Υπ. Εργασίας: 11+1 ερωτήσεις – απαντήσεις για το Επίδομα Μητρότητας

Οι ελεύ­θε­ρες επαγ­γελ­μα­τίες, οι αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νες και οι αγρό­τισ­σες, λαμ­βά­νουν από την Παρα­σκευή (19/04), όπως και οι μισθω­τές, την ειδική παροχή της μητρό­τη­τας, καθώς άνοιξε η πλατ­φόρμα για την ειδική παροχή προ­στα­σίας της μητρό­τη­τας για τις μη μισθω­τές μητέρες.

Η ειδική παροχή δίδεται για διά­στημα εννέα μηνών και ισο­δυ­να­μεί με τον κατώ­τατο μισθό που σήμερα είναι στα 830 ευρώ. Δηλαδή συνο­λικά θα λάβουν 7.470 ευρώ. Αν συνυ­πο­λο­γι­στεί και το επίδομα γέν­νη­σης, το συνο­λικό ποσό φθάνει έως και τα 10.970 ευρώ ή έως και 1.200 ευρώ τον μήνα.

1. Ποιες δικαιού­νται την ειδική παροχή της μητρό­τη­τας;

Από σήμερα οι ελεύ­θε­ρες επαγ­γελ­μα­τίες, οι αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νες και οι αγρό­τισ­σες, λαμ­βά­νουν την ειδική παροχή προ­στα­σίας της μητρό­τη­τας. Η ειδική παροχή δίδεται για διά­στημα 9 μηνών και ισο­δυ­να­μεί με τον κατώ­τατο μισθό που σήμερα είναι στα 830 ευρώ. Δηλαδή θα λάβουν συνο­λικά το ποσό των 7.470 ευρώ. Μάλιστα αν συνυ­πο­λο­γί­σουμε και το επίδομα γέν­νη­σης, που για το πρώτο παιδί είναι 2.400 ευρώ και φθάνει τα 3.500 ευρώ για το τέταρτο παιδί, η μη μισθωτή μητέρα λαμ­βά­νει για τους 9 μήνες έως και 10.970 ευρώ. Έτσι το μηναίο έσοδο ξεκινά από τα 1.100 ευρώ και φθάνει τα 1.200 ευρώ ανάλογα με το ύψος του επι­δό­μα­τος γέν­νη­σης.

2. Τι ίσχυε μέχρι σήμερα για τις μη μισθω­τές;

Οι μη μισθω­τές μέχρι σήμερα λαμ­βά­νουν μετά τη γέννηση εφάπαξ επίδομα κυο­φο­ρίας/λοχείας ως εξής: Οι ελεύ­θε­ρες επαγ­γελ­μα­τίες λαμ­βά­νουν από τον ΟΑΕΕ 600 ευρώ, οι αγρό­τισ­σες 486 ευρώ και οι μηχα­νι­κοί, οι δικη­γό­ροι και οι υγιειο­νο­μι­κοί (ΕΤΑΑ) το ποσό των 800 ευρώ.

3. Με τις μισθω­τές μητέρες τι ισχύει;

Οι μισθω­τές μητέρες καλύ­πτο­νται αντί­στοιχα με την ειδική παροχή της μητρό­τη­τας. Μάλιστα λιγό­τερο από δύο χρόνια πριν, τον Νοέμ­βριο του 2022, διευ­ρύν­θηκε ο χρόνος κατα­βο­λής της παροχής από τους 6 μήνες που ίσχυε τότε σε 9 μήνες. Απο­τέ­λε­σμα το επι­πλέον όφελος, από την αύξηση του χρόνου κατα­βο­λής της παροχής και της αύξησης του κατώ­τα­του μισθού από τα 713 ευρώ που ήταν τον Νοέμ­βριο του 2022 στα 830 ευρώ σήμερα, να φθάνει τα 3.200 ευρώ. Όφελος που αυξά­νε­ται με το επίδομα μητρό­τη­τας που ξεκινά από τα 2.400 ευρώ για το πρώτο παιδί και φθάνει τα 3.500 ευρώ για το τέταρτο παιδί.

4. Είμαι μη μισθωτή τι πρέπει να κάνω για να λάβω την ειδική παροχή προ­στα­σίας της μητρό­τη­τας;

Για να μπο­ρέ­σει μια μη μισθωτή, δηλαδή μια ελεύ­θερη επαγ­γελ­μα­τίας, μια αυτο­α­πα­σχο­λού­μενη ή μια αγρό­τισσα, να λάβει την ειδική παροχή προ­στα­σίας της μητρό­τη­τας θα πρέπει να ακο­λου­θή­σει τα εξής βήματα:

1ον: Θα πρέπει να έχει λάβει το επίδομα μητρό­τη­τας του e-ΕΦΚΑ (κυο­φο­ρίας και λοχείας) και εντός δύο μηνών από την επομένη της κατα­βο­λής του να κατα­θέ­σει την αίτηση για την ειδική παροχή μητρό­τη­τας.

