Τι αλλαγές φέρνει το νομοσχέδιο για τη διαμεσολάβηση

Με το νομο­σχέ­διο για τη δια­με­σο­λά­βηση σε αστικές και εμπο­ρι­κές υπο­θέ­σεις, στην ουσία εναρ­μο­νί­ζε­ται η ελλη­νική νομο­θε­σία στις δια­τά­ξεις της οδηγίας 2008/52/ΕΚ του ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου και του συμ­βου­λίου της 21ής Μαΐου 2008.

Τώρα, το υπουρ­γείο Δικαιο­σύ­νης φιλο­δο­ξεί να μετα­τρέ­ψει σε βάθος χρόνου τη δια­δι­κα­σία της δια­με­σο­λά­βη­σης από έναν προ­αι­ρε­τικό θεσμό σε μια συνει­δητή επιλογή των πολιτών, οι οποίοι επι­ζη­τούν την άμεση και οικο­νο­μική λύση στα δικαιο­δο­τικά τους προ­βλή­ματα που ανα­κύ­πτουν στο πέρασμα της καθη­με­ρι­νό­τη­τας. Έτσι, οι πολίτες θα έχουν το δικαί­ωμα της επι­λο­γής μιας σύντο­μης και μη χρο­νο­βό­ρας δια­δι­κα­σίας επί­λυ­σης των δια­φο­ρών τους. Στην ουσία πρό­κει­ται για μια οικο­νο­μική, εμπι­στευ­τική και αμε­ρό­λη­πτη δια­δι­κα­σία που δεν δια­τα­ράσ­σει, αλλά αντί­θετα διευ­κο­λύ­νει, τις οικο­γε­νεια­κές σχέσεις, τις εται­ρι­κές και εμπο­ρι­κές συναλ­λα­γές και τις σχέσεις εργο­δότη και εργα­ζό­με­νου, ενώ ταυ­τό­χρονα αφαιρεί έναν τερά­στιο όγκο δικα­στι­κής ύλης από τα χέρια της Δικαιο­σύ­νης.

Όπως ανα­φέ­ρε­ται στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, με το εν λόγω νομο­σχέ­διο στην υπο­χρε­ω­τική αρχική δια­με­σο­λά­βηση υπά­γο­νται οι εξής ιδιω­τι­κές δια­φο­ρές:

-Οι οικο­γε­νεια­κές δια­φο­ρές πλην των γαμικών δια­φο­ρών που αφορούν το δια­ζύ­γιο, την ακύρωση του γάμου, την ανα­γνώ­ριση της ύπαρξης ή της ανυ­παρ­ξίας γάμου και των δια­φο­ρών από τις σχέσεις γονέων και τέκνων (προ­σβολή πατρό­τη­τας, μητρό­τη­τας κ.λπ.),

-Οι δια­φο­ρές που εκδι­κά­ζο­νται κατά την τακτική δια­δι­κα­σία και υπά­γο­νται στην καθ΄ ύλην αρμο­διό­τητα του Μονο­με­λούς και Πολυ­με­λούς Πρω­το­δι­κείου, ενώ εξαι­ρού­νται ρητά οι περι­πτώ­σεις της κύριας παρέμ­βα­σης που ασκεί­ται σε συνά­φεια με το αντι­κεί­μενο των δια­φο­ρών αυτών, οι δια­φο­ρές στις οποίες διάδικο μέρος είναι το Δημόσιο ή Ο.Τ.Α. ή Ν.Π.Δ.Δ. και οι δια­φο­ρές, στις οποίες οι διά­δι­κοι δικαιού­νται νομικής βοή­θειας.

Ειδι­κό­τερα, πριν από την προ­σφυγή στο δικα­στή­ριο, ο πλη­ρε­ξού­σιος δικη­γό­ρος οφείλει να ενη­με­ρώ­σει τον εντολέα του εγγρά­φως, για τη δυνα­τό­τητα από­πει­ρας δια­με­σο­λα­βη­τι­κής διευ­θέ­τη­σης της δια­φο­ράς, καθώς και για την υπο­χρε­ω­τική αρχική συνε­δρία δια­με­σο­λά­βη­σης.

Η υπο­χρε­ω­τική αρχική συνε­δρία δια­με­σο­λά­βη­σης είναι μία συνά­ντηση των μερών με τον δια­με­σο­λα­βητή που πρέπει να γίνει πριν από τη συζή­τηση της υπό­θε­σης στο δικα­στή­ριο, αλλιώς αυτή (η συζή­τηση) κηρύσ­σε­ται απα­ρά­δε­κτη και αφορά μόνο τα δικό­γραφα των αγωγών σε υπο­θέ­σεις οικο­γε­νεια­κές (πλην δια­ζυ­γίου, ακύ­ρω­σης γάμου, προ­σβο­λής πατρό­τη­τας κ.λπ.), καθώς και σε υπο­θέ­σεις που θα υπά­γο­νταν στην τακτική δια­δι­κα­σία Μονο­με­λούς και Πολυ­με­λούς Πρω­το­δι­κείου και λαμ­βά­νει χώρα σύμφωνα με την κατά τόπο αρμο­διό­τητα της δια­φο­ράς. Εξαι­ρού­νται οι υπο­θέ­σεις που στις δια­φο­ρές διάδικο μέρος είναι το Δημόσιο, Ο.Τ.Α. ή Ν.Π.Δ.Δ..

