Τήλος – Το πρώτο “πράσινο” νησί της Μεσογείου

Τα ορυ­κτά καύ­σι­μα (πε­τρέ­λαιο, άν­θρα­κας…) αντι­προ­σω­πεύ­ουν πάνω από 75% των πα­γκό­σμιων εκ­πο­μπών αε­ρί­ων του θερ­μο­κη­πί­ου και πε­ρί­που 90% όλων των εκ­πο­μπών διο­ξει­δί­ου του άν­θρα­κα και απο­τε­λούν έναν από τους ση­μα­ντι­κό­τε­ρους πα­ρά­γο­ντες της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής. Ένας τρό­πος για να μειω­θούν τα ορυ­κτά καύ­σι­μα και κατά συ­νέ­πεια ο αντί­κτυ­πός τους στους πε­ρι­βάλ­λον είναι οι κοι­νω­νί­ες να γί­νουν ενερ­γεια­κά αυ­τό­νο­μες. Αυτό πέ­τυ­χε ένα μικρό ελ­λη­νι­κό νησί με 899 κα­τοί­κους, στο Αι­γαίο Πέ­λα­γος. Από το 2018 η Τήλος είναι ενερ­γεια­κά αυ­τό­νο­μη και τρο­φο­δο­τεί δι­πλα­νά νησιά.

Στο νησί έχει εγκα­τα­στα­θεί με χρη­μα­το­δό­τη­ση της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, στο πλαί­σιο του προ­γράμ­μα­τος Horizon 2020, ένα υβρι­δι­κό σύ­στη­μα ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γής, το οποίο λει­τουρ­γεί με μπα­τα­ρί­ες που επα­να­φορ­τί­ζο­νται από μια ανε­μο­γεν­νή­τρια 800 κι­λο­βάτ κι ένα φω­το­βολ­ταϊ­κό ηλια­κό πάρκο. Το Έργο TILOS είναι το πρώτο υβρι­δι­κό σύ­στη­μα ανα­νε­ώ­σι­μης ενέρ­γειας στην Ευ­ρώ­πη. Το πρω­τό­τυ­πο σύ­στη­μα μπα­τα­ριών βελ­τιώ­νει την απο­θή­κευ­ση της πλε­ο­νά­ζου­σας ενέρ­γειας που πα­ρά­γε­ται από τις ανε­μο­γεν­νή­τριες και τα φω­το­βολ­ταϊ­κά, με απο­τέ­λε­σμα το δί­κτυο να πα­ρα­μέ­νει τρο­φο­δο­τού­με­νο τόσο κατά την διάρ­κεια των ηλιό­λου­στων ημε­ρών όσο και εκεί­νων που χα­ρα­κτη­ρί­ζο­νται από θυ­ελ­λώ­δεις ανέ­μους.

100% ενερ­γεια­κή αυ­το­νο­μία το χει­μώ­να

Το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος του χρό­νου το νησί είναι ενερ­γεια­κά αυ­τό­νο­μο. Η ενέρ­γεια που πα­ρά­γε­ται το χει­μώ­να είναι πολύ με­γα­λύ­τε­ρη από αυτή που κα­τα­να­λώ­νε­ται. Κατά τη διάρ­κεια αυτής της επο­χής, η Τήλος εξά­γει την ηλε­κτρι­κή ενέρ­γειά της μέσω ενός υπο­θα­λάσ­σιου κα­λω­δί­ου προς τα γει­το­νι­κά νησιά της Κω και της Νι­σύ­ρου. Το κα­λο­καί­ρι, το ίδιο αυτό κα­λώ­διο ει­σά­γει την απα­ραί­τη­τη ενέρ­γεια για να αντι­με­τω­πί­σει τις με­γα­λύ­τε­ρες ανά­γκες που προ­κύ­πτουν λόγω με­γά­λου αριθ­μού επι­σκε­πτών. Εξαι­τί­ας του του­ρι­σμού η ενερ­γεια­κή αυ­τάρ­κεια του νη­σιού μειώ­νε­ται από το 100% στο 75%.

