«Ξεκλειδώνει» το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών των 2 δισ. – Υβριδικά συστήματα ΑΠΕ για «αντίδοτο» στη λειψυδρία

Ενερ­γο­ποιού­νται και επίσημα ευρω­παϊ­κοί πόροι ύψους 2 δισ. ευρώ για την επι­δό­τηση δράσεων για το «πρα­σί­νι­σμα» της νησιω­τι­κής Ελλάδας, με την υπο­γραφή της τρι­με­ρούς σύμ­βα­σης ανάμεσα στην ελλη­νική πολι­τεία, την Κομι­σιόν και την ΕΤΕπ. Η τελετή υπο­γρα­φής θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στη Νάξο αύριο Πέμπτη, 21 Νοεμ­βρίου, ανοί­γο­ντας έτσι τον δρόμο για την υλο­ποί­ηση μίας ευρείας σειράς δράσεων που στο­χεύ­ουν στη μείωση τόσο του περι­βαλ­λο­ντι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος όσο και του ενερ­γεια­κού κόστους των τοπικών κοι­νω­νιών, αλλά και στην κάλυψη των αναγκών σε άρδευση και ύδρευση.

Το «παρών» στην τελετή θα δώσει ο Έλληνας πρω­θυ­πουρ­γός, Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, όπως και η πολι­τική ηγεσία του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας. Σε ανώτερο επίπεδο θα εκπρο­σω­πη­θεί και η Κομι­σιόν, μέσω του Μάρος Σέφ­κο­βιτς αντι­πρό­ε­δρου της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής. Από την πλευρά της ΕΤΕπ θα παρα­στεί ο Ιωάννης Τσα­κί­ρης, αντι­πρό­ε­δρος της Ευρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σεων.

Μέσω του Ταμείου θα δια­τε­θούν τα έσοδα από τις δημο­πρα­σίες 25 εκατ. δικαιω­μά­των εκπο­μπών CO2. Το ύψος των δια­θέ­σι­μων κεφα­λαίων θα εξαρ­τη­θεί από την τιμή των δικαιω­μά­των CO2, με τις προ­βλέ­ψεις να το τοπο­θε­τούν στα επίπεδα των 2 δισ. ευρώ.

200 εκατ. για «πράσινη» αφα­λά­τωση

Σύμφωνα με γραπτή απά­ντηση στη Βουλή του υπουρ­γού ΠΕΝ, Θεό­δω­ρου Σκυ­λα­κάκη, μία από τις επεν­δύ­σεις που θα χρη­μα­το­δο­τη­θούν, με κεφά­λαια ύψους 200 εκατ. ευρώ, αφορά την αντι­με­τώ­πιση της λει­ψυ­δρίας. Για αυτό τον σκοπό θα προ­ω­θη­θεί ένας συν­δυα­σμός έργων ΑΠΕ με αφα­λά­τωση και έργων ΑΠΕ, αντλη­σιο­τα­μί­ευ­σης και αφα­λά­τω­σης, τα οποία θα εγκα­τα­στα­θούν κατά προ­τε­ραιό­τητα στις Κυκλά­δες, που αντι­με­τω­πί­ζουν το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα λει­ψυ­δρίας, όπως και σε κάποια νησιά του Αιγαίου.

Ο συγκε­κρι­μέ­νος συν­δυα­σμός θα εξα­σφα­λί­σει «πράσινη» ηλε­κτρο­πα­ρα­γωγή, απο­θή­κευση της ενέρ­γειας μέσω αντλη­σιο­τα­μιευ­τι­κών μονάδων, αλλά και εγκα­τά­σταση έργων αφα­λά­τω­σης. Στην πράξη, οι μονάδες αφα­λά­τω­σης θα λει­τουρ­γούν με την παρα­γωγή των συστη­μά­των ΑΠΕ, εξα­σφα­λί­ζο­ντας νερό για άρδευση και για ύδρευση. Τον χειμώνα, που οι ανάγκες για νερό και για ηλε­κτρική ενέρ­γεια είναι περιο­ρι­σμέ­νες, μεγάλο μέρος της «πρά­σι­νων» Γιγα­βα­τώ­ρων θα αξιο­ποιεί­ται για τη λει­τουρ­γία της αφα­λά­τω­σης, με το νερό να απο­θη­κεύ­ε­ται στον ανώτερο ταμιευ­τήρα των αντλη­σιο­τα­μιευ­τι­κών μονάδων.

Από την άνοιξη, το υδατικό αυτό απόθεμα θα απε­λευ­θε­ρώ­νε­ται στα­διακά, ώστε να αξιο­ποι­η­θεί για την κάλυψη των αναγκών σε άρδευση και ύδρευση. Με την απε­λευ­θέ­ρωσή του, παράλ­ληλα οι αντλη­σιο­τα­μιευ­τι­κές μονάδες θα λει­τουρ­γούν σαν υδροη­λε­κτρι­κοί σταθμοί, παρά­γο­ντας «πράσινη» ηλε­κτρική ενέρ­γεια για να καλυ­φθούν οι μεγα­λύ­τε­ρες ανάγκες των νησιών σε ρεύμα, όσο θα προχωρά η του­ρι­στική περί­ο­δος.

