FT: Σύνοδος Κορυφής-Σε απόλυτο διχασμό η Ευρώπη για το προσφυγικό

Η Αγκε­λα Μέρ­κελ ήλ­πι­ζε ότι η Σύ­νο­δος Κο­ρυ­φής για το προ­σφυ­γι­κό θα προ­σέ­φε­ρε του­λά­χι­στον μια ει­κό­να ευ­ρω­παϊ­κής ενό­τη­τας απέ­να­ντι στην με­τα­να­στευ­τι­κή κρίση.

Αν’ αυτού τε­λεί­ω­σε με ατα­ξία. Το αυ­στρια­κό πλάνο να μπει όριο στις αι­τή­σεις ασύ­λου, μόλις 80 την ημέρα, άφησε την κα­γκε­λά­ριο απο­μο­νω­μέ­νη, η Ελ­λά­δα απεί­λη­σε ως απά­ντη­ση να μπλο­κά­ρει τη συμ­φω­νία για το Brexit και οι ηγέ­τες είναι πε­ρισ­σό­τε­ρο δι­χα­σμέ­νοι από ποτέ απέ­να­ντι στη με­γα­λύ­τε­ρη πρό­κλη­ση της ΕΕ εδώ και δε­κα­ε­τί­ες.

Οι ευ­ρω­παί­οι ηγέ­τες, από το Βε­ρο­λί­νο ως τη Βιέν­νη και την Αθήνα αυ­το­σχε­διά­ζουν και βά­ζουν στο τρα­πέ­ζι συχνά αντι­κρουό­με­νες πο­λι­τι­κές. Η Μέρ­κελ αιφ­νι­δί­α­σε και το ίδιο το επι­τε­λείο της όταν απαί­τη­σε μια ακόμα Σύ­νο­δο για την προ­σφυ­γι­κή κρίση στις 6 Μαρ­τί­ου, ακρι­βώς πριν τρεις κρί­σι­μες το­πι­κές εκλο­γές στη Γερ­μα­νία (13 Μαρ­τί­ου) και προ­τού η Ανοι­ξη εκτο­ξεύ­σει τον αριθ­μό των προ­σφύ­γων που περ­νούν το Αι­γαίο.

Οι αφί­ξεις προ­σφύ­γων αυ­ξή­θη­καν, με πε­ρισ­σό­τε­ρες από 4.800 στην Ελ­λά­δα από την Τουρ­κία την Τρίτη, ένας ρυθ­μός που δεν είναι μα­κριά από την κο­ρύ­φω­ση του πε­ρα­σμέ­νου φθι­νο­πώ­ρου, με μέση άφιξη 7.000 ατό­μων τη μέρα.

Ένα με­γά­λο «από­θε­μα» δη­μιουρ­γεί­ται στην δια­δρο­μή των Δυ­τι­κών Βαλ­κα­νί­ων, όπου «άτα­κτα» κράτη έπρε­πε να συ­νερ­γα­στούν για να αντι­με­τω­πί­σουν την άφιξη πε­ρισ­σό­τε­ρων του ενός εκα­τομ­μυ­ρί­ου αν­θρώ­πων από την έναρ­ξη της κρί­σης το 2015. Σε ιδιω­τι­κές συ­ζη­τή­σεις, αι­σιό­δο­ξοι προη­γου­μέ­νως αξιω­μα­τού­χοι αρ­χί­ζουν να απελ­πί­ζο­νται με τις ανη­συ­χί­ες να με­τα­φέ­ρο­νται σε μια πι­θα­νή αν­θρω­πι­στι­κή κα­τα­στρο­φή στα νο­τιο­α­να­το­λι­κά σύ­νο­ρα της Ευ­ρώ­πης. Ενας ευ­ρω­παί­ος ηγέ­της είπε: «Είναι σο­βα­ρή η κα­τά­στα­ση».

