Spiegel: Νέα διαμάχη για τις ποσοστώσεις προσφύγων στην ΕΕ – Ιταλία, Ελλάδα και το Λουξεμβούργο ζήτησαν βιώσιμο σχέδιο

Οι πρό­σφυ­γες από την Ου­κρα­νία θα μπο­ρού­σαν να οδη­γή­σουν σε μια δο­κι­μα­σία την ΕΕ, ση­μειώ­νει δη­μο­σί­ευ­μα στο Spiegel.

Mάλι­στα, σύμ­φω­να με το ίδιο δη­μο­σί­ευ­μα, η ΕΕ είναι ελά­χι­στα προ­ε­τοι­μα­σμέ­νη για την άφιξη εκα­τομ­μυ­ρί­ων αν­θρώ­πων. Μια νέα δια­μά­χη σχε­τι­κά με τις πο­σο­στώ­σεις ανα­δια­νο­μής είναι ήδη σε εξέ­λι­ξη, το­νί­ζε­ται.

Η ρω­σι­κή ει­σβο­λή στην Ου­κρα­νία έχει οδη­γή­σει στη μα­ζι­κό­τε­ρη προ­σφυ­γι­κή κί­νη­ση που έχει δει η Ευ­ρώ­πη από τον Δεύ­τε­ρο Πα­γκό­σμιο Πό­λε­μο. Μια κί­νη­ση, επο­μέ­νως, που είναι πι­θα­νό να επι­σκιά­σει ση­μα­ντι­κά το απο­κο­ρύ­φω­μα της προ­σφυ­γι­κής κρί­σης του 2015 – και για την οποία η Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση φαί­νε­ται σή­με­ρα ελά­χι­στα προ­ε­τοι­μα­σμέ­νη.

“Η ΕΕ πρέ­πει να δη­μιουρ­γή­σει γρή­γο­ρα έναν συ­ντο­νι­σμό που θα δια­σφα­λί­ζει ότι οι πρό­σφυ­γες θα φι­λο­ξε­νη­θούν με αν­θρώ­πι­νο τρόπο”, ζητά, για πα­ρά­δειγ­μα, η Κλάρα Μπού­γκερ, μέλος της γερ­μα­νι­κής ομο­σπον­δια­κής Βου­λής από το Κόμμα της Αρι­στε­ράς. Ωστό­σο, ο συ­ντο­νι­σμός αυτός βρί­σκε­ται ακόμη σε νη­πια­κό στά­διο, όπως το­νί­ζουν ομό­φω­να οι δι­πλω­μά­τες στις Βρυ­ξέλ­λες και σε διά­φο­ρες πρω­τεύ­ου­σες της ΕΕ.

Αυτό κα­τέ­στη σαφές την πε­ρα­σμέ­νη εβδο­μά­δα σε μια συ­νά­ντη­ση κρί­σης των εκ­προ­σώ­πων των κρα­τών μελών της ΕΕ, της Επι­τρο­πής και του Ευ­ρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λί­ου στις Βρυ­ξέλ­λες.

Η Ιτα­λία, η Ελ­λά­δα και το Λου­ξεμ­βούρ­γο ζή­τη­σαν σχέ­δια “για τη βιώ­σι­μη φι­λο­ξε­νία εκα­το­ντά­δων χι­λιά­δων προ­σφύ­γων”, σύμ­φω­να με εμπι­στευ­τι­κή έκ­θε­ση της γερ­μα­νι­κής αντι­προ­σω­πεί­ας στην ΕΕ.

Η Ιτα­λία ανα­μέ­νει επί­σης πρό­σθε­τες προ­σφυ­γι­κές ροές από την Αφρι­κή, καθώς εκεί ανα­μέ­νο­νται ελ­λεί­ψεις τρο­φί­μων λόγω του πο­λέ­μου στην Ου­κρα­νία. Η Γαλ­λία και η Γερ­μα­νία ζή­τη­σαν να υπάρ­ξει με­γά­λη ανά­γκη συ­ντο­νι­σμού με­τα­ξύ των κρα­τών της ΕΕ.

Ωστό­σο, οι εκ­πρό­σω­ποι των κρα­τών μελών της ΕΕ που βρί­σκο­νται κοντά στην Ου­κρα­νία, από όλες τις χώρες, πα­ρέ­μει­ναν ψύ­χραι­μοι. Σύμ­φω­να με την έκ­θε­ση, η Ουγ­γα­ρία, η Σλο­βα­κία, η Σλο­βε­νία και η Φιν­λαν­δία δή­λω­σαν ότι δεν χρειά­ζο­νται προς το παρόν στή­ρι­ξη από την ΕΕ.

