«Νέο σχολείο»: 18 ερωτήσεις – απαντήσεις από το υπουργείο Παιδείας

Σε σειρά ερω­τη­μά­των σχετικά με το νομο­σχέ­διο «ανα­βάθ­μιση του σχο­λείου και ενδυ­νά­μωση των εκπαι­δευ­τι­κών», το οποίο συζη­τεί­ται αύριο, Τρίτη, στην Επι­τροπή Μορ­φω­τι­κών Υπο­θέ­σεων της Βουλής, απαντά το υπουρ­γείο Παι­δείας.

Τα ερω­τή­ματα, 18 στον αριθμό, ξεκι­νούν από τις γενικές ρυθ­μί­σεις και φτάνουν έως την αξιο­λό­γηση των εκπαι­δευ­τι­κών και την ανώτατη εκκλη­σια­στική εκπαί­δευση.

Ακο­λου­θούν οι 18 ερω­τή­σεις και απα­ντή­σεις για το νέο νομο­σχέ­διο, όπως δημο­σιεύ­θη­καν από το υπουρ­γείο Παι­δείας.

1) Ποιες είναι οι πιο σημα­ντι­κές ρυθ­μί­σεις του Νομο­σχε­δίου για την Ανα­βάθ­μιση του Σχο­λείου και την Ενδυ­νά­μωση των Εκπαι­δευ­τι­κών:

Ελευ­θε­ρία – Αυτο­νο­μία σχο­λείου:

Ελεύ­θερη επιλογή βιβλίου στα σχολεία (πολ­λα­πλό βιβλίο)

Περνάμε από τη μηχα­νι­στική εκμά­θηση στην κριτική ανάλυση και σκέψη

Αυτο­νο­μία ως προς τη μορφή των 4μηνιαίων δοκι­μα­σιών αξιο­λό­γη­σης

Απε­λευ­θε­ρώ­νουμε τη δημιουρ­γική πρω­το­βου­λία των εκπαι­δευ­τι­κών μας

Ενι­σχύ­ουμε το ρόλο των εκπαι­δευ­τι­κών σε θέσεις ευθύνης (ενδο­σχο­λι­κοί συντο­νι­στές, μέντο­ρες, υπεύ­θυ­νοι οργά­νω­σης και συντο­νι­σμού μαθη­τείας στα ΕΝΕΕΓΥΛ)

Επεν­δύ­ουμε στους εκπαι­δευ­τι­κούς μας και τους ενι­σχύ­ουμε

Εγκρί­σεις εκπαι­δευ­τι­κών προ­γραμ­μά­των και συνερ­γα­σιών από το ίδιο το σχολείο

Εμπι­στευό­μα­στε τους εκπαι­δευ­τι­κούς μας – Απο­κε­ντρώ­νουμε το σύστημα

Ελλη­νική PISA: Απο­τί­μηση απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας του εκπαι­δευ­τι­κού συστή­μα­τος σε μαθητές Στ’ Δημο­τι­κού και Γ’ Γυμνα­σίου

Δημιουρ­γούμε ένα νέο, ανε­ξάρ­τητο εργα­λείο για την απο­τύ­πωση της ποιό­τη­τας του εκπαι­δευ­τι­κού έργου και τη διαρκή του ανα­βάθ­μιση

Αξιο­λό­γηση εκπαι­δευ­τι­κών και στε­λε­χών:

Αξιο­λό­γηση εκπαι­δευ­τι­κών και έμφαση στην επι­μόρ­φωση

Ενδυ­να­μώ­νουμε τους εκπαι­δευ­τι­κούς, με σκοπό τη συνεχή τους βελ­τί­ωση

Αξιο­λό­γηση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας των στε­λε­χών εκπαί­δευ­σης

Αξιο­λο­γούμε την ποιό­τητα της διοί­κη­σης

Εκκλη­σια­στική Εκπαί­δευση:

Κλη­ρι­κοί Δημο­σίου μόνο με πτυχίο από Σχολή Μαθη­τείας Κλη­ρι­κών ή από ΑΕΙ

Ανα­βαθ­μί­ζουμε το επίπεδο εκπαί­δευ­σης των κλη­ρι­κών

Συνέ­νωση των Ανώ­τα­των Εκκλη­σια­στι­κών Ακα­δη­μιών από 4 σε 2

Καλύ­τε­ρες προ­ο­πτι­κές για τους νέους μας, εξορ­θο­λο­γι­σμός Ακα­δη­μαϊ­κού Χάρτη της χώρας.

