XRTC: Ακριβά καύσιμα και γερασμένος στόλος οι προκλήσεις τις ακτοπλοΐας

Ακρι­βό­τερα ναυ­τι­λιακά καύσιμα, με αυξη­μένο κόστος εφαρ­μο­γής του νέου ναυ­τι­λια­κού καυ­σί­μου χαμηλής περιε­κτι­κό­τη­τας σε θείο (0,5%) από 01/01/2020, λόγω της νομο­θε­σίας του ΙΜΟ (Διεθνής Ναυ­τι­λια­κός Οργα­νι­σμός) αλλά και γερα­σμέ­νος στόλος, με συνε­χείς μηχα­νι­κές βλάβες, είναι δύο από τις βασι­κό­τε­ρες προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζει αυτή τη στιγμή η ελλη­νική ακτο­πλοΐα.

Η XRTC (εται­ρεία που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται από το 1999 στη ναυ­τι­λιακή χρη­μα­το­δό­τηση και την παροχή συμ­βου­λευ­τι­κών υπη­ρε­σιών προς τις ναυ­τι­λια­κές Επι­χει­ρή­σεις) στην ετήσια έκθεσή της, επι­ση­μαί­νει την ανάγκη ανα­νέ­ω­σης του ακτο­πλοϊ­κού στόλου (το μεγα­λύ­τερο μέρος την επόμενη 10ετια θα φθάσει την ηλικία των 40 ετών) με ευέ­λι­κτα επι­χει­ρη­μα­τικά σχήματα αλλά και νέα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία, με ευρω­παϊκή και εθνική στήριξη.

Σύμφωνα με στοι­χεία του Συν­δέ­σμου Επι­χει­ρή­σεων Επι­βα­τη­γού Ναυ­τι­λίας τα πλοία που εξυ­πη­ρε­τούν σήμερα το επι­βα­τηγό κοινό ανέρ­χο­νται σε 91 με μέσο όρο ηλικίας τα 26 έτη, ενώ σύμφωνα με την έκθεση της ΧΡΤC ο στόλος είναι ιδιαί­τερα «γερα­σμέ­νος» με το 60% να είναι άνω των 22 ετών και το ένα τέταρτο να είναι άνω των 30 ετών.

Αξιο­ση­μεί­ωτο είναι το γεγονός ότι το 30% των πλοίων είναι μεταξύ 17 και 22 ετών τα οποία θα μπο­ρού­σαν να χαρα­κτη­ρι­στούν ως μεσή­λικα.

Από το 2011 ο στόλος επίσης των πλοίων των εισηγ­μέ­νων στο Χρη­μα­τι­στή­ριο συρ­ρι­κνώ­νε­ται συνεχώς.

Τα τελευ­ταία 7 χρόνια ο στόλος μειώ­θηκε περισ­σό­τερο από το μισό, από τα 89 πλοία του 2011 φτάσαμε στα 41 το 2018 παρά το γεγονός ότι το μετα­φο­ρικό έργο αυξά­νε­ται κάθε χρόνο.

Όπως ανα­φέ­ρει η XRTC o μέσος όρος της ηλικίας των πλοίων των Εισηγ­μέ­νων έχει φτάσει τα 19,3 έτη, γεγονός που προ­βλη­μα­τί­ζει τις εται­ρίες οι οποίες κατα­νο­ούν την ανάγκη ανα­νέ­ω­σης του στόλου τους. Επι­ση­μαί­νει ωστόσο ότι τα αρνη­τικά οικο­νο­μικά απο­τε­λέ­σματα των εται­ριών όσο και η δυστο­κία των τρα­πε­ζών για τη χρη­μα­το­δό­τηση αυτού του εγχει­ρή­μα­τος δημιουρ­γούν αβε­βαιό­τητα.

Προ­σθέ­τει πάντως ότι οι νέες συν­θή­κες αντα­γω­νι­σμού με τις υπό­λοι­πες μικρό­τε­ρες εται­ρίες ίσως απο­τε­λέ­σει κίνητρο για μεγά­λους επεν­δυ­τές να επεν­δύ­σουν στις Εισηγ­μέ­νες Εται­ρίες οι οποίες παρέ­χουν το ζητού­μενο της δια­φά­νειας.

Σύμφωνα επίσης με την έκθεση οι τιμές των καυ­σί­μων, που απο­τε­λούν σήμερα το 40% των εξόδων εκμε­τάλ­λευ­σης των πλοίων, έχουν αυξηθεί κατά 28% και υπο­λο­γί­ζε­ται ότι η επι­βά­ρυνση στα οικο­νο­μικά απο­τε­λέ­σματα των εται­ριών τη διετία 2017/2018 θα ξεπε­ρά­σει τα 90 εκατ. ευρώ.

