Χρήσιμες πληροφορίες για τις επεμβάσεις παχυσαρκίας

Σε 20 χρό­νια από σή­με­ρα, εκτι­μά­ται ότι το 40% του δυ­τι­κού πλη­θυ­σμού θα είναι πα­χύ­σαρ­κο και η πα­χυ­σαρ­κία θα απο­τε­λεί το πρώτο πρό­βλη­μα ­υγεί­ας πα­γκο­σμί­ως.

• Πάνω από 250.000 επεμ­βά­σεις πα­χυ­σαρ­κί­ας έγι­ναν πέ­ρυ­σι στις ΗΠΑ.

• Το 65% των πα­χύ­σαρ­κων έχει προ­βλή­μα­τα υγεί­ας, όπως υπέρ­τα­ση, σάκ­χα­ρο, υψηλή χο­λη­στε­ρί­νη.

• Η πα­χυ­σαρ­κία είναι η δεύ­τε­ρη πιο συχνή αιτία θα­νά­του που μπο­ρεί να προ­λη­φθεί, μετά το κά­πνι­σμα. Στις ΗΠΑ, κα­τα­γρά­φο­νται 400.000 θά­να­τοι το χρόνο εξαι­τί­ας της πα­χυ­σαρ­κί­ας. Συ­γκρι­τι­κά, οι θά­να­τοι από τον καρ­κί­νο του μα­στού και του εντέ­ρου μαζί δεν ξε­περ­νούν τις 90.000.

• Στην Ελ­λά­δα, εκτι­μά­ται ότι 7.000 άν­θρω­ποι χά­νουν τη ζωή τους κάθε χρόνο από αίτια που συν­δέ­ο­νται με την πα­χυ­σαρ­κία.

Εάν δο­κι­μά­σα­τε τα πάντα χωρίς απο­τέ­λε­σμα και αντι­με­τω­πί­ζε­τε έντο­νο πρό­βλη­μα πα­χυ­σαρ­κί­ας, το χει­ρουρ­γείο ίσως είναι μια λύση για εσάς. Πρέ­πει, όμως, να βρεί­τε τον τύπο επέμ­βα­σης που σας ται­ριά­ζει, να πλη­ροί­τε τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις και να σταθ­μί­σε­τε τις συ­νέ­πειες, γιατί ένα χει­ρουρ­γείο είναι πολύ πιο σο­βα­ρή υπό­θε­ση από μια δί­αι­τα! Όλοι πλέον γνω­ρί­ζου­με ότι, αν θέ­λου­με να απο­φύ­γου­με τα πε­ριτ­τά κιλά, πρέ­πει να τρώμε με μέτρο, να απο­φεύ­γου­με τα πολλά λίπη και να ασκού­μα­στε. Για όσους, όμως, ήδη αντι­με­τω­πί­ζουν σο­βα­ρό πρό­βλη­μα πα­χυ­σαρ­κί­ας, έχει φανεί ότι ­πολ­λές φορές αυτά τα μέτρα είναι ανε­παρ­κή. Η δί­αι­τα, η άσκη­ση, η ψυ­χο­λο­γι­κή στή­ρι­ξη για την αλ­λα­γή του τρό­που δια­τρο­φής, αλλά και τα φάρ­μα­κα κατά της πα­χυ­σαρ­κί­ας, φαί­νε­ται ότι οδη­γούν σε πρό­σκαι­ρη απώ­λεια βά­ρους και γρή­γο­ρη επα­νά­κτη­σή του, στη συ­ντρι­πτι­κή πλειο­νό­τη­τα (90%) των πα­χύ­σαρ­κων ασθε­νών. Δεν είναι τυ­χαίο, λοι­πόν, ότι, ήδη από το 1998, ο Πα­γκό­σμιος Ορ­γα­νι­σμός Υγεί­ας (ΠΟΥ) θε­ω­ρεί πως, για τις πε­ρι­πτώ­σεις όπου η πα­χυ­σαρ­κία απει­λεί σο­βα­ρά την υγεία, οι λε­γό­με­νες «βα­ρια­τρι­κές επεμ­βά­σεις» (δη­λα­δή τα χει­ρουρ­γεία πα­χυ­σαρ­κί­ας) απο­τε­λούν μια απο­τε­λε­σμα­τι­κή μέ­θο­δο για το αδυ­νά­τι­σμα και τη δια­τή­ρη­ση του βά­ρους μετά την απώ­λεια κιλών. Εάν, λοι­πόν, έχετε ήδη προ­σπα­θή­σει, ανε­πι­τυ­χώς, να χά­σετε βάρος με κάθε τρόπο και σκέ­φτε­στε το εν­δε­χό­με­νο μιας τέ­τοιας επέμ­βα­σης, είναι ση­μα­ντι­κό να μάθε­τε ποια χει­ρουρ­γι­κή τε­χνι­κή ται­ριά­ζει στη δική σας πε­ρί­πτω­ση, πότε συ­στή­νε­ται, αλλά και πώς θα πρέ­πει να αλ­λά­ξει ο τρό­πος δια­τρο­φής σας μετά την επέμ­βα­ση.