2) Ποια είναι η βασική φιλο­σο­φία του νομο­σχε­δίου;

Στόχος του νομο­σχε­δίου, σύμφωνα με το υπουρ­γείο Παι­δείας, είναι η δημιουρ­γία ενός ακόμη καλύ­τε­ρου σχο­λείου για τα παιδιά, που εξα­σφα­λί­ζει όλα τα απα­ραί­τητα εφόδια για το παρόν και το μέλλον τους, και η απε­λευ­θέ­ρωση του δυνα­μι­κού των εκπαι­δευ­τι­κών μας, σε ένα πλαίσιο μεγα­λύ­τε­ρης ελευ­θε­ρίας, διαρ­κούς υπο­στή­ρι­ξης και αυξη­μέ­νης λογο­δο­σίας.

Η πρόταση του υπ. Παι­δείας απο­τε­λεί­ται από 3 αλλη­λέν­δε­τους πυλώνες:

Την ενί­σχυση της αυτο­νο­μίας των σχο­λι­κών μονάδων.

Τη θέσπιση μηχα­νι­σμού αξιο­λό­γη­σης του έργου των εκπαι­δευ­τι­κών ως μηχα­νι­σμού βελ­τί­ω­σης και ενδυ­νά­μω­σης των εκπαι­δευ­τι­κών.

Την ενί­σχυση των δομών εκπαί­δευ­σης ως κρί­σι­μων πυλώνων για την απο­τε­λε­σμα­τική παι­δα­γω­γική υπο­στή­ριξη του αυτό­νο­μου σχο­λείου.

Επι­πλέον, εισά­γε­ται για πρώτη φορά ένα οργα­νω­μένο σύστημα εκκλη­σια­στι­κής εκπαί­δευ­σης με στόχο την ανα­βάθ­μιση του εκπαι­δευ­τι­κού επι­πέ­δου του κλήρου, υπό την επο­πτεία της Πολι­τείας, και τη συνέ­χιση εξορ­θο­λο­γι­σμού του ακα­δη­μαϊ­κού χάρτη της χώρας.

α) Αυτο­νο­μία:

3) Γιατί ενι­σχύ­ε­ται η αυτο­νο­μία των σχο­λι­κών μονάδων και πώς;

Γιατί: Στην καρδιά του εγχει­ρή­μα­τος της αυτο­νο­μίας είναι η μεγα­λύ­τερη εμπι­στο­σύνη στους εκπαι­δευ­τι­κούς, ανα­φέ­ρει το υπουρ­γείο Παι­δείας. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ (2016), η ενί­σχυση της αυτο­νο­μίας είναι άμεσα συνυ­φα­σμένη με τη βελ­τί­ωση της ποιό­τη­τας της εκπαί­δευ­σης, καθώς και με υψη­λό­τε­ρες επι­δό­σεις μαθητών. Η Ελλάδα έχει το μικρό­τερο δείκτη αυτο­νο­μίας ανάμεσα σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ, με πάνω από 80% των απο­φά­σεων να λαμ­βά­νε­ται σε κεντρικό επίπεδο (μέσος όρος ΟΟΣΑ: 35%).

Πώς: Στην πράξη, η αυτο­νο­μία των σχο­λι­κών μονάδων ενι­σχύ­ε­ται σε τρεις άξονες, σύμφωνα με το υπουρ­γείο:

«Δεί­χνουμε εμπι­στο­σύνη στους εκπαι­δευ­τι­κούς μας, δίνο­ντας μεγα­λύ­τερη ελευ­θε­ρία στην οργά­νωση της διδα­σκα­λίας, μέσω π.χ. της εισα­γω­γής της ελεύ­θε­ρης επι­λο­γής βιβλίου από τους εκπαι­δευ­τι­κούς, της μεγα­λύ­τε­ρης ευε­λι­ξίας στον τρόπο διε­ξα­γω­γής των τετρα­μη­νιαίων δοκι­μα­σιών αξιο­λό­γη­σης (ομαδική/ατομική εργασία, μέθοδοι και χαρα­κτη­ρι­στικά ανε­στραμ­μέ­νης τάξης, αντί για ωριαίο δια­γώ­νι­σμα), της δυνα­τό­τη­τας δημιουρ­γίας ομίλων» τονίζει το υπουρ­γείο.

Ενι­σχύ­ε­ται ο ρόλος του Διευ­θυ­ντή της σχο­λι­κής μονάδας, ώστε να μπορεί να λάβει τις απο­φά­σεις εκείνες που θα κατα­στή­σουν το σχολείο πιο αυτό­νομο, αλλά και ο ρόλος των εκπαι­δευ­τι­κών σε θέσεις ευθύνης.

