Μελέτη ΕΛΙΣΜΕ: Οι στόχοι των τουρκικών υπερπτήσεων και η αντιμετώπισή τους

Το φαι­νό­μενο των τουρ­κι­κών υπερ­πτή­σεων πάνω από ελλη­νικά εδάφη ανα­λύ­ουν ερευ­νη­τές του Ελλη­νι­κού Ινστι­τού­του Στρα­τη­γι­κών Μελετών σε εκτενή ομαδική εργασία/ μελέτη.

Η κατά­σταση

Η κυριαρ­χία της Ελλάδας στον αέρα (Εθνικός Ενα­έ­ριος Χώρος-ΕΕΧ) ασκεί­ται εντός 10 ναυ­τι­κών μιλίων από τις ακτές της, ενώ στη θάλασσα επέλεξε να ασκεί κυριαρ­χία μέχρι τα 6 ναυτικά μίλια.

Η Τουρκία από το 1931 έως το 1975 «απο­δέ­χθηκε πλήρως με τη στάση της (παρά τις ελά­χι­στες και μη αιτιο­λο­γη­θεί­σες παρα­βιά­σεις της), ότι ο ΕΕΧ χώρος εκτει­νό­ταν στα 10 ναυτικά μίλια καθώς αδρά­νησε και δεν αντέ­δρασε με τις προ­σή­κου­σες ενέρ­γειες στην αμφι­σβή­τηση του εύρους του. Η αποδοχή αυτή ενι­σχύει την ελλη­νική επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία επί του συγκε­κρι­μέ­νου ενα­ε­ρίου χώρου, παρά τις οποιο­δή­ποτε παρεκ­κλί­σεις με διε­θνείς πρα­κτι­κές» συμπλη­ρώ­νε­ται σχετικά.

«Θα μπο­ρούσε κάποιος να ισχυ­ρι­στεί ότι η διαφορά εύρους του ελλη­νι­κού ενα­ε­ρίου χώρου (10 νμ), με το αντί­στοιχο εύρος των ελλη­νι­κών χωρικών υδάτων (6 νμ) δίνει πρό­σφορο έδαφος στην Άγκυρα να παρα­βιά­ζει τον έξωθεν των 6 νμ χώρο χωρίς η Αθήνα να βρίσκει πάντα την επι­θυ­μητή διεθνή κατα­νό­ηση. Αυτή η ιδιαι­τε­ρό­τητα σε συν­δυα­σμό με την σύγχυση μεταξύ παρα­βιά­σεων και παρα­βά­σεων ενίοτε εκλαμ­βά­νε­ται από τις ξένες κυβερ­νή­σεις ως μια “ενο­χλη­τική διαφορά” μεταξύ δύο συμ­μά­χων χωρών που πρέπει να επι­λυ­θεί με εκα­τέ­ρω­θεν καλή θέληση […] τονί­ζε­ται ότι η ”ελλη­νική ιδιαι­τε­ρό­τητα” βασί­ζε­ται επί διεθνών κανόνων και τεκ­μη­ριω­μέ­νων νομικών ερμη­νειών, απο­τε­λεί τμήμα της ελλη­νι­κής νομο­λο­γίας από το 1931 και ενι­σχύ­ε­ται με την μακρο­χρό­νια αποδοχή και εκ μέρους της Άγκυρας. Μάλιστα η υφι­στά­μενη αυτή ιδιαι­τε­ρό­τητα, κατά μια άλλη ανά­γνωση -την οποία ασπά­ζο­νται και οι γράφοντες- εφελ­κύει την ανα­γκαιό­τητα επέ­κτα­σης του εύρους των χωρικών υδάτων του­λά­χι­στον στα 10 νμ ώστε οι δύο ”χώροι” να συμπί­πτουν (στα 10 νμ ή κατά το προ­τι­μη­τέο και απο­λύ­τως προ­βλε­πό­μενο από το διεθνές δίκαιο, στα 12 νμ)» συμπλη­ρώ­νε­ται σχετικά.