Σύμ­φω­να με δι­πλω­μά­τες, η Βαρ­σο­βία προ­σπα­θεί επί­σης να τα βγά­λει πέρα χωρίς τη βο­ή­θεια της ΕΕ για όσο το δυ­να­τόν με­γα­λύ­τε­ρο χρο­νι­κό διά­στη­μα. Το ιστο­ρι­κό: Η κυ­βέρ­νη­ση της Πο­λω­νί­ας, μαζί με την Ουγ­γα­ρία και ορι­σμέ­νες άλλες ανα­το­λι­κές χώρες της ΕΕ, έχει μέχρι στιγ­μής απο­τρέ­ψει οποια­δή­πο­τε υπο­χρε­ω­τι­κή κα­τα­νο­μή των προ­σφύ­γων.

“Από τη στιγ­μή που θα πρέ­πει να ζη­τή­σει από άλλες χώρες να υπο­δε­χθούν πρό­σφυ­γες, ανοί­γει μια πόρτα που η πο­λω­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση θέλει να κρα­τή­σει κλει­στή”, λέει ένας δι­πλω­μά­της των Βρυ­ξελ­λών.

Το Βε­ρο­λί­νο, ωστό­σο, επα­να­φέ­ρει τώρα τις πο­σο­στώ­σεις στο παι­χνί­δι. “Η Πο­λω­νία έχει υπο­δε­χθεί σχε­δόν δύο εκα­τομ­μύ­ρια αν­θρώ­πους και κάνει εξαι­ρε­τι­κή δου­λειά αυτή τη στιγ­μή. Όπως και άλλες χώρες που γειτ­νιά­ζουν με την Ου­κρα­νία”, δή­λω­σε στο Spiegel, η ομο­σπον­δια­κή υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών Νάνσυ Φέσερ (SPD). Οι χώρες αυτές πρέ­πει τώρα να ανα­κου­φι­στούν, είπε. “Ο στό­χος πρέ­πει να είναι η κα­τα­νο­μή των Ου­κρα­νών προ­σφύ­γων εντός της Ευ­ρώ­πης σύμ­φω­να με κα­θο­ρι­σμέ­νες πο­σο­στώ­σεις.

Το πόσο δύ­σκο­λο θα είναι αυτό, φά­νη­κε και κατά τη διάρ­κεια της συ­νά­ντη­σης των Βρυ­ξελ­λών για την κρίση. Όταν η Ελ­λά­δα έθεσε την ιδέα της “υπο­χρε­ω­τι­κής αλ­λη­λεγ­γύ­ης”, καθώς αργά ή γρή­γο­ρα θα χρεια­στεί η επα­νε­γκα­τά­στα­ση των προ­σφύ­γων, ο εκ­πρό­σω­πος της Ουγ­γα­ρί­ας απέρ­ρι­ψε αμέ­σως την πρό­τα­ση, λέ­γο­ντας ότι τέ­τοια αμ­φι­λε­γό­με­να θέ­μα­τα είναι “αντι­πα­ρα­γω­γι­κά”.

Ωστό­σο, δύ­σκο­λα μπο­ρεί να υπάρ­ξει αμ­φι­σβή­τη­ση σχε­τι­κά με την κλί­μα­κα του προ­βλή­μα­τος. Τέσ­σε­ρα εκα­τομ­μύ­ρια άν­θρω­ποι θα μπο­ρού­σαν να εγκα­τα­λεί­ψουν την Ου­κρα­νία, εκτί­μη­σε ο επί­τρο­πος της ΕΕ για τη δια­χεί­ρι­ση κρί­σε­ων Janez Lenarčič ήδη από τα τέλη Φε­βρουα­ρί­ου.

Στις αρχές Μαρ­τί­ου, η Επι­τρο­πή της ΕΕ θέ­σπι­σε οδη­γία για την πε­ρί­πτω­ση μα­ζι­κής εισ­ρο­ής εκτο­πι­σμέ­νων ατό­μων, ώστε να κα­τα­στεί δυ­να­τή η μη γρα­φειο­κρα­τι­κή υπο­δο­χή τους. Αλλά το ποια χώρα θα υπο­δε­χθεί πό­σους πρό­σφυ­γες δεν ρυθ­μί­ζε­ται με ακρί­βεια εκεί – και αυτό δεν απο­τέ­λε­σε σχε­δόν κα­θό­λου θέμα στις Βρυ­ξέλ­λες μέχρι στιγ­μής.