Δια­μορ­φώ­νε­ται ένα πλαίσιο αυξη­μέ­νης δια­φά­νειας και λογο­δο­σίας, γιατί η ενι­σχυ­μένη αυτο­νο­μία απαιτεί και ένα πλαίσιο ελέγχων και ισορ­ρο­πιών. Σε αυτό το πνεύμα, εισά­γο­νται, μεταξύ άλλων, η «ελλη­νική PISA» και η υπο­χρέ­ωση δημιουρ­γίας και συντή­ρη­σης προ­σβά­σι­μης ιστο­σε­λί­δας σε κάθε σχολική μονάδα.

4) Τι είναι το πολ­λα­πλό βιβλίο; Θα μπορεί ο κάθε εκπαι­δευ­τι­κός να δια­λέ­γει οποιο­δή­ποτε βιβλίο θέλει;

Το πολ­λα­πλό βιβλίο δίνει τη δυνα­τό­τητα στους εκπαι­δευ­τι­κούς να επι­λέ­γουν το βιβλίο που θέλουν, ανάμεσα στα εγκε­κρι­μένα βιβλία του Ινστι­τού­του Εκπαι­δευ­τι­κής Πολι­τι­κής (Ι.Ε.Π.). Ταυ­τό­χρονα, μαθητές και εκπαι­δευ­τι­κοί θα έχουν πρό­σβαση και στα υπό­λοιπα εγκε­κρι­μένα διδα­κτικά βιβλία σε ψηφιακή μορφή, καθώς και σε πλούσιο συμπλη­ρω­μα­τικό ψηφιακό εκπαι­δευ­τικό υλικό. Η ελεύ­θερη επιλογή βιβλίου και οι πολ­λα­πλές πηγές σημα­το­δο­τούν μια πραγ­μα­τική αλλαγή παρα­δείγ­μα­τος στον τρόπο που μαθαί­νουν τα παιδιά στο σχολείο, ξεφεύ­γο­ντας από το μοντέλο της απο­στή­θι­σης, ενι­σχύ­ο­ντας την κριτική σκέψη των μαθητών και τη δια­μόρ­φωση ανε­ξάρ­τη­της γνώμης, ανα­φέ­ρει το υπουρ­γείο Παι­δείας και προ­σθέ­τει ότι η Ελλάδα και η Κύπρος απο­τε­λούν τη μειο­ψη­φία των χωρών Ε.Ε. που δια­τη­ρούν το μονο­πώ­λιο του ενός και μονα­δι­κού σχο­λι­κού εγχει­ρι­δίου.

5) Ποιες αλλαγές συντε­λού­νται στις τετρα­μη­νιαίες δοκι­μα­σίες αξιο­λό­γη­σης και πού απο­σκο­πούν;

Προ­βλέ­πο­νται δύο σημα­ντι­κές τομές ως προς την αξιο­λό­γηση της επί­δο­σης των μαθητών:

Ο εκπαι­δευ­τι­κός θα μπορεί πλέον να επι­λέ­ξει τη μορφή της τετρα­μη­νιαίας δοκι­μα­σίας αξιο­λό­γη­σης των μαθητών, π.χ. να ανα­θέ­σει κάποια συν­θε­τική ή δια­θε­μα­τική εργασία, μια ομαδική παρου­σί­αση ή να αξιο­ποι­ή­σει τις μεθό­δους/χαρα­κτη­ρι­στικά της ανε­στραμ­μέ­νης τάξης (flipped classroom), όπου π.χ. ο ίδιος ο μαθητής καλεί­ται να παρου­σιά­σει το μάθημα της ημέρας ή να ειση­γεί­ται τρόπους επί­λυ­σης προ­βλη­μά­των. Δίνεται βήμα στη δημιουρ­γική πρω­το­βου­λία του εκπαι­δευ­τι­κού, το μάθημα γίνεται πιο ενδια­φέ­ρον, προ­σαρ­μο­σμένο στις ανάγκες της κάθε τάξης.

Αλλάζει και η φιλο­σο­φία της «εξε­τα­στέας» ύλης. Το βιβλιο­κε­ντρικό μοντέλο της απο­μνη­μό­νευ­σης αντι­κα­θί­στα­ται από το γνω­σιο­κε­ντρικό μοντέλο του πολ­λα­πλού βιβλίου. Το πολ­λα­πλό βιβλίο στο­χεύει στην καλ­λιέρ­γεια της κρι­τι­κής σκέψης και στην ουσια­στική κατά­κτηση γνώσεων και δεξιο­τή­των.

