Φελπς: «Η ελληνική νοοτροπία, το πελατειακό κράτος, αιτία κατάρρευσης της οικονομίας σας»

Ο τερ­μα­τι­σμός του πελα­τεια­κού κράτους και της προ­στα­σίας συμ­φε­ρό­ντων, με παράλ­ληλη μετα­στροφή της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας προς την και­νο­το­μία και την ανά­πτυξη ενός πραγ­μα­τικά αντα­γω­νι­στι­κού περι­βάλ­λο­ντος στον ιδιω­τικό τομέα, απο­τε­λούν τα ανα­γκαία συστα­τικά για να ξεπε­ρά­σει η Ελλάδα την οικο­νο­μική και κοι­νω­νική κρίση που βιώνει, τονίζει σε συνέ­ντευξή του στην «Κ» ο βρα­βευ­μέ­νος με νομπέλ οικο­νο­μίας, διευ­θυ­ντής του Κέντρου για τον Καπι­τα­λι­σμό και την Κοι­νω­νία του Πανε­πι­στη­μίου Κολού­μπια, Εντμουντ Φελπς, ο οποίος έχει υπο­στη­ρί­ξει πως αν και πολλοί απο­δί­δουν την κατάρ­ρευση της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας στα υφε­σιακά μέτρα που έχουν επι­βάλ­λει οι δανει­στές, τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι το κύριο πρό­βλημα είναι η ελλη­νική νοο­τρο­πία και ο τρόπος που λει­τουρ­γεί το «σύστημα» με φορο­λο­γι­κές και άλλες εξυ­πη­ρε­τή­σεις που κάνουν οι εκά­στοτε κυβερ­νή­σεις στις επι­χει­ρη­μα­τι­κές ελίτ. Ο Αμε­ρι­κα­νός καθη­γη­τής εκτιμά ότι οι εκλογές θα συμ­βά­λουν στη στα­θε­ρο­ποί­ηση του πολι­τι­κού σκη­νι­κού, ενώ σημειώ­νει ότι ο κίν­δυ­νος του Grexit δεν έχει ξεπε­ρα­στεί και προει­δο­ποιεί ότι η έξοδος της Ελλάδας από την Ευρω­ζώνη θα οδη­γούσε σε μια πολύ άσχημη κατά­σταση.

― Πώς βλέπουν οι αγορές την Ελλάδα, μετά την υπο­γραφή του νέου μνη­μο­νίου;

― Οι αγορές, όπως και οι υπό­λοι­ποι από εμάς, περι­μέ­νουν να δουν το απο­τέ­λε­σμα των επι­κεί­με­νων εκλογών.

― Το Grexit έχει περάσει ανε­πι­στρε­πτί, ή παρα­μέ­νει ακόμη πιθανό;

― Θα μπο­ρούσε να συμβεί. Αν πρό­κει­ται να συμβεί, ίσως κάποια ιδιο­φυΐα βρει τον τρόπο να το κάνει ήπια. Αλλά εγώ θα στοι­χη­μά­τιζα ότι η απο­χώ­ρηση της Ελλάδας από το ευρώ θα οδη­γή­σει σε μια πολύ άσχημη κατά­σταση. Για το δικό της συμ­φέ­ρον η Ελλάδα πρέπει να κάνει ό,τι μπορεί για να κρα­τή­σει το ευρώ.

― Η διε­ξα­γωγή νέων εκλογών θα δημιουρ­γή­σει νέα πολι­τική αστά­θεια ή θα συμ­βά­λει στη στα­θε­ρό­τητα;

― Το δεύτερο. Κατά την άποψή μου, θα συμ­βά­λει στη στα­θε­ρο­ποί­ηση του πολι­τι­κού σκη­νι­κού. Είναι χρήσιμο το γεγονός ότι δίνεται στους Ελληνες πολίτες ο χρόνος να ξανα­σκε­φθούν τα πράγ­ματα. Από την άλλη, ο κίν­δυ­νος που εγκυ­μο­νεί είναι μήπως λίγο πριν από τις εκλογές προ­κύ­ψει κάποια νέα ιδέα, που δεν έχει τύχει επε­ξερ­γα­σίας.

― Ποια είναι η εικόνα του τέως πρω­θυ­πουρ­γού Αλέξη Τσίπρα στις ΗΠΑ και στη διεθνή σκηνή;

― Εχω την αίσθηση ότι έπειτα από μια δύσκολη περίοδο, ο πρω­θυ­πουρ­γός κ. Τσίπρας έχει πλέον απο­κτή­σει μια καλή εικόνα. Πιστεύω ότι οι περισ­σό­τε­ροι Αμε­ρι­κα­νοί οικο­νο­μο­λό­γοι τάσ­σο­νται υπέρ του.

― Είναι η αύξηση των φόρων η καλύ­τερη μέθοδος για την επί­τευξη της πολυ­πό­θη­της ανά­πτυ­ξης;

― Στο τέλος, αυτό που χρειά­ζε­ται η Ελλάδα είναι να απο­κτή­σει ένα απο­τε­λε­σμα­τικό φορο­λο­γικό σύστημα. Αλλά βρα­χυ­πρό­θε­σμα η έμφαση πρέπει να δοθεί στον τερ­μα­τι­σμό των πελα­τεια­κών σχέσεων σε ό,τι αφορά τις δημό­σιες δαπάνες και την αξιο­ποί­ηση του οφέλους για ένα μείγμα βαθιών διαρ­θρω­τι­κών μεταρ­ρυθ­μί­σεων.

― Σημα­ντι­κό­τε­ρες εκ των οποίων είναι…

― Η μεταρ­ρύθ­μιση της νοο­τρο­πίας είναι ένα από τα δύο βασι­κό­τερα βήματα που πρέπει να κάνει η Ελλάδα. Το άλλο είναι, φυσικά, να εισα­γά­γει τον αντα­γω­νι­σμό στον ιδιω­τικό τομέα. Για να εξα­σφα­λι­σθεί μια ευρεία ευη­με­ρία και να βελ­τιω­θούν οι συν­θή­κες δια­βί­ω­σης μεγάλων τμη­μά­των της ελλη­νι­κής κοι­νω­νίας, οι Ελληνες δεν αρκεί μόνο να εκμε­ταλ­λεύ­ο­νται ευκαι­ρίες που τους προ­σφέ­ρο­νται στο πιάτο, όπως είναι οι επι­δο­τή­σεις από τα διαρ­θρω­τικά ταμεία. Πρέπει να εστιά­σουν στην ανα­ζή­τηση επαγ­γελ­μα­τι­κών δράσεων που θα εδρά­ζο­νται στην και­νο­το­μία.

― Είναι βιώσιμο το ελλη­νικό χρέος;

― Σε κάποια σενάρια το χρέος θα μπο­ρούσε ίσως να εξυ­πη­ρε­τη­θεί ή ακόμη και να αρχίσει να απο­πλη­ρώ­νε­ται με πολύ αργό ρυθμό. Αλλά ο σχε­δια­σμός μιας πολι­τι­κής για το χρέος μπορεί να περι­μέ­νει. Αυτό που απο­τε­λεί άμεση προ­τε­ραιό­τητα είναι η απε­λευ­θέ­ρωση της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας από τη δυσλει­τουρ­γία τόσο του δημό­σιου όσο και του ιδιω­τι­κού τομέα.

Καθη­με­ρινή