Πώς ζουν οι Έλληνες: Social media, διατροφή, κατοικίδια- Θέλουν δουλειά στο δημόσιο, σύνταξη στα 60

Τις συνή­θειες των Ελλήνων, αλλά και τις αντι­λή­ψεις τους για την οικο­νο­μία, τις εργα­σια­κές σχέσεις και το κράτος απο­τυ­πώ­νει το δεύτερο μέρος της έρευνας του Ινστι­τού­του διαΝΕΟσις.

Ενδια­φέ­ρο­ντα ευρή­ματα προ­κύ­πτουν από τις ερω­τή­σεις που απά­ντη­σαν οι μετέ­χο­ντες στην έρευνα για την καθη­με­ρι­νό­τητά τους.

Για παρά­δειγμα, το 66,4% δηλώ­νουν ότι ασχο­λού­νται με τα social media και το 42,5% των νέων 17-24 ετών απα­ντούν ότι δεν βλέπουν τηλε­ό­ραση. Επίσης, το 8% δηλώ­νουν ότι δεν τρώνε κρέας, το 76,1% προ­σέ­χουν τη δια­τροφή τους, αλλά το 33,5% καπνί­ζουν. Πιο ανα­λυ­τικά:

8% των Ελλήνων δηλώ­νουν ότι δεν τρώνε κρέας

76,1% δηλώ­νουν ότι προ­σέ­χουν τη δια­τροφή τους

62,1% δηλώ­νουν ότι ασκού­νται σωμα­τικά

81,4% δηλώ­νουν ότι χρη­σι­μο­ποιούν πιστω­τική ή χρε­ω­στική κάρτα

77,2% δηλώ­νουν ότι βλέπουν τηλε­ό­ραση καθη­με­ρινά ή σχεδόν καθη­με­ρινά, αλλά

42,5% των νέων ηλικίας 17-24 δηλώ­νουν ότι δεν βλέπουν τηλε­ό­ραση

66,4% δηλώ­νουν ότι ασχο­λού­νται με τα social media

33,5% καπνί­ζουν (οι γυναί­κες περισ­σό­τερο από τους άνδρες -και η ηλικία που καπνί­ζει περισ­σό­τερο είναι οι 25-39)

18,8% πίνουν αλκοόλ καθη­με­ρινά ή σχεδόν καθη­με­ρινά

57,1% δηλώ­νουν ότι κάνουν προ­λη­πτι­κές ιατρι­κές εξε­τά­σεις κάθε χρόνο

15,9% έχουν ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές σε λογα­ρια­σμούς ΔΕΚΟ

15,7% δηλώ­νουν ότι παίρ­νουν κάποιο κοι­νω­νικό επίδομα ή άλλη υλική βοήθεια από το κράτος (από 12,1% το 2019)

65,5% δηλώ­νουν ότι δεν έχουν πάρει ποτέ τέτοια βοήθεια (από 78,7% το 2019)

33,6% δηλώ­νουν ότι δεν έχουν δια­βά­σει κανένα βιβλίο τους τελευ­ταί­ους 12 μήνες

8,9% δηλώ­νουν ότι έχουν δια­βά­σει περισ­σό­τερα από 10

53,5% δηλώ­νουν ότι τους ενδια­φέ­ρει «πολύ» ή «αρκετά» η πολι­τική

Επίσης, το 43% δηλώ­νουν ότι έχουν κατοι­κί­διο. Από αυτούς:

66,1% έχουν σκύλο

42% έχουν γάτα

8,3% έχουν πτηνό

3,6% έχουν ψάρι

45,3% από αυτούς που έχουν κατοι­κί­διο το μάζεψαν από τον δρόμο

36,6% τους το χάρισαν ή το πήραν από άλλη οικο­γέ­νεια

16,4% το αγό­ρα­σαν

11,3% το υιο­θέ­τη­σαν από κατα­φύ­γιο

Το 26,5% δηλώ­νουν ότι τα τελευ­ταία δύο χρόνια μπό­ρε­σαν να απο­τα­μιεύ­σουν χρήματα, όμως σε άλλη ερώτηση μόνο το 142,% απα­ντούν ότι είναι «σχετικά άνετοι οικο­νο­μικά». Το 45,1% απαντά «τα βγάζω πέρα αλλά δεν μπορώ να απο­τα­μιεύσω», το 34,2% «τα βγάζω πέρα με πολύ μεγάλες δυσκο­λίες» και το 5,2% «δεν τα βγάζω πέρα».

Το 26,4% δηλώ­νουν ότι δεν μπό­ρε­σαν να θερ­μά­νουν επαρκώς την οικία τους τον φετινό χειμώνα. Λιγό­τερα από 1 στα 4 νοι­κο­κυ­ριά θερ­μαί­νουν το σπίτι τους με υπο­δο­μές που δεν εκλύουν αέρια του θερ­μο­κη­πίου. Το 60,1% των Ελλήνων θερ­μαί­νουν τα σπίτια τους καί­γο­ντας πετρέ­λαιο ή φυσικό αέριο.