6) Πώς ενι­σχύ­ε­ται η εμπι­στο­σύνη στους εκπαι­δευ­τι­κούς, με μεγα­λύ­τε­ρους βαθμούς ελευ­θε­ρίας στην οργά­νωση της διδα­σκα­λίας;

Ανάμεσα σε άλλους, με τους εξής τρόπους:

Ελεύ­θερη επιλογή βιβλίου

Αυτο­νο­μία ως προς τη μορφή των 4μηνιαίων δοκι­μα­σιών αξιο­λό­γη­σης (π.χ. ατομική/ομαδική εργασία, flipped classroom, αντί για μόνη επιλογή το ωριαίο δια­γώ­νι­σμα) & τέλος στην υπερ­ρύθ­μιση λοιπών ενδιά­με­σων δοκι­μα­σιών (π.χ. στον αριθμό και διάρ­κεια λοιπών δοκι­μα­σιών)

Απο­κέ­ντρωση της δια­δι­κα­σίας διε­ξα­γω­γής εκπαι­δευ­τι­κών δράσεων και προ­γραμ­μά­των– σήμερα απαι­τεί­ται έγκριση Υπ. Παι­δείας

Δυνα­τό­τητα διορ­γά­νω­σης εκπαι­δευ­τι­κών ομίλων (υπεύ­θυ­νοι εκπ/κών ομίλων)

Απλο­ποί­ηση δια­δι­κα­σίας διε­νέρ­γειας ερευνών και πρα­κτι­κής άσκησης εντός των σχο­λι­κών μονάδων

7) Τι σημαί­νει στην πράξη η ενί­σχυση του ρόλου του Διευ­θυ­ντή και των εκπαι­δευ­τι­κών σε θέσεις ευθύνης;

Ο Διευ­θυ­ντής αποκτά τις αρμο­διό­τη­τες εκείνες που του επι­τρέ­πουν να υπη­ρε­τή­σει το αυτό­νομο σχολείο, ενώ πλέον καλεί­ται να δια­δρα­μα­τί­σει σημα­ντικό ρόλο στη δια­μόρ­φωση της σχο­λι­κής ζωής. Συγκε­κρι­μένα προ­βλέ­πε­ται:

Θέσπιση υπο­στη­ρι­κτι­κών οργάνων – distributed leadership model

Υπο­διευ­θυ­ντές (επιλογή μετά από εισή­γηση Διευ­θυ­ντή)

Ενδο­σχο­λι­κοί Συντο­νι­στές

Μέντο­ρες

Υπεύ­θυ­νοι δια­σύν­δε­σης με τη μαθη­τεία στα ΕΝΕΕΓΥΛ

Διορ­γά­νωση ετήσιων επι­μορ­φώ­σεων

Διευ­θυ­ντής ως αξιο­λο­γη­τής των εκπαι­δευ­τι­κών του – παρα­τη­ρή­σεις μαθη­μά­των

Αρμο­διό­τητα για τη διορ­γά­νωση παι­δα­γω­γι­κών συνα­ντή­σεων

Αρμο­διό­τητα για την άσκηση πει­θαρ­χι­κού ελέγχου

Δυνα­τό­τητα αξιο­ποί­η­σης σχο­λι­κών εγκα­τα­στά­σεων εκτός σχο­λι­κού ωραρίου

Δυνα­τό­τητα εξα­σφά­λι­σης επι­πλέον πόρων μέσα από τη διορ­γά­νωση εκδη­λώ­σεων & την ευκο­λό­τερη αποδοχή δωρεών και χορη­γιών

Αύξηση θητείας από 3ετή σε 4ετή και δυνα­τό­τητα επα­να­διο­ρι­σμού χωρίς όριο 2 θητειών.

