«Ενεργοί Μπαμπάδες»: Προτάσεις για το νέο Οικογενειακό Δίκαιο

Η Πολι­τεία ετοι­μά­ζε­ται να θεσπί­σει ένα νέο Οικο­γε­νειακό Δίκαιο, το οποίο θα διέπει τις σχέσεις γονέα-παιδιού για πολλά έτη και κυρίως θα καθο­ρί­ζει τη ζωή και ανα­τροφή των 44 παιδιών, οι γονείς των οποίων χωρί­ζουν κατά μέσο όρο κάθε ημέρα του ημε­ρο­λο­για­κού έτους στην Ελλάδα1 καθώς και του 11% των συνόλου των παιδιών, που σήμερα γεν­νιού­νται εκτός γάμου. Η ΑΜΚΕ «Ενεργοί Μπα­μπά­δες για τα δικαιώ­ματα του παιδιού» μελέ­τησε α. τις γνω­μο­δο­τή­σεις εγχώ­ριων φορέων και συγκε­κρι­μένα της Ελλη­νι­κής Ψυχο­λο­γι­κής Εταιρίας2, του Συλ­λό­γου Ελλήνων Ψυχολόγων3, του Συλ­λό­γου Ελλήνων Κοιμωνιολόγων4, και του Συνη­γό­ρου του Πολίτη5, β. τις διε­θνείς υπο­χρε­ώ­σεις της χώρας, ιδίως ανα­φο­ρικά με τη Διεθνή Σύμβαση για τα δικαιώ­ματα του παιδιού6 και το ψήφισμα 2079/2015 του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης7, καθώς και γ. τη διεθνή εμπει­ρία, όπως αυτή απο­τυ­πώ­νε­ται στη νομο­θε­σία χωρών όπου ήδη εφαρ­μό­ζε­ται η συνε­πι­μέ­λεια παιδιών ως το βασικό μοντέλο ανα­τρο­φής μετά από ένα χωρισμό, όπως η Δανία, η Σουηδία, η Κατα­λο­νία, το Βέλγιο, η Γαλλία, και το Kentucky των ΗΠΑ.

 

Προ­κει­μέ­νου το νέο Οικο­γε­νειακό Δίκαιο να αντα­πο­κρί­νε­ται στα παρα­πάνω, και να προ­στα­τεύει ουσια­στικά τα δικαιώ­ματα των παιδιών, επι­βάλ­λε­ται να διέ­πε­ται από τις ακό­λου­θες αρχές:

 

1. Αδιάσπαστες, κοινές γονικές ευθύνες και δικαιώματα (γονική μέριμνα), χωρίς δια­χω­ρι­σμό μεταξύ επιμέλειας και λοιπής γονικής μέρι­μνας.

 

2. Να προσ­διο­ρι­στεί́ στον Νόμο ότι είναι δικαίωμα και προς το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού να ανατρέφεται εξίσου και από τους δυο γονείς.

 

3. Κατά νομικό τεκμήριο, δηλαδή υπο­χρε­ω­τικά, κοινή άσκηση γονικής μέριμνας – επιμέλειας (συνε­πιμέλεια) και από τους δύο γονείς, ανεξάρτητα από την μεταξύ τους νομική σχέση (έγγαμοι, δια­ζευγμένοι, σε διάσταση, χωρίς γάμο, κλπ).

 

4. Αφαίρεση της επιμέλειας μόνο σε περιπτώσεις απο­δε­δειγμένης ακα­ταλ­ληλότητας γονέα (π.χ. κακοποίηση, παραμέληση τέκνου κλπ).

 

5. Κατά νομικό τεκμήριο, ίσος χρόνος ανα­τροφής, δηλαδή ίσος αριθμός δια­νυ­κτε­ρεύσεων σε καθη­με­ρινότητα και διακοπές, με εναλ­λασσόμενη κατοικία, για τους γονείς που δεν τους έχει αφαι­ρε­θεί η γονική μέριμνα/επιμέλεια (δηλαδή που δεν είναι απο­δε­δειγμένα ακατάλληλοι ως γονείς), πλην των περιπτώσεων που υπάρχει άλλη έγγραφη συμφωνία μεταξύ τους.

