Τουρκικά ΜΜΕ ισχυρίζονται ότι ισραηλινά Barak MX τοποθετούνται σε Ρόδο, Κω, Κάλυμνο, Λέρο και Καστελλόριζο

Νέο κεφά­λαιο στην αντι­πα­ρά­θεση Αθήνας και Άγκυρας ανοί­γουν τα τουρ­κικά μέσα ενη­μέ­ρω­σης, τοπο­θε­τώ­ντας στο ίδιο πλαίσιο τα Δωδε­κά­νησα, το ζήτημα της στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης των νησιών και τη διαρκώς βαθύ­τερη αμυ­ντική συνερ­γα­σία Ελλάδας και Ισραήλ. Σύμφωνα με ελλη­νικά δημο­σιεύ­ματα της 15ης Σεπτεμ­βρίου 2026, τουρ­κική τηλε­ο­πτική εκπομπή προ­έ­βαλε χάρτες του Αιγαίου και ισχυ­ρί­στηκε ότι ισραη­λι­νής κατα­σκευής συστή­ματα Barak MX «φέρεται να ανα­πτύσ­σο­νται» σε ελλη­νικά νησιά «απέ­να­ντι από την Τουρκία». Το σκέλος αυτό παρα­μέ­νει ισχυ­ρι­σμός των τουρ­κι­κών μέσων και όχι επι­βε­βαιω­μένο γεγονός, καθώς από ελλη­νι­κής πλευράς δεν υπάρχει επίσημη ανα­κοί­νωση για τις τοπο­θε­σίες ανά­πτυ­ξης.

Ο κατά­λο­γος των 16 νησιών

Η τουρ­κική εκπομπή απα­ρίθ­μησε τα νησιά που, κατά την τουρ­κική ερμη­νεία των Συν­θη­κών της Λωζάν­νης και των Παρι­σίων, θα έπρεπε να τελούν υπό περιο­ρι­σμούς ως προς τη στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση. Πρό­κει­ται για τη Σαμο­θράκη, τη Λήμνο, τη Λέσβο, τη Χίο, τα Ψαρά, τη Σάμο, την Ικαρία, την Πάτμο, τη Λέρο, την Κάλυμνο, την Κω, την Τήλο, την Κάρπαθο, τη Ρόδο, τη Σύμη και το Καστελ­λό­ριζο. Εννέα από τα 16 νησιά ανήκουν στα Δωδε­κά­νησα.

Ο παρου­σια­στής της εκπο­μπής, σύμφωνα με τα ίδια δημο­σιεύ­ματα, σχο­λί­ασε ότι η εικόνα που δημιουρ­γεί­ται «δεν είναι καθόλου ευχά­ρι­στη» και ότι «σχεδόν δημιουρ­γεί την εικόνα μιας ανά­πτυ­ξης που στο­χεύει την Τουρκία». Οι ελλη­νι­κές πηγές που κατέ­γρα­ψαν την εκπομπή επι­ση­μαί­νουν ότι η πολι­τική σημασία του ισχυ­ρι­σμού δεν πρέπει να υπο­τι­μά­ται, καθώς απο­κα­λύ­πτει τον τρόπο με τον οποίο η νέα ελλη­νική αντια­ε­ρο­πο­ρική αρχι­τε­κτο­νική ενσω­μα­τώ­νε­ται στο ευρύ­τερο τουρ­κικό αφήγημα για το Αιγαίο.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» στην εξίσωση

Στο επί­κε­ντρο της τουρ­κι­κής αρθρο­γρα­φίας βρί­σκε­ται η «Ασπίδα του Αχιλλέα», η νέα πολυ­ε­πί­πεδη αρχι­τε­κτο­νική αερά­μυ­νας και αντι­πυ­ραυ­λι­κής άμυνας της Ελλάδας. Όπως προ­κύ­πτει από τα δημο­σιεύ­ματα, το πρό­γραμμα περι­λαμ­βά­νει τα συστή­ματα David’s Sling, SPYDER και Barak MX και απο­σκο­πεί στη δημιουρ­γία ενός ενιαίου δικτύου ικανού να αντι­με­τω­πί­ζει απειλές από αερο­σκάφη και μη επαν­δρω­μένα μέχρι πυραύ­λους κρουζ και βαλ­λι­στι­κούς πυραύ­λους.

Η ουσια­στική αλλαγή, σύμφωνα με τους ανα­λυ­τές, δεν είναι η από­κτηση περισ­σό­τε­ρων ανα­χαι­τι­στι­κών πυραύ­λων αλλά η δια­σύν­δεση ραντάρ, αισθη­τή­ρων, συστη­μά­των διοί­κη­σης και ελέγχου και οπλικών συστη­μά­των σε ένα δίκτυο. Αυτό ακριβώς φέρεται να παρα­κο­λου­θεί η Άγκυρα, η οποία δεν αξιο­λο­γεί πλέον τον ελλη­νικό εκσυγ­χρο­νι­σμό μόνο με βάση τον αριθμό των Rafale, των F-35 ή των νέων φρε­γα­τών, αλλά με βάση τον τρόπο που όλες αυτές οι δυνα­τό­τη­τες συν­δέ­ο­νται σε μια ευρύ­τερη αρχι­τε­κτο­νική απο­τρο­πής.