8) Σε τι στο­χεύει η δυνα­τό­τητα αξιο­ποί­η­σης σχο­λι­κών εγκα­τα­στά­σεων;

Μια από τις ελευ­θε­ρίες που δίνο­νται στα σχολεία είναι η μεγα­λύ­τερη δυνα­τό­τητα αξιο­ποί­η­σης των σχο­λι­κών εγκα­τα­στά­σεων μετά το πέρας του ωρο­λο­γίου προ­γράμ­μα­τος, για τη διορ­γά­νωση σχο­λι­κών εκδη­λώ­σεων ή άλλων προ­γραμ­μά­των που απευ­θύ­νο­νται στην εκπαι­δευ­τική κοι­νό­τητα. Πλέον, προ­τεί­νε­ται την απόφαση διορ­γά­νω­σης να την λαμ­βά­νει το Σχολικό Συμ­βού­λιο, στο οποίο συμ­με­τέ­χουν και εκπρό­σω­ποι του Σχο­λείου και του Δήμου. Σε περί­πτωση που κάποια σχολική εκδή­λωση, όπως για παρά­δειγμα μια θεα­τρική παρά­σταση, απο­φέ­ρει έσοδα, προ­βλέ­πε­ται ότι τα έσοδα αυτά θα μπορούν να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν από τη σχολική μονάδα που διορ­γά­νωσε την εκδή­λωση. Αυτό σαφώς και δεν επη­ρε­ά­ζει με κανέναν τρόπο το ύψος της τακτι­κής επι­χο­ρή­γη­σης των σχο­λι­κών μονάδων. Το μόνο που αλλάζει είναι ότι τα σχολεία απο­κτούν μεγα­λύ­τερη ελευ­θε­ρία στη δυνα­τό­τητά τους να διορ­γα­νώ­νουν εκδη­λώ­σεις στον χώρο τους, και εφόσον το επι­θυ­μούν, να ορίζουν και κάποιο εισι­τή­ριο.

9) Ποιος είναι ο σκοπός των εξε­τά­σεων δια­γνω­στι­κού χαρα­κτήρα σε εθνικό επίπεδο στην ΣΤ’ Δημο­τι­κού και Γ’ Γυμνα­σίου (ελλη­νική PISA);

Πρό­κει­ται για ένα τεστ διά­γνω­σης της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας του εκπαι­δευ­τι­κού συστή­μα­τος. Σκοπός της ελλη­νι­κής PISA είναι η εξαγωγή πορι­σμά­των σχετικά με την πορεία υλο­ποί­η­σης των προ­γραμ­μά­των σπουδών – όχι η αξιο­λό­γηση της επί­δο­σης του μαθητή, σύμφωνα με το υπουρ­γείο Παι­δείας, το οποίο τονίζει ότι τα απο­τε­λέ­σματα, άλλωστε, θα είναι ανώνυμα, επο­μέ­νως δεν συνε­κτι­μώ­νται από τους εκπαι­δευ­τι­κούς κατά την αξιο­λό­γηση της επί­δο­σης των μαθητών. Η διε­ξα­γωγή δια­γνω­στι­κών τεστ αξιο­λό­γη­σης του εκπαι­δευ­τι­κού συστή­μα­τος σημειώ­νει αυξη­τική τάση στις χώρες του ΟΟΣΑ – π.χ. στην Πορ­το­γα­λία, τη Σουηδία, τη Δανία, τη Νορ­βη­γία και το Ηνωμένο Βασί­λειο.

10) Με ποιους τρόπους ενι­σχύ­ε­ται η εντα­ξιακή εκπαί­δευση;

Το νομο­σχέ­διο προάγει την εντα­ξιακή εκπαί­δευση με 5 βασι­κούς τρόπους:

Δημιουρ­γία 1.100 οργα­νι­κών θέσεων ψυχο­λό­γων και κοι­νω­νι­κών λει­τουρ­γών για πρώτη φορά στη γενική εκπαί­δευση.

Μεγα­λύ­τερη ευε­λι­ξία στη μορφή των τετρα­μη­νιαίων δοκι­μα­σιών αξιο­λό­γη­σης: Συμβατή με τη δια­φο­ρο­ποι­η­μένη διδα­κτική και διευ­κό­λυνση προ­σαρ­μο­γής στις ανάγκες του κάθε μαθητή.

Παροχή προ­γραμ­μά­των πρώιμης εκπαι­δευ­τι­κής παρέμ­βα­σης στις σχο­λι­κές μονάδες της πρω­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης: Δίνεται δηλαδή η δυνα­τό­τητα στους γονείς να απευ­θυν­θούν νωρί­τερα – πριν από την εγγραφή τους στο νηπια­γω­γείο – στα Κέντρα Διε­πι­στη­μο­νι­κής Αξιο­λό­γη­σης, Συμ­βου­λευ­τι­κής και Υπο­στή­ρι­ξης (ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.) για την αξιο­λό­γηση των εκπαι­δευ­τι­κών και ψυχο­κοι­νω­νι­κών αναγκών των παιδιών τους. Στόχος να εξα­σφα­λι­στεί ότι όλοι οι μαθητές θα έχουν την κατάλ­ληλη υπο­στή­ριξη, ώστε να υιο­θε­τη­θούν εγκαί­ρως εξα­το­μι­κευ­μένα μέτρα ενί­σχυ­σης.

