ΤΙΜΕ: Ηταν μοιραίο να περάσουν τζιχαντιστές από τη Λέρο

Πολλοί από τους κατοί­κους της Λέρου το θεω­ρού­σαν σίγουρο, με δεδο­μένο το μέγεθος του φετινού προ­σφυ­γι­κού κύματος, ότι ένας τρο­μο­κρά­της θα μπορούσε- περιστασιακά- να ξεγλι­στρί­σει ανάμεσά τους, γράφει το TIME.

Αυτό το μικρό κομμάτι παρά­δει­σου κατα­λαμ­βά­νει μόλις 71 τετρα­γω­νικά χιλιό­με­τρα στο Αιγαίο, όμως έχει δεχθεί περίπου 32.000 μετα­νά­στες, μόνο τους τελευ­ταί­ους εννιά μήνες, που φτάνουν με σκάφη από τη Συρία και άλλες εμπό­λε­μες ζώνες. Πρό­κει­ται περίπου για το τετρα­πλά­σιο του συνο­λι­κού πλη­θυ­σμού του νησιού.

Ετσι, όταν το περα­σμένο σαβ­βα­το­κύ­ριακο βρέθηκε ένα συριακό δια­βα­τή­ριο από αυτούς που πέρασαν από τη Λέρο, δίπλα σε ένα δια­με­λι­σμένο πτώμα δράστη των επι­θέ­σεων στο Παρίσι, οι αρχές του νησιού δεν εξε­πλά­γη­σαν. Ούτε όμως σχε­διά­ζουν να αυξή­σουν την ασφά­λεια μετά από το τρο­μο­κρα­τικό χτύπημα. «Δεν θα υπάρ­ξουν νέα μέτρα», είπε στο TIME υψη­λό­βαθ­μος από τις δυνά­μεις ασφα­λείας στη Λέρο, ο οποίος μίλησε υπό το καθε­στώς ανω­νυ­μίας. «Θα συνε­χί­σου­μες να κάνουμε τη δουλειά μας όπως την κάναμε μέχρι τώρα», συμπλή­ρωσε.

Το δια­βα­τή­ριο του δράστη

Σύμφωνα με τις αρχές, το δια­βα­τή­ριο, του οποίου ο κάτοχος κατα­γρά­φηκε ότι πέρασε από τη Λέρο στις 3 Οκτω­βρίου, μπορεί να είναι πλαστό. Ανε­ξάρ­τητα όμως από την προ­έ­λευσή του, το ταξίδι του εγγρά­φου ως το Παρίσι από τη λεγό­μενη βαλ­κα­νική δια­δρομή την οποία έχουν ακο­λου­θή­σει περίπου μισό εκα­τομ­μύ­ριο μετα­νά­στες μόνο φέτος για να φτάσουν στη δυτική Ευρώπη, έχει πυρο­δο­τή­σει τους φόβους των χωρών που υπο­δέ­χο­νται τους πρό­σφυ­γες.

Επειτα από την πρώτη εμφά­νισή του στην Ελλάδα, τα επίσημα στοι­χεία δεί­χνουν ότι ο κάτοχος του δια­βα­τη­ρίου έκανε αίτηση για άσυλο στη Σερβία στις 7 Οκτω­βρίου, πριν προ­χω­ρή­σει στην Κροατία και στη συνέ­χεια στην Ουγ­γα­ρία. Ακόμη και με τους αυστη­ρό­τε­ρους ελέγ­χους που υιο­θε­τή­θη­καν στα εσω­τε­ρικά σύνορα της ΕΕ στο τέλος του καλο­και­ριού, θα ήταν εύκολο για έναν μετα­νά­στη να ταξι­δέ­ψει από εκεί προς τη Γαλλία.

