Der Spiegel: Κυνήγι για το θησαυρό της Μεσογείου – Γεωστρατηγικό powerplay

Το γερ­μα­νικό περιο­δικό der Spiegel στην ηλε­κτρο­νική του έκδοση δημο­σιεύει άρθρο για τα κοι­τά­σματα φυσικού αερίου με τίτλο «Κυνήγι για το θησαυρό της Μεσο­γείου» και υπό­τι­τλο «Γεω­στρα­τη­γικό powerplay».

Όπως ανα­φέ­ρει το γερ­μα­νικό περιο­δικό «στη Μεσό­γειο υπάρ­χουν τερά­στια απο­θέ­ματα φυσικού αερίου και πολλοί θέλουν να εξο­ρύ­ξουν την πρώτη ύλη. Τώρα κλι­μα­κώ­νε­ται η διένεξη ανάμεσα στο Ισραήλ και το Λίβανο, αλλά κι ανάμεσα στην Τουρκία και την Κύπρο».

«Ο πόλεμος στη Συρία, η πυρη­νική απειλή από τη Βόρεια Κορέα, η διένεξη Ιράν και Ισραήλ, η διαμάχη για τα νησιά της νότιας κινε­ζι­κής θάλασ­σας – όλες οι παγκό­σμιες εστίες κρίσης συζη­τού­νται στη Διά­σκεψη Ασφα­λείας του Μονάχου. Είναι πολύ πιθανό όμως ότι το ενδια­φέ­ρον εστιά­ζε­ται και στη Μεσό­γειο. Κι ο λόγος είναι, το φυσικό αέριο.»

» Πολλά παρα­με­σό­γεια κράτη τσα­κώ­νο­νται αυτόν τον καιρό για το ποιος επι­τρέ­πε­ται και πού να ανα­ζη­τή­σει και να εξο­ρύ­ξει την πρώτη ύλη. Η Τουρκία με την Κύπρο και την Ελλάδα, το Ισραήλ με το Λίβανο. Από τις αρχές του μήνα η κατά­σταση έχει κλι­μα­κω­θεί» σημειώ­νει το Der Spiegel και προ­σθέ­τει:

Νότια του κυπρια­κού λιμα­νιού της Λάρ­να­κας βρί­σκε­ται ένας θησαυ­ρός αερίου. Σύμφωνα με την κυβέρ­νηση της Λευ­κω­σίας, τουρ­κικά πολε­μικά πλοία εμπο­δί­ζουν από την Παρα­σκευή της προη­γού­με­νης εβδο­μά­δας τον ιταλικό ενερ­γειακό όμιλο ΕΝΙ να φτάσει με το πλοίο-γεωτρύπανο “Saipem 12000” την περιοχή προς εξε­ρεύ­νηση.

Το υπό­βα­θρο αυτής της επι­χεί­ρη­σης μπλο­κα­ρί­σμα­τος είναι η εδώ και δεκα­ε­τίες διαρ­κούσα διένεξη στο τρίτο μεγα­λύ­τερο νησί της Μεσο­γείου. Το 1974 ο τουρ­κι­κός στρατός κατέ­λαβε το βόρειο τμήμα, αφού οι Ελλη­νο­κύ­πριοι είχαν δια­πρά­ξει πρα­ξι­κό­πημα για να προ­σαρ­τή­σουν το νησί στην Ελλάδα. Έκτοτε η χώρα είναι διαι­ρε­μένη.

Η Κυπριακή Δημο­κρα­τία, η κυβέρ­νηση της οποίας κυβερνά το νότιο τμήμα από τη Λευ­κω­σία, είναι μέλος της ΕΕ από το 2004. Δεν ανα­γνω­ρί­ζε­ται από την Τουρκία. Τώρα η κυβέρ­νηση της Άγκυρας έχει τη γνώμη ότι η ανα­ζή­τηση πρώτων υλών χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των Τουρ­κο­κυ­πρίων περι­φρο­νεί τα δικαιώ­ματά τους και μαζί τα δικά της.

Η ΕΕ επι­κρί­νει το μπλο­κά­ρι­σμα του πλοίου και προει­δο­ποιεί ότι η Τουρκία πρέπει να σεβα­στεί την εδαφική κυριαρ­χία της χώρας μέλους της ΕΕ. Στο περι­θώ­ριο της συνόδου κορυφής για την κατα­πο­λέ­μηση του ΙΚ στο Κουβέιτ αυτή τη βδομάδα, οι ΥΠΕΞ της Τουρ­κίας και της Ιταλίας συζή­τη­σαν επίσης για το θέμα αυτό.

Το ιταλικό ΥΠΕΞ – σύμφωνα με το Dpa – δήλωσε μετά τη συνά­ντηση ότι ανα­μέ­νει να βρεθεί μια «κοινή λύση, σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο και τα συμ­φέ­ρο­ντα τόσο της ΕΝΙ, των χωρών της περιο­χής όσο και των δύο κυπρια­κών κοι­νο­τή­των». Προς το παρόν όμως δεν δια­φαί­νε­ται συμ­βι­βα­σμός. Το μπλόκο στην ανα­το­λική Μεσό­γειο καλά κρατεί.