Πότε εν­δεί­κνυ­ται μια

επέμ­βα­ση πα­χυ­σαρ­κί­ας;

Μια βα­ρια­τρι­κή επέμ­βα­ση δεν συ­στή­νε­ται για την απώ­λεια 10-20 κιλών, πα­ρό­τι στη λε­γό­με­νη «γκρί­ζα ζώνη» αυτών των επεμ­βά­σε­ων ανή­κουν οι πε­ρι­πτώ­σεις αν­θρώ­πων (συ­νή­θως των media και του θε­ά­μα­τος) που τις ζη­τούν για επαγ­γελ­μα­τι­κούς λό­γους. Για να δια­πι­στώ­σε­τε αν ανή­κε­τε σε αυτή την κα­τη­γο­ρία, πρέ­πει να υπο­λο­γί­σε­τε τον Δεί­κτη Μάζας του σώ­μα­τός σας (ΔΜΣ). O ΔΜΣ είναι ένας τρό­πος εκτί­μη­σης του ιδα­νι­κού βά­ρους λαμ­βά­νο­ντας υπόψη το ύψος και το βάρος. Το χει­ρουρ­γείο πα­χυ­σαρ­κί­ας συ­στή­νε­ται όταν ο ΔΜΣ είναι πάνω από 40 (νο­σο­γό­νος πα­χυ­σαρ­κία) ή πάνω από 35 (σο­βα­ρή πα­χυ­σαρ­κία), όταν συ­νυ­πάρ­χουν με­τα­βο­λι­κά νο­σή­μα­τα, όπως ο σακ­χα­ρώ­δης δια­βή­της, η υπερ­χο­λη­στε­ρι­ναι­μία και η υπέρ­τα­ση. Επί­σης, οι βα­ρια­τρι­κές επεμ­βά­σεις δεν απευ­θύ­νο­νται σε όσους έχουν πολλά πε­ριτ­τά κιλά για μικρό χρο­νι­κό διά­στη­μα, π.χ. για 1-2 χρό­νια. Αντι­θέ­τως, αφο­ρούν εκεί­νους που έχουν σο­βα­ρό και μα­κρο­χρό­νιο πρό­βλη­μα πα­χυ­σαρ­κί­ας (για πε­ρισ­σό­τε­ρο από 5 χρό­νια) και μόνο εφό­σον έχουν ήδη προ­σπα­θή­σει ανε­πι­τυ­χώς να χά­σουν βάρος με «συ­ντη­ρη­τι­κά μέσα» (δί­αι­τα, άσκη­ση, φάρ­μα­κα) για του­λά­χι­στον ένα χρόνο.

Όχι στη γρή­γο­ρη

απώ­λεια βά­ρους!

