Προθεσμία για εξηγήσεις ζήτησαν οι ύποπτοι της πύρινης τραγωδίας στη Ρόδο

• Ζήτησαν αντί­γραφα της δικο­γρα­φίας που ξεπερνά τις 2.700 σελίδες και θα αρχί­σουν να δίνουν εξη­γή­σεις από τις 3 Νοεμ­βρίου 2025, ενώ συνε­χί­ζε­ται η λήψη μαρ­τυ­ρι­κών κατα­θέ­σεων

Η δικα­στική διε­ρεύ­νηση της μεγάλης πυρ­κα­γιάς που σάρωσε τη Ρόδο τον Ιούλιο του 2023 εισέρ­χε­ται πλέον στην πιο κρίσιμη φάση της. Δύο χρόνια μετά την κατα­στροφή που σημά­δεψε το νησί και συγκλό­νισε τη χώρα, ύποπτοι για κατη­γο­ρού­με­νοι προ­σήλ­θαν χθες ενώπιον της Προ­α­να­κρί­τριας Ρόδου, ζήτησαν αντί­γραφα της ογκώ­δους δικο­γρα­φίας και προ­θε­σμία για να δώσουν τις πρώτες τους εξη­γή­σεις.

Η δικο­γρα­φία, που αριθμεί περισ­σό­τε­ρες από 2.700 σελίδες, περι­λαμ­βά­νει δύο πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νες, εκθέ­σεις της Πυρο­σβε­στι­κής, αλλη­λο­γρα­φία κρα­τι­κών υπη­ρε­σιών και δεκάδες κατα­θέ­σεις που απο­κα­λύ­πτουν το μέγεθος των αστο­χιών και της απο­διορ­γά­νω­σης του κρα­τι­κού μηχα­νι­σμού.

Οι εξη­γή­σεις των εμπλε­κο­μέ­νων ανα­μέ­νε­ται να ξεκι­νή­σουν δια­δο­χικά από τις 3 Νοεμ­βρίου 2025, ενώ στο μεταξύ θα συνε­χι­στεί η εξέταση μαρ­τύ­ρων και η συλλογή νέων στοι­χείων.

Ειδι­κό­τερα δώδεκα ύποπτοι –υψη­λό­βαθ­μοι αξιω­μα­τι­κοί του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος, στελέχη της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας, της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης και της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας– εμφα­νί­στη­καν στο Δικα­στικό Μέγαρο Ρόδου. Δύο ακόμη υψη­λό­βαθμα στελέχη της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας και της Πυρο­σβε­στι­κής έδωσαν εξη­γή­σεις σε Πται­σμα­το­δίκη των Αθηνών.

Η έρευνα, που ξεκί­νησε με εισαγ­γε­λική παραγ­γε­λία, αφορά πιθανή τέλεση σοβαρών ποι­νι­κών αδι­κη­μά­των όπως παρά­βαση καθή­κο­ντος, παρε­μπό­διση απο­τρο­πής κοινού κιν­δύ­νου, παρά­λειψη οφει­λό­με­νης βοή­θειας, βαριά σωμα­τική βλάβη από αμέλεια διά παρα­λεί­ψεως και υπο­βάθ­μιση περι­βάλ­λο­ντος.

Η Δικαιο­σύνη ερευνά δύο παράλ­ληλα σκέλη: αφενός τον εμπρη­σμό, ο οποίος απο­δί­δε­ται σε άγνω­στους δράστες, και αφε­τέ­ρου τις διοι­κη­τι­κές και επι­χει­ρη­σια­κές ευθύνες των υπη­ρε­σιών που φέρο­νται να καθυ­στέ­ρη­σαν ή να χει­ρί­στη­καν ανε­παρ­κώς τη δια­χεί­ριση της κρίσης. Ο δια­χω­ρι­σμός αυτός επι­τρέ­πει την ταυ­τό­χρονη ανα­ζή­τηση τόσο των φυσικών αυτουρ­γών όσο και των θεσμι­κών υπευ­θύ­νων που συνέ­βα­λαν, με πράξεις ή παρα­λεί­ψεις, στη γιγά­ντωση της φωτιάς.

