ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Χρυσό η Ελλάδα… στα αντιβιοτικά

news room 5 λεπτά ανάγνωση
φάρμακα
Το χρυσό μετάλ­λιο στην υπερ­κα­τα­νά­λωση αντι­βιο­τι­κών κατέ­κτησε ακόμα μία χρονιά η Ελλάδα (31,6 DDD), με τις Ρου­μα­νία (33,3 DDD) και Κύπρο (31,1 DDD) να κατα­κτούν το δεύτερο και τρίτο σκαλί του βάθρου, αντί­στοιχα. Αυτό δεί­χνουν τα απο­τε­λέ­σματα της τελευ­ταίας έκθεσης του Ευρω­παϊ­κού Κέντρου Πρό­λη­ψης Νοση­μά­των (ECDC) σχετικά με την ανθε­κτι­κό­τητα των μικρο­βίων στα αντι­βιο­τικά που παρου­σιά­στηκε την Παρα­σκευή 18 Νοεμ­βρίου στις Βρυ­ξέλ­λες, με αφορμή την Ευρω­παϊκή Ημέρα κατά των Αντι­βιο­τι­κών.

Το 2015, η κατα­νά­λωση αντι­βιο­τι­κών στην κοι­νό­τητα (εκτός νοσο­κο­μείων) κυμάν­θηκε από 10,7% DDD (defined daily dose) στην Ολλαν­δία ως 36,1% DDD στην Ελλάδα, ποσοστό τρι­πλά­σιο και μεγα­λύ­τερο συγκρι­τικά με τα προη­γού­μενα χρόνια. Την ίδια ώρα, ο μέσος ευρω­παϊ­κός όρος βρί­σκε­ται κάπου στη μέση (22,4% DDD). Κατά τη διάρ­κεια της τετρα­ε­τίας 2011-2015, η κατα­νά­λωση αντι­βιο­τι­κών εκτός νοσο­κο­μείων δεν παρου­σί­ασε σημα­ντι­κές αυξη­τι­κές ή πτω­τι­κές τάσεις στην πλειο­νό­τητα των κρατών-μελών της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης, όμως έξι χώρες παρου­σί­α­σαν σημα­ντική πτώση ενώ οι μεγάλες δια­κυ­μάν­σεις μεταξύ των χωρών παρέ­μει­ναν. Το ίδιο διά­στημα, η κατα­νά­λωση αντι­βιο­τι­κών στα νοσο­κο­μεία δεν έδειξε κάποια αξιο­ση­μεί­ωτη διαφορά στο σύνολο της ΕΕ. Ωστόσο, σημα­ντι­κές δια­κυ­μάν­σεις παρα­τη­ρή­θη­καν σε αρκετές χώρες. Για παρά­δειγμα, η Δανία και η Μάλτα παρου­σί­α­σαν αυξη­τική τάση ενώ η Φιν­λαν­δία και το Λου­ξεμ­βούργο πτωτική.

Η απειλή των υπερ­βα­κτη­ρίων

Μπορεί η μείωση της κατα­νά­λω­σης αντι­βιο­τι­κών σε έξι χώρες να είναι  ένα θετικό σημάδι που δείχνει μεγα­λύ­τερη σύνεση στη χρήση τους, όμως η αυξη­μένη ανθε­κτι­κό­τητα των υπερ­βα­κτη­ρίων στα νοσο­κο­μεία είναι αυτό που ανη­συ­χεί περισ­σό­τερο την Acting Director του ECDC δρ Αντρεα Αμον. Οπως εξηγεί μιλώ­ντας προς «Το Βήμα»: «Είναι ένα σημα­ντικό πρό­βλημα στα νοσο­κο­μεία καθώς περιο­ρί­ζο­νται σημα­ντικά οι επι­λο­γές θερα­πείας ασθενών που έχουν προ­σβλη­θεί από αυτά. Τέτοια βακτή­ρια μπορεί τελικά να γίνουν ανθε­κτικά σε όλα τα υπάρ­χο­ντα αντι­βιο­τικά. Χωρίς αυτά θα επι­στρέ­ψουμε στην προ αντι­βιο­τι­κών εποχή, όπου οι μετα­μο­σχεύ­σεις, η χημειο­θε­ρα­πεία, η νοση­λεία σε μονάδες εντα­τι­κής θερα­πείας και άλλες ιατρι­κές δια­δι­κα­σίες δεν θα είναι πλέον δυνατόν να γίνουν καθώς οι βακτη­ρια­κές λοι­μώ­ξεις θα εξα­πλώ­νο­νται και δεν θα μπορούν να αντι­με­τω­πί­ζο­νται, προ­κα­λώ­ντας τον θάνατο των ασθενών».