Ο στό­χος μιας βα­ρια­τρι­κής επέμ­βα­σης είναι η απώ­λεια του 50% των πε­ριτ­τών κιλών μέσα στον πρώτο χρόνο. Το υπό­λοι­πο 50% του πε­ριτ­τού βά­ρους εκτι­μά­ται ότι θα χαθεί στα­δια­κά μέσα στα επό­με­να δύο χρό­νια. Η γρή­γο­ρη απώ­λεια βά­ρους δεν είναι επι­θυ­μη­τή, επει­δή μπο­ρεί να προ­κα­λέ­σει με­γά­λη χα­λά­ρω­ση του δέρ­μα­τος. Με­γά­λο πο­σο­στό ασθε­νών, ιδιαί­τε­ρα όσων είχαν μα­κρο­χρό­νιο πρό­βλη­μα πα­χυ­σαρ­κί­ας, αντι­με­τω­πί­ζει προ­βλή­μα­τα χα­λά­ρω­σης στην κοι­λιά, στους μα­στούς (για τις γυ­ναί­κες), στους γλου­τούς και τους μη­ρούς, καθώς και στα χέρια, μετά την απώ­λεια πολ­λών κιλών. Η κα­τά­στα­ση αυτή αντι­με­τω­πί­ζε­ται με ένα νέο κύκλο επεμ­βά­σε­ων (πλα­στι­κών), ο αριθ­μός των οποί­ων εξαρ­τά­ται από το βαθμό και τα ση­μεία χα­λά­ρω­σης.

Ποιοι δεν μπο­ρούν

να χει­ρουρ­γη­θούν;

• Οι ασθε­νείς με σο­βα­ρά προ­βλή­μα­τα υγεί­ας (π.χ. βαριά ανα­πνευ­στι­κή ή συ­στη­μα­τι­κή νόσο) ή με ενερ­γό πε­πτι­κό έλκος.

• Οι βα­ρείς κα­πνι­στές (επει­δή αυ­ξά­νε­ται ο κίν­δυ­νος των ­με­τεγ­χει­ρη­τι­κών επι­πλο­κών).

• Όσοι κά­νουν κα­τά­χρη­ση αλ­κο­όλ ή/ και ναρ­κω­τι­κών ου­σιών.

• Οι πά­σχο­ντες από σο­βα­ρές ψυ­χι­κές δια­τα­ρα­χές (μα­νιο­κα­τά­θλι­ψη, δια­τα­ραχές της προ­σω­πι­κό­τη­τας).

Σύμ­φωνα, πά­ντως, με τα νε­ό­τε­ρα επι­στη­μο­νι­κά δε­δο­μέ­να, οι βα­ρια­τρι­κές επεμ­βά­σεις δεν απο­κλεί­ο­νται εξ ολο­κλή­ρου σε αυτές τις πε­ρι­πτώ­σεις. Είναι πι­θα­νό, δη­λα­δή, ο ασθε­νής να χει­ρουρ­γη­θεί εφό­σον τεθεί υπό πα­ρα­κο­λού­θη­ση και η κα­τά­στα­σή του στα­θε­ρο­ποι­η­θεί για ένα χρο­νι­κό διά­στη­μα 6-12 μηνών ή και πε­ρισ­σό­τε­ρο.

Τι πρέ­πει να κά­νε­τε πριν από το χει­ρουρ­γείο;

Προ­εγ­χει­ρη­τι­κά, θα κά­νε­τε κά­ποιες απα­ραί­τη­τες εξε­τά­σεις και πι­θα­νά θα υπο­βλη­θεί­τε σε δί­αι­τα.

Eξε­τά­σεις: Προ­εγ­χει­ρη­τι­κά, απο­λύ­τως απα­ραί­τη­τες είναι η γα­στρο­σκό­πη­ση, καθώς και η πνευ­μο­νο­λο­γι­κή, καρ­διο­λο­γι­κή και εν­δο­κρι­νο­λο­γι­κή εκτί­μη­ση του ασθε­νούς με καρ­διο­γρά­φη­μα, ακτι­νο­γρα­φία θώ­ρακος και έλεγ­χο του θυ­ρε­οει­δούς. ­Πε­ρισ­σό­τε­ρες εξε­τά­σεις μπο­ρεί να ζη­τη­θούν ανά­λο­γα με την κα­τά­στα­ση της υγεί­ας κάθε ασθε­νούς, δε­δο­μέ­νου ότι συ­νή­θως η υγεία των πα­χύ­σαρ­κων ασθε­νών είναι βε­βα­ρυ­μέ­νη.