«Για εμάς, τίποτα δεν άλλαξε»

Από το καλο­καίρι, όταν κορυ­φώ­θη­καν οι εισροές προ­σφύ­γων, οι ελλη­νι­κές αρχές δια­μαρ­τύ­ρο­νται για την αδυ­να­μία να κατα­γρά­ψουν τόσες αφίξεις, με πολλούς από τους ανθρώ­πους που φτάνουν στη χώρα να ταξι­δεύ­ουν δίχως έγγραφα. «Ζητάμε βοήθεια στην προ­σπά­θεια να τους ταυ­το­ποι­ή­σουμε όλο9υς αυτούς», λέει στο TIME ο Κυριά­κος Παππάς, του Λιμε­νι­κού στη Λέρο. «Ζητάμε από την Ευρώπη να μας βοη­θή­σει με αυτούς τους ανθρώ­πους. Αλλά οι πολι­τι­κοί κρύβουν το πρό­βλημα κάτω από το χαλί», προ­σθέ­τει.

Οταν στις αρχές του Σεπτεμ­βρίου το TIME βρέθηκε σε περι­πο­λία στο Αιγαίο, ο Παππάς και οι συνά­δελ­φοί του ήξεραν πολύ καλά ότι μπορεί ανάμεσα στους μετα­νά­στες που έσωζαν κάθε βράδυ από τα νερά, μπορεί να βρί­σκο­νταν και κάποιοι επι­κίν­δυ­νοι. «Φαί­νο­νται καλοί άνθρω­ποι», είχε πει τότε ο Παππάς. «Ομως, σε κάθε βάρκα μπορεί να υπάρ­χουν 1-2 τζι­χα­ντι­στές. Δεν το ξέρουμε».

Δεν είναι ότι οι άνθρω­ποι της Λέρου αδια­φο­ρούν, σημειώ­νει το TIME. Φαί­νο­νται συμ­βι­βα­σμέ­νοι με αυτούς τους κιν­δύ­νους ασφα­λείας, τους οποίους θεωρούν ανα­πό­φευ­κτους για κάθε κοι­νό­τητα που υπο­δέ­χε­ται πρό­σφυ­γες. Αυτοί οι κίν­δυ­νοι, λένε οι ντόπιοι, είναι δικαιο­λο­γη­μέ­νοι υπό το πρίσμα της ηθικής επι­τα­γής της παροχής βοή­θειας σε ανθρώ­πους που δια­φεύ­γουν από τον πόλεμο ή τις δυσκο­λίες στην πατρίδα τους. Οπότε, μετά από τις επι­θέ­σεις στο Παρίσι «οι άνθρω­ποι της Λέρου εξα­κο­λου­θούν να ενδια­φέ­ρο­νται για τους πρό­σφυ­γες με τον ίδιο τρόπο», λέει ο Γιώργος Κου­μπά­ρος, ένας ντόπιος τεχνί­της. «Τίποτα δεν έχει αλλάξει για εμάς», συμπλη­ρώ­νει μιλώ­ντας στο TIME.

Οι αστυ­νο­μι­κές δυνά­μεις του νησιού έχουν την ίδια άποψη, σύμφωνα με πηγή μέσα από τις τάξεις τους. Δεν βλέπουν το λόγο να κατη­γο­ρη­θούν για το γεγονός ότι ένας τρο­μο­κρά­της μπορεί να τρύπωσε σε μία από τις βάρκες των μετα­να­στών, καθώς δεν υπάρχει τρόπος να κατα­λά­βει κανείς τι προ­θέ­σεις έχει κάποιος που φτάνει στην Ευρώπη.

«Δεν έρχο­νται με όπλα», λέει η πηγή. «Είναι όπως όλοι οι άλλοι. Οι περισ­σό­τε­ροι είναι πραγ­μα­τι­κοί πρό­σφυ­γες. Είναι κυνη­γη­μέ­νοι άνθρω­ποι, οι οποίοι δεν ήθελαν να αφήσουν τα σπίτια τους, έχασαν οικο­γέ­νειες και φίλους στον πόλεμο. Δεν μπο­ρούμε να αρχί­σουμε να τους συμπε­ρι­φε­ρό­μα­στε σαν να είναι εγκλη­μα­τίες, εξαι­τίας των τζι­χα­ντι­στών».

