Ένας χρόνος χωρίς τον Γιώργο Σπανό

Ήταν 13 του Νο­έμ­βρη – ένα χρόνο πριν – όταν ο ήλιος της ζωής τού Γιώρ­γου Σπα­νού βα­σί­λε­ψε πίσω από τις αγα­πη­μέ­νες βου­νο­κορ­φές της Λέρου και της Ρόδου – των δύο νη­σιών που λά­τρευε.

Ένα χρόνο μετά ο τολ­μη­ρός αγω­νι­στής, ο δη­μιουρ­γός, μα πάνω απ’ όλα «ο Άν­θρω­πος» βρί­σκε­ται κα­θη­με­ρι­νά ανά­με­σά μας. Ζει στις ψυχές, στις καρ­διές και στον νου μας, φω­τει­νός φάρος και κα­θο­δη­γη­τής της δικής μας ζωής.

Πώς να ξε­χά­σει κα­νείς ότι ολά­κε­ρη η ζωή του ήταν ένας αδιά­κο­πος αγώ­νας. Από τα φτω­χι­κά, δύ­σκο­λα παι­δι­κά χρό­νια, μέχρι που τον τύ­λι­ξε το σκο­τά­δι μιας αιώ­νιας γλυ­κιάς, γα­λή­νιας νύ­χτας του φθι­νο­πώ­ρου. Τότε που «το παιδί με το κα­σε­λά­κι», μόλις τε­λεί­ω­σε το δη­μο­τι­κό σχο­λείο, βγήκε στο «πε­ζο­δρό­μιο» για τον αγώνα της επι­βί­ω­σης.

Το «κα­σε­λά­κι» και το «πε­ζο­δρό­μιο» υπήρ­ξαν η αρχή μιας πο­λυ­κύ­μα­ντης ζωής, γε­μά­της από σκλη­ρή δου­λειά, επι­θυ­μί­ες, στό­χους και ορά­μα­τα, που με πεί­σμα και πίστη έκανε, πά­ντο­τε, πράξη.

Τολ­μη­ρός και ρι­ψο­κίν­δυ­νος επι­χει­ρη­μα­τί­ας, μο­λο­νό­τι αρ­κε­τές φορές η πο­ρεία του ήταν πο­ρεία σε Συ­μπλη­γά­δες.

Αγω­νι­στής, πέ­ρα­σε πολ­λές δύ­σκο­λες στιγ­μές, πί­κρες, απο­γοη­τεύ­σεις και λύπες μα δεν τον λύ­γι­σαν ποτέ.

Ευ­ρη­μα­τι­κός δη­μιουρ­γός, γιατί στη δη­μιουρ­γία μόνο ανα­γνώ­ρι­ζε το πραγ­μα­τι­κό νόημα της ζωής του αν­θρώ­που.

«Εκεί­νος που δεν θα δη­μιουρ­γή­σει τί­πο­τε, εκεί­νος που δεν θα βάλει το δικό του λι­θα­ρά­κι στο οι­κο­δό­μη­μα του κό­σμου, δεν είναι παρά μια χα­μέ­νη ψυχή» μας έλεγε πυκνά -συχνά.

Σ’ αυτό το αξί­ω­μα στή­ρι­ξε τα θε­μέ­λια των πρω­το­πό­ρων σού­περ μάρ­κετ που ίδρυ­σε, μαζί με τον αδελ­φό του, Γιάν­νη. Και με την ίδια πίστη και αφο­σί­ω­ση ίδρυ­σε τη ναυ­τι­λια­κή εται­ρεία – το πιο με­γά­λο όραμα των παι­δι­κών του χρό­νων, σαν έβλε­πε, αραιά και που, τα πλοία στο Λακκί της Λέρου.

Ήταν η με­γα­λύ­τε­ρη χαρά της ζωής του σαν έβλε­πε τα δικά του πλοία πια να ορ­γώ­νουν τις θά­λασ­σες της Δω­δε­κα­νή­σου και Σάμου, φέρ­νο­ντας όλο και πιο κοντά τα νησιά, με­τα­ξύ τους, δί­νο­ντάς τους ζω­ντά­νια, ανά­πτυ­ξη και ευ­η­με­ρία.

Ο πλού­τος δεν υπήρ­ξε ποτέ αυ­το­σκο­πός του, και το μαρ­τυ­ρά η λιτή και τα­πει­νή ζωή του. Πί­στευε ότι ο κάθε επι­χει­ρη­μα­τί­ας που κερ­δί­ζει χρή­μα­τα, ανα­γνώ­ρι­ση και κα­τα­ξί­ω­ση από την κοι­νω­νία που ζει, έχει ηθικό χρέος να της επι­στρέ­φει, με κάθε τρόπο, ένα μέρος του κέρ­δους του.

Ο ίδιος – άν­θρω­πος πάνω απ’ όλα – δεν λη­σμό­νη­σε ποτέ την τα­πει­νή κα­τα­γω­γή του, δεν ξέ­χα­σε ποτέ τις λαϊ­κές ρίζες του και δεν αγνό­η­σε ποτέ τη φτώ­χεια, τα βά­σα­να και τις δυ­στυ­χί­ες των άλλων, όποτε χρειά­ζο­νταν τη στή­ρι­ξή του.

Έντι­μος, άδο­λος, αυ­θε­ντι­κός λαϊ­κός άν­θρω­πος, στο­χα­στής και «φι­λό­σο­φος του πε­ζο­δρο­μί­ου» ο αλη­σμό­νη­τος Γιώρ­γος Σπα­νός άφησε, σ’ ετού­τον τον τόπο, το δικό του στίγ­μα. Πρό­τυ­πο ζωής και αν­θρω­πιάς για τα παι­διά του και για όσους είχαν την τύχη να τον γνω­ρί­σουν.

Και είναι βέ­βαιο, από ’κει ψηλά – στη γει­το­νιά του πα­ρα­δεί­σου, η ψυχή του θα χα­μο­γε­λά.