέ­ρε­ται στην κοινή πολι­τική ασφα­λείας και άμυνας, γνωστή ως common security and defence policy. Μάλιστα η παρά­γρα­φος 1 του άρθρου 42 ανα­φέ­ρε­ται σαφώς σε απο­στο­λές δια­σφά­λι­σης της ειρήνης, πρό­λη­ψης συγκρού­σεων και δια­χεί­ρι­σης της διε­θνούς ασφα­λείας», συμπλη­ρώ­νει ο καθη­γη­τής.

Η παρά­γρα­φος η όποια υπο­χρε­ώ­νει τα μέλη της Ε.Ε. σε ένδειξη αλλη­λεγ­γύης

Σύμφωνα με τον Ηλία Κου­σκου­βέλη, ιδιαί­τερα σημα­ντική είναι η παρά­γρα­φος 7 του ίδιου άρθρου, η οποία ανα­φέ­ρε­ται στην περί­πτωση κατά την οποία ένα κράτος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του. Όπως σημειώ­νει το κράτος αυτό οφείλει να λάβει βοήθεια από τα υπό­λοιπα κράτη – μέλη με βάση τον κατα­στα­τικό χάρτη του Οργα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών και τις υπο­χρε­ώ­σεις που απορ­ρέ­ουν από τη συνθήκη του ΝΑΤΟ.

Τι ισχύει σε περί­πτωση τρο­μο­κρα­τι­κής επί­θε­σης

Σε ό,τι αφορά στο άρθρο 43 προ­σθέ­τει ότι σε περι­στα­τικά τρο­μο­κρα­τίας, τα κράτη μπορούν να συμ­βά­λουν με απο­στο­λές που θα πραγ­μα­το­ποιούν και στόχο θα έχουν την κατα­πο­λέ­μηση ανά­λο­γων φαι­νο­μέ­νων, υπο­στη­ρί­ζο­ντας τρίτα κράτη στο έδαφός τους.

«Η βοήθεια από την Ελλάδα εξαρ­τά­ται από τις δυνα­τό­τη­τές της»

Ανα­φο­ρικά με τη θέση της Ελλάδας τονίζει ότι η παροχή βοή­θειας εξαρ­τά­ται από τις δυνα­τό­τη­τές της. «Συγκε­κρι­μένη ενότητα στο άρθρο 42 δια­χω­ρί­ζει τα κράτη που έχουν τη δυνα­τό­τητα, καθώς κι εκείνα που δεν έχουν τη δυνα­τό­τητα να προ­σφέ­ρουν τη βοήθειά τους. Επο­μέ­νως, ό,τι οφείλει να πράξει η Ελλάδα, θα προ­κύ­ψει μετά από απόφαση του συμ­βου­λίου των υπουρ­γών Άμυνας της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Δεν προ­βλέ­πε­ται όμως ο αυτο­μα­τι­σμός – κάτι που ορίζει η συνθήκη του ΝΑΤΟ -, σύμφωνα με τον οποίο κάθε κράτος έχει πολύ συγκε­κρι­μέ­νες δυνά­μεις με συγκε­κρι­μένη διοι­κη­τική διά­κριση», συμπλη­ρώ­νει ο κύριος Κου­σκου­βέ­λης.

«Ανα­πό­φευ­κτη η βοήθεια από πλευράς της Ελλάδας»

Για τον ίδιο η παροχή βοή­θειας από την πλευρά της χώρας μας είναι ανα­πό­φευ­κτη, καθώς όπως λέει: «δεν μπορώ να φαντα­στώ πως η Ελλάδα θα μπο­ρούσε να αρνηθεί τον ανε­φο­δια­σμό της Γαλλίας ή την παρα­χώ­ρηση ορι­σμέ­νων συστη­μά­των».

Σε διπλω­μα­τικό επίπεδο σημειώ­νει πως η στάση της χώρας μας θα πρέπει να κινηθεί στο πλαίσιο της Ευρω­ζώ­νης, δεδο­μέ­νου ότι έχει αιτηθεί και εκείνη κατά καιρούς αλλη­λεγ­γύη, τόσο σε επίπεδο ευρω­παϊ­κής πολι­τι­κής, όσο και σε οικο­νο­μικά ζητή­ματα.