Το πρώτο νησί στον κόσμο χωρίς απορ­ρίμ­μα­τα

Οι και­νο­το­μί­ες όμως στην Τήλο δεν στα­μα­τούν εδώ καθώς πρό­κει­ται για το πρώτο νησί στον κόσμο με μη­δε­νι­κά από­βλη­τα. Χάρη στο πρό­γραμ­μα Just Go Zero Tilos, που ξε­κί­νη­σε από την ελ­λη­νι­κή εται­ρεία Polygreeen το 2023., όλα τα αστι­κά στε­ρεά από­βλη­τα που πα­ρά­γο­νται στο νησί συλ­λέ­γο­νται και αξιο­ποιού­νται με βάση την αρχή της κυ­κλι­κής οι­κο­νο­μί­ας. Προς το παρόν, η Τήλος ανα­κυ­κλώ­νει το 97,3% των απο­βλή­των της. Το υπό­λοι­πο πο­σο­στό συ­μπιέ­ζε­ται με την βο­ή­θεια ει­δι­κού μη­χα­νή­μα­τος και με­τα­τρέ­πε­ται σε ενερ­γεια­κό καύ­σι­μο που εν συ­νε­χεία πω­λεί­ται σε επι­χει­ρή­σεις. Το παλιό ση­μείο υγειο­νο­μι­κής ταφής των απορ­ριμ­μά­των κα­θα­ρί­στη­κε, εξο­πλί­στη­κε και πλέον λει­τουρ­γεί σαν Κέ­ντρο Κυ­κλι­κής Και­νο­το­μί­ας – 3Κ, όπου με­τα­φέ­ρο­νται τα σκου­πί­δια για να τα­ξι­νο­μη­θούν, να δια­χω­ρι­στούν πε­ραι­τέ­ρω και να οδη­γη­θούν για αξιο­ποί­η­ση. Η δια­δι­κα­σία έχει ως εξής: Κα­θη­με­ρι­νά υπάλ­λη­λοι με μικρά ηλε­κτρι­κά αυ­το­κί­νη­τα ηλε­κτρο­νι­κά αυ­το­κί­νη­τα συλ­λέ­γουν τα σκου­πί­δια από επι­χει­ρή­σεις και

κάθε Δευ­τέ­ρα, Τε­τάρ­τη, Πα­ρα­σκευή και Σάβ­βα­το από τα σπί­τια.

Σε όλους τους κα­τοί­κους έχουν δοθεί ει­δι­κές τσά­ντες για την απο­θή­κευ­ση των απορ­ριμ­μά­των. Στην μπλε υφα­σμά­τι­νη τσά­ντα, οι κά­τοι­κοι το­πο­θε­τούν ό,τι ανα­κυ­κλώ­νε­ται ( πλα­στι­κό, γυαλί, ηλε­κτρο­νι­κές συ­σκευ­ές, ρούχα, μπα­τα­ρί­ες). Όλα τα αντι­κεί­με­να πρέ­πει να είναι πλυ­μέ­να και στε­γνά ώστε να μπο­ρούν να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν ξανά στο μέλ­λον. Πα­ρέ­χο­νται επί­σης δύο ακόμη βιο­δια­σπώ­με­νες σα­κού­λες. Στη μία απο­θη­κεύ­ο­νται υπο­λείμ­μα­τα τρο­φί­μων και στην άλλη αντι­κεί­με­να που έχουν χρη­σι­μο­ποι­η­θεί από αν­θρώ­πους, όπως για πα­ρά­δειγ­μα χαρτί υγεί­ας,απο­λυ­μα­ντι­κά μα­ντη­λά­κια και χει­ρουρ­γι­κές μά­σκες. Όλες οι πα­ρα­πά­νω σα­κού­λες το­πο­θε­τού­νται σε μια με­γά­λη τσά­ντα με σκλη­ρή επι­φά­νεια που πα­ρα­λαμ­βά­νουν πόρτα – πόρτα οι υπάλ­λη­λοι.