Δημιουρ­γία ρόλου Υπεύ­θυ­νου Δια­σύν­δε­σης με τη Μαθη­τεία στα Ενιαία Ειδικά Επαγ­γελ­μα­τικά Γυμνάσια-Λύκεια (ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.Λ.).

Προ­σβα­σι­μό­τητα των ιστο­σε­λί­δων όλων των δημό­σιων σχο­λι­κών μονάδων.

β) Αξιο­λό­γηση

11) Τι μορφή θα έχει η αξιο­λό­γηση των εκπαι­δευ­τι­κών;

«Εισά­γουμε την αξιο­λό­γηση του έργου των εκπαι­δευ­τι­κών, αξιο­λό­γηση με καθαρά βελ­τιω­τικό, μη τιμω­ρη­τικό χαρα­κτήρα, και έμφαση στην επι­μόρ­φωση ως απα­ραί­τητο μέτρο για τη θέσπιση ενός μηχα­νι­σμού ανα­τρο­φο­δό­τη­σης και δια­σφά­λι­σης της διαρ­κούς βελ­τί­ω­σης του εκπαι­δευ­τι­κού και της ποιό­τη­τας της εκπαί­δευ­σης» σημειώ­νει το υπουρ­γείο Παι­δείας και προ­σθέ­τει:

Η αξιο­λό­γηση του έργου είναι περι­γρα­φική (4βαθμη κλίμακα: «εξαι­ρε­τικό», «πολύ καλό», «ικα­νο­ποι­η­τικό», «μη ικα­νο­ποι­η­τικό»), όχι ποσο­τική, και αφορά τρία πεδία αξιο­λό­γη­σης: (α) τη γενική και ειδική διδα­κτική, ανά 4ετία, από τον Σύμ­βουλο Εκπαί­δευ­σης Επι­στη­μο­νι­κής Ευθύνης/Ειδι­κό­τη­τας, (β) το παι­δα­γω­γικό κλίμα και τη δια­χεί­ριση της τάξης, ανά 4ετία, από τον Διευ­θυ­ντή, και (γ) την υπη­ρε­σιακή συνέ­πεια και επάρ­κεια εκπαι­δευ­τι­κού, ανά 2ετία, από κοινού από τον Σύμ­βουλο Εκπαί­δευ­σης Παι­δα­γω­γι­κής Ευθύνης και τον Διευ­θυ­ντή.

12) Γιατί χρειά­ζε­ται η αξιο­λό­γηση εκπαι­δευ­τι­κών;

α) Κανένα εκπαι­δευ­τικό σύστημα δεν μπορεί να βελ­τιω­θεί εάν δεν αξιο­λο­γη­θεί. Αξιο­λό­γηση σημαί­νει κατα­γραφή της υφι­στά­με­νης κατά­στα­σης, εντο­πι­σμός των δυνατών και αδύ­να­μων σημείων του έργου των εκπαι­δευ­τι­κών, και παροχή παι­δα­γω­γι­κής υπο­στή­ρι­ξης όπου αυτή απαι­τεί­ται.

β) Πρό­σθετο κίνητρο για ακόμα μεγα­λύ­τερη προ­σφορά και διαρκή βελ­τί­ωση: Μέσα από την αξιο­λό­γηση θα ανα­δει­χτούν οι ίδιοι οι εκπαι­δευ­τι­κοί και θα επι­βρα­βευ­τεί το έργο τους. Η αξιο­λό­γηση δια­σφα­λί­ζει τη διαρκή βελ­τί­ωση του εκπαι­δευ­τι­κού έργου.

γ) Η μεγα­λύ­τερη ελευ­θε­ρία και αυτο­νο­μία σε επίπεδο σχο­λι­κής μονάδας απαιτεί ένα σύστημα ελέγχων και ισορ­ρο­πιών – ένα μηχα­νι­σμό λογο­δο­σίας.

δ) Τι συμ­βαί­νει στο εξω­τε­ρικό: Η αξιο­λό­γηση (σε κεντρικό ή τοπικό επίπεδο) απο­τε­λεί κοινή πρα­κτική στο 90% των ευρω­παϊ­κών χωρών, με βασικές εξαι­ρέ­σεις την Ελλάδα, την Τουρκία, την Ιρλαν­δία, τη Μάλτα και την Ισλαν­δία.

