Γ. Πατούλης: «Θα διεκδικήσουμε από την κυβέρνηση να μας δώσει το ρόλο που μας αρμόζει»

Συ­νέ­ντευ­ξη στην

Πέγκυ Ντό­κου

Ο κ. Γιώρ­γος Πα­τού­λης δεν χρειά­ζε­ται συ­στά­σεις. Είναι ο πρό­ε­δρος της Κε­ντρι­κής Ένω­σης Δήμων Ελ­λά­δας, πρό­ε­δρος του Ια­τρι­κού Συλ­λό­γου Αθη­νών και δή­μαρ­χος Αμα­ρου­σί­ου, εκλεγ­μέ­νος από το 2006. Έχει μακρά πο­ρεία στον χώρο της Υγεί­ας και της Αυ­το­διοί­κη­σης. Πρό­σφα­τα βρέ­θη­κε στην Ρόδο με αφορ­μή το συ­νέ­δριο της Πε­ρι­φε­ρεια­κής Ένω­σης Δήμων και σή­με­ρα μι­λά­ει στην «δ» για τα θέ­μα­τα που απα­σχο­λούν την Αυ­το­διοί­κη­ση.

Η συ­νέ­ντευ­ξη ανα­λυ­τι­κά:

• Κύριε Πα­τού­λη, σας εί­δα­με πρό­σφα­τα στην Ρόδο με αφορ­μή το συ­νέ­δριο της ΠΕΔ Νο­τί­ου Αι­γαί­ου. Το βα­σι­κό πρό­βλη­μα των Δήμων είναι τα οι­κο­νο­μι­κά. Πώς είναι η κα­τά­στα­ση, με δε­δο­μέ­νο ότι εν μέσω της οι­κο­νο­μι­κής ύφε­σης, η κυ­βέρ­νη­ση δεν έχει δώσει ούτε τα οφει­λό­με­να;

Η κα­τά­στα­ση είναι από ιδιαί­τε­ρα δύ­σκο­λη έως δρα­μα­τι­κή.  Άλ­λω­στε δεν είναι τυ­χαίο ότι τα οι­κο­νο­μι­κά, όπως και γε­νι­κό­τε­ρα το ζή­τη­μα της Διοι­κη­τι­κής Με­ταρ­ρύθ­μι­σης είναι ψηλά στην ατζέ­ντα του ετή­σιου τα­κτι­κού συ­νε­δρί­ου της ΚΕΔΕ που πραγ­μα­το­ποιεί­ται στη Θεσ­σα­λο­νί­κη από τη 1 έως τις 3 Δε­κεμ­βρί­ου. Χρειά­ζε­ται συ­νερ­γα­σία Κε­ντρι­κής Κυ­βέρ­νη­σης και Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης προ­κει­μέ­νου η χώρα να βγει από την πα­ρα­τε­τα­μέ­νη οι­κο­νο­μι­κή κρίση  η οποία έχει οδη­γή­σει σε πα­ρακ­μή. Είναι αδια­νό­η­το όταν στις 27 χώρες της ΕΕ το μέσο πο­σο­στό των εσό­δων της Αυ­το­διοί­κη­σης στο ΑΕΠ αντι­στοι­χεί σε 11,2%, στην Ελ­λά­δα να φθά­νει μόλις στο 3,7%.

Από το 2009 και μετά κα­λού­μα­στε να λει­τουρ­γή­σου­με με τε­ρά­στιες πε­ρι­κο­πές. Οι μειώ­σεις έχουν πλή­ξει ήδη τις ανε­λα­στι­κές δα­πά­νες των Δήμων και σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις, ιδιαί­τε­ρα μι­κρών ΟΤΑ, το κό­στος μι­σθο­δο­σί­ας δεν κα­λύ­πτε­ται από την τα­κτι­κή επι­χο­ρή­γη­ση. Θα σας ανα­φέ­ρω εν­δει­κτι­κά  πα­ρα­δείγ­μα­τα για να κα­τα­λά­βε­τε το μέ­γε­θος του προ­βλή­μα­τος. Τα έσοδα από τη τα­κτι­κή επι­χο­ρή­γη­ση ΚΑΠ των Δήμων, από το 2009 μέχρι και σή­με­ρα, έχουν υπο­στεί μειώ­σεις που είναι της τά­ξε­ως του 60%. Την ίδια πε­ρί­ο­δο οι χρη­μα­το­δο­τή­σεις που αφο­ρούν σε ανα­πτυ­ξια­κά έργα και υπο­δο­μές μέσω ΣΑΤΑ ση­μειώ­νουν δρα­μα­τι­κή μεί­ω­ση η οποία ξε­περ­νά το 83%.