Οι περισ­σό­τε­ροι θέλουν δουλειά στο δημόσιο

Η πλειο­ψη­φία των Ελλήνων (58,3%) εξα­κο­λου­θούν να προ­τι­μούν μια δουλειά με «μέτριο μισθό, μικρές προ­ο­πτι­κές εξέ­λι­ξης, αλλά στα­θε­ρό­τητα», από μια δουλειά με μεγάλες απο­δο­χές, μεγάλες προ­ο­πτι­κές εξέ­λι­ξης, χωρίς εργα­σιακά ασφά­λεια.

Όμως, σε αυτή την έρευνα το 36,4% των ερω­τη­θέ­ντων δηλώ­νουν ότι αν μπο­ρού­σαν να δια­λέ­ξουν δουλειά θα προ­τι­μού­σαν μισθωτή εργασία στο δημόσιο. Πρό­κει­ται για την πιο δημο­φιλή απά­ντηση σε αυτό το ερώτημα και το υψη­λό­τερο ποσοστό προ­τι­μή­σεων για εργασία στο δημόσιο που έχει κατα­γρά­ψει η διαΝΕΟσις από το 2016, όταν άρχισε να συμπε­ρι­λαμ­βά­νει αυτή την ερώτηση. Τότε το ποσοστό ήταν 24,4%. Μάλιστα, πλέον μια δουλειά στο δημόσιο είναι η πρώτη επιλογή για όλες τις ηλικίες των Ελλήνων.

Επίσης, η πλειο­ψη­φία (55,4%) εξα­κο­λου­θεί να πιστεύει ότι οι πολίτες πρέπει να βγαί­νουν στη σύνταξη πριν από τα 60 έτη.

Από εκεί­νους που εργά­ζο­νται (το 47,7% του δείγ­μα­τος), μόνο οι μισοί (52,2%) δηλώ­νουν ότι δου­λεύ­ουν κανο­νικό οχτάωρο. Σχεδόν 1 στους 5 εργά­ζε­ται με μερική απα­σχό­ληση (17,4%), ενώ το 29,2% δηλώ­νουν ότι εργά­ζο­νται πάνω από οχτώ ώρες την ημέρα.

Το 41,8% δηλώ­νουν ότι κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μίας έχουν δου­λέ­ψει με τηλερ­γα­σία. Μετά το τέλος της παν­δη­μίας, το 37,5% θα ήθελε να επι­στρέ­ψει κανο­νικά στον χώρο εργα­σίας, αλλά 1 στους 4 (23,2%) θα ήθελε «ένα ευέ­λι­κτο σύστημα που να συν­δυά­ζει τηλερ­γα­σία με παρου­σία στον χώρο εργα­σίας κάποιες ημέρες της εβδο­μά­δας». Επίσης, το 6,9% (που ειδικά στις γυναί­κες είναι 7,6% και στους νέους ηλικίας 17-24 είναι 22,2%), που θα προ­τι­μούσε να συνε­χί­σει να εργά­ζε­ται απο­κλει­στικά με τηλερ­γα­σία.

Παράλ­ληλα όμως, το 57,9% των Ελλήνων (και το 77,1% των νέων ηλικίας 17-24 και το 71,9% των 25-39) δηλώ­νουν ότι θα μετα­νά­στευαν στο εξω­τε­ρικό αν έβρι­σκαν δουλειά με καλύ­τε­ρες απο­δο­χές και καλύ­τε­ρες συν­θή­κες. Μάλιστα, το 38,1% του γενικού πλη­θυ­σμού επι­λέ­γει την απά­ντηση «σίγουρα ναι».

Θετική άποψη μόνο για τέσ­σε­ρις υπη­ρε­σίες

Σε ό,τι αφορά τις υπη­ρε­σίες του κράτους, οι μετέ­χο­ντες εξέ­φρα­σαν θετική ή μάλλον θετική άποψη μόνο για τέσ­σε­ρις από τις 12 για τις οποίες ερω­τή­θη­καν: για τα ΚΕΠ (77,3%), την Πυρο­σβε­στική (76,5%), το gov.gr (75,5%) και την αστυ­νο­μία (56%).

Στον τομέα της παι­δείας, σχεδόν οι μισοί δηλώ­νουν ότι αν μπο­ρού­σαν να δια­λέ­ξουν θα επέ­λε­γαν την ιδιω­τική εκπαί­δευση για τα παιδιά τους. Το 48,8% είπε «ναι» και «μάλλον ναι», έναντι 40,6% που ήταν το αντί­στοιχο ποσοστό το 2019.

Ενδια­φέ­ρον είναι και το εύρημα από την ερώτηση αν θα προ­τι­μού­σαν «ένα πτυχίο πανε­πι­στη­μίου που οδηγεί σε εργα­σιακή ανα­σφά­λεια και χαμηλές απο­δο­χές» ή «ένα πτυχίο τεχνι­κής σχολής με εξα­σφα­λι­σμένη εργασία και υψη­λό­τε­ρες απο­δο­χές». Το 18,9% επι­λέ­γουν το πρώτο έναντι 75,2% που προ­τι­μούν το δεύτερο. Όμως, στην πράξη οι Έλληνες δια­χρο­νικά κάνουν εντελώς δια­φο­ρε­τι­κές επι­λο­γές: οι νέοι που επι­λέ­γουν να φοι­τή­σουν στα πανε­πι­στή­μια είναι σταθερά υπερ­δι­πλά­σιοι των νέων που ακο­λου­θούν την τεχνική εκπαί­δευση.