Το ιστο­ρικό

Όπως σημειώ­νε­ται στη μελέτη, οι πρώτες συστη­μα­τι­κές παρα­βιά­σεις του ΕΕΧ συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων ακόμη και υπερ­πτή­σεων των νησιών του ανα­το­λι­κού Αιγαίου, έγιναν στις αρχές του 1964 κατά την κρίση του κυπρια­κού ζητή­μα­τος. «Οι υπερ­πτή­σεις χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν για πίεση στην ελλη­νική πλευρά και μειώ­θη­καν τον Νοέμ­βριο του 1964. Το Νοέμ­βριο του 1967, οι παρα­βιά­σεις επα­νε­λή­φθη­σαν και στα­μά­τη­σαν μετά τη συμ­φω­νία της Ελλάδας για από­συρση της ελλη­νι­κής Μεραρ­χίας από την Κύπρο. Στις 22 Ιουλίου 1974 η είσοδος δύο οπλι­σμέ­νων τουρ­κι­κών Α/Φ εντός του ΕΕΧ νότια του νησιού του Αγίου Ευστρα­τίου και η εμπλοκή τους με ελλη­νικά κατέ­ληξε στην κατάρ­ριψη του ενός και κατα­στροφή του δευ­τέ­ρου και οδήγησε στη διακοπή κάθε εισόδου τουρ­κι­κού Α/Φ για τα επόμενα χρόνια. Μέχρι το 1983 είχαμε ελά­χι­στες εισό­δους άοπλων Α/Φ στον ΕΕΧ και σχεδόν μηδε­νι­κές υπερ­πτή­σεις άνωθεν νησιών. Από το 1983 και μετά έχουμε τη συστη­μα­τική είσοδο τουρ­κι­κών Α/Φ (συχνά οπλι­σμέ­νων ή με συνο­δεία οπλι­σμέ­νων) και με συστη­μα­τική παρα­βί­αση του ΕΕΧ των 10 ναυ­τι­κών μιλίων αλλά αποφυγή εισόδου εντεύ­θεν των 6 νμ. Παράλ­ληλα παρα­τη­ρή­θηκε στα­διακή υπέρ­πτηση ακα­τοί­κη­των νησιών κυρίως του Νότιου Αιγαίου και σπο­ρα­δική υπέρ­πτηση μικρών κατοι­κη­μέ­νων (κυρίως Οινούσ­σες, Φαρ­μα­κο­νήσι και Αγα­θο­νήσι). Μετά το 1996 η Τουρκία επι­δί­ωξε να εφαρ­μό­σει πολι­τική ανα­χαί­τι­σης κάθε ελλη­νι­κού Α/Φ που περ­νούσε τον 25ο μεσημ­βρινό, προ­σπά­θεια που απέτυχε πατα­γω­δώς. Στο πλαίσιο αυτής της πολι­τι­κής ξεκί­νησε την εκπομπή προει­δο­ποι­η­τι­κών μηνυ­μά­των περί «παρα­βί­α­σης του τουρ­κι­κού ενα­έ­ριου χώρου» προς τα ελλη­νικά Ε/Π και Α/Φ (ακόμη και της FRONTEX) όταν πλη­σί­α­ζαν στα ανα­το­λικά νησιά μας. Η πολι­τική αυτή ευθυ­γραμ­μί­στηκε με τη θεωρία των “γκρίζων” ζωνών» και αυτήν της “επι­κά­θη­σης” των ελλη­νι­κών νησιών στην υφα­λο­κρη­πίδα της Τουρ­κίας».

Ο αριθμός των υπερ­πτή­σεων μόνο τον Απρίλιο του 2020 έχει ανέλθει σε 80 δηλαδή είναι περίπου ισο­δύ­να­μος με τον αριθμό των υπερ­πτή­σεων που έλαβαν χώρα την εξαετία από το 2010 έως και το 2015 (88 υπερ­πτή­σεις). Όπως σημειώ­νε­ται, «μάλιστα αυξά­νε­ται και ο αριθμός των τουρ­κι­κών παρε­νο­χλή­σεων εντός του ΕΕΧ σε ελλη­νικά κυβερ­νη­τικά πτητικά μέσα που μετα­φέ­ρουν την πολι­τική και στρα­τιω­τική ηγεσία της χώρας που μετα­βαί­νει σε νησιά του Αιγαίου Πελά­γους ή την Κύπρο».