Επι­πλέ­ον, στους Δή­μους δεν απο­δί­δο­νται όλα τα προη­γού­με­να χρό­νια ούτε καν οι πόροι που προ­βλέ­πο­νται από την ισχύ­ου­σα Νο­μο­θε­σία, με συ­νέ­πεια να δη­μιουρ­γεί­ται μία νέα γενιά πα­ρα­κρα­τη­θέ­ντων.

Έχω ήδη ανα­λά­βει πρω­το­βου­λί­ες προ­κει­μέ­νου να ανοί­ξει η συ­ζή­τη­ση για την από­δο­ση στους δή­μους της δεύ­τε­ρης γε­νιάς πα­ρα­κρα­τη­θέ­ντων.

Ωστό­σο θα ήθελα να υπο­γραμ­μί­σω ότι οι Δήμοι, παρά την τε­ρά­στια οι­κο­νο­μι­κή αφαί­μα­ξη που υπέ­στη­σαν αυτή τη πε­ρί­ο­δο, κα­τά­φε­ραν να ανα­πτύ­ξουν ση­μα­ντι­κές κοι­νω­νι­κές δομές για τη στή­ρι­ξη των συ­μπο­λι­τών μας που είχαν ανά­γκη. Στην προ­σπά­θεια αυτή εί­χα­με αρωγό την Εκ­κλη­σία η οποία συ­νέ­βαλ­λε και συμ­βάλ­λει κα­θο­ρι­στι­κά στη λει­τουρ­γία των κοι­νω­νι­κών δομών που λει­τουρ­γούν στους δή­μους.

• Έχει ανοί­ξει η συ­ζή­τη­ση για μια νέα με­ταρ­ρύθ­μι­ση στην Αυ­το­διοί­κη­ση. Είναι η σωστή εποχή να γίνει αυτό, ενώ οι πλη­γές από τον «Καλ­λι­κρά­τη» δεν έχουν επου­λω­θεί ακόμη;

Η με­ταρ­ρύθ­μι­ση είναι ση­μα­ντι­κή αρκεί να μην οδη­γή­σει σε απο­ρύθ­μι­ση. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση πά­ντως εμείς πι­στεύ­ου­με ότι πρέ­πει πρώτα να πάμε σε με­ταρ­ρύθ­μι­ση του κρά­τους και μετά να συ­ζη­τή­σου­με για την αλ­λα­γή του εκλο­γι­κού νόμου. Ένα πράγ­μα δεν θα κου­ρα­στώ να επα­να­λαμ­βά­νω, «οι το­πι­κές κοι­νω­νί­ες πρέ­πει να απο­φα­σί­ζουν οι ίδιες για το τόπο τους». Η αρχή της εγ­γύ­τη­τας είναι ένας κα­νό­νας που εφαρ­μό­ζε­ται στην πλειο­νό­τη­τα των υπο­λοί­πων ευ­ρω­παϊ­κών χωρών. Ξέ­ρε­τε είναι ση­μα­ντι­κό να κα­τα­λά­βει η κυ­βέρ­νη­ση και τα εμπλε­κό­με­να υπουρ­γεία ότι για να κα­ταρ­τί­σει ένα νέο σχέ­διο με­ταρ­ρύθ­μι­σης στην Αυ­το­διοί­κη­ση θα πρέ­πει πρώτα να κάνει διά­γνω­ση και να εντο­πί­σει πού υπάρ­χουν προ­βλή­μα­τα στον «Καλ­λι­κρά­τη». Όπως και στην ια­τρι­κή, για να δώ­σεις ένα φάρ­μα­κο στον ασθε­νή χρειά­ζε­ται να γνω­ρί­ζεις πρώτα τη ρίζα του προ­βλή­μα­τος. Στην πε­ρί­πτω­ση της επι­χει­ρού­με­νης με­ταρ­ρύθ­μι­σης δεν έχει γίνει κάτι τέ­τοιο, δεν προη­γή­θη­κε καμία κα­τα­γρα­φή για να εντο­πι­στούν τα στοι­χεία εκεί­να που χρή­ζουν θε­ρα­πεί­ας. Αντί­θε­τα δια­πι­στώ­νου­με μια αγω­νία να κα­ταρ­τι­στεί ένα σχέ­διο που να προ­βλέ­πει απλή ανα­λο­γι­κή στην εκλο­γή των δη­μάρ­χων, κάτι το οποίο αν επι­βλη­θεί, χωρίς να δια­σφα­λί­ζε­ται η ομαλή λει­τουρ­γία του δη­μο­τι­κών συμ­βου­λί­ων, οι δή­μαρ­χοι σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις θα βρί­σκο­νται σε κα­θε­στώς ομη­ρί­ας.