 

6. Προσ­διο­ρι­σμός του τόπου κατοικίας του παιδιού ως ο τόπος της τελευ­ταίας κοινής κατοικίας των γονέων, κατά τρόπο, ώστε το παιδί να μην αλλάζει τόπο ανα­τροφής (π.χ. να μην αλλάζει σχολείο). Η κατοικία μπορεί να αλλάξει μόνο με έγγραφη συμφωνία των γονέων ή με ορι­στική δικα­στική απόφαση.

 

7. Να προσ­διο­ρι­στεί στον Νόμο ότι είναι δικαίωμα του παιδιού να έχει επαρκή χρόνο επι­κοι­νωνίας – με φυσική παρουσία – και με τους δύο γονείς και υποχρέωση και των δύο γονέων να εξυ­πη­ρε­τούν το δικαίωμα αυτό, μεταξύ άλλων και πρα­κτικά στις φυσικές μετα­κινήσεις, εκτός από τις περιπτώσεις μονο­με­ρούς απομάκρυνσης του ενός γονέα μακριά από τον τόπο κατοικίας του παιδιού.

 

8. Θέσπιση πλάνου ανα­τρο­φής (parenting plan) στο οποίο οι ασκού­ντες τη γονική μέριμνα/ επι­μέ­λεια γονείς θα συμ­φω­νούν στα θέματα ανα­τρο­φής του παιδιού, όπως ποια θρη­σκευ­τική παιδεία θα έχει, σε ποιο σχολείο θα φοι­τή­σει, ποιος παι­δί­α­τρος θα το παρα­κο­λου­θεί, κλπ. Τα πεδία που δεν μπορούν να συμπλη­ρώ­σουν από κοινού οι γονείς θα τα συμπλη­ρώ­νει ο δικα­στής.

 

9. Θέσπιση επι­βα­ρυ­ντικής περίστασης σε περιπτώσεις ψευδών κατη­γο­ριών και ισχυ­ρι­σμών σε δια­φο­ρές που αφορούν στις σχέσεις γονέα παιδιού́ – παράλληλα τούτο να συνιστά κακή άσκηση της γονικής μέρι­μνας/επιμέλειας και να επι­σύ­ρει την αφαίρεσή της.

 

10. Αυστηρές ποινές για όσους παραβιάζουν τους όρους συνε­πιμέλειας, ιδίως με σκοπό την αποξένωση, έως και αφαίρεση της γονικής μερι­μνας/επιμέλειας. Ποι­νι­κο­ποίηση της γονικής αποξένωσης.

 

Η Πολι­τεία καλεί­ται να προ­στα­τεύ­σει θεμε­λιώδη δικαιώ­ματα των παιδιών, όχι απλώς υπα­κού­ο­ντας στις διε­θνείς της δεσμεύ­σεις, και τα πορί­σματα των επι­στη­μό­νων, αλλά με ειλι­κρινή βούληση αλλαγής του μοντέ­λου της επι­μέ­λειας στην Ελλάδα.

Δεν πρό­κει­ται για υπέρ­βαση, αλλά για την υιο­θέ­τηση του αυτο­νό­η­του.

 

«Ενεργοί Μπα­μπά­δες, για τα δικαιώ­ματα του παιδιού ΑΜΚΕ»

 

1https://www.statistics.gr/documents/20181/c6722cda-7c31-4f55-9eaa-6177db8cdcd7

2https://elpse.com/wp-content/uploads/2020/07/ELPSE-KEIMENO-GIA-TH-SYNEPIMELEIA.pdf 3https://www.energoimpampades.gr/seps/ 4https://www.energoimpampades.gr/syllogos-ellinon-koinoniologon-synepimeleia-teknon/

5https://www.synigoros.gr/resources/050820-epistolh-oikogeneiako-dikaio–2.pdf 6ν.2101/1992 – ΦΕΚ 192/Α/2-12-1992 https://www.energoimpampades.gr/722-2/

7https://assembly.coe.int/nw/xml/XRef/Xref-XML2HTML-EN.asp?fileid=22220

Πηγή: energoimpampades.gr