Μ.Ιατρίδη: Να σταματήσει επιτέλους ο μύθος της «πλούσιας» Περιφέρειας

«Να στα­μα­τή­σει επι­τέ­λους ο μύθος της «πλού­σιας» Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου», τό­νι­σε η Μίκα Ια­τρί­δη στην ομι­λία της στο νο­μο­σχέ­διο του Υπουρ­γεί­ου Ανά­πτυ­ξης για το νέο ΕΣΠΑ της προ­γραμ­μα­τι­κής πε­ριό­δου 2014-2020.

«Δεν είναι κα­θό­λου έτσι» ση­μεί­ω­σε η βου­λευ­τής Δω­δε­κα­νή­σου, ση­μειώ­νο­ντας ότι «τόσο ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης όσο και οι Δή­μαρ­χοι όλων των νη­σιών αντι­με­τω­πί­ζουν ση­μα­ντι­κά προ­βλή­μα­τα».

Πε­ραι­τέ­ρω, η Μίκα Ια­τρί­δη ζή­τη­σε να λυθεί μια «ση­μα­ντι­κή πα­ρα­νό­η­ση» μια και «το κάθε νησί, είτε βρί­σκε­ται στις Κυ­κλά­δες είτε στα Δω­δε­κά­νη­σα, πρέ­πει να το βλέ­που­με ξε­χω­ρι­στά. Αντι­κει­με­νι­κά, δεν υπάρ­χει εδα­φι­κή συ­νο­χή και η Σα­ντο­ρί­νη, με τη Μύ­κο­νο, η Ρόδος και η Κως έχουν ση­μα­ντι­κές δια­φο­ρές με τη Σί­κι­νο, τη Φο­λέ­γαν­δρο, την Πάτμο και το Κα­στε­λό­ρι­ζο».

Η βου­λευ­τής Δω­δε­κα­νή­σου, αφού ανα­φέρ­θη­κε στα προ­βλή­μα­τα που είχαν πα­ρα­τη­ρη­θεί από την εφαρ­μο­γή και των προη­γού­με­νων κοι­νο­τι­κών προ­γραμ­μά­των, κά­λε­σε την ηγε­σία του Υπουρ­γεί­ου να προ­χω­ρή­σει στις αλ­λα­γές που προ­τεί­νουν όλες οι πτέ­ρυ­γες της Βου­λής, προ­κει­μέ­νου να αξιο­ποι­η­θούν με τον κα­λύ­τε­ρο δυ­να­τό τρόπο οι προ­ο­πτι­κές που δίνει για την ανά­πτυ­ξη της χώρας η νέα προ­γραμ­μα­τι­κή πε­ρί­ο­δος του ΕΣΠΑ.

Ακο­λου­θεί η ομι­λία:

Κύριε Πρό­ε­δρε,

Από τα μέσα της δε­κα­ε­τί­ας του 1980 η πε­ρι­φε­ρεια­κή πο­λι­τι­κή στη χώρα μας βα­σί­ζε­ται σε πολύ με­γά­λο βαθμό στην εφαρ­μο­γή των αντί­στοι­χων κοι­νο­τι­κών προ­γραμ­μά­των.

Είναι γνω­στό ότι η εφαρ­μο­γή των προ­γραμ­μά­των αυτών δεν έγινε χωρίς δυ­σκο­λί­ες, αβλε­ψί­ες και αστο­χί­ες εκ μέ­ρους των ελ­λη­νι­κών κυ­βερ­νή­σε­ων, αστο­χί­ες οι οποί­ες οφεί­λο­νταν και στη δε­δο­μέ­νη απει­ρία που υπήρ­χε, αλλά και σ’ ένα πο­λύ­πλο­κο γρα­φειο­κρα­τι­κό πλαί­σιο, το οποίο δη­μιουρ­γού­σε ση­μα­ντι­κά προ­βλή­μα­τα στην έγκρι­ση και, κατ’ επέ­κτα­ση, στην ολο­κλή­ρω­ση των έργων.

Κλα­σι­κές πε­ρι­πτώ­σεις απο­τε­λούν τα έργα-γέ­φυ­ρες με­τα­ξύ των κοι­νο­τι­κών πλαι­σί­ων στή­ρι­ξης, ώστε να είναι εφι­κτή η ολο­κλή­ρω­σή τους και να μην χα­θούν τα ποσά της χρη­μα­το­δό­τη­σης.

Ένα άλλο ση­μείο που αξί­ζει να ανα­φερ­θεί είναι ότι η διάρ­θρω­ση των Κοι­νο­τι­κών Πλαι­σί­ων Στή­ρι­ξης ήταν ένα μικτό σύ­στη­μα το­με­α­κών πε­ρι­φε­ρεια­κών προ­γραμ­μά­των, όπου τα το­με­α­κά προ­γράμ­μα­τα εφαρ­μό­ζο­νταν και πε­ρι­φε­ρεια­κά με σειρά μι­κρών το­πι­κών πα­ρεμ­βά­σε­ων.

