Μεταναστευτικό: «Ναι» από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα κλειστά κέντρα

Οι κλει­στές δομές κρά­τη­σης δεν απα­γο­ρεύ­ο­νται από το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο, αρκεί να τηρού­νται οι εγγυ­ή­σεις του άρθρου 5 της ευρω­παϊ­κής σύμ­βα­σης που αφορά την προ­στα­σία των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των και το δικαί­ωμα στην προ­σω­πική ελευ­θε­ρία και ασφά­λεια.

Οι κλει­στές δομές κρά­τη­σης δεν απα­γο­ρεύ­ο­νται από το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο, αρκεί να τηρού­νται οι εγγυ­ή­σεις του άρθρου 5 της ευρω­παϊ­κής σύμ­βα­σης που αφορά την προ­στα­σία των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των και το δικαί­ωμα στην προ­σω­πική ελευ­θε­ρία και ασφά­λεια.

Την άποψη αυτή εξέ­φρασε ο πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Δικα­στη­ρίου Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των, Λίνος Σισι­λιά­νος, ενη­με­ρώ­νο­ντας τα μέλη, της Υπο­ε­πι­τρο­πής για την κατα­πο­λέ­μηση της εμπο­ρίας και της εκμε­τάλ­λευ­σης ανθρώ­πων και της Επι­τρο­πής Ισό­τη­τας, Νεο­λαίας και Δικαιω­μά­των του ανθρώ­που σχετικά με τα «διδάγ­ματα, και τις προ­κλή­σεις από νομο­λο­γίες του ΕΔΑΔ σε υπο­θέ­σεις εμπο­ρίας ανθρώ­πων».

Το θέμα των κλει­στών κέντρων κρά­τη­σης για τους πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες είχαν θέσει οι βου­λευ­τές του ΣΥΡΙΖΑ, Ραλλία Χρη­στί­δου και Χρήστος Γιαν­νού­λης, με ερώτημα για το αν είναι σύμφωνο το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο για τη λει­τουρ­γία τους.

«Δεν είπαμε ότι απα­γο­ρεύ­ο­νται οι κλει­στές δομές»

Απα­ντώ­ντας ο κ. Σισι­λιά­νος σημεί­ωσε ότι ποτέ το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο δεν είπε ότι απα­γο­ρεύ­ο­νται οι κλει­στές δομές κρά­τη­σης.

«Σε ένα κλειστό κέντρο κρά­τη­σης που θα μείνει για ένα μήνα και μπορεί να βγει και να μπει ο κρα­τού­με­νος, δεν τίθεται ζήτημα περιο­ρι­σμού της ατο­μι­κής ελευ­θε­ρίας. Δεν απα­γο­ρεύ­ε­ται η λει­τουρ­γία του. Αυτό­ματα ενερ­γο­ποιού­νται οι συν­θή­κες εγγυ­ή­σεις του άρθρου 5. Είναι άλλο το εφαρ­μο­στικό πλαίσιο για τη κλειστή δομή κρά­τη­σης και άλλο για την ανοιχτή δομή κρά­τη­σης. Ποτέ δεν είπε το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο για τα Ανθρώ­πινα Δικαιώ­ματα ότι απα­γο­ρεύ­ε­ται. Σε όλα τα κλειστά κέντρα κρά­τη­σης, εξαρ­τά­ται αν εφαρ­μό­ζο­νται οι επι­μέ­ρους εγγυ­ή­σεις του άρθρου 5. Στις κλει­στές δομές, όσοι κρα­τού­νται μπορούν να επι­κα­λε­στούν το άρθρο 5 ενώ όσοι βρί­σκο­νται σε ανοι­χτές δομές δεν μπορούν να το επι­κα­λε­στούν», ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά ο κ. Σισι­λιά­νος.

Από την πλευρά του, ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου, Γιώργος Κου­μου­τσά­κος, χαρα­κτή­ρισε πολύ σημα­ντική και κομ­βι­κής σημα­σίας την απόφαση του Ευρω­παϊ­κού Δικα­στη­ρίου που δικαί­ωσε την Ισπανία για την ομαδική επι­στροφή στο Μαρόκο περίπου 75 πολιτών τρίτων χωρών – προ­σφύ­γων και μετα­να­στών – οι οποίοι επι­χεί­ρη­σαν να εισέλ­θουν παρά­νομα στην επι­κρά­τεια της.