Τρεις επεν­δυ­τι­κοί πυλώνες

Εκτι­μά­ται ότι για κάθε για κάθε τέτοιο συν­δυα­σμό των τριών τεχνο­λο­γιών, θα απαι­τη­θεί ένα ποσό της τάξης των 20-30 εκατ. ευρώ. Επο­μέ­νως, με το κονδύλι των 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης, θα μπορεί να υλο­ποι­η­θεί σε 10 περίπου νησιά.

Σύμφωνα με την εξει­δί­κευση του ΥΠΕΝ, οι δράσεις τοπο­θε­τού­νται σε τρεις επεν­δυ­τι­κούς πυλώνες, ξεκι­νώ­ντας από την εγκα­τά­σταση νέων ΑΠΕ. Οι δύο άλλοι άξονες είναι οι νησιω­τι­κές ηλε­κτρι­κής δια­συν­δέ­σεις, καθώς και η χρη­μα­το­δό­τηση υπο­δο­μών για την επαύ­ξηση της διείσ­δυ­σης των ανα­νε­ώ­σι­μων τιμών.

Το υπουρ­γείο έχει καταρ­τί­σει δύο Ομάδες προ­τε­ραιό­τη­τας των επι­λέ­ξι­μων δράσεων. Στην πρώτη, περι­λαμ­βά­νο­νται δράσεις συνο­λι­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης περί τα 1,59 δισ. ευρώ. Αυτό σημαί­νει πως πρό­κει­ται για πρό­τζεκτ που καλύ­πτο­νται από τη συντη­ρη­τι­κό­τερη εκτί­μηση για τους πόρους του Ταμείου και για τα οποία επο­μέ­νως είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει επι­δό­τηση και, κατά συνέ­πεια, πως θα υλο­ποι­η­θούν.

Όπως έχει γράψει το Insider.gr, στα έργα της πρώτης Ομάδας, τα οποία είναι βέβαιο πως θα χρη­μα­το­δο­τη­θούν, περι­λαμ­βά­νε­ται μεταξύ άλλων ένα σημα­ντικό κονδύλι για ηλε­κτρι­κές δια­συν­δέ­σεις. Πιο συγκε­κρι­μένα, 534 εκατ. ευρώ (επι­δό­τηση 39%) θα δια­τε­θούν για την ηλε­κτρική δια­σύν­δεση των Δωδε­κα­νή­σων με το ηπει­ρω­τικό σύστημα, όπως και άλλα 22 εκατ. (επι­δό­τηση 40%) για τις υπο­βρύ­χιες δια­συν­δέ­σεις μέσης τάσης μεταξύ νησιών στα Δωδε­κά­νησα. Επίσης, 74 εκατ. (επι­δό­τηση 40%) θα δια­τε­θούν για υπο­βρύ­χιες δια­συν­δέ­σεις νησιών στις Κυκλά­δες.

Φωτο­βολ­ταϊκά, υπε­ρά­κτια αιολικά και Cold ironing

Παράλ­ληλα, μέσω του Ταμείου θα «τρέξουν» παράλ­ληλα προ­γράμ­ματα συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 135 εκατ. ευρώ, για την επι­δό­τηση κατά 50% όλων των κατη­γο­ριών κατα­να­λω­τών, για την εγκα­τά­σταση φωτο­βολ­ταϊ­κών και μπα­τα­ριών.

Από το Ταμείο θα δια­τε­θούν επίσης κεφά­λαια ύψους 260 εκατ. για υπε­ρά­κτια αιολικά πάρκα και τη δια­σύν­δεσή τους με νησιά (επι­δό­τηση 40%). Παράλ­ληλα, πόροι ύψους 100 εκατ. θα δια­τε­θούν για την ηλε­κτρο­δό­τηση των πλοίων στα λιμάνια (Cold ironing), με την επι­δό­τηση να καθο­ρί­ζε­ται στο 50%. Το ίδιο ύψος ποσο­στιαίας επι­δό­τη­σης προ­βλέ­πε­ται και για την κατα­σκευή σταθμών φόρ­τι­σης ηλε­κτρι­κών οχη­μά­των, για τους οποίους προ­ο­ρί­ζο­νται 15 εκατ. ευρώ.

Στη δεύτερη Ομάδα Προ­τε­ραιό­τη­τας, η οποία αθροί­ζει επίσης ένα ποσό περί τα 1,59 δισ., περι­λαμ­βά­νο­νται οι περισ­σό­τε­ρες δράσεις της πρώτης Ομάδας. Όπως είναι φυσικό, το ποια έργα θα υλο­ποι­η­θούν από τη δεύτερη κατη­γο­ρία -και τα ποσά τα οποία θα δοθούν για επιδοτήσεις- θα εξαρ­τη­θεί από τα κεφά­λαια που θα συγκε­ντρώ­σει τελικά το Ταμείο (δηλαδή από τα επίπεδα στα οποία θα κινη­θούν οι τιμές των δικαιω­μά­των το 2024-2025).

Μεταξύ άλλων, προ­βλέ­πο­νται επι­πλέον κον­δύ­λια για τη δια­σύν­δεση των Δωδε­κα­νή­σων με το ηπει­ρω­τικό σύστημα, όπως και τις υπο­βρύ­χιες δια­συν­δέ­σεις μέσης τάσης μεταξύ νησιών στα Δωδε­κά­νησα. Επίσης, υπάρ­χουν πόροι για την άρση της «ηλε­κτρι­κής απο­μό­νω­σης» των νησιών Βορείου Αιγαίου.

Πηγή : insider.gr