Ρύθμιση οφειλών: Δεύτερη ευκαιρία για νοικοκυριά και επιχειρήσεις – Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο

Στόχος του νομο­σχε­δίου, όπως ανέφερε ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών Χρήστος Σταϊ­κού­ρας, είναι η αντι­με­τώ­πιση, με απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα, δια­φά­νεια, ευε­λι­ξία και κοι­νω­νική δικαιο­σύνη, του μεγάλου οικο­νο­μι­κού και κοι­νω­νι­κού προ­βλή­μα­τος της υπερ­χρέ­ω­σης των πολιτών.

Ιδιω­τικό χρέος σήμερα στην Ελλάδα

Σύμφωνα με τα στοι­χεία που επι­κα­λέ­σθηκε και ο κ. Σταϊ­κού­ρας, από την Τράπεζα της Ελλάδος, την Ανε­ξάρ­τητη Αρχή Δημο­σίων Εσόδων και τον ΕΦΚΑ, το ιδιω­τικό χρέος ανέρ­χε­ται, σήμερα, στα 234 δισ. ευρώ. Από αυτό το συνο­λικό ιδιω­τικό χρέος, τα 106 δισ. ευρώ αφορούν οφειλές προς τη φορο­λο­γική αρχή, τα 92 δισ. ευρώ οφειλές προς τον ευρύ­τερο χρη­μα­το­πι­στω­τικό τομέα, δηλαδή τις τρά­πε­ζες και τις εται­ρείες δια­χεί­ρι­σης απαι­τή­σεων, και τα 36 δισ. ευρώ οφειλές προς τα Ασφα­λι­στικά Ταμεία.

Ποια είναι τα βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά του νόμου και ποιες οι και­νο­το­μίες του

Τα βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά της νέας νομο­θε­τι­κής ρύθ­μι­σης – παρου­σιά­στηκε από το υπουργό την Πέμπτη στη Διαρκή Επι­τροπή Οικο­νο­μι­κών Υπο­θέ­σεων και θα ακο­λου­θή­σουν μετά οι τοπο­θε­τή­σεις των αρμό­διων ειση­γη­τών των κοι­νο­βου­λευ­τι­κών κομ­μά­των και τις τοπο­θε­τή­σεις φορέων, ενώσεων κλπ – είναι τα ακό­λουθα:

– Η εισα­γωγή για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ενός προ­λη­πτι­κού μηχα­νι­σμού για την έγκαιρη προει­δο­ποί­ηση του πολίτη στο πλαίσιο πρό­λη­ψης, έτσι ώστε αυτός να μην οδη­γη­θεί σε δια­δι­κα­σίες αφε­ρεγ­γυό­τη­τας

– Ο μηχα­νι­σμός έγκαι­ρης προει­δο­ποί­η­σης θεσπί­ζει δια­δι­κα­σίες ενη­μέ­ρω­σης και παροχής στή­ρι­ξης στα φυσικά και τα νομικά πρόσωπα, προ­κει­μέ­νου αυτά να μπο­ρέ­σουν να καλύ­ψουν ή να ανα­διαρ­θρώ­σουν τις οφειλές τους, προ­κει­μέ­νου να απο­φύ­γουν τις δια­δι­κα­σίες ρευ­στο­ποί­η­σης.

– Ενσω­μα­τώ­νο­νται όλα τα επι­μέ­ρους εργα­λεία ρύθ­μι­σης οφειλών που υπάρ­χουν σήμερα, σε ένα ενιαίο πλαίσιο και μια ενιαία δια­δι­κα­σία. Έτσι – όπως τόνισε ο κ. Σται­κού­ρας – δίδεται τέλος στον κυκεώνα δια­φο­ρε­τι­κών εργα­λείων, με τις αλλη­λε­πι­κα­λύ­ψεις τους, που μπέρ­δευαν τους οφει­λέ­τες, καθώς και στα κενά τα οποία άφηναν αρκε­τούς οφει­λέ­τες χωρίς κάποια λύση.

Οι οφει­λέ­τες που απο­δε­δειγ­μένα βρί­σκο­νται σε οικο­νο­μική δυσκο­λία ή αδυ­να­μία, έχουν τη δυνα­τό­τητα να κάνουν ένα νέο ξεκί­νημα, με δύο τρόπους:

Είτε θα ρυθ­μί­ζουν όλες τις οφειλές τους, είτε θα απο­κτούν μία «2η ευκαι­ρία» μέσω της απαλ­λα­γής από τα χρέη τους, εντός συγκε­κρι­μέ­νου χρο­νι­κού δια­στή­μα­τος, ύστερα από τη ρευ­στο­ποί­ηση όλων των περιου­σια­κών τους στοι­χείων.

– Η «2η ευκαι­ρία» δια­σφα­λί­ζει ότι τα χρέη της μιας γενιάς δεν θα μετα­φέ­ρο­νται στην επόμενη, διαιω­νί­ζο­ντας το πρό­βλημα της υπερ­χρέ­ω­σης.