13) Προ­βλέ­πο­νται πρι­μο­δο­τή­σεις (bonus) ή/και κυρώ­σεις ανάλογα με τα απο­τε­λέ­σματα της αξιο­λό­γη­σης για την υπη­ρε­σιακή πορεία του εκπαι­δευ­τι­κού;

Όχι. Όπως και στην πλειο­ψη­φία των Ευρω­παϊ­κών χωρών (90%), κύριος στόχος της αξιο­λό­γη­σης των εκπαι­δευ­τι­κών είναι η παροχή ανα­τρο­φο­δό­τη­σης και η αυτο­βελ­τί­ωση. Η παροχή επι­πλέον κινή­τρων (π.χ. bonus) και η επιβολή κυρώ­σεων δεν απο­τε­λούν τον κανόνα στις χώρες της ΕΕ. Στο προ­τει­νό­μενο νομο­σχέ­διο, η θετική αξιο­λό­γηση συνε­κτι­μά­ται κατά τη δια­δι­κα­σία επι­λο­γής σε θέση ευθύνης, ενώ η μη θετική αξιο­λό­γηση οδηγεί σε υπο­χρε­ω­τικό επι­μορ­φω­τικό πρό­γραμμα. Ευθύνη για τον προ­γραμ­μα­τι­σμό και την υλο­ποί­ηση της εξει­δι­κευ­μέ­νης επι­μόρ­φω­σης έχει ο Επόπτης Ποιό­τη­τας της Εκπαί­δευ­σης (παι­δα­γω­γικό στέ­λε­χος εκπαί­δευ­σης σε επίπεδο Διεύ­θυν­σης Εκπαί­δευ­σης).

14) Είναι υπο­χρε­ω­τική η συμ­με­τοχή στην αξιο­λό­γηση;

Ναι, η συμ­με­τοχή σε οποια­δή­ποτε δια­δι­κα­σία αξιο­λό­γη­σης (σχο­λι­κής μονάδας, εκπαι­δευ­τι­κών ή στε­λε­χών) είναι υπο­χρε­ω­τική. H παρά­λειψη συμ­με­το­χής συνιστά πει­θαρ­χικό παρά­πτωμα και προ­βλέ­πο­νται κυρώ­σεις: πει­θαρ­χική ποινή παρα­κρά­τη­σης μισθού 1 μηνός / βαθμολογική-μισθολογική στα­σι­μό­τητα του εκπαι­δευ­τι­κού.

γ) Δομές Υπο­στή­ρι­ξης της Εκπαί­δευ­σης

15) Τι αλλάζει στις δομές εκπαί­δευ­σης και με ποιο σκε­πτικό;

Η μεταρ­ρύθ­μιση των δομών εκπαί­δευ­σης έχει ως κύρια στό­χευση την ενδυ­νά­μωση των εκπαι­δευ­τι­κών και την ενί­σχυση της παι­δα­γω­γι­κής υπο­στή­ρι­ξης που αυτοί λαμ­βά­νουν. Για αυτόν τον σκοπό ιδρύ­ο­νται θέσεις στε­λε­χών με αμιγώς παι­δα­γω­γικό χαρα­κτήρα, δηλαδή θέσεις Εποπτών Ποιό­τη­τας της Εκπαί­δευ­σης τόσο σε επίπεδο Περι­φε­ρεια­κής Διεύ­θυν­σης Εκπαί­δευ­σης όσο και σε επίπεδο Διεύ­θυν­σης Εκπαί­δευ­σης. Οι Σύμ­βου­λοι Εκπαί­δευ­σης αυξά­νο­νται στον αριθμό και υπη­ρε­τούν στις Διευ­θύν­σεις Εκπαί­δευ­σης, ώστε να είναι πιο κοντά στις σχο­λι­κές μονάδες και να υπο­στη­ρί­ζουν έμπρα­κτα και σε καθη­με­ρινή βάση την εκπαι­δευ­τική κοι­νό­τητα. Επίσης, ιδρύ­ο­νται 1.100 νέες οργα­νι­κές θέσεις ψυχο­λό­γων και κοι­νω­νι­κών λει­τουρ­γών στα Κέντρα Διά­γνω­σης, Συμ­βου­λευ­τι­κής και Υπο­στή­ρι­ξης (ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.), οι οποίες θα καλύ­πτουν τις ανάγκες των σχο­λι­κών μονάδων γενικής και επαγ­γελ­μα­τι­κής εκπαί­δευ­σης.