Όπως είπε ο κ. Κου­μου­τσά­κος, η απόφαση του Ευρω­παϊ­κού Δικα­στη­ρίου σύμφωνα με την οποία οι Ισπα­νι­κές αρχές δεν παρα­βί­α­σαν την Ευρω­παϊκή Σύμβαση Δικαιω­μά­των του Ανθρώ­που, «σημα­το­δο­τεί τη μετα­κί­νηση του ως προς μια πιο ρεα­λι­στική αντι­με­τώ­πιση του μετα­να­στευ­τι­κού και προ­σφυ­γι­κού προ­βλή­μα­τος.

«Η απόφαση του όχι μόνο δεν εξα­σθε­νεί αλλά επι­βε­βαιώ­νει το γεγονός ότι στην Ευρώπη η έννομη τάξη έχει συγκε­κρι­μένη αναφορά που είναι η θεμε­λιώ­δης αξία της προ­στα­σίας των συνόρων», τόνισε ο κ. Κου­μου­τσά­κος.

Κατά τα άλλα, ο κ. Σισι­λιά­νος δια­βε­βαί­ωσε ότι «το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο για τα Ανθρώ­πινα Δικαιώ­ματα, δεν κάνει εκπτώ­σεις στην προ­στα­σία των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των» και επε­σή­μανε ότι έχει κατη­γο­ριο­ποι­ή­σει τις υπο­θέ­σεις που χει­ρί­ζε­ται, έχοντας σε απόλυτη προ­τε­ραιό­τητα υπο­θέ­σεις βασα­νι­στη­ρίων και θανα­τώ­σεις ενώ ακο­λου­θούν εθνικής σημα­σίας ζητή­ματα, συν­θή­κες κρά­τη­σης και φυλακές.

Καθυ­στε­ρή­σεις στην Ελλάδα για το trafficking

Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, ο κ. Σισι­λιά­νος ανέφερε ότι το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο έχει δια­πι­στώ­σει καθυ­στε­ρή­σεις ως προς τη διε­ρεύ­νηση και την εξι­χνί­αση των υπο­θέ­σεων εμπο­ρίας και εκμε­τάλ­λευ­σης ανθρώ­πων ενώ επε­σή­μανε ότι όλη η ουσία για την γρήγορη αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος βρί­σκε­ται στο πεδίο της δράσης.

Έμφαση έδωσε στην πρόληψη, ενώ τόνισε ότι για την αντι­με­τώ­πιση του διε­θνούς αυτού εγκλή­μα­τος είναι απα­ραί­τητα, η συνερ­γα­σία εμπλε­κο­μέ­νων φορέων, όπως αστυ­νο­μίας και εισαγ­γε­λι­κών και δικα­στι­κών λει­τουρ­γών καθώς και η συστη­μα­τική ανταλ­λαγή πλη­ρο­φο­ριών μεταξύ των αρμό­διων διεθνών υπη­ρε­σιών.

Είπε, ακόμα, ότι τα στοι­χεία του ΟΗΕ είναι πολύ ανη­συ­χη­τικά, καθώς ένα πολύ μικρό ποσοστό θυμάτων κατα­φέρ­νει να φέρνει τις υπο­θέ­σεις του στις εθνικές αρχές και να έχουν μετά και το κου­ρά­γιο να προ­σφύ­γουν στο Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο.

Προ­στα­σία των ασυ­νό­δευ­των παιδιών

Απα­ντώ­ντας σε ερω­τή­σεις σχετικά με τα ασυ­νό­δευτα παιδιά, ο κ. Σισι­λιά­νος ανέφερε ότι η χώρα μας έχει δύο κατα­δι­κα­στι­κές απο­φά­σεις και πρό­σθεσε ότι εκείνο κυρίως που ενδια­φέ­ρει το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο είναι η προ­στα­σία τους και όχι η κράτηση τους. «Πράγ­ματι τα ασυ­νό­δευτα παιδιά δεν πρέπει να κρα­τού­νται αλλά πρέπει να βρί­σκο­νται σε άλλους χώρους και να προ­στα­τεύ­ο­νται», ανέφερε.