Στο πλαίσιο του νομο­σχε­δίου εισά­γε­ται ένα ολο­κλη­ρω­μένο και αυτο­μα­το­ποι­η­μένο πλαίσιο αντι­με­τώ­πι­σης της αφε­ρεγ­γυό­τη­τας, μέσω του εξω­δι­κα­στι­κού μηχα­νι­σμού ρύθ­μι­σης οφειλών, τόσο για τα φυσικά όσο και για τα νομικά πρόσωπα.

Διε­ξά­γε­ται μέσω ηλε­κτρο­νι­κής πλατ­φόρ­μας και παρέχει τη δυνα­τό­τητα για την ανα­διάρ­θρωση των οφειλών, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της δυνα­τό­τη­τας «κου­ρέ­μα­τος» της οφειλής.

Η παροχή ρύθ­μι­σης απο­φα­σί­ζε­ται από την πλειο­ψη­φία των χρη­μα­το­πι­στω­τι­κών ιδρυ­μά­των, και στην περί­πτωση που ακο­λου­θη­θεί η πρόταση ρύθ­μι­σης που προ­έ­κυψε από υπο­λο­γι­στικό εργα­λείο, είναι υπο­χρε­ω­τική η εφαρ­μογή της από το Δημόσιο και τους ασφα­λι­στι­κούς φορείς.

Η δια­δι­κα­σία διαρκεί για μέγιστο χρονικό διά­στημα 2 μηνών, εντός των οποίων προ­βλέ­πε­ται ανα­στολή της ανα­γκα­στι­κής ρευ­στο­ποί­η­σης των εξα­σφα­λι­στι­κών στοι­χείων του οφει­λέτη. Προ­σφέ­ρε­ται μάλιστα η δυνα­τό­τητα απο­πλη­ρω­μής των οφειλών σε έως 240 δόσεις προς τρά­πε­ζες και λοιπούς χρη­μα­το­δο­τι­κούς φορείς, Δημόσιο και φορείς κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης.

Μόνιμες πρό­νοιες κοι­νω­νι­κής πολι­τι­κής

Θεσπί­ζο­νται επίσης μόνιμες πρό­νοιες κοι­νω­νι­κής πολι­τι­κής για δανειο­λή­πτες που ανήκουν σε ευά­λω­τες κοι­νω­νικά ομάδες, όπως επι­δό­τηση δανείων 1ης κατοι­κίας ώστε να απο­φεύ­γο­νται πλει­στη­ρια­σμοί, καθώς και σύσταση ενός Φορέα Από­κτη­σης Ακι­νή­των, ώστε να απο­φεύ­γο­νται εξώσεις.

Ειδι­κό­τερα, κατά το στάδιο του εξω­δι­κα­στι­κού μηχα­νι­σμού ρύθ­μι­σης οφειλών, παρέ­χε­ται κρατική επι­δό­τηση των δανείων πρώτης κατοι­κίας για 5 έτη. Δηλαδή κάτι αντί­στοιχο με το πρό­γραμμα «ΓΕΦΥΡΑ», αλλά που αφορά μόνο σε ευάλωτα νοι­κο­κυ­ριά που εξυ­πη­ρε­τούν ή ρυθ­μί­ζουν τις οφειλές τους.

Επίσης, στο στάδιο των μέτρων ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης, παρέ­χε­ται ουσια­στική στήριξη, μέσω της δημιουρ­γίας ενός ιδιω­τι­κού φορέα για την από­κτηση των ακι­νή­των, που θα επι­λε­γεί από το κράτος, μέσω δια­γω­νι­στι­κής δια­δι­κα­σίας. Ο εν λόγω φορέας θα αποκτά το ακίνητο που συνιστά την πρώτη κατοι­κία ευά­λω­των οικο­νο­μικά ομάδων. Στόχος είναι να δια­σφα­λι­στεί η παρα­μονή τους σε αυτό, κατόπιν της κατα­βο­λής μισθώ­μα­τος, το οποίο θα επι­δο­τεί­ται από το κράτος. Επίσης, προ­σφέ­ρε­ται η δυνα­τό­τητα επα­να­γο­ράς του ακι­νή­του από τον οφει­λέτη, εντός 12 ετών, εφόσον ο ίδιος το επι­θυ­μεί.

Η κρατική στήριξη απο­τε­λεί πλέον ένα μόνιμο πρό­γραμμα κοι­νω­νι­κής πρό­νοιας

Η κρατική στήριξη απο­τε­λεί πλέον ένα μόνιμο πρό­γραμμα κοι­νω­νι­κής πρό­νοιας, με ουσια­στική και έμπρα­κτη προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας, και όχι ένα έκτακτο πρό­γραμμα, όπως γινόταν εδώ και 10 έτη στη χώρα μας. Χωρίς προ­θε­σμίες λήξης και χωρίς έκτακτα βοη­θή­ματα που μετα­χρο­νο­λο­γούν το πρό­βλημα, και τελικά δεν το επι­λύ­ουν.