Αυτό το γε­γο­νός συ­νι­στού­σε ένα ιδιαί­τε­ρο χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό του ελ­λη­νι­κού προ­γραμ­μα­τι­σμού, που συ­γκέ­ντρω­νε με­γά­λο μέρος των πε­ρι­φε­ρεια­κών προ­γραμ­μά­των στις κε­ντρι­κές υπη­ρε­σί­ες και τα Υπουρ­γεία.

Θα μπο­ρού­σα να ανα­φέ­ρω και άλλες δια­πι­στω­μέ­νες δυ­στο­κί­ες, αλλά το θε­τι­κό είναι ότι αυτές οι αστο­χί­ες εντο­πί­στη­καν και έγι­ναν προ­σπά­θειες να αντι­με­τω­πι­στούν με την εφαρ­μο­γή των ΕΣΠΑ, στα οποία ση­μα­ντι­κό ρόλο δια­δρα­μά­τι­ζε και η Αυ­το­διοί­κη­ση.

Κύριε Πρό­ε­δρε, συμ­φώ­νη­σαν όλοι οι συ­νά­δελ­φοι στη συ­ζή­τη­ση του νο­μο­σχε­δί­ου στην Επι­τρο­πή ότι η οι­κο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση της χώρας είναι τέ­τοια, ώστε να βρι­σκό­μα­στε μπρο­στά σε μια εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λη κα­τά­στα­ση.

Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι μετά το ξέ­σπα­σμα της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης οι λι­γό­τε­ρο ανε­πτυγ­μέ­νες πε­ρι­φέ­ρειες, όπου δη­λα­δή το ΑΕΠ είναι μι­κρό­τε­ρο από το 75% του μέσου όρου της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, από πέντε έγι­ναν δέκα.

Συ­νε­πώς, εάν δούμε και γε­νι­κά τα στοι­χεία του ΑΕΠ και τη δρα­μα­τι­κή συρ­ρί­κνω­σή του την τε­λευ­ταία πε­ντα­ε­τία, αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε όλοι πολύ καλά ότι η συ­γκε­κρι­μέ­νη προ­γραμ­μα­τι­κή πε­ρί­ο­δος του ΕΣΠΑ είναι κρί­σι­μη.

Αυτό συμ­βαί­νει γιατί απο­τε­λεί μια εξαι­ρε­τι­κή ευ­και­ρία να προ­ω­θη­θούν ανα­πτυ­ξια­κά έργα, τα οποία δεν αφο­ρούν μόνο τους δρό­μους, αλλά και την πρω­το­γε­νή πα­ρα­γω­γή, τον του­ρι­σμό μας, την αλιεία και υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις και τη ναυ­τι­λία μας.

Θα ήθελα στο ση­μείο αυτό να ανα­φερ­θώ και στην Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου -τα Δω­δε­κά­νη­σα και τις Κυ­κλά­δες- η οποία έχει και αυτή πλη­γεί από την οι­κο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση.

Επί­σης, θα ήθελα εδώ να λυθεί και μια ση­μα­ντι­κή πα­ρα­νό­η­ση: Το κάθε νησί, είτε βρί­σκε­ται στις Κυ­κλά­δες είτε στα Δω­δε­κά­νη­σα, πρέ­πει να το βλέ­που­με ξε­χω­ρι­στά. Αντι­κει­με­νι­κά, δεν υπάρ­χει εδα­φι­κή συ­νο­χή και η Σα­ντο­ρί­νη, με τη Μύ­κο­νο, η Ρόδος και η Κως έχουν ση­μα­ντι­κές δια­φο­ρές με τη Σί­κι­νο, τη Φο­λέ­γαν­δρο, την Πάτμο και το Κα­στε­λό­ρι­ζο.

Αυτό το λέω για να στα­μα­τή­σει επι­τέ­λους ο μύθος της «πλού­σιας» Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου. Δεν είναι κα­θό­λου έτσι και τόσο ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης όσο και οι Δή­μαρ­χοι όλων των νη­σιών αντι­με­τω­πί­ζουν ση­μα­ντι­κά προ­βλή­μα­τα.

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της Eurostat του 2011 που δό­θη­καν πρό­σφα­τα στη δη­μο­σιό­τη­τα, η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου βρί­σκε­ται στο 89%, αλλά είναι προ­φα­νές ότι η κα­τά­στα­ση έκτο­τε έχει χει­ρο­τε­ρέ­ψει πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο.

