Τήλος: Το νησί τουριστικά με πυξίδα τη βιωσιμότητα

Η Τήλος, ένα μικρό νησί των Δωδε­κα­νή­σων, απο­δει­κνύει ότι το μέγεθος δεν καθο­ρί­ζει το όραμα. Καθώς ανα­πτύσ­σε­ται του­ρι­στικά, εξε­λίσ­σε­ται ταυ­τό­χρονα και περι­βαλ­λο­ντικά, επι­λέ­γο­ντας ένα μοντέλο ανά­πτυ­ξης που βασί­ζε­ται στον σεβασμό προς τη φύση και την κοι­νό­τητα. Είναι από τους μικρούς προ­ο­ρι­σμούς της χώρας, επο­μέ­νως πιο εύκολα δια­χει­ρί­σι­μος αλλά και με τις γνωστές δυσκο­λίες στις υπο­δο­μές που έχουν τα νησιά αυτού του μεγέ­θους. Παρ’ όλα αυτά, η Τήλος κάνει τη διαφορά.

Η δήμαρ­χος του νησιού, Μαρία Καμμά, περι­γρά­φει στο Αθη­ναϊκό – Μακε­δο­νικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων τη φιλο­σο­φία πίσω από αυτή την επι­τυ­χία:

«Ο επι­σκέ­πτης που έρχεται στην Τήλο δεν αναζητά απλώς δια­κο­πές, αλλά μια εμπει­ρία ουσια­στική. Θέλει να γνω­ρί­σει έναν τόπο που λει­τουρ­γεί με συνέ­πεια στις αξίες του, να γίνει μέρος μιας κοι­νό­τη­τας που φρο­ντί­ζει το περι­βάλ­λον και ανα­δει­κνύει την αυθε­ντι­κό­τητα του Αιγαίου. Έτσι η βιω­σι­μό­τητα δεν είναι απλώς μια “ πράσινη ταμπέλα”, αλλά η ψυχή του του­ρι­σμού μας».

Η πορεία αυτή έχει ήδη ανα­γνω­ρι­στεί και εκτός συνόρων. Το 2024, ο Δήμος Τήλου τιμή­θηκε στη Βου­δα­πέ­στη με το Μεγάλο Ευρω­παϊκό Βραβείο για τη Βιώσιμη Ανά­πτυξη, στο πλαίσιο των European Enterprise Promotion Awards (EEPA). Το νησί ξεχώ­ρισε ανάμεσα σε 442 συμ­με­το­χές από 29 χώρες, κατα­κτώ­ντας την πρώτη θέση στην κατη­γο­ρία της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης με το πρό­γραμμα Just Go Zero Tilos, αλλά και το κορυ­φαίο Grand Jury Award του θεσμού.

Η διά­κριση αυτή φέρνει φέτος την Τήλο στη θέση του μέλους της ευρω­παϊ­κής κρι­τι­κής επι­τρο­πής των EEPA, μια εμπει­ρία που, όπως σημειώ­νει η κ. Καμμά, είναι «ξεχω­ρι­στή και ταυ­τό­χρονα ευθύνη».

«Όραμά μας είναι ένας του­ρι­σμός που δεν αλλοιώ­νει, αλλά ανα­δει­κνύει τον τόπο, που δημιουρ­γεί ευκαι­ρίες χωρίς να εξα­ντλεί τους πόρους. Eνας του­ρι­σμός που κρατά ζωντανή την ψυχή της Τήλου», προ­σθέ­τει. «Για εμάς, η βιω­σι­μό­τητα δεν είναι στόχος που κατα­κτά­ται, αλλά πορεία που συνε­χί­ζε­ται, με πυξίδα την αγάπη για τον τόπο μας».

Από την ενερ­γειακή αυτο­νο­μία στο “ Zero Waste”

Η Τήλος είναι το πρώτο νησί στη Μεσό­γειο που εφάρ­μοσε ένα υβρι­δικό ενερ­γειακό σύστημα με αιολική και ηλιακή ενέρ­γεια, σε συν­δυα­σμό με απο­θή­κευση, επι­τυγ­χά­νο­ντας υψηλό βαθμό ενερ­γεια­κής αυτο­νο­μίας. Το έργο αυτό απο­τέ­λεσε την απαρχή μιας ευρύ­τε­ρης στρα­τη­γι­κής για τη βιω­σι­μό­τητα, που αγγίζει πλέον κάθε πτυχή της καθη­με­ρι­νό­τη­τας, σύμφωνα με τη δήμαρχο.

Το επόμενο μεγάλο βήμα ήταν το Zero Waste Tilos, μια πρω­το­βου­λία που καθιστά το νησί το πρώτο παγκο­σμίως πιστο­ποι­η­μένο “ Zero Waste” νησί. Στην πράξη, αυτό σημαί­νει ότι η Τήλος εφαρ­μό­ζει ένα σύστημα δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των όπου τίποτα δεν πάει χαμένο: Tα απορ­ρίμ­ματα συλ­λέ­γο­νται χωριστά, ανα­κυ­κλώ­νο­νται ή επα­να­χρη­σι­μο­ποιού­νται, και ελα­χι­στο­ποιεί­ται η ποσό­τητα που κατα­λή­γει σε ταφή.