Το άλλο τρα­γε­λα­φι­κό που συ­νέ­βη πρό­σφα­τα σχε­τί­ζε­ται με τις αλ­λα­γές που επι­χει­ρή­θη­καν στη δομή των Δήμων. Εν­δει­κτι­κό πα­ρά­δειγ­μα η από­πει­ρα της κυ­βέρ­νη­σης να διο­ρί­σει γε­νι­κούς και εκτε­λε­στι­κούς γραμ­μα­τείς στους Δή­μους. Η αντί­δρα­σή μας ήταν δυ­να­μι­κή και τε­λι­κά η πρό­τα­ση απο­σύρ­θη­κε. Η κί­νη­ση όμως αυτή, για άλλη μια φορά, έδει­ξε ότι αγνο­εί προ­κλη­τι­κά την Αυ­το­διοί­κη­ση και απο­φα­σί­ζει για μας χωρίς εμάς.

Να ση­μειώ­σω ότι δεν πρέ­πει να κά­νου­με τα ίδια λάθη με το πα­ρελ­θόν. Η με­ταρ­ρύθ­μι­ση που επι­χει­ρή­θη­κε μέσω του προ­γράμ­μα­τος «Καλ­λι­κρά­της», απο­τε­λού­σε ώριμο και ομό­φω­νο αί­τη­μα των Δήμων. Ωστό­σο οι προ­τά­σεις μας σε με­γά­λο βαθμό δεν υιο­θε­τή­θη­καν. Αυτό είχε ως απο­τέ­λε­σμα η με­ταρ­ρύθ­μι­ση να συ­να­ντή­σει τε­ρά­στιες δυ­σκο­λί­ες που πολ­λα­πλα­σιά­στη­καν με την οι­κο­νο­μι­κή κρίση.  Ανε­ξάρ­τη­τα από όλα αυτά όμως έξι χρό­νια μετά την πρώτη εφαρ­μο­γή του Προ­γράμ­μα­τος «Καλ­λι­κρά­της» και επει­δή η με­ταρ­ρύθ­μι­ση στην Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση απο­τε­λεί αδή­ρι­τη ανα­γκαιό­τη­τα, η ΚΕΔΕ είναι έτοι­μη να προ­τεί­νει όλες τις ανα­γκαί­ες βελ­τιώ­σεις που απαι­τού­νται προς την κα­τεύ­θυν­ση της ενί­σχυ­σης της Απο­κέ­ντρω­σης με την Αυ­το­διοί­κη­σης στο επί­κε­ντρο.