Όλα τα από­βλη­τα ανα­κυ­κλώ­νο­νται

Οι τσά­ντες με­τα­φέ­ρο­νται στο Κέ­ντρο της Κυ­κλι­κής Και­νο­το­μί­ας που αντι­κα­τέ­στη­σε το παλιό ση­μείο υγειο­νο­μι­κής ταφής. Εκεί γί­νε­ται χει­ρω­να­κτι­κός δια­χω­ρι­σμός και στην συ­νέ­χεια κο­μπο­στο­ποί­η­ση. Το κο­μπόστ που πα­ρά­γε­ται δια­νέ­με­ται σε όσους κα­τοί­κους δια­τη­ρούν κτή­μα­τα και ασχο­λού­νται με τη γε­ωρ­γία. Τα υπό­λοι­πα ανα­κυ­κλώ­σι­μα υλικά συ­μπιέ­ζο­νται, με­τα­τρέ­πο­νται σε μια άμορ­φη μάζα και με­τα­φέ­ρο­νται στην Αθήνα κάθε 15 μέρες με σκοπό να πω­λη­θούν σε επι­χει­ρή­σεις. Στο νησί δεν υπάρ­χουν κάδοι απορ­ριμ­μά­των και οι κά­τοι­κοι όλων των ηλι­κιών έχουν μυ­η­θεί στον συ­γκε­κρι­μέ­νο τρόπο ζωής. «Έχου­με ενη­με­ρω­θεί πλή­ρως από ει­δι­κούς για το τι πρέ­πει να κά­νου­με και πλέον έχει γίνει κα­θη­με­ρι­νή συ­νή­θεια για εμάς. Ακόμη και τα παι­διά μας ορ­γα­νώ­νουν πε­ζο­πο­ρί­ες από μόνα τους με σκοπό να συλ­λέ­ξουν τυχόν σκου­πί­δια που μπο­ρεί να βρουν στους δρό­μους»., δη­λώ­νει η Τζένη Γιαν­νο­πού­λου, κά­τοι­κος του νη­σιού.

Τα πα­ρα­πά­νω δε θα μπο­ρού­σαν να γί­νουν πράξη χωρίς την αφο­σί­ω­ση μτης δη­μάρ­χου Τήλου, κας. Μα­ρί­ας Καμμά – Αλι­φέ­ρη, η πε­ρί­πτω­ση της οποί­ας απο­δει­κνύ­ει πε­ρί­τρα­να πως η υιο­θέ­τη­ση «πρά­σι­νων» πρα­κτι­κών

απαι­τεί ισχυ­ρή ηγε­σία και και­νο­τό­μα βιώ­σι­μα ορά­μα­τα. «Το υγιές φυ­σι­κό πε­ρι­βάλ­λον είναι θε­με­λια­κό αν­θρώ­πι­νο δι­καί­ω­μα», δη­λώ­νει και με την επι­μο­νή της τα τε­λευ­ταία 12 χρό­νια κα­τά­φε­ρε να το εξα­σφα­λί­σει για τους δη­μό­τες της.

Αξί­ζει να ση­μειω­θεί πως η Τήλος έχει βρα­βευ­τεί αρ­κε­τές φορές διε­θνώς για τις και­νο­τό­μες ενερ­γεια­κές λύ­σεις και την συμ­βο­λή της σε μια βιώ­σι­μη και φι­λι­κή προς το κλίμα Ευ­ρώ­πη, ενώ πα­ράλ­λη­λα είναι μέλος του δι­κτύ­ου Natura 2000 και απο­τε­λεί Κα­τα­φύ­γιο Άγριας Ζωής.

Πηγή www.22-med.com