Εξάλλου η υπο­χρε­ω­τική χρήση φιλι­κό­τε­ρων προς το περι­βάλ­λον καυ­σί­μων από 1/1/2020(λόγω εφαρ­μο­γής της νομο­θε­σίας από τον Διεθνή Ναυ­τι­λιακό Οργα­νι­σμό ΙΜΟ) ανα­μέ­νε­ται να επι­φέ­ρει μια επι­πλέον αύξηση κόστους της τάξης του 30%.

Τον Μάιο του 2016 το heavy fuel oil είχε 236 ευρώ ο τόνος, τράνζιτ, ενώ σήμερα είναι ήδη στα 440 ευρώ.

Η XRTC επι­ση­μαί­νει ότι μία αύξηση ή μείωση στην τιμή των καυ­σί­μων κατά 10% ανά μετρικό τόνο -ceteris paribus- για το 2017 σε ετήσια βάση είχε επί­δραση στα απο­τε­λέ­σματα και στην καθαρή θέση των εται­ριών από 4,34 εκατ. ευρώ (ΑΝΕΚ) έως 8,3 εκατ. ευρώ (ATTICA) συνυ­πο­λο­γι­ζό­με­νης και της επί­δρα­σης από τα χρη­μα­το­οι­κο­νο­μικά παρά­γωγα αντι­στάθ­μι­σης του πετρε­λαίου.

Όπως ανα­φέ­ρει, παρά το γεγονός ότι το ακτο­πλοϊκό μετα­φο­ρικό έργο παρου­σιά­ζει για τρίτο συνε­χό­μενο έτος αύξηση κατά 5%, οι ακτο­πλοϊ­κές εται­ρίες για να μπο­ρέ­σουν να αντα­πο­κρι­θούν σε αυτές τις προ­κλή­σεις χρειά­ζε­ται ένας στρα­τη­γι­κός σχε­δια­σμός που θα πρέπει να λαμ­βά­νει υπόψη του μια σειρά παρά­γο­ντες, όπως το συνεχώς επι­και­ρο­ποι­η­μένο περι­βαλ­λο­ντικό θεσμικό πλαίσιο, το νέο αντα­γω­νι­στικό περι­βάλ­λον τόσο ενδο-ακτοπλοϊκά όσο και σε σχέση με τα άλλα μέσα μετα­φο­ράς (πχ αερο­πλοΐα και υδρο­πλάνα), τα χαρα­κτη­ρι­στικά της ζήτησης της επό­με­νης 30ετιας και όλα αυτά σε συν­δυα­σμό με τις δυνα­τό­τη­τες χρη­μα­το­δό­τη­σης που υπάρ­χουν.

Η XRTC προ­σθέ­τει ότι η συμ­μόρ­φωση με τους νέους περι­βαλ­λο­ντι­κούς κανο­νι­σμούς του ΙΜΟ εκτός του ότι απαι­τούν σημα­ντικά κεφά­λαια ζητούν και έναν ολο­κλη­ρω­μένο στρα­τη­γικό σχε­δια­σμό στον οποίο επι­βάλ­λε­ται να έχει επι­κου­ρικό ρόλο και ο νομο­θέ­της η αλλιώς το κράτος.

Επίσης μεγάλη πρό­κληση που έχει να αντι­με­τω­πί­σει το σύνολο της ακτο­πλοϊ­κής αγοράς είναι το ηλι­κιακό προφίλ του στόλου που συν­δέ­ε­ται άμεσα με τις νέες δια­τά­ξεις συμ­μόρ­φω­σης με περι­βαλ­λο­ντική πολι­τική της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και του ΙΜΟ.

Όπως τονί­ζε­ται στην έκθεση οι ανάγκες ανα­νέ­ω­σης είναι ήδη εμφα­νείς με την επόμενη δεκα­ε­τία να είναι κρίσιμη έτσι ώστε οι θαλάσ­σιες μετα­φο­ρές να πιάσουν τους στόχους που έχουν τεθεί.

Προ­σθέ­τει ότι οι κεφα­λαια­κές ανάγκες που δημιουρ­γού­νται για να καλυ­φθεί η επι­βε­βλη­μένη ανα­νέ­ωση του στόλου είναι τέτοια που θα χρεια­στεί ο συν­δυα­σμός επεν­δυ­τι­κών πηγών με την κρατική η Ευρω­παϊκή αρωγή να είναι επι­βε­βλη­μέ­νες όσο ποτέ στο παρελ­θόν.

Πηγή: ΑΜΠΕ