Τα απο­τε­λέ­σματα επίσης δεί­χνουν ότι η αντί­σταση των μικρο­βίων στα αντι­βιο­τικά συνε­χί­ζει να αυξά­νε­ται για τα περισ­σό­τερα βακτή­ρια, παρά τις συνε­χό­με­νες καμπά­νιες ευαι­σθη­το­ποί­η­σης και ενη­μέ­ρω­σης προς το κοινό για τις επι­πτώ­σεις της αλό­γι­στης χρήσης τους. Την περα­σμένη χρονιά το μέσο ποσοστό αντί­στα­σης των καρ­βα­πε­νέ­μων στην Klebsiella pneumoniae αυξή­θηκε από 6,2% το 2012 σε 8,1% το 2015. Μαζί με την κολι­στίνη, οι καρ­βα­πε­νέ­μες θεω­ρού­νται αντι­βιο­τικά τελευ­ταίας γραμμής, δεδο­μέ­νου ότι συνήθως είναι οι τελευ­ταίες επι­λο­γές θερα­πείας για τους ασθε­νείς που έχουν μολυν­θεί με βακτή­ρια ανθε­κτικά στα αντι­βιο­τικά. Για αυτό οι ειδικοί ανα­φέρ­θη­καν ακόμα μία φορά στην επι­τα­κτική ανάγκη σωστής εκπαί­δευ­σης αλλά και άμεσης συμ­μόρ­φω­σης ασθενών και ιατρών καθώς, όπως όλα δεί­χνουν, σε βάθος χρόνου ο αριθμός των ασθενών που θα πεθαί­νουν λόγω λοι­μώ­ξεων με βακτή­ρια ανθε­κτικά στα αντι­βιο­τικά θα αυξηθεί δρα­μα­τικά, 10 εκα­τομ­μύ­ρια θάνατοι ετησίως ως το 2050.

Μάλιστα όπως ανα­κοί­νωσε ο ευρω­παίος επί­τρο­πος για την Υγεία και την Ασφά­λεια των Τρο­φί­μων, κ. Βίτενις Αντριου­κα­ΐ­τις: «Η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή θα ξεκι­νή­σει ένα νέο σχέδιο δράσης το επόμενο έτος, ώστε να μπο­ρέ­σουμε μαζί με τους εταί­ρους μας στα κράτη-μέλη της ΕΕ αλλά και σε διεθνές επίπεδο να συνε­χί­σουμε να δια­σφα­λί­σουμε ότι η πρόληψη και ο έλεγχος της αντοχής στα αντι­βιο­τικά ενι­σχύ­ε­ται μέσα σε μια προ­σέγ­γιση “one health“».

Οι ευθύνες του ιατρι­κού κόσμου

Τα στοι­χεία του ECDC δεί­χνουν υψη­λό­τερη κατα­νά­λωση και αντί­σταση στα αντι­βιο­τικά στις χώρες της Νότιας και Νοτιο­α­να­το­λι­κής Ευρώπης. «Υπάρ­χουν πολλοί λόγοι για τα δια­φο­ρε­τικά ποσοστά αντί­στα­σης, όμως δεν είναι πάντοτε δυνατό να προσ­διο­ρι­στεί ο βαθμός που ο κάθε παρά­γο­ντας επη­ρε­ά­ζει το ποσοστό αντί­στα­σης των βακτη­ρια­κών λοι­μώ­ξεων που παρα­τη­ρού­νται σε μια χώρα» εξηγεί η κυρία Αμον. Και συμπλη­ρώ­νει: «Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι υπάρχει ένας συσχε­τι­σμός μεταξύ της συχνό­τη­τας της χρήσης αντι­βιο­τι­κών στον πλη­θυ­σμό και του επι­πέ­δου αντοχής σε αυτόν τον πλη­θυ­σμό. Αυτό ισχύει και για τις ευρω­παϊ­κές χώρες: όσο περισ­σό­τερο χρη­σι­μο­ποιεί κανείς τα αντι­βιο­τικά τόσο μεγα­λύ­τερη και η αντί­σταση των λοι­μώ­ξεων σε αυτά. Ενας άλλος παρά­γο­ντας είναι οι δια­φο­ρε­τι­κές πρα­κτι­κές ελέγχου των λοι­μώ­ξεων οι οποίες σε συν­δυα­σμό με την υψηλή συχνό­τητα χρήσης αντι­βιο­τι­κών είναι υπεύ­θυ­νες για τα υψηλά επίπεδα αντί­στα­σης στα νοσο­κο­μεία».