2ον: Η αίτηση χορή­γη­σης της ειδικής παροχής προ­στα­σίας της μητρό­τη­τας υπο­βάλ­λε­ται στη διεύ­θυνση: https://parentalbenefits.dypa.gov.gr.

3ον: Στις περι­πτώ­σεις που η αιτούσα δεν είναι εγγε­γραμ­μένη στο Ψηφιακό Μητρώο της Δ.ΥΠ.Α είναι ανα­γκαία η εγγραφή στη νέα πλατ­φόρμα μέσω ειδικής φόρμας που δια­τί­θε­ται για τον σκοπό αυτό. Η είσοδος στην ειδική φόρμα πραγ­μα­το­ποιεί­ται με τη χρήση κωδικών TAXIS και του ΑΜΚΑ.

4ον: Να είναι ασφα­λι­στικά ενήμερη κατά την υποβολή της αίτησης και κατά τη λήψη της παροχής.

5ον: Ειδικά για τις μητέρες που έχουν απο­κτή­σει παιδί με τη δια­δι­κα­σία της υιο­θε­σίας, η αίτηση στη Δ.ΥΠ.Α. υπο­βάλ­λε­ται εντός 2 μηνών από την επομένη της ένταξης του παιδιού στην οικο­γέ­νεια ή την τελε­σι­δι­κία της δικα­στι­κής από­φα­σης.

5. Πότε ξεκινά η κατα­βολή της ειδικής παροχής της μητρό­τη­τας στις μη μισθω­τές;

Η κατα­βολή της ειδικής παροχής προ­στα­σίας της μητρό­τη­τας εκκινεί από την πρώτη του επό­με­νου μήνα της αίτησης. Σημειώ­νε­ται ότι η ειδική παροχή προ­στα­σίας μητρό­τη­τας είναι αφο­ρο­λό­γητη, ανεκ­χώ­ρητη και ακα­τά­σχετη στα χέρια Δημο­σίου εν ευρεία έννοια ή τρίτων, δεν υπό­κει­ται σε οποιο­δή­ποτε τέλος, εισφορά ή άλλη κράτηση υπέρ του Δημο­σίου ή του e-ΕΦΚΑ.

6. Τι ισχύει στην περί­πτωση που δεν είμαι ασφα­λι­στικά ενήμερη;

Αν η δικαιού­χους δεν είναι ασφα­λι­στικά ενήμερη κατά την υποβολή της αίτησης, εμφα­νί­ζε­ται ειδο­ποί­ηση ότι «δεν δύναται να υπο­βλη­θεί το αίτημα λόγω έλλει­ψης ασφα­λι­στι­κής ενη­με­ρό­τη­τας», ώστε να προβεί άμεσα στην εξό­φληση των οφειλών της. Με την εξό­φληση ενη­με­ρώ­νε­ται άμεσα το σύστημα του ΕΦΚΑ και κατ’ επέ­κταση και η ΔΥΠΑ μέσω της δια­λει­τουρ­γι­κό­τη­τας των συστη­μά­των, οπότε επα­νέρ­χε­ται η ασφα­λι­σμένη στην πλατ­φόρμα και θα υπο­βά­λει κανο­νικά το αίτημα.

Σε περί­πτωση που η ασφα­λι­σμένη εξο­φλή­σει τις οφει­λό­με­νες ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές, μπορεί να αιτηθεί ηλε­κτρο­νικά την επα­να­χο­ρή­γηση της παροχής ανα­δρο­μικά από τον μήνα που διεκόπη. Σε κάθε περί­πτωση όμως το συνο­λικό διά­στημα κατα­βο­λής της ειδικής παροχής προ­στα­σίας της μητρό­τη­τας, κατόπιν ετε­ρο­χρο­νι­σμέ­νης εξό­φλη­σης των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών, δεν μπορεί να υπερβεί τους 12 μήνες.

7. Αν διατηρώ παράλ­ληλα και μισθωτή θέση τι ισχύει;

Η μητέρα που δια­τη­ρεί παράλ­ληλα και μισθωτή θέση, λαμ­βά­νει την επι­δό­τηση ως μισθωτή. Σε περί­πτωση που κατά τη διάρ­κεια της άδειας απω­λέ­σει την ιδιό­τητα της μισθω­τής, τότε για το χρονικό διά­στημα που απο­μέ­νει δύναται να λάβει την ειδική παροχή, δηλαδή με την ιδιό­τητα της μη μισθω­τής, εφόσον υπο­βά­λει σχετικό αίτημα στη Δ.ΥΠ.Α.