Η προ­σπά­θεια αυτή στη­ρί­ζε­ται στη συνερ­γα­σία του δήμου με κατοί­κους και επι­χει­ρή­σεις, ώστε η καθη­με­ρινή ζωή να λει­τουρ­γεί με τρόπο κυκλικό και φιλικό προς το περι­βάλ­λον.

Όπως επι­ση­μαί­νει η δήμαρ­χος, «στην Τήλο η βιω­σι­μό­τητα δεν είναι απλώς μια λέξη, είναι τρόπος ζωής. Επι­λέ­ξαμε την ανά­πτυξη με σεβασμό στη φύση και στην κοι­νό­τητα, δεί­χνο­ντας ότι ο του­ρι­σμός μπορεί να στη­ρί­ζε­ται στην ποιό­τητα και όχι στην ποσό­τητα. Η ενερ­γειακή αυτο­νο­μία, η προ­στα­σία του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος, η ανα­κύ­κλωση και οι ήπιες μορφές φιλο­ξε­νίας δημιουρ­γούν έναν τόπο που εμπνέει τους επι­σκέ­πτες και τους κάνει συμ­μέ­το­χους».

Ένας τόπος που ισορ­ρο­πεί

Το μικρό νησί των 591 μόνιμων κατοί­κων φιλο­ξε­νεί κάθε χρόνο περίπου 38.000 επι­σκέ­πτες στη διάρ­κεια της του­ρι­στι­κής περιό­δου, από τον Απρίλιο έως τον Οκτώ­βριο. Οι 85 επι­χει­ρή­σεις που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στο νησί -κυρίως κατα­στή­ματα εστί­α­σης και μονάδες φιλοξενίας- λει­τουρ­γούν με επί­γνωση ότι η επι­τυ­χία τους εξαρ­τά­ται από τη δια­τή­ρηση του φυσικού πλούτου.

Έτσι, η ανά­πτυξη δεν μετα­φρά­ζε­ται σε υπερ­δό­μηση, αλλά σε ενί­σχυση της ποιό­τη­τας και της αυθε­ντι­κό­τη­τας. Πολλοί από τους επι­σκέ­πτες είναι επα­να­λαμ­βα­νό­με­νοι, άνθρω­ποι που επι­στρέ­φουν κάθε χρόνο για δεκα­ε­τίες, έχοντας δημιουρ­γή­σει έναν ιδιαί­τερο δεσμό με το νησί και τους ανθρώ­πους του. Παράλ­ληλα, τα 48 χιλιό­με­τρα κατα­γε­γραμ­μέ­νων μονο­πα­τιών προ­σελ­κύ­ουν περι­πα­τη­τές και λάτρεις της φύσης, που βρί­σκουν στην Τήλο έναν τόπο ήσυχο, μακριά από τον μαζικό του­ρι­σμό.

Ολό­κληρη η Τήλος έχει χαρα­κτη­ρι­στεί Ζώνη Ειδικής Προ­στα­σίας (ΖΕΠ), σύμφωνα με την κοι­νο­τική οδηγία για τα πτηνά, καθώς φιλο­ξε­νεί 400 είδη φυτών και πάνω από 100 είδη πτηνών σε 16 δια­φο­ρε­τι­κούς τύπους οικο­συ­στη­μά­των. Αυτός ο φυσικός πλούτος, μαζί με τη συνεπή στάση της τοπικής κοι­νω­νίας απέ­να­ντι στο περι­βάλ­λον, έχουν καθιε­ρώ­σει το νησί ως παρά­δειγμα βιώ­σι­μου του­ρι­σμού για όλη τη Μεσό­γειο.

Ένα παρά­δειγμα για την Ευρώπη

Ο του­ρί­στας που φτάνει στην Τήλο δεν αναζητά απλώς ήλιο και θάλασσα. Θέλει να συμ­με­τά­σχει σε έναν τρόπο ζωής που σέβεται τον τόπο και τους ανθρώ­πους του. Όπως λέει η δήμαρ­χος Μαρία Καμμά, «η βιω­σι­μό­τητα γίνεται η καλύ­τερη “ προβολή” μας, γιατί δίνει νόημα στην εμπει­ρία του ταξι­διού και εξα­σφα­λί­ζει ότι η Τήλος θα παρα­μεί­νει ζωντανή και φιλό­ξενη και για τις επό­με­νες γενιές».

Η περί­πτωση της Τήλου απο­δει­κνύει ότι η βιώσιμη ανά­πτυξη απο­τε­λεί στόχο για όλο και περισ­σό­τε­ρους προ­ο­ρι­σμούς. Είναι στάση, συνέ­πεια και συλ­λο­γική προ­σπά­θεια που πηγάζει κυρίως και πρω­τί­στως από την αγάπη των ανθρώ­πων για τον τόπο τους.Το μικρό νησί των Δωδε­κα­νή­σων κατά­φερε να δείξει ότι η πράσινη μετά­βαση δεν είναι θεωρία αλλά πράξη, που ξεκινά από την τοπική κοι­νω­νία και μπορεί να εμπνεύ­σει μια ολό­κληρη ήπειρο.

Πηγή: insider.gr