Από πλευράς Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος, κλήσεις έχουν λάβει ο τότε αρχηγός, ο περι­φε­ρεια­κός διοι­κη­τής Δωδε­κα­νή­σου, ο διοι­κη­τής της Πυρο­σβε­στι­κής Υπη­ρε­σίας Ρόδου και στελέχη του Κλάδου Πυρο­σβε­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων. Από την Τοπική Αυτο­διοί­κηση ερευ­νώ­νται οι ενέρ­γειες του τότε δημάρ­χου, δύο αντι­δη­μάρ­χων, του προϊ­στα­μέ­νου της ΔΕΥΑΡ, καθώς και στε­λε­χών της Περι­φέ­ρειας και της Αστυ­νο­μι­κής Διεύ­θυν­σης.

Η προ­α­νά­κριση επι­κε­ντρώ­νε­ται στις καθυ­στε­ρή­σεις στην ενερ­γο­ποί­ηση του σχεδίου «Ιόλαος 2», στην απουσία συντο­νι­σμού των δυνά­μεων, στην ανε­παρκή πρόληψη και στην απο­τυ­χία των μηχα­νι­σμών εκκέ­νω­σης των του­ρι­στι­κών περιο­χών.

Η φωτιά ξέσπασε στις 18 Ιουλίου 2023, στις 19:11, στην περιοχή «Μελα­νοπή» του Απόλ­λωνα Ρόδου. Μέσα σε λίγες ώρες εξα­πλώ­θηκε ανε­ξέ­λεγ­κτα προς τον νότο, κατα­στρέ­φο­ντας 176.960 στρέμ­ματα δασικής, αγρο­τι­κής και οικι­στι­κής γης. Οι ζημιές ήταν τερά­στιες: 95 κατοι­κίες, 15 ξενο­δο­χεία, 9 κατα­στή­ματα και δεκάδες θερ­μο­κή­πια και φωτο­βολ­ταϊκά πάρκα παρα­δό­θη­καν στις φλόγες.

Περίπου 20.000 άνθρω­ποι απο­μα­κρύν­θη­καν από του­ρι­στι­κές ζώνες μέσα σε συν­θή­κες πανικού. Κάτοι­κοι και παρα­θε­ρι­στές έτρεχαν προς τις ακτές, ανα­ζη­τώ­ντας σωτηρία με όποιο μέσο έβρι­σκαν. Παρά το χάος, δεν υπήρξαν θύματα, γεγονός που απο­δό­θηκε στη συγκι­νη­τική αυτο­θυ­σία πυρο­σβε­στών και εθε­λο­ντών.

Οι δύο εκθέ­σεις πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νης που περι­λαμ­βά­νο­νται στη δικο­γρα­φία περι­γρά­φουν έναν μηχα­νι­σμό Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας που λει­τούρ­γησε με αδυ­να­μίες και καθυ­στε­ρή­σεις. Ο πρώτος πραγ­μα­το­γνώ­μο­νας επι­ση­μαί­νει ότι υπήρξε καθυ­στέ­ρηση άνω της μίας ώρας στην πλήρη κινη­το­ποί­ηση των δυνά­μεων, ενώ ο δεύ­τε­ρος σημειώ­νει ότι οι ενέρ­γειες των αρμό­διων οργάνων ήταν απο­σπα­σμα­τι­κές και χωρίς κεντρικό σχε­δια­σμό.

Και οι δύο κατα­λο­γί­ζουν ευθύνες στην αλλη­λο­ε­πι­κά­λυψη νομο­θε­τι­κών πλαι­σίων και στη σύγχυση αρμο­διο­τή­των που εμπό­δισε την απο­τε­λε­σμα­τική δράση. Επι­ση­μαί­νουν επίσης ότι το θεσμικό πλαίσιο εκκε­νώ­σεων παρα­μέ­νει ανε­παρ­κές, αφού δεν προ­βλέ­πει μηχα­νι­σμό για την απο­μά­κρυνση του­ρι­στών σε περι­πτώ­σεις εξω­τε­ρι­κής απειλής όπως η πυρ­κα­γιά.