8. Ποιες άλλες υπο­κα­τη­γο­ρίες μη μισθω­τών λαμ­βά­νουν την ειδική παροχή της μητρό­τη­τας;

Το δικαί­ωμα στην ειδική παροχή προ­στα­σίας της μητρό­τη­τας μη μισθω­τών επε­κτεί­νε­ται και σε τεκ­μαι­ρό­μενη μητέρα, που αποκτά τέκνο με τη δια­δι­κα­σία της παρέν­θε­της μητρό­τη­τας, σε μη μισθωτή, που υιο­θε­τεί τέκνο από την ένταξη του παιδιού στην οικο­γέ­νεια και έως την ηλικία των 8 ετών και στα ομόφυλα ζευ­γά­ρια αφού δηλωθεί ο δικαιού­χος της ειδικής παροχής με κοινή δήλωση των συζύγων προς τον e-ΕΦΚΑ.

9. Μπορώ να μετα­βι­βάσω την ειδική παροχή της μητρό­τη­τας;

Ναι. Η μητέρα δικαιού­ται να μετα­βι­βά­σει έως 7 μήνες από την ειδική παροχή προ­στα­σίας της μητρό­τη­τας στον πατέρα, ανε­ξαρ­τή­τως αν αυτός εργά­ζε­ται με σχέση εξαρ­τη­μέ­νης εργα­σίας ιδιω­τι­κού δικαίου ή είναι ελεύ­θε­ρος επαγ­γελ­μα­τίας ή αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νος ή αγρότης, αρκεί να είναι ασφα­λι­στικά ενή­με­ρος.

Απα­ραί­τητη προ­ϋ­πό­θεση για την ισχύ της μετα­βί­βα­σης, είναι η μητέρα του τέκνου να έχει λάβει προη­γου­μέ­νως κατ΄ ελά­χι­στο τους 2 πρώτους μήνες της ειδικής παροχής. Το ίδιο ισχύει και για τα ομόφυλα ζευ­γά­ρια αφού δηλωθεί ο δικαιού­χος της ειδικής παροχής με κοινή δήλωση των συζύγων προς τον e- ΕΦΚΑ.

10. Γιατί δόθηκε το δικαί­ωμα της ανα­δρο­μι­κό­τη­τας μόνο σε όσες μητέρες απέ­κτη­σαν παιδί από τις 24 Σεπτεμ­βρίου του 2023 και μετά;

Η ανα­δρο­μι­κό­τητα των 14 εβδο­μά­δων δόθηκε για να καλυ­φθούν και όσες μητέρες είχαν ήδη γεν­νή­σει και διένυαν την περίοδο της λοχείας κατά την ψήφιση του νόμου.

Το διά­στημα 14 εβδο­μά­δων δεν είναι αυθαί­ρετο, αλλά τέθηκε σύμφωνα με την Ευρω­παϊκή Οδηγία 2010/41. Είναι το διά­στημα που ορίζει ο ενω­σια­κός νομο­θέ­της ως το ελά­χι­στο που μία γυναίκα αυτο­α­πα­σχο­λού­μενη επι­τρέ­πε­ται να δια­κό­πτει προ­σω­ρινά το επάγ­γελμά της λόγω εγκυ­μο­σύ­νης ή μητρό­τη­τας, δεδο­μέ­νου ότι δεν δύναται να πάρει συγκε­κρι­μένη άδεια λόγω της φύσης του επαγ­γέλ­μα­τος. Είναι ελεύ­θερη επαγ­γελ­μα­τίας χωρίς εργο­δότη και ως εκ τούτου δεν στοι­χειο­θε­τεί­ται η έννοια της άδειας εν στενή έννοια.

11. Ποιος πλη­ρώ­νει την παροχή;

Η ειδική παροχή προ­στα­σίας της μητρό­τη­τας για τις αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νες χρη­μα­το­δο­τεί­ται από τον πρώην Ειδικό Λογα­ρια­σμό Ανερ­γίας υπέρ των Αυτο­τε­λώς και Ανε­ξαρ­τή­τως Αυτο­α­πα­σχο­λου­μέ­νων της ΔΥΠΑ, στον σκοπό του οποίου προ­στί­θε­ται η χορή­γηση παροχών μητρό­τη­τας και μετο­νο­μά­ζε­ται πλέον σε Ειδικό Λογα­ρια­σμό υπέρ των Αυτο­τε­λώς και Ανε­ξαρ­τή­τως Απα­σχο­λου­μέ­νων. Η ειδική παροχή προ­στα­σίας της μητρό­τη­τας για τις αγρό­τισ­σες χρη­μα­το­δο­τεί­ται από τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό.

12. Πότε δια­κό­πτε­ται η επι­δό­τηση;

Η επι­δό­τηση δια­κό­πτε­ται σε περί­πτωση που κατά τη διάρ­κεια της ειδικής παροχής η ασφα­λι­σμένη απο­λέ­σει την επαγ­γελ­μα­τική της ιδιό­τητα, δεν είναι ασφα­λι­στικά ενήμερη ή υπο­βά­λει σχετικό αίτημα ως προς αυτό.