Εκεί υπεύ­θυνο είναι το νοση­λευ­τικό και ιατρικό προ­σω­πικό, το οποίο σε ένα νοσο­κο­μείο δια­δρα­μα­τί­ζει σημα­ντικό ρόλο στην ευαι­σθη­το­ποί­ηση του κοινού και στην πρόληψη της υπερ­συ­ντα­γο­γρά­φη­σης αντι­βιο­τι­κών. «Ο ρόλος του προ­σω­πι­κού είναι διττός. Αφενός είναι υπεύ­θυνο για τη δια­σφά­λιση της συνετής χρήσης των αντι­βιο­τι­κών και της εφαρ­μο­γής καλών πρα­κτι­κών ελέγχου των λοι­μώ­ξεων, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της υγιει­νής των χεριών, και αφε­τέ­ρου για τον έλεγχο και την απο­μό­νωση των ασθενών με πολυαν­θε­κτικά βακτή­ρια, προ­κει­μέ­νου να προ­λη­φθεί η εξά­πλωσή τους σε άλλους ασθε­νείς» τονίζει η κυρία Αμον.

Το ECDC ανα­νε­ώ­νει τα εργα­λεία του για τα νοσο­κο­μεία που θα έχουν ως στόχο όχι μόνο όσους συντα­γο­γρα­φούν αντι­βιο­τικά αλλά και όλους τους εργα­ζο­μέ­νους υγειο­νο­μι­κής περί­θαλ­ψης που ασχο­λού­νται με αυτά ώστε να δια­σφα­λί­ζουν ότι χρη­σι­μο­ποιού­νται σωστά, με το υλικό να ανα­μέ­νε­ται να κυκλο­φο­ρή­σει το επόμενο έτος.

Πάντως τη δεδο­μένη στιγμή η συνετή χρήση των αντι­βιο­τι­κών είναι «ο ακρο­γω­νιαίος λίθος της πρό­λη­ψης της εμφά­νι­σης και εξά­πλω­σης της ανθε­κτι­κό­τη­τας, δεδο­μέ­νου ότι η αντί­σταση στα αντι­βιο­τικά (όπως ανα­φέ­ρε­ται σε όλη την Ευρώπη) συν­δέ­ε­ται άμεσα με τη χρήση αντι­βιο­τι­κών. Αυτό σημαί­νει ότι θα πρέπει να γίνεται χρήση τους μόνο όταν πραγ­μα­τικά χρειά­ζε­ται και οι ασθε­νείς θα πρέπει να ακο­λου­θούν τις συστά­σεις του γιατρού όσον αφορά τη δοσο­λο­γία, τον τρόπο και τον χρόνο χρήσης» σημειώ­νει η κυρία Αμον.

Ταυ­τό­χρονα όμως η εφαρ­μογή σωστών πρα­κτι­κών ελέγχου των λοι­μώ­ξεων, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της υγιει­νής των χεριών και της απο­μό­νω­σης των ασθενών που έχουν μολυν­θεί στα νοσο­κο­μεία, είναι σημα­ντικό για να απο­φευ­χθεί η εξά­πλωση αυτών των ανθε­κτι­κών βακτη­ρίων. Ενώ η ανά­πτυξη νέων αντι­βιο­τι­κών με νέους μηχα­νι­σμούς δράσης είναι ζωτικής σημα­σίας καθώς η αντί­σταση των βακτη­ρίων στα αντι­βιο­τικά ανα­πό­φευ­κτα κερ­δί­ζει χρόνο. «Την ίδια ώρα θα πρέπει η κάθε χώρα να εφαρ­μό­σει ολο­κλη­ρω­μένα συστή­ματα ανα­φο­ράς (τόσο επι­δη­μιο­λο­γικά όσο και μικρο­βιο­λο­γικά) που θα μπο­ρέ­σουν να παρέ­χουν δεδο­μένα για άμεσες ενέρ­γειες αλλά και για αξιο­λό­γησή τους σε εθνικό επίπεδο που θα επι­τρέ­ψουν διε­θνείς συγκρί­σεις» κατα­λή­γει η κυρία Αμον.
Το ΒΗΜΑ

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.