Το Καστελ­λό­ριζο επι­στρέ­φει στο προ­σκή­νιο

Η ίδια τουρ­κική συζή­τηση επα­νέ­φερε το Καστελ­λό­ριζο, το οποίο η Άγκυρα θεωρεί κρίσιμο για την οριο­θέ­τηση θαλασ­σίων ζωνών στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Ο Τούρκος ανα­λυ­τής διεθνών σχέσεων Tolga Sakman υπο­στή­ριξε ότι το Καστελ­λό­ριζο «είναι ουσια­στικά το νησί που χρη­σι­μο­ποιεί η Ελλάδα για να διεκ­δι­κή­σει μια πολύ μεγάλη θαλάσ­σια περιοχή ως ελλη­νική ΑΟΖ» και δια­τεί­νε­ται ότι, καθώς «δεν είναι ηπει­ρω­τική ακτή», δεν θα έπρεπε να αντι­με­τω­πί­ζε­ται με τον ίδιο τρόπο.

Πρό­κει­ται για την πάγια τουρ­κική νομική και πολι­τική θέση. Η Αθήνα υπο­στη­ρί­ζει το ακριβώς αντί­θετο, ότι τα νησιά παρά­γουν θαλάσ­σιες ζώνες, και απορ­ρί­πτει κάθε προ­σπά­θεια απο­στέ­ρη­σης της επή­ρειάς τους. Η διαφορά αυτή βρί­σκε­ται και στον πυρήνα της ελλη­νι­κής απόρ­ρι­ψης του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου, το οποίο αγνοεί την επήρεια ελλη­νι­κών νησιών όπως η Κρήτη και το Καστελ­λό­ριζο.

Η ελλη­νική θέση για το καθε­στώς των νησιών

Η Αθήνα απορ­ρί­πτει οποια­δή­ποτε σύνδεση της ελλη­νι­κής κυριαρ­χίας με το στρα­τιω­τικό καθε­στώς των νησιών και υπεν­θυ­μί­ζει ότι δεν υπάρχει ενιαίο νομικό καθε­στώς για όλα τα νησιά του Αιγαίου. Λέσβος, Χίος, Σάμος και Ικαρία διέ­πο­νται από τη Συνθήκη της Λωζάν­νης του 1923, τα Δωδε­κά­νησα από τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρι­σίων του 1947, ενώ για τη Λήμνο και τη Σαμο­θράκη η Ελλάδα επι­κα­λεί­ται και τη Σύμβαση του Μοντρέ του 1936.

Παράλ­ληλα, η Αθήνα επι­κα­λεί­ται το δικαί­ωμα αυτο­ά­μυ­νας του άρθρου 51 του Χάρτη του ΟΗΕ, παρα­πέ­μπο­ντας στη Στρατιά του Αιγαίου που είναι ανε­πτυγ­μένη απέ­να­ντι από τα νησιά και στο casus belli που ψήφισε η τουρ­κική εθνο­συ­νέ­λευση το 1995 για την περί­πτωση επέ­κτα­σης των ελλη­νι­κών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.

Η επι­δεί­νωση δεν περιο­ρί­ζε­ται στη ρητο­ρική. Τους τελευ­ταί­ους μήνες κατα­γρά­φε­ται αυξη­μένη τουρ­κική στρα­τιω­τική δρα­στη­ριό­τητα στο Αιγαίο, με πτήσεις μη επαν­δρω­μέ­νων και παρα­βιά­σεις του ελλη­νι­κού ενα­έ­ριου χώρου. Μόνο στις 18 Αυγού­στου κατα­γρά­φη­καν 25 παρα­βιά­σεις του εθνικού ενα­έ­ριου χώρου και 14 παρα­βά­σεις των κανόνων ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας εντός του FIR Αθηνών, ενώ η δρα­στη­ριό­τητα τουρ­κι­κών UAV έχει ενταθεί στο βορειο­α­να­το­λικό Αιγαίο.

Η εξέλιξη αποκτά βαρύ­τητα επειδή έπεται της περιό­δου σχε­τι­κής απο­κλι­μά­κω­σης που ακο­λού­θησε τη Δια­κή­ρυξη των Αθηνών του 2023 για τις φιλικές σχέσεις και την καλή γει­το­νία. Όπως επι­ση­μαί­νουν οι ανα­λυ­τές, οι υπο­κεί­με­νες δια­φο­ρές δεν επι­λύ­θη­καν ποτέ, απλώς τελού­σαν υπό δια­χεί­ριση, και η διά­κριση αυτή αποκτά τώρα αυξα­νό­μενη σημασία.