Δί­αι­τα: Σε ορι­σμέ­νες πε­ρι­πτώ­σεις νο­σο­γό­νου πα­χυ­σαρ­κί­ας, μπο­ρεί να ζη­τη­θεί από τον ασθε­νή να υπο­βλη­θεί σε ει­δι­κή προ­εγ­χει­ρη­τι­κή δί­αι­τα (φτωχή σε υδα­τάν­θρα­κες), με τη βοή­θεια της οποί­ας μειώ­νο­νται η λι­πώ­δης δι­ή­θη­ση του ήπα­τος και το ενδο­κοι­λια­κό λίπος. Με τον τρόπο αυτό, μειώ­νε­ται και ο βαθ­μός δυ­σκο­λί­ας της χει­ρουρ­γι­κής επέμ­βα­σης.

Απα­ραί­τη­το

το «ψυ­χο­λο­γι­κό προ­φίλ»

Οι επεμ­βά­σεις πα­χυ­σαρ­κί­ας δεν απο­τε­λούν μα­γι­κές λύ­σεις. Για την επι­τυ­χία τους, απαι­τεί­ται η συμ­μόρ­φω­ση του πα­χύ­σαρ­κου με συ­γκε­κρι­μέ­νες δια­τρο­φι­κές οδη­γί­ες. Γι’ αυτό και η καλή ψυ­χι­κή κα­τά­στα­ση του ασθε­νούς θε­ω­ρεί­ται «κλει­δί» για την επι­τυ­χία μιας βα­ρια­τρι­κής επέμ­βα­σης. Συνι­στά­ται, λοι­πόν, η προ­εγ­χει­ρη­τι­κή εκτί­μη­ση από έναν ψυ­χο­λό­γο, για να δια­πι­στω­θεί κυ­ρί­ως αν αντι­με­τω­πί­ζει δια­τρο­φι­κές δια­τα­ρα­χές ή πά­σχει από κα­τά­θλι­ψη.

Δια­τρο­φι­κές δια­τα­ρα­χές:

Σύμ­φω­να με τους ει­δι­κούς, το 40-50% των νο­σο­γό­να πα­χύ­σαρ­κων ασθε­νών πά­σχουν από επει­σο­δια­κή υπερ­φα­γία, οπότε κα­τα­να­λώ­νουν με­γά­λες πο­σό­τη­τες φα­γη­τού χωρίς να κά­νουν ­εμετό. Πολύ λι­γό­τε­ροι πά­σχουν από νευ­ρο­γε­νή βου­λι­μία, δη­λα­δή υπερ­κα­τα­να­λώ­νουν φα­γη­τό και μετά προ­κα­λούν εμετό. Σύμ­φω­να με την Αμε­ρι­κα­νι­κή Χει­ρουρ­γι­κή Εται­ρεία Πα­χυ­σαρ­κί­ας και Με­τα­βο­λι­κών Νόσων, οι ασθε­νείς που πα­ρου­σιά­ζουν επει­σο­δια­κή υπερ­φα­γία ή βου­λι­μία μπο­ρούν να χει­ρουρ­γη­θούν εφό­σον έχει προη­γη­θεί κα­τάλ­λη­λη προ­ε­τοι­μα­σία με τη βο­ή­θεια ενός ψυ­χο­λό­γου. Δια­φο­ρε­τι­κά, η ανε­ξέ­λεγ­κτη βου­λι­μία μπο­ρεί να υπο­νο­μεύ­σει το απο­τέ­λε­σμα της επέμ­βα­σης με­τεγ­χει­ρη­τι­κά. Ο ψυ­χο­θε­ρα­πευ­τής εκ­παι­δεύ­ει τον ασθε­νή, ώστε να ανα­γνω­ρί­σει και να «σπά­σει» το φαύλο κύκλο στον οποίο έχει πα­γι­δευ­τεί (προ­σπά­θεια απώ­λειας βά­ρους – επα­νά­κτη­ση βά­ρους – ενοχή – αρ­νη­τι­κή ­διά­θε­ση – υπερ­φα­γία). Το «σπά­σι­μο» του φαύ­λου κύ­κλου επι­τυγ­χά­νε­ται με την εκ­μά­θη­ση ει­δι­κών τε­χνι­κών, ώστε ο ασθε­νής να δια­χει­ρί­ζε­ται απο­τε­λε­σμα­τι­κά τη σκέψη και τα συ­ναι­σθή­ματά του, χωρίς να εκτο­νώ­νε­ται στο φα­γη­τό. Έτσι αυ­ξά­νο­νται και οι πι­θα­νό­τη­τες με­γα­λύ­τε­ρης απώ­λειας βά­ρους με­τεγ­χει­ρη­τι­κά.

