«Παγωμένο» το εισόδημα του 77% των νοικοκυριών – Αυξήθηκε ο κίνδυνος φτώχειας

Με βάση τα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024, o πλη­θυ­σμός που βρί­σκε­ται σε κίνδυνο φτώ­χειας ή κοι­νω­νικό απο­κλει­σμό στην Ελλάδα ανέρ­χε­ται στο 26,9% του πλη­θυ­σμού της Χώρας (2.740.051 άτομα), παρου­σιά­ζο­ντας αύξηση κατά 0,8 ποσο­στιαίες μονάδες σε σχέση με το 2023 (26,1%).

Η αύξηση του ποσο­στού του κιν­δύ­νου φτώ­χειας ή κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού (δείκτης που συντί­θε­ται από τους επι­μέ­ρους δείκτες του κιν­δύ­νου φτώ­χειας, της υλικής και κοι­νω­νι­κής στέ­ρη­σης και της χαμηλής έντασης εργα­σίας) οφεί­λε­ται στην αύξηση του ποσο­στού κιν­δύ­νου φτώ­χειας, σε 19,6% το 2024 από 18,9% το 2023 και της υλικής και κοι­νω­νι­κής στέ­ρη­σης σε 14,0% το 2024 από 13,5% το 2023.

Ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας ή κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού είναι υψη­λό­τε­ρος στην περί­πτωση των παιδιών ηλικίας 17 ετών και κάτω (27,9%), μειω­μέ­νος σε σχέση με το 2023 (28,1%).

Το ποσοστό πλη­θυ­σμού ηλικίας 18-64 ετών που διαβιεί σε νοι­κο­κυ­ριά με χαμηλή ένταση εργα­σίας υπο­λο­γί­ζε­ται σε 8,6% επί του συνόλου του πλη­θυ­σμού αυτής της ομάδας ηλικιών, εμφα­νί­ζο­ντας μείωση κατά 0,9 ποσο­στιαίες μονάδες σε σχέση με το έτος 2023. Το ποσοστό για τους άνδρες ανέρ­χε­ται σε 7,6% και για τις γυναί­κες σε 9,7%.

Σε δύο Μεγάλες Γεω­γρα­φι­κές Περιο­χές – NUTS 1 – (Αττική, Νησιά Αιγαίου και Κρήτη) κατα­γρά­φο­νται ποσοστά κιν­δύ­νου φτώ­χειας ή κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού χαμη­λό­τερα από αυτό του συνόλου της Χώρας, ενώ στις άλλες δύο Μεγάλες Γεω­γρα­φι­κές Περιο­χές (Βόρεια Ελλάδα, Κεντρική Ελλάδα) τα αντί­στοιχα ποσοστά είναι υψη­λό­τερα.

Το ποσοστό του κιν­δύ­νου φτώ­χειας ή κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού νοι­κο­κυ­ριών με έναν ενήλικα και του­λά­χι­στον ένα εξαρ­τώ­μενο παιδί ανέρ­χε­ται σε 43,7%, ενώ των νοι­κο­κυ­ριών με εξαρ­τώ­μενα παιδιά ανέρ­χε­ται σε 28,9% και των νοι­κο­κυ­ριών χωρίς εξαρ­τώ­μενα παιδιά σε 20,6%.

Ο πλη­θυ­σμός που βρί­σκε­ται σε κίνδυνο φτώ­χειας ή κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού που διαβιεί σε ιδιό­κτητη κατοι­κία με οικο­νο­μι­κές υπο­χρε­ώ­σεις ανέρ­χε­ται σε 22,0%, σε ιδιό­κτητη κατοι­κία χωρίς οικο­νο­μι­κές υπο­χρε­ώ­σεις σε 24,6%, ενώ σε ενοι­κια­σμένη κατοι­κία σε 32,2%.

Το κατώφλι της φτώ­χειας 

Το κατώφλι της φτώ­χειας ανέρ­χε­ται στο ποσό των 6.510 ευρώ ετησίως για μονο­πρό­σωπο νοι­κο­κυ­ριό και σε 13.671 ευρώ για νοι­κο­κυ­ριά με δύο ενή­λι­κες και δύο εξαρ­τώ­μενα παιδιά ηλικίας κάτω των 14 ετών. Το κατώφλι της φτώ­χειας ορί­ζε­ται στο 60% του διά­με­σου συνο­λι­κού ισο­δύ­να­μου δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος των νοι­κο­κυ­ριών, το οποίο εκτι­μή­θηκε σε 10.850 ευρώ, ενώ το μέσο ετήσιο δια­θέ­σιμο εισό­δημα των νοι­κο­κυ­ριών της Χώρας εκτι­μή­θηκε σε 20.103 ευρώ.