Ανα­φο­ρικά με τα ζητή­ματα ισό­τη­τας, το 48,7% θεωρεί ότι γυναί­κες και άνδρες έχουν τις ίδιες ευκαι­ρίες απα­σχό­λη­σης. Όμως οι απα­ντή­σεις ανδρών (60,7%) και γυναι­κών (37,2%) σε αυτή την ερώτηση ήταν αρκετά δια­φο­ρε­τι­κές. Αντί­στοι­χες δια­φο­ρές υπήρξαν και σε άλλες ερω­τή­σεις: το 54,9% των ανδρών πιστεύ­ουν ότι «οι γυναί­κες πρέπει να δίνουν μεγα­λύ­τερη έμφαση στην οικο­γέ­νεια παρά στην καριέρα», κάτι με το οποίο συμ­φω­νεί το 42,7% των γυναι­κών. Πάντως, το 93,4% του πλη­θυ­σμού συμ­φω­νούν ότι η μητέρα και ο πατέρας πρέπει να έχουν ακριβώς τις ίδιες ευθύνες στη φρο­ντίδα των παιδιών.

Η σημα­ντι­κό­τερη αξία για τους Έλληνες είναι η «δικαιο­σύνη» (34%), την οποία εξα­κο­λου­θούν να επι­λέ­γουν περισ­σό­τε­ροι από όσοι επι­λέ­γουν την «ελευ­θε­ρία» (26,4%), ενώ η αξιο­κρα­τία και η αλλη­λεγ­γύη ακο­λου­θούν. Εξάλλου, η μεγάλη πλειο­ψη­φία των Ελλήνων θεωρούν καλό πράγμα την «αντα­γω­νι­στι­κό­τητα» (76,2%) και τις «μεταρ­ρυθ­μί­σεις» (70,1%), ενώ πλειο­ψη­φικά ποσοστά θεωρούν καλό τον «συμ­βι­βα­σμό» (53,2%) και τις «απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεις» (47,2% έναντι 41,9%). Αντί­θετα, οι περισ­σό­τε­ροι Έλληνες θεωρούν κακά πράγ­ματα τον «συν­δι­κα­λι­σμό», τις «τρά­πε­ζες», τις «πολυ­ε­θνι­κές» και το «χρη­μα­τι­στή­ριο».

Σε ερώτηση για διάφορα θέματα αξιών και ποιό­τη­τας ζωής στην Ελλάδα, η πλειο­ψη­φία απαντά για πρώτη φορά ότι κανένα από αυτά δεν ισχύει ή εφαρ­μό­ζε­ται εδώ. Ούτε «προ­στα­τεύ­ο­νται τα δικαιώ­ματα των μειο­νο­τή­των» (47,8% «λίγο» και «καθόλου»), ούτε οι πολίτες απο­λαμ­βά­νουν τις ελευ­θε­ρίες που χαρα­κτη­ρί­ζουν μια δημο­κρα­τία (56,3%), ούτε ζούμε σε ένα ασφαλές περι­βάλ­λον (67,6%), ούτε το δικα­στικό μας σύστημα μας αντι­με­τω­πί­ζει όλους ως ίσους (72,6%) ούτε ανα­γνω­ρί­ζο­νται και επι­βρα­βεύ­ο­νται οι άξιοι (80%).

Τέλος, οι ερευ­νη­τές ζήτησαν από τους ερω­τη­θέ­ντες να αξιο­λο­γή­σουν οκτώ λέξεις που περι­γρά­φουν διά­φο­ρες ιδε­ο­λο­γι­κές στάσεις. Μόνο για δύο από αυτές η πλειο­ψη­φία των Ελλήνων έχει καλή άποψη: τον «σοσια­λι­σμό» (53,2%) και τον «φιλε­λευ­θε­ρι­σμό» (52%). Για όλες τις άλλες στάσεις η πλειο­ψη­φία έχει αρνη­τική άποψη, από τον «νεο­φι­λευ­θε­ρι­σμό» (47,6% αρνη­τική άποψη) μέχρι τον κομ­μου­νι­σμό (69,8% αρνη­τική άποψη). Εδώ υπάρ­χουν και κάποιες ιστο­ρι­κές αλλαγές στην τελευ­ταία επτα­ε­τία: Το 2015 το 52,5% των Ελλήνων θεω­ρού­σαν την «αρι­στερά» καλό πράγμα, το 2022 το ποσοστό αυτό είναι 32%. Τότε το 40,5% θεω­ρού­σαν τον «ριζο­σπα­στι­σμό» καλό πράγμα, τώρα αντί­στοιχο ποσοστό είναι 19,6%. Το 2018 το 41,1% θεω­ρού­σαν τον «νεο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμό» καλό πράγμα, τώρα μόνο το 25% συμ­φω­νεί.