“Δεν έχει γίνει σχε­δόν καμία συ­ζή­τη­ση στην ΕΕ σχε­τι­κά με την κα­τα­νο­μή των αν­θρώ­πων”, λέει ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών και Με­τα­νά­στευ­σης του Λου­ξεμ­βούρ­γου Jean Asselborn. “Μέχρι στιγ­μής, όλα αυτά έχουν αφε­θεί στην τύχη και στην προ­θυ­μία των αν­θρώ­πων στην ΕΕ να βοη­θή­σουν”.

Εν τω με­τα­ξύ, η Επι­τρο­πή της ΕΕ σχε­διά­ζει πε­ραι­τέ­ρω οι­κο­νο­μι­κή βο­ή­θεια. Οκτώ δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ είναι ήδη δια­θέ­σι­μα στα κράτη μέλη, δή­λω­σε στο SPIEGEL η Επί­τρο­πος Εσω­τε­ρι­κών Ylva Johansson. Σύ­ντο­μα θα ακο­λου­θή­σουν έως και δέκα δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια από το πο­λυ­ε­τές δη­μο­σιο­νο­μι­κό πλαί­σιο της ΕΕ. “Και νέες ροές χρη­μά­των εντο­πί­ζο­νται αυτή τη στιγ­μή”.

Η Επι­τρο­πή θε­ω­ρεί επί­σης την τρέ­χου­σα κρίση ως ευ­και­ρία για να ση­μειω­θεί επι­τέ­λους πρό­ο­δος προς την κα­τεύ­θυν­ση μιας κοι­νής πο­λι­τι­κής για τους πρό­σφυ­γες στην ΕΕ. Αν και είναι απί­θα­νο ότι χώρες όπως η Πο­λω­νία ή η Ουγ­γα­ρία θα συμ­φω­νή­σουν τώρα σε κλει­δί δια­νο­μής, ένας αξιω­μα­τού­χος της Επι­τρο­πής λέει. “Αλλά θα μπο­ρού­σε του­λά­χι­στον να γίνει ευ­κο­λό­τε­ρο να συμ­φω­νή­σου­με σε μια βα­σι­κή κα­τα­νο­μή του βά­ρους”.

Αυτό δεν θα απαι­τού­σε από κάθε χώρα να υπο­δε­χθεί ένα συ­γκε­κρι­μέ­νο με­ρί­διο προ­σφύ­γων. Όσοι αφή­νουν λι­γό­τε­ρους αν­θρώ­πους να ει­σέλ­θουν στη χώρα θα μπο­ρού­σαν να στη­ρί­ξουν οι­κο­νο­μι­κά τις χώρες που φι­λο­ξε­νούν πολ­λούς πρό­σφυ­γες. “Χρεια­ζό­μα­στε ένα με­γά­λο τα­μείο στο οποίο θα πλη­ρώ­νουν όλοι και από το οποίο τα χρή­μα­τα θα δια­νέ­μο­νται ανά­λο­γα με την επι­βά­ρυν­ση”, λέει ο Erik Marquardt, ει­δι­κός των Πρα­σί­νων στο Ευ­ρω­παϊ­κό Κοι­νο­βού­λιο σε θέ­μα­τα με­τα­νά­στευ­σης. “Αυτό θα ήταν ένα ση­μα­ντι­κό βήμα προς μια κοινή πο­λι­τι­κή ασύ­λου”.

Αλλά ακόμη και αν οι αι­σιό­δο­ξοι της Επι­τρο­πής και του Κοι­νο­βου­λί­ου έχουν δίκιο, αυτό θα συμ­βεί σε μήνες ή ακόμη και χρό­νια στο μέλ­λον.

Δεν θα βοη­θή­σει πολύ στην αντι­με­τώ­πι­ση όσων έχουν δια­φύ­γει μέχρι στιγ­μής – και αυτοί είναι εκεί­νοι “που έφυ­γαν πριν αρ­χί­σει πραγ­μα­τι­κά ο πό­λε­μος”, δή­λω­σε ο Asselborn. “Αυτοί που φεύ­γουν τώρα θα έρ­θουν σε εμάς με πολύ δια­φο­ρε­τι­κά ψυ­χο­λο­γι­κά και σω­μα­τι­κά τραύ­μα­τα”.

Ένα άλλο πρό­βλη­μα θα προ­κύ­ψει μόνο τις εβδο­μά­δες και τους μήνες μετά: “Κα­νείς”, λέει ο Asselborn, “δεν θα είναι σε θέση να πει σε αυ­τούς τους αν­θρώ­πους πότε μπο­ρούν να επι­στρέ­ψουν στην πα­τρί­δα τους.