Τουρ­κι­κοί στόχοι

Σύμφωνα με την ανάλυση, στη δεκα­ε­τία του 1960 οι υπερ­πτή­σεις χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν ως μέσο πίεσης προς τις ελλη­νι­κές κυβερ­νή­σεις για το κυπριακό ζήτημα και τα στοι­χεία δεί­χνουν πως ο αριθμός τους είναι σε ευθεία ανα­λο­γική συνάρ­τηση με την εξέλιξη της έντασης μεταξύ των δύο χωρών. «Οι πρώτες αυτές παρα­βιά­σεις απο­τε­λού­σαν ενέρ­γειες “ψυχο­λο­γι­κών επι­χει­ρή­σεων” παρά συστη­μα­τι­κές ενέρ­γειες αμφι­σβή­τη­σης του εδα­φι­κού καθε­στώ­τος της περιο­χής» σημειώ­νε­ται.

«Η αύξηση των παρα­βιά­σεων της δεκα­ε­τίας του 1980 και η χρήση τους ως πολι­τικό εργα­λείο πίεσης κατά της Ελλάδας ξεκί­νησε με τη στα­διακή ανα­βάθ­μιση των ικα­νο­τή­των της τουρ­κι­κής πολε­μι­κής αερο­πο­ρίας […] Η στα­διακή μετα­κί­νηση της αερο­πο­ρι­κής ισχύος υπέρ της Τουρ­κίας στη δεκα­ε­τία του 1990 συμ­βα­δί­ζει με την αύξηση των τουρ­κι­κών διεκ­δι­κή­σεων με πληθώρα παρα­βιά­σεων, παρα­βά­σεων και εμπλο­κών. Ειδικά προς τα τέλη της δεκα­ε­τίας δια­κρί­νε­ται και μια προ­σπά­θεια “εξά­ντλη­σης” της ΠΑ ανα­φο­ρικά με χρήση μέσων, πόρων και ανθρώ­πων.

Μετά τα Ίμια το 1996 οι υπερ­πτή­σεις αυξή­θη­καν σε συγκε­κρι­μέ­νες περιο­χές, κυρίως αμφι­σβη­τού­με­νες βρα­χο­νη­σί­δες και μικρο­νή­σους του Αιγαίου Πελά­γους, σε συν­δυα­σμό με μια προ­σπά­θεια νομικής, ψυχο­λο­γι­κής και πρα­κτι­κής αμφι­σβή­τη­σης του εδα­φι­κού καθε­στώ­τος αυτών των εδαφών (μη καθο­ρι­ζό­μενα επι­σή­μως επα­κρι­βώς) που χαρα­κτη­ρί­ζο­νται όμως (αόριστα) ως «γκρίζες ζώνες».

«Την πρώτη δεκα­πε­ντα­ε­τία του 2000, παρα­τη­ρού­νται αυξο­μειώ­σεις στον αριθμό των παρα­βιά­σεων, γεγονός που απο­δί­δε­ται περισ­σό­τερο σε εξε­λί­ξεις στο εσω­τε­ρικό της Τουρ­κίας. Σε γενικές γραμμές όμως, τα μηνύ­ματα των συνο­λι­κών τουρ­κι­κών αμφι­σβη­τή­σεων, οι πιέσεις προς τις ελλη­νι­κές κυβερνήσεις-πληθυσμό (πολι­τική πει­θα­να­γκα­σμού) και οι κατα­πο­νή­σεις δοκι­μα­σίες της ΠΑ συνε­χί­ζο­νται με όλα τα μέσα και τακτι­κές (συμπε­ρι­λαμ­βα­νό­με­νων και των υπερ­πτή­σεων). […]Ακόμη όμως μεγα­λύ­τερη είναι η αύξηση όλων των τουρ­κι­κών προ­κλή­σεων (σε όλες τις δια­στά­σεις και τομείς) μετά το απο­τυ­χη­μένο πρα­ξι­κό­πημα του Ιουλίου του 2016 και την εδραί­ωση του Erdogan. Επι­πρό­σθετα υπάρ­χουν βάσιμες υπό­νοιες ότι η αυξα­νό­μενη προ­κλη­τι­κό­τητα των τουρ­κι­κών Α/Φ απο­σκο­πεί και στην πρό­κληση αερο­πο­ρι­κού επει­σο­δίου κατόπιν ελλη­νι­κής αντί­δρα­σης (σκό­πι­μης ή τυχαίας)».