Συ­νε­πώς, πρέ­πει να γί­νουν άμεσα πα­ρεμ­βά­σεις, πρέ­πει να εξα­σφα­λι­σθεί ότι θα προ­χω­ρή­σει η νέα προ­γραμ­μα­τι­κή πε­ρί­ο­δος. Υπό αυτή την έν­νοια δι­καιο­λο­γεί­ται εν μέρει και η συ­ζή­τη­ση του πα­ρό­ντος νο­μο­σχε­δί­ου με τη δια­δι­κα­σία του κα­τε­πεί­γο­ντος, εάν και πι­στεύω ότι η Κυ­βέρ­νη­ση είχε το χρόνο να προ­ε­τοι­μα­στεί κα­λύ­τε­ρα και να φέρει νω­ρί­τε­ρα τη συ­ζή­τη­ση του συ­γκε­κρι­μέ­νου νο­μο­σχε­δί­ου.

Δεν θα μα­κρη­γο­ρή­σω άλλο, κύριε Πρό­ε­δρε. Το νο­μο­σχέ­διο έχει θε­τι­κά στοι­χεία, κάνει ένα μά­ζε­μα σε δια­δι­κα­σί­ες που ούτως ή άλλως εμ­φα­νί­ζο­νται γρα­φειο­κρα­τι­κές και χρο­νο­βό­ρες.

Χρειά­ζε­ται να δοθεί προ­σο­χή –όπως ανα­φέρ­θη­κε άλ­λω­στε και στην Επι­τρο­πή- σχε­τι­κά με τις προ­θε­σμί­ες για τις απε­ντά­ξεις των έργων, που πε­ρι­γρά­φο­νται στο άρθρο 19, γιατί υπάρ­χει όντως ο κίν­δυ­νος αυτές οι προ­θε­σμί­ες να μην μπο­ρούν να τη­ρη­θούν.

Πι­στεύω ότι η Κυ­βέρ­νη­ση μπο­ρεί και πρέ­πει να δει τις βελ­τιώ­σεις που προ­τεί­νουν όλοι οι Ει­ση­γη­τές σε μια σειρά από ζη­τή­μα­τα, όπως το άρθρο 20, σχε­τι­κά με τη δια­φο­ρε­τι­κή εκτί­μη­ση των φο­ρέ­ων και την πε­ρί­πτω­ση να συμ­βεί το Πρό­γραμ­μα Δη­μο­σί­ων Επεν­δύ­σε­ων να μην εγ­γρά­φει ενταγ­μέ­νο από τον Πε­ρι­φε­ρειάρ­χη έργο.

Για το θέμα του ΓΕΜΗ, των επι­χει­ρή­σε­ων και των επι­με­λη­τη­ρί­ων έχου­με μι­λή­σει. Πρέ­πει να εξα­σφα­λι­σθεί ότι τα επι­με­λη­τή­ρια πρέ­πει να συ­νε­χί­σουν να λει­τουρ­γούν και να έχουν πό­ρους. Εάν είναι ετή­σιο το τέλος του ΓΕΜΗ, όπως είπε ο κύ­ριος Υφυ­πουρ­γός στην Επι­τρο­πή, τότε αυτή είναι μια θε­τι­κή εξέ­λι­ξη.

Σε ό,τι αφορά τους υπαλ­λή­λους δύο τα­χυ­τή­των στις Δια­χει­ρι­στι­κές Αρχές, είναι ένα θέμα που πρέ­πει να δείτε, γιατί μπο­ρεί να ισχύ­σει η δια­πί­στω­ση ότι εάν πολ­λοί υπάλ­λη­λοι που είναι απο­σπα­σμέ­νοι στη ΜΟΔ θε­λή­σουν να επι­στρέ­ψουν στις υπη­ρε­σί­ες τους, τότε θα προ­κύ­ψει πρό­βλη­μα επαρ­κούς στε­λέ­χω­σης της συ­γκε­κρι­μέ­νης υπη­ρε­σί­ας.

Κύριε Πρό­ε­δρε, επει­δή ο χρό­νος είναι πολύ πε­ριο­ρι­σμέ­νος για ένα νο­μο­σχέ­διο που πε­ρι­λαμ­βά­νει πάνω από εκατό άρθρα, θα πε­ριο­ρι­στώ να πω ότι φαί­νε­ται πως η Κυ­βέρ­νη­ση σκο­πεύ­ει να κάνει τις βελ­τιώ­σεις που έχουν προ­τα­θεί από όλες τις πτέ­ρυ­γες της Βου­λής. Πρέ­πει να τις κάνει, γιατί ει­δι­κά αυτή η προ­γραμ­μα­τι­κή πε­ρί­ο­δος μπο­ρεί και πρέ­πει να δώσει την ώθηση που απε­γνω­σμέ­να χρειά­ζε­ται η χώρα για να μπει κά­ποια στιγ­μή σε στα­θε­ρή τρο­χιά ανά­πτυ­ξης.

Σας ευ­χα­ρι­στώ.