Κα­τά­θλι­ψη: Εκτι­μά­ται ότι ένας στους δύο πα­χύ­σαρ­κους πα­ρου­σιά­ζει ήπιας μορ­φής κα­τά­θλι­ψη. Μά­λι­στα, το φαι­νό­με­νο αυτό έχει χα­ρα­κτη­ρι­στεί από τους Αμε­ρι­κα­νούς επι­στή­μο­νες ως «βα­ρια­τρι­κή κα­τά­θλι­ψη» και πα­ρα­τη­ρεί­ται όλο και συ­χνό­τε­ρα στον δυ­τι­κό κόσμο. Οι ει­δι­κοί στις δια­τρο­φι­κές δια­τα­ρα­χές συν­δέ­ουν την εξάρ­τη­ση από το πρό­χει­ρο φα­γη­τό, αλλά και τα γλυκά, με συμ­πτω­μα­το­λο­γία κα­τά­θλι­ψης, δε­δο­μέ­νου ότι τα τρό­φι­μα αυτά οδη­γούν σε αύ­ξη­ση των επι­πέ­δων της σε­ρο­το­νί­νης (της ορ­μό­νης της ευ­χα­ρί­στη­σης), με απο­τέ­λε­σμα οι κα­τα­θλι­πτι­κοί ασθε­νείς να τα κα­τα­να­λώ­νουν συ­στη­μα­τι­κά για να αντι­με­τω­πί­σουν την κακή τους διά­θε­ση. Έχει πα­ρα­τη­ρη­θεί, ωστό­σο, ότι, καθώς χά­νο­νται τα πρώτα κιλά, με­τεγ­χει­ρη­τι­κά η κα­τά­θλι­ψη ξε­περ­νιέ­ται. Ορι­σμέ­νοι ασθε­νείς (6-7%), όμως, έχουν πιο ου­σια­στι­κό πρό­βλη­μα που απαι­τεί ψυ­χο­λο­γι­κή πα­ρα­κο­λού­θη­ση. Οι ει­δι­κοί επι­ση­μαί­νουν ότι τυχόν αδιά­γνω­στες ψυ­χι­κές δια­τα­ρα­χές (όπως η κα­τά­θλι­ψη) μπο­ρεί να υπο­νο­μεύ­σουν τη συ­νερ­γα­σία του ασθε­νούς με τους για­τρούς και να τον δυ­σκο­λέ­ψουν να ακο­λου­θή­σει τις οδη­γί­ες που θα του δο­θούν με­τεγ­χει­ρη­τι­κά.

Για πε­ρισ­σό­τε­ρες δια­τρο­φι­κές συμ­βου­λές μπο­ρεί­τε να επι­κοι­νω­νή­σε­τε με τον Μο­ρά­ρη Κ. Εμ­μα­νου­ήλ, Msc Αθλη­τι­κό Διαι­το­λό­γο – Δια­τρο­φο­λό­γο.