Έτσι, σε πρώτη φάση, στην οικο­νο­μικά πλη­γείσα από την ευρω­κρίση Κυπριακή Δημο­κρα­τία απο­μέ­νει μόνο η ελπίδα για τα άλλα, αδια­φι­λο­νί­κητα κοι­τά­σματα αερίου, μεταξύ των οποίων και το Block 12, το επο­νο­μα­ζό­μενο «Αφρο­δίτη». Κι αυτό συνο­ρεύει με τις συμ­φω­νη­μέ­νες πριν μερικά χρόνια θαλάσ­σιες οικο­νο­μι­κές ζώνες της Αιγύ­πτου, του Ισραήλ και του Λιβάνου. Στο βυθό της Μεσο­γείου στέ­νε­ψαν τα πράγ­ματα.

Και τα δυο εχθρικά κράτη της Μέσης Ανα­το­λής, Ισραήλ και Λίβανος, «τρώ­γο­νται» λόγω του φυσικού αερίου. Η κυβέρ­νηση της Ιερου­σα­λήμ προωθεί εντα­τικά την ανα­ζή­τηση αερίου.

Εδώ και πέντε χρόνια γίνεται εκμε­τάλ­λευση των 282 δισ. κυβικών μέτρων κοι­τά­σμα­τος «Tamar», το οποίο απέχει περίπου 80 χλμ. περίπου από το λιμάνι της Χάιφα. Του χρόνου ανα­μέ­νε­ται να έχει εξε­ρευ­νη­θεί το πολύ μεγα­λύ­τερο κοί­τα­σμα «Λεβιά­θαν», 621 δισ. κυβικών μέτρων.

Τώρα έχει ξεσπά­σει διαμάχη για μια μεγάλη περιοχή έκτασης 1.742 τ.χλμ., το οποίο διεκ­δι­κούν οι δύο χώρες. Ο ισραη­λι­νός ΥΠΕΞ Α Λίμπερ­μαν προει­δο­ποί­ησε, στα τέλη Ιανουα­ρίου, τις διε­θνείς εται­ρείες να μη συμ­με­τά­σχουν στην έρευνα και εκμε­τάλ­λευση, γιατί – όπως είπε – θα ήταν «λάθος». Υπο­νο­ούσε την ΕΝΙ, τη γαλλική Total και τη ρωσική Novatek.

Η κυβέρ­νηση του Λιβάνου εμφα­νί­ζε­ται απτόητη. Την περα­σμένη Παρα­σκευή ο υπ. Ενέρ­γειας Σεζάρ Αμπί Χαλίλ υπέ­γραψε συμ­φω­νίες με την κοι­νο­πρα­ξία. Ο αμε­ρι­κα­νός ΥΠΕΞ Ρεξ Τίλερ­σον , σε επί­σκεψή του την Πέμπτη στη Βηρυτό, προ­σπά­θησε να δια­με­σο­λα­βή­σει ανάμεσα στη λιβα­νέ­ζικη και στην ισραη­λινή θέση, αλλά απο­χώ­ρησε χωρίς απο­τέ­λε­σμα.

Κι έπειτα τίθεται και το ερώτημα πώς η Κύπρος και το Ισραήλ θα μπο­ρέ­σουν στο μέλλον να εξάγουν εν γένει το φυσικό αέριο. Υπό συζή­τηση βρί­σκε­ται ένας αγωγός από το Ισραήλ μέσω Κύπρου και Ελλάδας να το μετα­φέ­ρει στην Ιταλία.

Οι υπουρ­γοί Ενέρ­γειας των τεσ­σά­ρων χωρών υπέ­γρα­ψαν στα τέλη του περα­σμέ­νου χρόνου σχετική δήλωση προ­θέ­σεων. Το έργο όμως θεω­ρεί­ται μάλλον μη ρεα­λι­στικό, λόγω του υψηλού κόστους, της γεω­πο­λι­τι­κής κατά­στα­σης και των τεχνι­κών προ­κλή­σεων.

Αντ’ αυτού υπάρ­χουν σκέψεις να διο­χε­τεύ­ουν το Ισραήλ και η Κύπρος το υγρο­ποι­η­μένο αέριό τους (LNG) στην Αίγυπτο. Η χώρα δια­θέ­τει ήδη εργο­στά­σια LNG και είναι το μονα­δικό παρα­με­σό­γειο κράτος, το οποίο μπορεί να εκμε­ταλ­λευ­θεί τα κοι­τά­σματα αερίου του χωρίς πολι­τι­κές διε­νέ­ξεις.

Το 2015 η ΕΝΙ βρήκε έξω από την παρα­θα­λάσ­σια πόλη Port Said, σε βάθος 1500 μέτρων κοί­τα­σμα φυσικού αερίου έκτασης περίπου 100.000 τ.χλμ. – το «Zohr». Θεω­ρεί­ται το μεγα­λύ­τερο εύρημα που ανα­κα­λύ­φτηκε ποτέ στη Μεσό­γειο και ανα­μέ­νε­ται να καλύ­πτει τις ανάγκες της Αιγύ­πτου σε αέριο για τις επό­με­νες δεκα­ε­τίες. Ο Πρό­ε­δρος Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι εγκαι­νί­ασε πανη­γυ­ρικά το κοί­τα­σμα πριν από δύο εβδο­μά­δες.