«Θεω­ρεί­ται βέβαιο ότι η Τουρ­κική Αερο­πο­ρία όλα αυτά τα χρόνια προ­χω­ρεί σε συστη­μα­τική κατα­γραφή των αντι­δρά­σεων της ΠΑ σε όλες αυτές τις προ­κλή­σεις με σκοπό να ανα­λυ­θούν οι ελλη­νι­κές επι­χει­ρη­σια­κές ικα­νό­τη­τες, αντι­δρά­σεις και τακτι­κές. Θα πρέπει να ανα­γνω­ρι­στεί ότι οι τουρ­κι­κές ενέρ­γειες έχουν πετύχει σε έναν βαθμό να εδραιώ­σουν σε αριθμό χωρών και οργα­νι­σμών, την πεποί­θηση ότι δεν συνι­στούν παρα­βιά­σεις του Διε­θνούς Δικαίου αλλά διμε­ρείς δια­φο­ρές που θα πρέπει να επι­λυ­θούν μέσω διμερών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων. Το γεγονός αυτό υπο­στη­ρί­ζει την στό­χευση της Άγκυρας για διε­ξα­γωγή διμερών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων ”εφ’ όλης της ύλης” των προ­βαλ­λό­με­νων εκ μέρους της, ελλη­νο­τουρ­κι­κών δια­φο­ρών»

Τρόποι αντι­με­τώ­πι­σης

Οι ερευ­νη­τές του ΕΛΙΣΜΕ ανα­φέ­ρουν τα εξής, όσον αφορά στον τρόπο αντι­με­τώ­πι­σης: «Η Ελλάδα από την έναρξη των τουρ­κι­κών προ­κλή­σεων αντέ­δρασε με τις μεθό­δους ανα­γνώ­ρι­σης (κυρίως στο διεθνή εναέριο χώρου δικαιο­δο­σίας του FIR Αθηνών) και ανα­χαί­τι­σης του “αγνώ­στου ίχνους” σε περί­πτω­σης παρα­βί­α­σης του ΕΕΧ. Οι μέθοδοι αυτές οδηγούν συνήθως στην απο­χώ­ρηση του τουρ­κι­κού Α/Φ και λιγό­τερο συχνά στην εμπλοκή των αντι­πά­λων».

Μια πλέον δυνα­μική αντί­δραση, σημειώ­νε­ται, είναι ο εγκλω­βι­σμός του «αγνώ­στου ίχνους» από τα ελλη­νικά μαχη­τικά είτε από επίγεια συστή­ματα αντια­ε­ρο­πο­ρι­κής άμυνας. Ο εγκλω­βι­σμός γενικά θεω­ρεί­ται ως «εχθρική ενέρ­γεια» και υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις μπορεί να δικαιο­λο­γή­σει -μερικώς- μέτρα αντί­δρα­σης (αυτο­ά­μυνα) του εγκλω­βι­σμέ­νου Α/Φ (παθη­τικά ή και ενερ­γη­τικά). «Η χρήση επί­γειων μέσων εγκλω­βι­σμού δεν είναι τελείως δόκιμος καθώς καθιστά γνωστές τις θέσεις και ειδι­κό­τερα τις συχνό­τη­τες λει­τουρ­γίας των Α/Α συστη­μά­των. Επι­πλέον όμως δίνουν την ευκαι­ρία στην Άγκυρα να προ­βάλ­λει τις πάγιες θέσεις της για στρα­τι­κο­ποί­ηση ορι­σμέ­νων νήσων».