 • Να πε­ρά­σου­με στα έργα. Όπως είναι γνω­στό, έχουν αφαι­ρε­θεί αρ­μο­διό­τη­τες από τον Πρώτο Βαθμό, το ΕΣΠΑ δεν το δια­χει­ρί­ζο­νται οι Δήμοι ενώ τα έργα έχουν ‘κολ­λή­σει’ με το Νόμο 4412/2016. Τι πρέ­πει να κά­νουν οι δή­μαρ­χοι;

Αυτό απο­τε­λεί ένα ακόμα σο­βα­ρό πρό­βλη­μα. Μά­λι­στα εντο­πί­ζε­ται το φαι­νό­με­νο, λόγω του ομι­χλώ­δους θε­σμι­κού πλαι­σί­ου, οι Πε­ρι­φέ­ρειες να «κα­πε­λώ­νουν» τους Δή­μους με συ­νέ­πεια πολλά έργα να μπλο­κά­ρουν και να κα­θυ­στε­ρούν. Συχνά οι κα­τα­νο­μές γί­νο­νται με πε­λα­τεια­κά κρι­τή­ρια και βρί­σκο­νται εκτός χρη­μα­το­δο­τή­σε­ων ανα­γκαία έργα σε δή­μους που οι διοι­κή­σεις τους δεν είναι αρε­στές στους πε­ρι­φε­ρειάρ­χες. Αυτό πρέ­πει να στα­μα­τή­σει. Πράγ­μα­τι έχετε δίκιο ο ν.4412/16 πά­γω­σε έργα νευ­ραλ­γι­κής ση­μα­σί­ας για τους δή­μους. Ζη­τή­σα­με από το κ. Σπίρ­τζη να υπάρ­ξει μια με­τα­βα­τι­κή πε­ρί­ο­δος σε ότι αφορά τα έργα των δήμων, αί­τη­μα που δεν έγινε δεκτό. Με διευ­κρι­νι­στι­κή εγκύ­κλιο το υπουρ­γείο προ­χώ­ρη­σε σε κά­ποιες βελ­τιώ­σεις, ωστό­σο υπάρ­χουν ακόμα εκ­κρε­μό­τη­τες.

Η κυ­βέρ­νη­ση οφεί­λει, όπως έχει ζη­τή­σει η ΚΕΔΕ, σε συ­νεν­νό­η­ση με την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση να δια­μορ­φώ­σει ένα ει­δι­κό επι­χει­ρη­σια­κό πρό­γραμ­μα της Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης, στο πλαί­σιο του ΕΣΠΑ 2014 – 2020. Προς την κα­τεύ­θυν­ση αυτή προ­τεί­νου­με να εκ­πο­νη­θεί «Πρό­γραμ­μα Εν­δυ­νά­μω­σης και Υπο­στή­ρι­ξης των Δήμων ως δι­καιού­χων των Επι­χει­ρη­σια­κών Προ­γραμ­μά­των του ΕΣΠΑ 2014–2020». Πα­ράλ­λη­λα, μπο­ρεί να εκ­πο­νη­θεί ένα Εθνι­κό Πρό­γραμ­μα Το­πι­κής Ανά­πτυ­ξης, που θα συ­μπλη­ρώ­νει το ΕΣΠΑ και θα κα­λύ­πτει τις μη επι­λέ­ξι­μες από αυτό δα­πά­νες. Επι­πλέ­ον ζη­τά­με την άμεση ενερ­γο­ποί­η­ση όλων των δρά­σε­ων που προ­βλέ­πο­νται στο ΕΣΠΑ και αφο­ρούν στην υπο­στή­ρι­ξη των κοι­νω­νι­κά ευ­πα­θών ομά­δων.

 • Τι πρέ­πει να πε­ρι­μέ­νει η το­πι­κή αυ­το­διοί­κη­ση από το νέο υπουρ­γό κ. Πάνο Σκουρ­λέ­τη; Εί­χα­τε και συ­νά­ντη­ση μαζί του.