Το έτος 2024 (περί­ο­δος ανα­φο­ράς εισο­δή­μα­τος το έτος 2023), το 19,6% του συνο­λι­κού πλη­θυ­σμού της Χώρας ήταν σε κίνδυνο φτώ­χειας μετά τις κοι­νω­νι­κές μετα­βι­βά­σεις, σημειώ­νο­ντας αύξηση κατά 0,7 ποσο­στιαίες μονάδες σε σχέση με το προη­γού­μενο έτος.

Εξέλιξη του εισο­δή­μα­τος των νοι­κο­κυ­ριών

Το 13,3 % των νοι­κο­κυ­ριών δήλωσε ότι το εισό­δημά του αυξή­θηκε κατά τους τελευ­ταί­ους δώδεκα μήνες, το 10,2% των νοι­κο­κυ­ριών δήλωσε ότι μειώ­θηκε και το 76,6% των νοι­κο­κυ­ριών ότι παρέ­μεινε το ίδιο.

Το μέσο ισο­δύ­ναμο ατομικό δια­θέ­σιμο εισό­δημα ανήλθε σε 12.391 ευρώ, αυξη­μένο κατά 7,3% σε σύγκριση με το προη­γού­μενο έτος. Στο Γράφημα 8 εμφα­νί­ζε­ται η εξέλιξη του εισο­δή­μα­τος από το έτος 2015 έως το έτος 2024.

Νοι­κο­κυ­ριά

Τα νοι­κο­κυ­ριά που βρί­σκο­νται σε κίνδυνο φτώ­χειας εκτι­μώ­νται σε 842.421 σε σύνολο 4.298.067 νοι­κο­κυ­ριών και τα μέλη τους σε 1.996.833 στο σύνολο των 10.187.923 ατόμων του εκτι­μώ­με­νου πλη­θυ­σμού της Χώρας που διαβιεί σε ιδιω­τικά νοι­κο­κυ­ριά.

Ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας μετά τις κοι­νω­νι­κές μετα­βι­βά­σεις, για παιδιά ηλικίας 0-17 ετών (παιδική φτώχεια) ανέρ­χε­ται σε 22,4%, σημειώ­νο­ντας αύξηση κατά 0,6 ποσο­στιαίες μονάδες σε σχέση με το 2023 (21,8%), ενώ για τις ομάδες ηλικιών 18-64 ετών και 65 ετών και άνω ανέρ­χε­ται σε 19,1% (18,6% το 2023) και 18,8% (17,6% το 2023), αντί­στοιχα.

Για το 2024 η κύρια πηγή εισο­δή­μα­τος των νοι­κο­κυ­ριών της Χώρας είναι το εισό­δημα από εργασία (70,6%) και ακο­λου­θεί το εισό­δημα από συντά­ξεις (23,4%).

Εκπαί­δευση

Από τα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ προ­κύ­πτει ακόμα πως όσο υψη­λό­τερο είναι το επίπεδο εκπαί­δευ­σης τόσο μικρό­τερο είναι το ποσοστό του κιν­δύ­νου φτώ­χειας. Για το έτος 2024, ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας εκτι­μά­ται σε 28,2% για όσους έχουν ολο­κλη­ρώ­σει προ­σχο­λική, πρω­το­βάθ­μια και το πρώτο στάδιο της δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης, σε 19,1% για όσους έχουν ολο­κλη­ρώ­σει το δεύτερο στάδιο της δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης και μετα­δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης, και σε 7,1% για όσους έχουν ολο­κλη­ρώ­σει το πρώτο και το δεύτερο στάδιο της τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης.

Οι εργα­ζό­με­νοι 18 ετών και άνω αντι­με­τω­πί­ζουν χαμη­λό­τερο κίνδυνο φτώ­χειας σε σύγκριση με τους ανέρ­γους και τους οικο­νο­μικά μη ενερ­γούς. Το ποσοστό κιν­δύ­νου φτώ­χειας για τους εργα­ζο­μέ­νους 18 ετών και άνω ανέρ­χε­ται σε 10,5%, σημειώ­νο­ντας αύξηση κατά 0,6 ποσο­στιαίες μονάδες σε σχέση με το έτος 2023. Μείωση κατά 0,1 ποσο­στιαίες μονάδες παρου­σί­ασε το ποσοστό κιν­δύ­νου φτώ­χειας για τις εργα­ζό­με­νες γυναί­κες 18 ετών και άνω, και αύξηση κατά 1,1 ποσο­στιαίες μονάδες το ποσοστό για τους εργα­ζό­με­νους άνδρες, με τα αντί­στοιχα ποσοστά να δια­μορ­φώ­νο­νται σε 7,3% και 12,9%.