Στην υπο­χρε­ω­τική αρχική συνε­δρία, το πρόσωπο του δια­με­σο­λα­βητή δύναται να συμ­φω­νη­θεί από τα μέρη, άλλως επι­λέ­γε­ται κατά απόλυτα αμε­ρό­λη­πτο τρόπο και συγκε­κρι­μένα σύμφωνα με τη σειρά προ­τε­ραιό­τη­τας του Ειδικού Μητρώου δια­πι­στευ­μέ­νων δια­με­σο­λα­βη­τών που τηρεί­ται από την Κεντρική Επι­τροπή Δια­με­σο­λά­βη­σης ηλε­κτρο­νικά.

Ακόμη, προ­βλέ­πε­ται τόσο στην εκούσια δια­με­σο­λά­βηση όσο και στην υπο­χρε­ω­τική αρχική συνε­δρία η παρά­σταση δικη­γό­ρων. Αυτή κρίθηκε σκόπιμη δεδο­μέ­νου ότι ο δια­με­σο­λα­βη­τής δεν είναι απα­ραί­τητα νομικός, ενώ το πρα­κτικό της συμ­φω­νίας στην οποία δύνα­νται τα μέρη να κατα­λή­ξουν θα μπορεί να απο­τε­λέ­σει τίτλο εκτε­λε­στό, ταυ­τό­χρονα δε θα καταρ­γεί­ται κάθε τυχόν εκκρε­μής δίκη και δεν θα δύνα­νται τα μέρη να ασκή­σουν αγωγή για τη ίδια διαφορά.

Η παρου­σία των δικη­γό­ρων, που στη δια­με­σο­λά­βηση καλού­νται νομικοί παρα­στά­τες, κρίθηκε σκόπιμη από το υπουρ­γείο Δικαιο­σύ­νης, και στην υπο­χρε­ω­τική αρχική συνε­δρία, τόσο για την ισότητα των όπλων (αν προ­σέλ­θει το ένα μέρος με δικη­γόρο και το άλλο όχι) όσο και για τα νομικά ζητή­ματα που ούτως ή άλλως υπάρ­χουν σε μια διαφορά και το γεγονός ότι ο δικη­γό­ρος θα δύναται από την πρώτη στιγμή να λει­τουρ­γή­σει επι­βοη­θη­τικά στο έργο που επι­τε­λεί­ται μέσω της δια­δι­κα­σίας της δια­με­σο­λά­βη­σης, το πρώτο στάδιο της οποίας είναι η υπο­χρε­ω­τική αρχική συνε­δρία.

Παράλ­ληλα, η αμοιβή του δια­με­σο­λα­βητή συμ­φω­νεί­ται ελεύ­θερα με τα μέρη. Σε περί­πτωση μη ύπαρξης έγγρα­φης συμ­φω­νίας ορί­ζε­ται ότι η αμοιβή του για την υπο­χρε­ω­τική αρχική συνε­δρία είναι 50 ευρώ που βαρύνει τα μέρη κατ’ ισο­μοι­ρία, ενώ στη συνέ­χεια για τη δια­δι­κα­σία της δια­με­σο­λά­βη­σης η αμοιβή του είναι 80 ευρώ ανά ώρα.

Η αμοιβή των δικη­γό­ρων συμ­φω­νεί­ται ελεύ­θερα. Για τη συμ­με­τοχή τους στην δια­δι­κα­σία της δια­με­σο­λά­βη­σης (όχι της υπο­χρε­ω­τι­κής αρχικής συνε­δρίας) εκδί­δε­ται γραμ­μά­τιο προ­κα­τα­βο­λής εισφο­ρών σύμφωνα με τον Κώδικα Δικη­γό­ρων ποσού 60 ευρώ, 100 ευρώ και 150 ευρώ αντί­στοιχα για υπο­θέ­σεις που θα υπά­γο­νταν στο Ειρη­νο­δι­κείο, Μονο­με­λές και Πολυ­με­λές Πρω­το­δι­κείο.

Σύμφωνα με το νομο­σχέ­διο, προ­βλέ­πε­ται η στα­διακή εφαρ­μογή της υπο­χρε­ω­τι­κής αρχικής συνε­δρίας ως εξής: Από την 15η Ιανουα­ρίου 2020 οι οικο­γε­νεια­κές δια­φο­ρές, από την 15η Μαρτίου 2020 οι δια­φο­ρές που θα υπά­γο­νταν στην καθ’ ύλην αρμο­διό­τητα του Πολυ­με­λούς Πρω­το­δι­κείου και από τη 15η Μαΐου οι δια­φο­ρές που θα υπά­γο­νταν στην καθ’ ύλην αρμο­διό­τητα του Μονο­με­λούς Πρω­το­δι­κείου.