Ήδη έχου­με κάνει μια πρώτη συ­νά­ντη­ση με το νέο υπουρ­γό Εσω­τε­ρι­κών, τον κύριο Π. Σκουρ­λέ­τη στον οποίο και κα­τα­θέ­σα­με μια σειρά από προ­τά­σεις και αι­τή­μα­τα. Αυτό που θεωρώ ση­μα­ντι­κό είναι να υπάρ­χει δυ­να­τό­τη­τα επι­κοι­νω­νί­ας και κάθε θε­σμι­κή αλ­λα­γή να γί­νε­ται αφού προη­γη­θεί διά­λο­γος με την Αυ­το­διοί­κη­ση. Δεν μπο­ρεί κάθε φορά να αιφ­νι­δια­ζό­μα­στε και να βρι­σκό­μα­στε προ τε­τε­λε­σμέ­νων γε­γο­νό­των. Προ­φα­νώς και δεν πε­ρι­μέ­νου­με να υπάρ­χει σύ­γκλι­ση σε όλα τα επί­πε­δα με την πο­λι­τι­κή ηγε­σία του υπουρ­γεί­ου Εσω­τε­ρι­κών. Αυτό που ανα­μέ­νου­με από τη νέα ηγε­σία του υπουρ­γεί­ου είναι να μας δεί­ξει έμπρα­κτα  τη βού­λη­σή της για συ­νερ­γα­σία και συ­νεν­νό­η­ση μαζί μας. Θεωρώ ση­μα­ντι­κό ότι το κλίμα με το νέο υπουρ­γό είναι θε­τι­κό και ελ­πί­ζω αυτό να συ­νε­χι­στεί και στο μέλ­λον.

 • Κατά την άποψή σας η πε­ρί­φη­μη ‘νη­σιω­τι­κό­τη­τα’ εφαρ­μό­ζε­ται στην πράξη για τους νη­σιω­τι­κούς Δή­μους –και κυ­ρί­ως τα μικρά νησιά;

Προ­φα­νώς και δεν εφαρ­μό­ζε­ται. Οι κά­τοι­κοι, όπως και οι συ­νά­δελ­φοι αι­ρε­τοί είναι ήρωες καθώς κα­λού­νται να αντι­με­τω­πί­σουν δύ­σκο­λες κα­τα­στά­σεις χωρίς να δια­θέ­τουν τα ανα­γκαία μέσα και εφό­δια. Δεν μπο­ρεί στις ημέ­ρες μας να κιν­δυ­νεύ­ουν ζωές συ­ναν­θρώ­πων μας επει­δή υπάρ­χουν δυ­σκο­λί­ες στις ακτο­πλοϊ­κές συν­δέ­σεις. Επί­σης είναι ελ­λη­νι­κό φαι­νό­με­νο να «λει­τουρ­γούν» Δήμοι χωρίς προ­σω­πι­κό, είτε επει­δή συ­ντα­ξιο­δο­τή­θη­καν οι υπάλ­λη­λοι, είτε επει­δή κα­τά­φε­ραν και με­τα­τέ­θη­καν σε άλλες υπη­ρε­σί­ες.  Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα, ο Δήμος Κάσου, ο οποί­ος ανα­ζη­τεί μό­νι­μο υπάλ­λη­λο που θα μπο­ρεί να υπο­γρά­φει απο­φά­σεις που θα επι­τρέ­πουν τη στοι­χειώ­δη λει­τουρ­γία των υπη­ρε­σιών του. Με δική μου πρω­το­βου­λία θα υπάρ­ξει ει­δι­κή ενό­τη­τα στο Ετή­σιο Τα­κτι­κό μας Συ­νέ­δριο προ­κει­μέ­νου να ανα­ζη­τή­σου­με τρό­πους με­τα­τρο­πής των προ­βλη­μά­των των νη­σιω­τι­κών δήμων σε ευ­και­ρί­ες.

 • Στο συ­νέ­δριο της ΠΕΔ εί­πα­τε με­τα­ξύ άλλων ότι η Αυ­το­διοί­κη­ση μπο­ρεί να τα κα­τα­φέ­ρει και ζη­τή­σα­τε εθνι­κή συ­νεν­νό­η­ση. Αφή­νε­τε εν­δε­χό­με­να για πιο δυ­να­μι­κή διεκ­δί­κη­ση λύ­σε­ων από τους δη­μάρ­χους της χώρας;   