«Πέρα από το νομικό πλαίσιο, χρειά­ζε­ται και η ευαι­σθη­το­ποί­ηση των εισαγ­γε­λι­κών και δικα­στι­κών λει­τουρ­γών αλλά και η συνέρ­γεια με τους αιρε­τούς τοπι­κούς άρχο­ντες για να περά­σουμε τη νοο­τρο­πία μηδε­νι­κής ανοχής απέ­να­ντι στην ανθρώ­πινη εκμε­τάλ­λευση. Δεν μας τιμούν τα περι­στα­τικά αυθαι­ρε­σίας. Στην υπόθεση με τις φρά­ου­λες στη Μανω­λάδα αυτό που ενό­χλησε δεν ήταν τόσο γιατί συνέβη αλλά για το τι έκαναν οι εισαγ­γε­λι­κές και δικα­στι­κές αρχές και πώς αντέ­δρασε η πολι­τεία και οι τοπικές αρχές. Πρέπει να υπάρξει αλλαγή νοο­τρο­πίας για να περιο­ρί­σουμε το φαι­νό­μενο. Δεν θα το εξα­λεί­ψουμε αλλά του­λά­χι­στον θα το περιο­ρί­σουμε», επε­σή­μανε ο πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Δικα­στη­ρίου και κατέ­ληξε: «Το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο δεν λει­τουρ­γεί ως οχυρό από μόνο του αλλά κρούει την καμπάνα για τα σημα­ντι­κό­τερα προ­βλή­ματα που υπάρ­χουν, για το ποια είναι τα σημεία που πρέπει να προ­στα­τεύ­σουμε και τι μέτρα στρα­τη­γικά πρέπει να ληφθούν από τα κράτη μέλη».

Έμφαση στην πρόληψη αλλά και στην στήριξη των προ­γραμ­μά­των ευαι­σθη­το­ποί­η­σης του κόσμου μέσα από τα προ­γράμ­ματα ΕΣΠΑ, έδωσε ο εθνικός ειση­γη­τής για την κατα­πο­λέ­μηση της εμπο­ρίας ανθρώ­πων, Ηρακλής Μοσκώφ, και έκανε λόγο για την ανάγκη ενός συνε­χούς δια­λό­γου και συνερ­γα­σίας όλων των αρμό­διων φορέων.

Όπως είπε χαρα­κτη­ρι­στικά ο κ. Μοσκώφ, «η λέξη κλειδί για την αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος είναι η πολυ­με­ρής συνερ­γα­σία», ενώ υπο­γράμ­μισε ότι «το κανο­νι­στικό πλαίσιο είναι επαρκές και το πρό­βλημα εντο­πί­ζε­ται στην εφαρ­μογή του πεδίου δράσης» και χαρα­κτή­ρισε θετικό ότι αυξή­θη­καν οι ανα­φο­ρές που κατα­τί­θε­νται για περι­πτώ­σεις ανθρώ­πι­νης εκμε­τάλ­λευ­σης,

Τέλος, ο γενικός γραμ­μα­τέας του Υπουρ­γείου Προ­στα­σίας του Πολίτη, Κων­στα­ντί­νος Τσου­βα­λάς, έδωσε έμφαση στο πεδίο δράσης ανα­γνω­ρί­ζο­ντας ότι «παρα­τη­ρεί­ται στέρηση σε ό,τι αφορά τις υπο­θέ­σεις εκμε­τάλ­λευ­σης ανθρώ­πων» και αυτό, όπως είπε, «δικαιο­λο­γεί­ται ως ένα βαθμό λόγω της μεγάλης δυσκο­λίας που έχουν οι υπο­θέ­σεις αυτές».

«Την τελευ­ταία 10ετία υπάρχει μια σαφής βελ­τί­ωση στην απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των διω­κτι­κών αρχών, ωστόσο το θέμα παρα­μέ­νει δύσκολο. Προ­σπα­θούμε μέσα από την εκπαί­δευση των αστυ­νο­μι­κών και την ευαι­σθη­το­ποί­ηση της κοι­νω­νίας να αντι­με­τω­πί­σουμε το πρό­βλημα. Στόχος της ΕΛΑΣ είναι τα θύματα να εμπι­στευ­τούν τους αστυ­νο­μι­κούς πρώτης γραμμής που έρχο­νται σε επαφή μαζί τους ώστε να κατα­θέ­σουν και να τεκ­μη­ριω­θούν εγκλή­ματα», είπε.

Ακόμα, ο γενικός γραμ­μα­τέας του Υπουρ­γείου Προ­στα­σίας του Πολίτη τόνισε ότι για την πολι­τική ηγεσία του υπουρ­γείου και της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας απο­τε­λεί βασική προ­τε­ραιό­τητα η αντι­με­τώ­πιση της παρά­νο­μης δια­κί­νη­σης και εμπο­ρίας ανθρώ­πων, γνω­στο­ποιώ­ντας ότι μέχρι το Μάρτιο θα ορι­στι­κο­ποι­η­θεί και σχετική νομο­θε­τική πρω­το­βου­λία.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