Εάν επι­θυ­μούμε να έχουμε ανάλογη βοήθεια στο μέλλον πρέπει να δώσουμε το «παρών»

Σε ό,τι αφορά τα άρθρα 42 και 43 εξηγεί, πως όταν πραγ­μα­το­ποιού­νταν οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις για την καθιέ­ρωσή τους, η χώρα μας ανέ­κα­θεν τασ­σό­ταν υπέρ των δια­τά­ξεων αλλη­λεγ­γύης, πολι­τι­κής ασφα­λείας και άμυνας, έχοντας κατά νου τυχόν δικές της… περι­πέ­τειες στο μέλλον. «Εάν πάντως επι­θυ­μούμε να έχουμε μία σταθερή και αξιό­πι­στη πολι­τική στάση έναντι των εταίρων μας, δεν θα πρέπει να είμαστε εκείνοι, οι οποίοι θα αρνη­θούμε να φανούμε συνε­πείς στις συγκε­κρι­μέ­νες υπο­χρε­ώ­σεις. Είναι προ­φα­νές όμως ότι οι επι­χει­ρη­σια­κές δυνα­τό­τη­τες της Ελλάδας – και λόγω της οικο­νο­μι­κής κατά­στα­σης που επι­κρα­τεί – είναι περιο­ρι­σμέ­νες».

Ο Ηλίας Κου­σκου­βέ­λης χαρα­κτη­ρί­ζει πολι­τική την κατά­σταση, η οποία έχει δια­μορ­φω­θεί, ενώ θεωρεί δεδο­μένο ότι όλα τα κράτη θα προ­σπα­θή­σουν να φανούν αλλη­λέγ­γυα, υιο­θε­τώ­ντας δια­φο­ρε­τικό βαθμό έκφρα­σης και υλο­ποί­η­σης της αλλη­λεγ­γύης.

«Η Ελλάδα έχει ήδη εκφρά­σει τη στήριξή της δια στό­μα­τος του Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας. Στο εξής όμως, ο τρόπος με τον οποίο θα εφαρ­μο­στεί η αλλη­λεγ­γύη της στην πράξη είναι κάτι που θα απο­φα­σί­σει το Συμ­βού­λιο Υπουρ­γών. Ωστόσο, εκτιμώ ότι πιθανές κινή­σεις εκτός Ευρώπης υπό την ομπρέλα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης τελούν υπό την επο­πτεία του ΝΑΤΟ αλλά και του ΟΗΕ. Όλοι κατα­λα­βαί­νουμε ότι εάν οι Ευρω­παίοι επι­χει­ρή­σουν από μόνοι τους να αντι­με­τω­πί­σουν το Ισλα­μικό Κράτος, θα είναι σαν να πέφτουν στην πολι­τική παγίδα την οποία στήνουν οι τζι­χα­ντι­στές».

«Η Ελλάδα δεν απο­κλεί­ε­ται ως πιθανός στόχος των τζι­χα­ντι­στών»

Στο ερώτημα εάν κιν­δυ­νεύει η Ελλάδα να γίνει στόχος του Ισλα­μι­κού Κράτους, στην περί­πτωση που προ­σφέ­ρει χείρα βοη­θείας προς τη Γαλλία, ο ίδιος απα­ντάει πως «το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν περι­λαμ­βά­νε­ται στις πρώτες θέσεις του μαύρου χάρτη του ISIS, οφεί­λε­ται σε δια­φο­ρε­τι­κές εκτι­μή­σεις. Παρόλ’ αυτά είναι γνωστό ότι ανήκει στην Ευρω­παϊκή Ένωση, κάτι το οποίο δεν την απο­κλείει από τους πιθα­νούς στόχους των τζι­χα­ντι­στών. Εάν πάντως απο­φα­σί­σουν να επι­τε­θούν στη χώρα μας, αυτο­μά­τως θα ακυ­ρώ­σουν το δίαυλο επι­κοι­νω­νίας, καθώς λει­τουρ­γούμε για εκεί­νους ως πιθανό πέρασμα».

Ανα­λύ­ο­ντας τη βοήθεια, την οποία θα κλη­θούμε να δώσουμε σε περί­πτωση γαλ­λι­κής επέμ­βα­σης ή πολε­μι­κής σύγκρου­σης, εκτιμά ότι απο­κρυ­σταλ­λώ­νε­ται σε επίπεδο παροχής εγκα­τα­στά­σεων και επι­κοι­νω­νιών. «Σε ό,τι αφορά στην παροχή ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού άλλωστε υπάρ­χουν κράτη, τα οποία μπορούν να προ­σφέ­ρουν πολλά περισ­σό­τερα από την Ελλάδα».

«Είναι δεδο­μένο σε κάθε περί­πτωση ότι δεν δικαιού­μα­στε να ζητάμε τη βοήθεια της Γαλλίας σε οικο­νο­μικά ζητή­ματα – ειδικά κατά τον Ιούλιο – και στη συνέ­χεια να οπι­σθο­χω­ρούμε. Δεν μπορώ να φαντα­στώ ότι υπο­δέ­χε­ται σύσσωμη η πολι­τειακή και πολι­τική ηγεσία τον Φραν­σουά Ολάντ στην Ελλάδα, και στη συνέ­χεια φαι­νό­μα­στε ασυ­νε­πείς σε ζητή­ματα εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής», ανα­φέ­ρει ο καθη­γη­τής του Πανε­πι­στη­μίου Μακε­δο­νίας.

newsbeast.gr