Από την ημέρα που ανέ­λα­βα κα­θή­κο­ντα ως πρό­ε­δρος της Κε­ντρι­κής Ένω­σης Δήμων Ελ­λά­δος ερ­γά­ζο­μαι προ­κει­μέ­νου οι αι­ρε­τοί πρώ­του βαθ­μού, μέσα από μία διευ­ρυ­μέ­νη συ­ναί­νε­ση να δώ­σα­με ένα ου­σια­στι­κό μή­νυ­μα. Ότι η Αυ­το­διοί­κη­ση δεν έχει κομ­μα­τι­κά χρώ­μα­τα, εί­μα­στε εθνι­κή Ελ­λά­δος.  Κοινή μας στό­χευ­ση είναι η ανα­βάθ­μι­ση των Δήμων μας. Δε θα μεί­νου­με στα λάθη του πα­ρελ­θό­ντος. Κοι­τά­με μόνο μπρο­στά. Ενω­μέ­νοι, σε ένα αρ­ρα­γές μέ­τω­πο θα αντι­με­τω­πί­σου­με τα προ­βλή­μα­τα και θα διεκ­δι­κή­σου­με από την κυ­βέρ­νη­ση να μας δώσει το ρόλο που μας αρ­μό­ζει. Αν η κυ­βέρ­νη­ση δεν αντα­πο­κρι­θεί τότε υπάρ­χει και ο δρό­μος των κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων, η μορφή των οποί­ων σαφώς και θα είναι απο­τέ­λε­σμα δια­πα­ρα­τα­ξια­κής συ­νεν­νό­η­σης.

• Το προ­σφυ­γι­κό – με­τα­να­στευ­τι­κό πα­ρα­μέ­νει πρό­βλη­μα το οποίο η κυ­βέρ­νη­ση απέ­δει­ξε ότι ήταν ανέ­τοι­μη να το δια­χει­ρι­στεί. Το βάρος σή­κω­σαν οι Δήμοι και τα νησιά. Θα ήθελα το σχό­λιό σας.

Από την αρχή της κρί­σης το­νί­σα­με ως Αυ­το­διοί­κη­ση Πρώ­του Βαθ­μού ότι απα­ραί­τη­τη προ­ϋ­πό­θε­ση για την επί­τευ­ξη απο­τε­λε­σμα­τι­κού συ­ντο­νι­σμού στο προ­σφυ­γι­κό ζή­τη­μα, είναι η έντα­ξη των Δήμων στα όρ­γα­να και τις δια­δι­κα­σί­ες λήψης απο­φά­σε­ων για τη δια­χεί­ρι­ση και εν­σω­μά­τω­ση των προ­σφυ­γι­κών πλη­θυ­σμών. Δεν μπο­ρεί οι Δήμοι να ση­κώ­νουν το με­γα­λύ­τε­ρο βάρος και να μα­θαί­νουν από τα ΜΜΕ τι απο­φά­σι­σε η κυ­βέρ­νη­ση και το αρ­μό­διο υπουρ­γείο. Χρειά­ζε­ται εθνι­κό σχέ­διο για τη δια­χεί­ρι­ση του προ­σφυ­γι­κού ζη­τή­μα­τος. Οι δήμοι έχου­με ανα­λά­βει πρω­το­βου­λί­ες αν­θρω­πιάς και αλ­λη­λεγ­γύ­ης. Η Αυ­το­διοί­κη­ση έδωσε εξε­τά­σεις και τις πέ­ρα­σε με επι­τυ­χία. Η ΚΕΔΕ πολύ έγκαι­ρα κα­τέ­θε­σε ου­σια­στι­κές προ­τά­σεις μέσω σχε­τι­κής με­λέ­της που εκ­πό­νη­σε το Ιν­στι­τού­το Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης στο ει­δι­κό θε­μα­τι­κό Συ­νέ­δριο που ορ­γα­νώ­σα­με στη Σάμο. Θα συ­νε­χί­σου­με, σε συ­νερ­γα­σία και με άλ­λους αυ­το­διοι­κη­τι­κούς θε­σμούς σε όλη την Ευ­ρώ­πη να ερ­γα­ζό­μα­στε για την εξεύ­ρε­ση μιας ορθής και απο­τε­λε­σμα­τι­κής λύσης στο πρό­βλη­μα.