Στο πλαίσιο αντι­με­τώ­πι­σης οφειλών και με σκοπό να απο­φύ­γουν την πτώ­χευση, οι επι­χει­ρή­σεις δύνα­νται να προ­σφύ­γουν στη δια­δι­κα­σία της εξυ­γί­αν­σης, της οποίας το πλαίσιο εκσυγ­χρο­νί­ζε­ται, κατ’ εφαρ­μογή της Οδηγίας 1023/2019.

Σε περί­πτωση που δεν είναι δυνατή η επί­τευξη προ­λη­πτι­κής ανα­διάρ­θρω­σης οφειλών, τότε προ­βλέ­πε­ται η δυνα­τό­τητα πτώ­χευ­σης, τόσο των φυσικών όσο και των νομικών προ­σώ­πων, με ταυ­τό­χρονη απαλ­λαγή από τα υπό­λοιπα των οφειλών τους, σε 1-3 έτη.

Οι δια­δι­κα­σίες της πτώ­χευ­σης συστη­μα­το­ποιού­νται και απλο­ποιού­νται προς τον σκοπό της ταχείας διεκ­πε­ραί­ω­σης. Επίσης, θεσπί­ζο­νται απλο­ποι­η­μέ­νες δια­δι­κα­σίες για τις πτω­χεύ­σεις «μικρού αντι­κει­μέ­νου», έτσι ώστε να κινού­νται και να περαιώ­νο­νται, με ταχύ­τητα, οι δια­δι­κα­σίες ρευ­στο­ποί­η­σης.

Η πτώ­χευση συνο­δεύ­ε­ται απα­ρέ­γκλιτα από την απαλ­λαγή οφειλών, η οποία υλο­ποιεί­ται γρήγορα:

Ειδι­κό­τερα:

-Μέσα σε 1 έτος, εάν οι οφει­λέ­τες απο­λέ­σουν την περιου­σία τους, εκτός αν προ­βλη­θούν ενστά­σεις για δόλια πτώ­χευση ή από­κρυψη στοι­χείων από τους πιστω­τές.

– Ή μέσα σε 3 έτη, εάν δεν έχουν περιου­σία, οπότε και θα πρέπει να κατα­βά­λουν το υπό­λοιπο του εισο­δή­μα­τός τους που περισ­σεύει μετά την κάλυψη των εύλογων δαπανών δια­βί­ω­σης.

Προσοχή στους στρα­τη­γι­κούς κακο­πλη­ρω­τές

Δεν θα δίδεται απαλ­λαγή από τα χρέη σε στρα­τη­γι­κούς κακο­πλη­ρω­τές, ενώ θα διε­νερ­γού­νται ειδικοί έλεγχοι και δια­σταυ­ρώ­σεις, τόσο για την περίοδο πριν από την πτώ­χευση όσο και στη συνέ­χεια, εφόσον επι­τευ­χθεί ρύθμιση, και καθ’ όλη τη διάρ­κεια της ρύθ­μι­σης.

Απαλ­λάσ­σο­νται τα μέλη διοί­κη­σης των νομικών προ­σώ­πων που πτω­χεύ­ουν. Επι­λύ­ε­ται έτσι ένα δια­χρο­νικό πρό­βλημα με την ευθύνη των διοι­κού­ντων, οι οποίοι εξα­κο­λου­θού­σαν να ευθύ­νο­νται για τις οφειλές της επι­χεί­ρη­σης, ακόμη και μετά την πτώ­χευσή της, εφόσον αυτοί δεν ενήρ­γη­σαν με δόλο. Ειδι­κό­τερα, παρέ­χο­νται σαφείς και συγκε­κρι­μέ­νες δικλεί­δες για την απο­τροπή του ηθικού κιν­δύ­νου κατα­στρα­τή­γη­σης και κατα­χρή­σεων, καθότι έχει πλήρη δια­φά­νεια, έτσι ώστε να εντο­πί­ζο­νται οι στρα­τη­γι­κοί κακο­πλη­ρω­τές, μέσω της άρσης τρα­πε­ζι­κού και φορο­λο­γι­κού απορ­ρή­του και της διε­νέρ­γειας ειδικών ελέγχων. Δίνει τη δυνα­τό­τητα σε όλους όσους αντι­με­τω­πί­ζουν οικο­νο­μική δυσκο­λία ή αδυ­να­μία να λάβουν μια λύση για τη ρύθμιση των οφειλών τους, χωρίς να εισάγει κρι­τή­ρια απο­κλει­σμού. Έχει συγκε­κρι­μέ­νες, ηλε­κτρο­νι­κές και γρή­γο­ρες δια­δι­κα­σίες, που απο­τρέ­πουν τις καθυ­στε­ρή­σεις και τις κατα­χρή­σεις, μέσω περιτ­τών δικα­στι­κών προ­σφυ­γών.

Με πλη­ρο­φο­ρίες από ΑΠΕ