Όσον αφορά στην κατάρ­ριψη του «αγνώ­στου ίχνους» που παρα­βιά­ζει το ΕΕΧ, χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως το έσχατο μέτρο. «Υπό το πρίσμα του διε­θνούς δικαίου εξε­τα­ζό­μενη η ενέρ­γεια της κατάρ­ρι­ψης σε περί­πτωση παρα­βί­α­σης του ΕΕΧ δεν σημαί­νει ότι είναι πάντα απο­δε­κτή καθώς πρέπει να συντρέ­χουν ορι­σμέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις (πχ εξά­ντληση όλων των μεθόδων επαφής και ειδο­ποί­η­σης του ”αγνώ­στου ίχνους”). Εξυ­πα­κού­ε­ται ότι η κατάρ­ριψη από επίγεια συστή­ματα αερα­μύ­νης εμπε­ριέ­χει και όλους τους κιν­δύ­νους που ανα­φέρ­θη­καν στην περί­πτωση του εγκλω­βι­σμού. Δεν πρέπει επίσης να παρα­γνω­ρί­ζουμε ότι η αποχή μας, για αρκετές δεκα­ε­τίες, από κατάρ­ριψη Α/Φ που παρα­βιά­ζει τον ΕΕΧ δημιουρ­γεί μια ανάλογη “εθιμική” συμπε­ρι­φορά και η αιφ­νί­δια αντι­κα­τά­σταση της από μια δυνα­μική τακτική θα προ­κα­λέ­σει διε­θνείς αντι­δρά­σεις-προτροπές για αυτο­συ­γκρά­τηση ή ακόμη και πιέσεις για εξεύ­ρεση λύσης κατά τρόπο που ευνοεί την πλευρά που δεν συμ­βα­δί­ζει με το διεθνές δίκαιο. Κατά συνέ­πεια, οποια­δή­ποτε δυνα­μική αντί­δραση μας θα πρέπει να είναι επαρκώς προ­ε­τοι­μα­σμένη και προ­σχε­δια­σμένη, ώστε να μηδε­νι­στούν ενδε­χό­με­νες αντι­δρά­σεις ως προς την νομι­μό­τητα της πράξης (ξεκά­θαρη θέση “αγνώ­στου ίχνους”, επι­θυ­μητό προσ­δο­κώ­μενο σημείο πτώσεως κλπ) και φυσικά ως προς το απο­τέ­λε­σμα της εμπλο­κής […] Είναι σήμερα μάλλον βέβαιο ότι οποια­δή­ποτε ελλη­νική μεμο­νω­μένη δυνα­μική αντί­δραση στο παρελ­θόν (έστω και επι­τυ­χής), στην καλύ­τερη περί­πτωση, θα καθυ­στε­ρούσε τον χρόνο επα­νέ­ναρ­ξης των συστη­μα­τι­κών τουρ­κι­κών παρα­βιά­σεων χωρίς να επι­τύ­χει την ορι­στική διακοπή τους δεδο­μέ­νης της εις βάρος μας μετα­βο­λής της ισορ­ρο­πίας ισχύος».