16) Τι αλλάζει στη δια­δι­κα­σία επι­λο­γής στε­λε­χών;

Ως προς τα κρι­τή­ρια επι­λο­γής στε­λε­χών εκπαί­δευ­σης, αυξά­νε­ται η απαι­τού­μενη προ­ϋ­πη­ρε­σία για την ανάληψη θέσεων ευθύνης και προ­στί­θε­ται ως κεντρικό κρι­τή­ριο επι­λο­γής το απο­τέ­λε­σμα της αξιο­λό­γη­σης του υπο­ψη­φίου, κάτι το οποίο είχε απα­λει­φθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ. Προ­ϋ­πό­θεση για τη συμ­με­τοχή στε­λε­χών και εκπαι­δευ­τι­κών σε δια­δι­κα­σίες επι­λο­γής σε θέση ευθύνης, απο­τε­λεί να μην έχουν αξιο­λο­γη­θεί ως ανε­παρ­κείς ή μη ικα­νο­ποι­η­τι­κοί, αντι­στοί­χως, στις σχε­τι­κές εκθέ­σεις αξιο­λό­γη­σης κατά την τελευ­ταία τετρα­ε­τία. Ως προς τη δια­δι­κα­σία επι­λο­γής στε­λε­χών εκπαί­δευ­σης, προ­βλέ­πε­ται η δοκι­μα­σία της μελέτης περί­πτω­σης.

δ) Εκκλη­σια­στική Εκπαί­δευση

17) Με ποιον τρόπο ανα­βαθ­μί­ζε­ται η ποιό­τητα του κλήρου;

Το παρόν νομο­σχέ­διο επι­χει­ρεί να εκσυγ­χρο­νί­σει και να οργα­νώ­σει εξ ολο­κλή­ρου και σε νέα βάση την δευ­τε­ρο­βάθ­μια, μετα­δευ­τε­ρο­βάθ­μια και ανώτατη εκκλη­σια­στική εκπαί­δευση, με στόχο τη συνο­λική ανα­βάθ­μιση της ποιό­τη­τας του κλήρου. Συγκε­κρι­μένα, η δευ­τε­ρο­βάθ­μια εκκλη­σια­στική εκπαί­δευση εντάσ­σε­ται στη γενική δευ­τε­ρο­βάθ­μια εκπαί­δευση υπό την επο­πτεία του κράτους, ενώ τόσο οι εκπαι­δευ­τι­κοί όσο και οι μαθητές των εκκλη­σια­στι­κών σχο­λείων θα επι­λέ­γο­νται βάσει κρι­τη­ρίων, οδη­γώ­ντας στη συνο­λική ανα­βάθ­μιση της δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκκλη­σια­στι­κής εκπαί­δευ­σης. Επι­πλέον, δημιουρ­γού­νται 3 Σχολές Μαθη­τείας Υπο­ψη­φίων Κλη­ρι­κών (ΣΜΥΚ), μέσω της μετα­τρο­πής υφι­στά­με­νων εκκλη­σια­στι­κών σχο­λείων, οι οποίες θα απο­τε­λούν δομές μετα­δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκκλη­σια­στι­κής εκπαί­δευ­σης με διετές πρό­γραμμα σπουδών. Στο εξής, απα­ραί­τητη προ­ϋ­πό­θεση για να μισθο­δο­τη­θεί ένας κλη­ρι­κός από το δημόσιο θα είναι η κατοχή Διπλώ­μα­τος ΣΜΥΚ ή πτυχίου Α.Ε.Ι., δίνο­ντας τέλος στο φαι­νό­μενο μισθο­δο­σίας απο­φοί­των δημο­τι­κού, γυμνα­σίου ή λυκείου ως κλη­ρι­κών.

18) Τι αλλάζει στο χάρτη της ανώ­τα­της εκκλη­σια­στι­κής εκπαί­δευ­σης;

Στο πλαίσιο του εξορ­θο­λο­γι­σμού του χάρτη της Ανώ­τα­της Εκκλη­σια­στι­κής Εκπαί­δευ­σης συνε­νώ­νο­νται οι δυνά­μεις των υφι­στά­με­νων δομών ανώ­τα­της εκκλη­σια­στι­κής εκπαί­δευ­σης. Ο αριθμός των Ανώ­τα­των Εκκλη­σια­στι­κών Ακα­δη­μιών μειώ­νε­ται από τέσ­σε­ρις σε δύο, οι οποίες θα λει­τουρ­γούν στην Αθήνα και την Κρήτη, με στόχο την ανα­βάθ­μιση των παρε­χό­με­νων σπουδών.