Η Μέρ­κελ ακόμα στη­ρί­ζει τη συμ­φω­νία με την Αγκυ­ρα για να εξα­σφα­λί­σει τα ευά­λω­τα ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά σύ­νο­ρα. Όπως είπε η κα­γκε­λά­ριος τις πρώ­τες πρω­ι­νές ώρες της Πα­ρα­σκευ­ής: «είναι απα­ραί­τη­το δε­δο­μέ­νου ότι πρέ­πει επει­γό­ντως να προ­χω­ρή­σου­με γρη­γο­ρό­τε­ρα». Αλλά «κακή τύχη» χτύ­πη­σε και αυτό το σχέ­διο. Ο τούρ­κος πρω­θυ­πουρ­γός Αχμέτ Ντα­βού­το­γλου ακύ­ρω­σε το τα­ξί­δι στις Βρυ­ξέλ­λες για να συ­ζη­τή­σει το προ­σφυ­γι­κό λόγω μιας βομ­βι­στι­κής επί­θε­σης στην Αγκυ­ρα.

Μετά από θυ­ελ­λώ­δη συ­ζή­τη­ση, μια κου­ρα­σμέ­νη Μέρ­κελ έδει­ξε τη θε­τι­κή πλευ­ρά των πραγ­μά­των στην συ­νέ­ντευ­ξη τύπου που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε ξη­με­ρώ­μα­τα Πα­ρα­σκευ­ής, το­νί­ζο­ντας τις προ­σπά­θειες που έγι­ναν τις τε­λευ­ταί­ες εβδο­μά­δες για να εμπλα­κεί ο τούρ­κος Πρό­ε­δρος Ερ­ντο­γάν και να ενι­σχυ­θούν οι άμυ­νες της Ελ­λά­δας στη θά­λασ­σα με την ανά­πτυ­ξη να­τοϊ­κών σκα­φών.

Εν τω με­τα­ξύ η Βιέν­νη κα­τη­γο­ρεί­ται ότι πα­ρα­βιά­ζει τους διε­θνείς νό­μους, πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της συν­θή­κης της Γε­νεύ­ης για τους πρό­σφυ­γες, βά­ζο­ντας νέες αμ­φι­σβη­τή­σεις στους ήδη ορια­κά εφαρ­μο­ζό­με­νους κα­νό­νες για το άσυλο. «Οι συν­θή­κες είναι σαν τις νε­ράι­δες. Αν στα­μα­τή­σεις να πι­στεύ­εις σε αυτές πε­θαί­νουν», δή­λω­σε η Elizabeth Collett, διευ­θύ­ντρια του ιν­στι­τού­του με­τα­να­στευ­τι­κής πο­λι­τι­κής.

Ωστό­σο η κοινή γνώμη στην Αυ­στρία στη­ρί­ξει την κί­νη­ση του κα­γκε­λα­ρί­ου Werner Faymann, με την εφη­με­ρί­δα Der Standard να τον υπε­ρα­σπί­ζε­ται την Πα­ρα­σκευή γρά­φο­ντας ότι οι Βρυ­ξέλ­λες έβα­λαν αυ­το­γκόλ κρι­τι­κά­ρο­ντας τη Βιέν­νη.

Η Μέρ­κελ που σπά­νια ασκεί δη­μό­σια κρι­τι­κή στους εταί­ρους της δή­λω­σε ότι «εξε­πλά­γη» από τον Faymann. Ιδιω­τι­κά οι γερ­μα­νοί αξιω­μα­τού­χοι είναι έξαλ­λοι γιατί ένας πα­λιός σύμ­μα­χος «έσπα­σε τις γραμ­μές».

Οι Βρυ­ξέλ­λες απελ­πι­σμέ­να προ­σπά­θη­σαν να επι­βά­λουν στα κράτη-μέλη τους κα­νό­νες, με μικρή, όμως, επι­τυ­χία. Τα κράτη-μέλη συμ­φώ­νη­σαν να μοι­ρα­στούν 160.000 πρό­σφυ­γες από την Ιτα­λία και την Ελ­λά­δα αλλά λι­γό­τε­ροι από 600 με­τα­κι­νή­θη­καν. Ενώ ορι­σμέ­νοι ηγέ­τες, όπως ο Ούγ­γρος πρω­θυ­πουρ­γός Viktor Orban δια­φώ­νη­σε ανοι­κτά, άλλοι όπως η Μα­δρί­τη και το Πα­ρί­σι απλά απο­τρα­βή­χτη­καν.