Παράλ­ληλα, τονί­ζε­ται πως ο χρόνος εκτί­να­ξης των τουρ­κι­κών παρα­βιά­σεων συμπί­πτει με την σταθερή μετα­κί­νηση του ισο­ζυ­γίου αερο­πο­ρι­κής ισχύος υπέρ της Τουρ­κίας: «Εκτι­μά­ται ότι μια σημε­ρινή δυνα­μική ελλη­νική αντί­δραση (κατάρ­ριψη) δεν θα οδη­γή­σει ανα­γκα­στικά σε αυτο­μα­το­ποι­η­μένη έναρξη αερο­πο­ρι­κών συγκρού­σεων, μικρής ή μεγάλης κλί­μα­κας, αλλά σε διπλα­σια­σμό την επομένη κιόλας ημέρα, των τουρ­κι­κών προ­κλή­σεων με το δίλημμα της κλι­μά­κω­σης να μετα­φέ­ρε­ται και πάλι στην χώρα μας. Κατά συνέ­πεια δημιουρ­γεί­ται το ερώτημα της ελλη­νι­κής αντί­δρα­σης της επο­μέ­νης ημέρας σε πιθανές μαζικές τουρ­κι­κές παρα­βιά­σεις του ΕΕΧ. Η εύλογη απά­ντηση θα ήταν η συνέ­χιση των καταρ­ρί­ψεων την επομένη ημέρα με σημα­ντική πιθα­νό­τητα (άρα και ανά­λο­γες προ­ε­τοι­μα­σίες) κλι­μά­κω­σης των συγκρού­σεων. Η αποχή μας από ανάλογη δυνα­μική αντί­δραση την επομένη ημέρα θα προ­κα­λέ­σει διπλα­σια­σμό των τουρ­κι­κών προ­κλή­σεων κάθε είδους».

Όπως ανα­φέ­ρε­ται ιδιαί­τερα δυσμε­νής κατά­σταση θα δημιουρ­γη­θεί και στην περί­πτωση που η Ελλάδα θέσει «κόκ­κι­νες γραμμές» (πχ κατάρ­ριψη ιπτα­μέ­νου μέσου που εκτελεί παρα­βί­αση ΕΕΧ) και δεν υλο­ποι­ή­σει την απειλή της. «Είναι βέβαιο ότι η Τουρκία θα δοκι­μά­σει την απο­φα­σι­στι­κό­τητα της Ελλάδος και μάλιστα αρχικά θα εκμε­ταλ­λευ­θεί την περιοχή μεταξύ 6 έως 10 νμ προ­κα­λώ­ντας την ελλη­νική αντί­δραση. Ένας ενδε­χό­με­νος τρόπος αντί­δρα­σης θα ήταν η εκτέ­λεση αντί­στοι­χων (ανα­λο­γικά ή απλώς ενδει­κτικά) ελλη­νι­κών παρα­βιά­σεων του τουρ­κι­κού ΕΕΧ. Εξ όσων γνω­ρί­ζουμε η χώρα μας, σεβό­μενη το διεθνές δίκαιο και αντι­λαμ­βα­νό­μενη ότι παρό­μοια αντί­δραση εξυ­πη­ρε­τεί τις επι­διώ­ξεις κλι­μά­κω­σης της Άγκυρας (η οποία σπο­ρα­δικά δια­μαρ­τύ­ρε­ται για ανύ­παρ­κτες παρα­βιά­σεις του τουρ­κι­κού ΕΕΧ) χωρίς να δρα επί της ουσίας απο­τρε­πτικά στις τουρ­κι­κές υπερ­πτή­σεις, δεν έχει προ­χω­ρή­σει σε ανά­λο­γες ενέρ­γειες».

Επίσης, γίνεται αναφορά στη χρήση drones από την Τουρκία, καθώς και στο ενδε­χό­μενο μετα­κί­νη­σης τουρ­κι­κών S-400 στα δυτικά ως παρά­γο­ντες που περι­πλέ­κουν την κατά­σταση.

«Η χώρα μας χρη­σι­μο­ποιεί τις διπλω­μα­τι­κές ενέρ­γειες σε συν­δυα­σμό με τις τακτι­κές της ανα­γνώ­ρι­σης και ανα­χαί­τι­σης των τουρ­κι­κών Α/Φ. Κοι­νο­ποί­ηση των τουρ­κι­κών παρα­βιά­σεων γίνεται και σε διε­θνείς οργα­νι­σμούς (ΝΑΤΟ, ΕΕ) και σε ξένες πρω­τεύ­ου­σες. Ανα­γκα­στική η συνεχής και μετά εντά­σεως προβολή των τουρ­κι­κών εχθρι­κών ενερ­γειών των υπερ­πτή­σεων αλλά απο­δει­κνύ­ε­ται ότι ουδέν πρα­κτικό απο­τέ­λε­σμα έχει».