Η κατά­σταση στη Λέρο

Ομως, το TIME σημειώ­νει και την κατά­σταση σε ό,τι αφορά την ασφά­λεια στη Λέρο. Κατά τη διάρ­κεια της επί­σκε­ψης των δημο­σιο­γρά­φων του στο νησί, το Σεπτέμ­βριο, είδαν μετα­νά­στες που είχαν μετα­τρέ­ψει σε αυτο­σχέ­διο καταυ­λι­σμό την αυλή του αστυ­νο­μι­κού τμή­μα­τος, ενώ περί­με­ναν να γίνει η κατα­γραφή τους. Η δια­δι­κα­σία κρα­τούσε συνήθως περίπου μία ημέρα και περιε­λάμ­βανε κάτι παρα­πάνω από το όνομα και άλλες βασικές πλη­ρο­φο­ρίες, που κατα­γρά­φο­νταν σε ένα σημειω­μα­τά­ριο, ιδιαί­τερα στις περι­πτώ­σεις που κάποιοι έφταναν εκεί χωρίς έγγραφα και δήλωναν Σύροι.

Τα απο­τυ­πώ­ματα των μετα­να­στών σπάνια, αν γίνεται και αυτό ποτέ, κατα­γρά­φο­νται στη Λέρο και όταν κορυ­φώ­θηκε το κύμα των αφίξεων, το λιμε­νικό έστησε ένα μικρό γραφείο κατα­γρα­φής στην απο­βά­θρα, σημειώ­νο­ντας ονόματα και χώρες προ­έ­λευ­σης όσων αιτού­νταν άσυλο, καθώς απο­βι­βά­ζο­νταν από τα σκάφη της ακτο­φυ­λα­κής που τους είχαν δια­σώ­σει λίγες ώρες νωρί­τερα.

Οι τοπικές αρχές δεν έχουν ούτε κάποιο σύστημα για να ελέγ­χουν την αυθε­ντι­κό­τητα των δια­βα­τη­ρίων τα οποία παρου­σιά­ζουν οι πρό­σφυ­γες και η πηγή από τις τοπικές αρχές λέει ότι αυτό είναι απίθανο να αλλάξει μετά από τις επι­θέ­σεις στο Παρίσι.

«Ποιος μπορεί να πει αν ένα δια­βα­τή­ριο είναι αυθε­ντικό ή πλαστό;», ανα­ρω­τιέ­ται. «Κάποιες δημό­σιες υπη­ρε­σίες στη Συρία μπορεί να είναι υπό τον έλεγχο του χαλι­φά­του», συμπλη­ρώ­νει. «Μπορούν να τυπώ­νουν δια­βα­τή­ρια και δεν υπάρχει κάποια επίσημη αρχή για να έρθουμε σε επαφή. Δεν έχουν ούτε καν βάση απο­τυ­πω­μά­των. Οπότε όταν κάποιος σου δείχνει ένα αλη­θο­φα­νές δια­βα­τή­ριο με όνομα, πώς μπορείς να το αμφι­σβη­τή­σεις;», προ­σθέ­τει.

Αυτή η στάση μπορεί να μοιάζει αδιά­φορη σε άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες, που έχουν υιο­θε­τή­σει πολύ πιο σκληρή προ­σέγ­γιση από τους Ελληνες στην κατα­γραφή των μετα­να­στών που φτάνουν εκεί. Ομως, για τους κατοί­κους της Λέρου, οι γρα­φειο­κρα­τι­κές πτυχές της παροχής ασύλου έρχο­νται σε δεύτερη μοίρα, πίσω από τις ανθρω­πι­στι­κές προ­τε­ραιό­τη­τες.

«Περι­μέ­ναμε ότι ανάμεσα στους πρό­σφυ­γες θα είναι και τζι­χα­ντι­στές», είπε ιερέας του νησιού, μιλώ­ντας στο TIME. «Ηταν κάτι που συζη­τού­σαμε στα καφε­νεία. Τους βοηθάμε, αλλά ποιος ξέρει τι ονει­ρεύ­ο­νται να μας κάνουν κάποιοι από αυτούς;», συμπλη­ρώ­νει. «Είναι τόσοι πολλοί αυτοί που έρχο­νται. Δεν μπορείς να ξέρεις ποιος είναι ποιος. Πρέπει να τους βοη­θή­σεις όλους, αλλά ξέρεις επίσης ότι κάποιοι είναι δολο­φό­νοι», κατα­λή­γει.

Πηγή: iefimerida.gr