Αφού οι ηγέ­τες πέ­ρα­σαν ώρες επι­πλήτ­το­ντας τους Αυ­στρια­κούς, ο Orban επαί­νε­σε το σχέ­διο, χα­ρα­κτη­ρί­ζο­ντάς το «μια καλή ιδέα». Είχε στή­ρι­ξη. Ενώ η δη­μο­τι­κό­τη­τα της Μέρ­κελ μειώ­νε­ται σε επί­πε­δα που δεν είχε δει από το ναδίρ της ευ­ρω­παϊ­κής κρί­σης, ο Orban πα­ρα­μέ­νει δη­μο­φι­λής και κερ­δί­ζει τον θαυ­μα­σμό των σκε­πτι­κι­στών στο εξω­τε­ρι­κό, πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της Γερ­μα­νί­ας.

Αν η ΕΕ έχει μικρή επιρ­ροή στα μέλη της, έχει ακόμα μι­κρό­τε­ρη σε αυ­τούς πέραν των συ­νό­ρων της. Η συμ­φω­νία με την Τουρ­κία, που πε­ρι­λαμ­βά­νει βο­ή­θεια 3 δισ. ευρώ και άλλα δώρα για την Αγκυ­ρα σε αντάλ­λαγ­μα την μεί­ω­ση των ροών δεν έχει ακόμα οδη­γή­σει σε πε­ριο­ρι­σμό των αφί­ξε­ων.

Οχι μόνο η μοίρα των προ­σφύ­γων αλλά επί­σης η ενό­τη­τα της ζώνης ελεύ­θε­ρης με­τα­κί­νη­σης Σεν­γκεν, ακόμα και της ίδιας της Ευ­ρώ­πης είναι σε κίν­δυ­νο, όπως τό­νι­σε ο ιτα­λός πρω­θυ­πουρ­γός Ματέο Ρέν­τζι. Σχο­λιά­ζο­ντας μια ακόμα κί­νη­ση της Αυ­στρί­ας να επι­βά­λει πε­ριο­ρι­σμούς στο Brenner, ένα κρί­σι­μο πέ­ρα­σμα στις Αλ­πεις δή­λω­σε: «Δεν μπο­ρού­με να φα­ντα­στού­με το κλεί­σι­μο του Brenner, το οποίο πραγ­μα­τι­κά και συμ­βο­λι­κά είναι ένα από τα με­γά­λα στοι­χεία της ευ­ρω­παϊ­κής ενό­τη­τας».

Αλλά οι σύμ­μα­χοι της Μέρ­κελ φθί­νουν. Μετά από μια πρώτη υπο­χώ­ρη­ση από τις προ­σπά­θειες όλα τα κράτη μέλη να εμπλα­κούν στην υπο­δο­χή προ­σφύ­γων μειώ­νο­ντας έτσι το βάρος για Γερ­μα­νία, Σου­η­δία, Αυ­στρία και λίγες ακόμα, τις τε­λευ­ταί­ες εβδο­μά­δες έχει ενα­πο­θέ­σει τις ελ­πί­δες της στην λε­γό­με­νη «συμ­μα­χία των προ­θύ­μων», χώρες που μπο­ρούν να πά­ρουν πρό­σφυ­γες κάτω από τις κα­τάλ­λη­λες συν­θή­κες, μειώ­νο­ντας ου­σια­στι­κά την πα­ρά­νο­μη ροή από το Αι­γαίο και αντι­κα­θι­στώ­ντας τη με νό­μι­μες με­τα­κι­νή­σεις απ΄ ευ­θεί­ας από την Τουρ­κία.

Ακόμα και αυτή η ιδέα φθί­νει. Όπως είπε ο αυ­στρια­κός αντι­κα­γκε­λά­ριος Reinhold Mitterlehner: «Ο κα­θέ­νας μπο­ρεί να συ­μπε­ρά­νει ότι η ‘συμ­μα­χία των προ­θύ­μων’ σε αυτή τη μορφή ξε­κά­θα­ρα δεν υπάρ­χει πλέον».

euro2day.gr