Όπως σημειώ­νε­ται, πίσω από τις περισ­σό­τε­ρες τουρ­κι­κές αιτιά­σεις κρύ­βε­ται «η τουρ­κική ανη­συ­χία και πρόθεση παρε­μπό­δι­σης της ενά­σκη­σης του ανα­φαί­ρε­του δικαιώ­μα­τος της επέ­κτα­σης των ελλη­νι­κών χωρικών υδάτων στα 12 νμ».

«Η απο­λύ­τως νόμιμη αυτή ενέρ­γεια της Ελλάδος επί της ουσίας θα κατα­στή­σει άνευ νοή­μα­τος τις περισ­σό­τε­ρες από τις ανυ­πό­στα­τες τουρ­κι­κές διεκ­δι­κή­σεις. Κατά συνέ­πεια μικρή -σχετικά- σημασία (ίσως περισ­σό­τερο συμ­βο­λική και ψυχο­λο­γική) έχει η αντι­με­τώ­πιση των τουρ­κι­κών υπερ­πτή­σεων καθώς η εθνική προ­σπά­θεια θα πρέπει να εστια­στεί στη στα­διακή προ­ε­τοι­μα­σία των βημάτων για την επέ­κταση των χωρικών υδάτων μας αντι­με­τω­πί­ζο­ντας τις τουρ­κι­κές απειλές περί “casus belli”. Φυσικά και θα πρέπει να ανα­μέ­νουμε ότι η ενά­σκηση του δικαιώ­μα­τος μας θα οδη­γή­σει -αν όχι σε περιο­ρι­σμένη στρα­τιω­τική σύγκρουση- σε σωρεία τουρ­κι­κών αντι­δρά­σεων συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και κάθε είδους υπερ­πτή­σεων κατά μήκος και πλάτος του ΕΕΧ. Δεν υπο­νο­ούμε ότι η αντι­με­τώ­πιση των υπερ­πτή­σεων πρέπει να συντε­λε­στεί με την άμεση επέ­κταση των χωρικών μας υδάτων. Προ­τεί­νουμε ότι η τελευ­ταία πρέπει να απο­τε­λέ­σει τον βασικό αντι­κει­με­νικό εθνικό στόχο της επό­με­νης πεντα­ε­τίας απο­φεύ­γο­ντας την εφέλ­κυσή μας σε αντι­δρά­σεις που εκφεύ­γουν ή θέτουν εμπόδια στη στό­χευση μας. Παρά ταύτα η Άγκυρα πρέπει να γνω­ρί­ζει ότι η υπέρ­βαση των εσκαμ­μέ­νων, σε οποια­δή­ποτε διά­σταση, μπορεί να οδη­γή­σει –ηθε­λη­μένα ή μη- σε μια σύγκρουση, μικρής ή μεγάλης κλί­μα­κος στο χώρο από τον Έβρο μέχρι την Κύπρο. Σε μια ανάλογη περί­πτωση, η επέ­κταση των ελλη­νι­κών χωρικών υδάτων θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί αυτό­ματα και αμε­τά­κλητα από τα πρώτα λεπτά των συγκρού­σεων και κατά συνέ­πεια οποια­δή­ποτε δια­πραγ­μα­τεύ­σεις αρχί­σουν (εάν και όταν) θα λάβουν υπόψη τους τη νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα. Φυσικά για την υλο­ποί­ηση ενός ανά­λο­γου εθνικού στόχου απα­ραί­τητη είναι η επαύ­ξηση της αμυ­ντι­κής ισχύος της Ελλάδος σε συν­δυα­σμό με την δημιουρ­γία καταλ­λή­λων συνερ­γα­σιών και συν­θη­κών στο διεθνές περι­βάλ­λον».