Για τους ανέρ­γους, όπως ήδη ανα­φέρ­θηκε, ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας είναι σημα­ντικά μεγα­λύ­τε­ρος και ανέρ­χε­ται σε 49,2%, παρου­σιά­ζο­ντας σημα­ντική διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναι­κών (61,0% και 40,7% αντί­στοιχα). Ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας για όσους είναι οικο­νο­μικά μη ενεργοί (μη συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των συντα­ξιού­χων) αυξή­θηκε κατά 0,5 ποσο­στιαίες μονάδες σε σχέση με το 2023 και ανήλθε σε 31,9%.

Το ποσοστό κιν­δύ­νου φτώ­χειας για τους εργα­ζο­μέ­νους 18-64 ετών ανέρ­χε­ται σε 10,5%, σημειώ­νο­ντας αύξηση κατά 0,7 ποσο­στιαίες μονάδες σε σχέση με το έτος 2023. Το ποσοστό κιν­δύ­νου φτώ­χειας για τις εργα­ζό­με­νες γυναί­κες 18-64 ετών παρέ­μεινε σταθερό (7,3%) ενώ αύξηση κατά 1,2 ποσο­στιαίες μονάδες παρου­σί­ασε το αντί­στοιχο ποσοστό για τους εργα­ζό­με­νους άνδρες 18-64 ετών με το ποσοστό να δια­μορ­φώ­νε­ται σε 12,9%.

Ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας για τους εργα­ζο­μέ­νους με πλήρη απα­σχό­ληση ανέρ­χε­ται σε 9,8%, ενώ για τους εργα­ζο­μέ­νους με μερική απα­σχό­ληση ανέρ­χε­ται σε 20,6%.

Κοι­νω­νι­κές μετα­βι­βά­σεις

Το ποσοστό κιν­δύ­νου φτώ­χειας πριν από όλες τις κοι­νω­νι­κές μετα­βι­βά­σεις (δηλαδή μη συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των κοι­νω­νι­κών επιδομάτων4 και των συντάξεων5 στο συνο­λικό δια­θέ­σιμο εισό­δημα των νοι­κο­κυ­ριών) ανέρ­χε­ται σε 45,0% ενώ, όταν περι­λαμ­βά­νο­νται μόνο οι συντά­ξεις και όχι τα κοι­νω­νικά επι­δό­ματα, μειώ­νε­ται στο 23,5%.

Ανα­φο­ρικά με τα κοι­νω­νικά επι­δό­ματα, επι­ση­μαί­νε­ται ότι αυτά περι­λαμ­βά­νουν παροχές κοι­νω­νι­κής βοή­θειας (όπως το Ελά­χι­στο Εγγυ­η­μένο Εισό­δημα, το επίδομα στέ­γα­σης, το επίδομα θέρ­μαν­σης κ.λπ.), οικο­γε­νειακά επι­δό­ματα (όπως επι­δό­ματα τέκνων), καθώς και επι­δό­ματα ή βοη­θή­ματα ανερ­γίας, ασθέ­νειας, ανα­πη­ρίας ή ανι­κα­νό­τη­τας, ή και εκπαι­δευ­τι­κές παροχές. Το ποσοστό κιν­δύ­νου φτώ­χειας μετά τις κοι­νω­νι­κές μετα­βι­βά­σεις ανέρ­χε­ται σε 19,6%, ως εκ τούτου δια­πι­στώ­νε­ται ότι τα κοι­νω­νικά επι­δό­ματα συμ­βάλ­λουν στη μείωση του ποσο­στού του κιν­δύ­νου φτώ­χειας κατά 3,9 ποσο­στιαίες μονάδες ενώ, εν συνε­χεία, οι συντά­ξεις κατά 21,5 ποσο­στιαίες μονάδες. Το σύνολο των κοι­νω­νι­κών μετα­βι­βά­σεων μειώνει το ποσοστό του κιν­δύ­νου φτώ­χειας κατά 25,4 ποσο­στιαίες μονάδες.

 

Πηγή: Reporter.gr