Το 100% θα αγγίξει η απορρόφηση πόρων του ΕΣΠΑ 2014-2020 – Την υψηλότερη απορρόφηση (99,6%) έχει το Νότιο Αιγαίο

Την τελευ­ταία ανα­θε­ώ­ρηση του ΕΣΠΑ 2014-2020, τον Σεπτέμ­βριο, ετοι­μά­ζουν στο υπουρ­γείο Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών και αισιο­δο­ξούν ότι η απορ­ρό­φηση θα αγγίξει το 100%, από 83,5% που βρί­σκε­ται σήμερα, σε ένα σύνολο 23,5 δισ. ευρώ δημό­σιας δαπάνης.

Με μία από τις καλύ­τε­ρες επι­δό­σεις μεταξύ των εταίρων της στην Ε.Ε., σε αυτόν τον τομέα της απορ­ρό­φη­σης, η χώρα δεν έχει, ωστόσο, ακόμη απαλ­λα­γεί από τις χρόνιες αδυ­να­μίες της. Πολλά έργα που περι­λαμ­βά­νο­νται στον αρχικό σχε­δια­σμό, συνήθως τα πιο πρω­το­πο­ριακά και φιλό­δοξα, αλλά και τα πιο ανα­γκαία, δεν ολο­κλη­ρώ­νο­νται και στη θέση τους μπαί­νουν την τελευ­ταία στιγμή άλλα, ίσα ίσα για να απορ­ρο­φη­θούν οι πόροι.

Οι Βρυ­ξέλ­λες δεν ενθου­σιά­ζο­νται με αυτές τις αλλαγές, αλλά έως τώρα του­λά­χι­στον βρι­σκό­ταν μια συμ­βι­βα­στική λύση. Στο εξής, ανα­φέ­ρουν οι πηγές, τα πράγ­ματα θα είναι όλο και πιο δύσκολα, καθώς το βάρος μετα­το­πί­ζε­ται στα έργα που αυξά­νουν την παρα­γω­γι­κό­τητα, συμ­βάλ­λουν στην ψηφιακή και την πράσινη μετά­βαση. Οι συντη­ρή­σεις επαρ­χια­κών δρόμων με κοι­νο­τικά κον­δύ­λια αλλά και γενι­κό­τερα η χρη­μα­το­δό­τηση των οδικών αξόνων απο­τε­λούν ήδη παρελ­θόν. Εκεί τίθεται, ενδε­χο­μέ­νως, ένα ερώτημα, κατά πόσον αυτή η στροφή υπη­ρε­τεί την πολι­τική συνοχής, αλλά αυτό είναι μια άλλη συζή­τηση.

Ο ΟΟΣΑ, αξιο­λο­γώ­ντας τις προη­γού­με­νες προ­γραμ­μα­τι­κές περιό­δους, έχει τοπο­θε­τή­σει την Ελλάδα στη μεσαία κατη­γο­ρία σε ό,τι αφορά την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των κοι­νο­τι­κών πόρων. Κάθε ένα ευρώ που επεν­δύ­ε­ται φέρνει πίσω 1,6 ευρώ, ενώ σε άλλες χώρες φθάνει έως και τα 3 ευρώ. Στο υπουρ­γείο σημειώ­νουν ότι αυτή η δια­πί­στωση ελήφθη υπόψη στη δια­μόρ­φωση των προ­γραμ­μά­των εφεξής, ώστε να αυξηθεί η απο­τε­λε­σμα­τική αξιο­ποί­ηση των κον­δυ­λίων.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία από το υπουρ­γείο Εθνικής Οικο­νο­μίας, το πρό­γραμμα με τη χαμη­λό­τερη μέχρι στιγμής απορ­ρό­φηση (70%) είναι αυτό των υπο­δο­μών, μετα­φο­ρών και περι­βάλ­λο­ντος. Εδώ, όπως ανα­φέ­ρουν πηγές του υπουρ­γείου, τα έργα είναι πιο σύνθετα, οι δια­δι­κα­σίες των συναρ­μό­διων υπουρ­γείων περισ­σό­τερο χρο­νο­βό­ρες, καθότι μιλάμε για δημόσια έργα και το lockdown έπαιξε επίσης ρόλο σε καθυ­στε­ρή­σεις. Ανάμεσα στα έργα που δεν προ­χώ­ρη­σαν ήταν και αυτά της επε­ξερ­γα­σίας απορ­ριμ­μά­των, διαιω­νί­ζο­ντας ένα πρό­βλημα της χώρας που την έχει φέρει συχνά ακόμη και ενώπιον του Ευρω­παϊ­κού Δικα­στη­ρίου. Το πολι­τικό κόστος εξα­κο­λου­θεί να μετράει εις βάρος τέτοιων επεν­δύ­σεων.

Χαμηλά βρί­σκε­ται επίσης, παγίως, το πρό­γραμμα της αλιείας, που έχει αυτή τη στιγμή απορ­ρό­φηση 71,1%.

Την υψη­λό­τερη απορ­ρό­φηση (92,7%) έχει το πρό­γραμμα αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας – επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας, που ευνο­ή­θηκε, ωστόσο, από τα προ­γράμ­ματα στή­ρι­ξης για την COVID, τα οποία χρη­μα­το­δο­τή­θη­καν με δικά του κον­δύ­λια.

Στα περι­φε­ρειακά προ­γράμ­ματα, την υψη­λό­τερη απορ­ρό­φηση (99,6%) έχει το Νότιο Αιγαίο και τη χαμη­λό­τερη –παγίως– η Δυτική Μακε­δο­νία (77,7%).

Από τα 23,5 δισ. της δημό­σιας δαπάνης του ΕΣΠΑ που κλείνει, 18,7 δισ. ευρώ είναι κοι­νο­τικά κον­δύ­λια. Στόχος του υπουρ­γείου είναι να απορ­ρο­φη­θούν άλλα 2,5 δισ. ευρώ έως το τέλος του χρόνου, όταν θα κλείσει ορι­στικά το κεφά­λαιο του ΕΣΠΑ 2014-2020.

Ηδη έχει ανοίξει, εξάλλου, το ΕΣΠΑ 2021-2027, με 26,2 δισ. προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, εκ των οποίων τα 20,9 δισ. ευρώ είναι η κοι­νο­τική συν­δρομή. Το νέο ΕΣΠΑ θα «υπο­δε­χθεί», κατά τις πλη­ρο­φο­ρίες, έργα του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, που εκτι­μά­ται πλέον, στο πλαίσιο της ανα­θε­ώ­ρη­σης του τελευ­ταίου, ότι δεν θα προ­λά­βουν να ολο­κλη­ρω­θούν εντός χρο­νο­δια­γράμ­μα­τος. Π.χ. η ανάταξη της σιδη­ρο­δρο­μι­κής διά­τα­ξης της Βόρειας Ελλάδας αντι­με­τω­πί­ζει προ­βλή­ματα με τα ορόσημα και είναι πιθανό να περάσει στο ΕΣΠΑ. Το Ταμείο Ανά­καμ­ψης έχει αυστηρό χρο­νο­διά­γραμμα, που λήγει τον Αύγου­στο του 2026, και η πρόταση ανα­θε­ώ­ρη­σής του υπο­βάλ­λε­ται αυτόν τον μήνα, σε συν­δυα­σμό με την προ­σθήκη στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του 5 δισ. ευρώ δανείων και 760 εκατ. ευρώ επι­δο­τή­σεων στο πλαίσιο του REPowerEU.

Πηγή kathimerini.gr

Ειρήνη Χρυ­σο­λωρά