Όπως υπο­γραμ­μί­ζε­ται, επι­στρέ­φο­ντας στο θέμα των υπερ­πτή­σεων θα πρέπει να επι­ση­μαν­θεί ότι θα πρέπει: «Να είμαστε σε θέση να συνε­χί­σουμε αδιά­λει­πτα -όπως μέχρι τώρα- και έναντι οποιο­δή­ποτε κόστους, την άμεση επέμ­βαση της ΠΑ σε κάθε παρα­βί­αση του ΕΕΧ (ή και παρά­βαση του FIR). Να δια­θέ­τουμε την ετοι­μό­τητα άμεσης μετά­πτω­σης από ένα μεμο­νω­μένο αερο­πο­ρικό συμβάν σε μια μικράς διαρ­κείας αερο­ναυ­τική σύγκρουση μικρής-μεσαίας-μεγάλης κλί­μα­κος, με θετικά υπέρ ημών απο­τε­λέ­σματα. Να προ­χω­ρή­σουμε (εάν κριθεί και όποτε κριθεί σκόπιμο και έχοντας συνυ­πο­λο­γί­σει όλες τις πιθανές αντι­δρά­σεις της Τουρ­κίας αλλά και διε­θνείς) σε μια “χει­ρουρ­γική” κίνηση κατάρ­ρι­ψης “αγνώ­στου ίχνους” σε προ­ε­πι­λεγ­μέ­νες συν­θή­κες που θα αφήνουν απο­λύ­τως έκθετη και μη δυνά­μενη να αντι­δρά­σει την γει­το­νική μας χώρα. Εκτι­μούμε ότι μια ανάλογη μεμο­νω­μένη κίνηση μάλλον δεν θα επι­φέ­ρει τα επι­θυ­μητά απο­τε­λέ­σματα παρά μόνο θα πολ­λα­πλα­σιά­σει την ένταση. Θα μπο­ρούσε βέβαια για αποφυγή της κλι­μά­κω­σης να παρου­σια­στεί εκ μέρους μας ως ένα “ατυχές” συμβάν στο γεμάτο ένταση τετα­μένο αερο­πο­ρικό περι­βάλ­λον του Αιγαίου (με υπαι­τιό­τητα της Τουρ­κίας)».

Σε αυτό το πλαίσιο, τονί­ζε­ται πως, δεδο­μέ­νης της αύξησης χρήσης των drones/ UAV, «προ­τεί­νε­ται τυχόν δυνα­μική μας αντί­δραση να αρχίσει με την έγκαιρη και κατάλ­ληλη εξου­δε­τέ­ρωση ενός εξ’ αυτών (σε επι­λεγ­μέ­νες συν­θή­κες). Ευχής έργο θα ήταν η στο­χευ­μένη κατάρ­ριψη του -εντός του ΕΕΧ- να προ­έλ­θει από ενέρ­γειες ηλε­κτρο­νι­κού πολέμου και όχι πυρά. Συγ­χρό­νως πρέπει να εντεί­νουμε την ενη­μέ­ρωση όλων των κρατών, οργα­νι­σμών και φορέων για τις ανα­θε­ω­ρη­τι­κές στο­χεύ­σεις της Άγκυρας και για τις επι­κίν­δυ­νες για τη διεθνή ειρήνη ενέρ­γειες στις οποίες προ­βαί­νει (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και των υπερ­πτή­σεων). Πρέπει να επι­διω­χθεί η σκλή­ρυνση της στάσεως της ΕΕ έναντι της Άγκυρας σε όλα τα επίπεδα αφή­νο­ντας κατά μέρους ενδοια­σμούς του τύπου “αποφυγή περαι­τέρω απο­μά­κρυν­σης της Τουρ­κίας από τη Δύση και δια­τή­ρηση αμοι­βαίων επω­φε­λών σχέσεων”».

Πηγή: huffingtonpost.gr

Επι­μέ­λεια: Κώστας Μαυ­ρα­γά­νης