Ανησυχία ΕΣΕΕ για τις επιπτώσεις του Brexit στο εμπόριο

Με αφορμή την πρό­σκληση του ΥΠΕΞ τη Δευτέρα 16 Οκτω­βρίου στους προ­έ­δρους των κοι­νω­νι­κών εταίρων για συνά­ντηση ενη­μέ­ρω­σης των εθνικών μας θέσεων σχετικά με το Brexit, η ΕΣΕΕ απέ­στειλε υπό­μνημα όπου δια­τυ­πώ­νει τους προ­βλη­μα­τι­σμούς της στα σημα­ντικά σημεία του θέματος.

Στην ευρω­παϊκή οργά­νωση του εμπο­ρίου EuroCommerce, στην οποία η Ελλάδα εκπρο­σω­πεί­ται επι­σή­μως από την ΕΣΕΕ, θεω­ρεί­ται δεδο­μένο ότι η αλυσίδα εφο­δια­σμού τρο­φί­μων θα επη­ρε­α­στεί ιδιαι­τέ­ρως από το Brexit. Παρου­σιά­στηκε λοιπόν η ιδέα της δημιουρ­γίας ενός κοινού κει­μέ­νου ανάμεσα σε δύο μεγάλες οργα­νώ­σεις, της FoodDrinkEurope και της Copa Cogeca σχετικά με τον αντί­κτυπο του Brexit στην αλυσίδα εφο­δια­σμού τρο­φί­μων και γενι­κό­τερα στην ελεύ­θερη κυκλο­φο­ρία αγαθών μεταξύ της Ε.Ε. των 27 και του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου. Παράλ­ληλα, έχει δημο­σιο­ποι­η­θεί παρεμ­φε­ρής δήλωση για τους κατα­σκευα­στές και τους αγρότες, το περιε­χό­μενο της οποίας ήταν σχετικό με τον αντί­κτυπο των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων και τα κενά της δια­δι­κα­σίας του Brexit.

Αρχικά το συμ­βού­λιο απο­φά­σισε να υιο­θε­τή­σει την αρχή μιας τέτοιας κοινής δήλωσης, αλλά οι εκπρό­σω­ποι των βρε­τα­νι­κών εται­ρειών που μετέ­χουν στη EuroCommerce διευ­κρί­νι­σαν ότι δεν πρέπει να είναι μια πολι­τική δήλωση, αλλά να εστιά­ζουν εν γένει στις επι­πτώ­σεις του Brexit στην αλυσίδα εφο­δια­σμού.

Θα πρέπει να ανα­φέ­ρο­νται συγκε­κρι­μένα παρα­δείγ­ματα και στοι­χεία, τα οποία να τεκ­μη­ριώ­νουν το γεγονός ότι η εισα­γωγή τιμο­λο­γίων και οι επα­χθείς τελω­νεια­κοί έλεγχοι θα δια­τα­ρά­ξουν την αλυσίδα εφο­δια­σμού. Ένα τέτοιο κείμενο θα ήταν πράγ­ματι υπο­στη­ρι­κτικό για τις οργα­νώ­σεις που συνερ­γά­ζο­νται με τις κυβερ­νή­σεις τους σε εθνικό επίπεδο, ώστε οι σχε­τι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις να αντι­κα­το­πτρί­ζουν τις επι­πτώ­σεις τόσο για το λιανικό όσο και για το χον­δρικό εμπόριο. Καθώς μάλιστα η Ιρλαν­δία εκτί­θε­ται πολύ περισ­σό­τερο στο Brexit, η Retail Ireland υπο­στη­ρί­ζει σθεναρά μια τέτοια δήλωση, ενώ προ­ε­τοί­μασε σχετικό έγγραφο με τη θέση της για το Brexit, εξε­τά­ζο­ντας τις συνέ­πειες. Επίσης προ­βλη­μα­τί­ζει η απειλή της στρέ­βλω­σης του αντα­γω­νι­σμού που δημιουρ­γεί­ται από δια­φο­ρε­τι­κές εφαρ­μο­γές του ΦΠΑ ή δια­φο­ρε­τι­κούς κανόνες προ­στα­σίας των κατα­να­λω­τών. Τονί­στηκε ότι μέχρι στιγμής ο μεγα­λύ­τε­ρος κίν­δυ­νος ενός σκληρού Brexit θα ήταν για το ίδιο το Ηνωμένο Βασί­λειο, το οποίο θα μπο­ρούσε να χάσει περισ­σό­τερα από πλευράς μερι­δίου αγοράς, σε σύγκριση με αυτό που συνέ­βαλε μέχρι σήμερα στην ΕΕ.

Το Διοι­κη­τικό Συμ­βού­λιο συμ­φώ­νησε και δόθηκε εντολή στη EuroCommerce να εκπο­νή­σει ένα κείμενο που να αντι­κα­το­πτρί­ζει τις ακό­λου­θες τρεις βασικές αρχές:

1. Δια­τή­ρηση μακρο­πρό­θε­σμης δασμο­λο­γι­κής ελεύ­θε­ρης κυκλο­φο­ρίας εμπο­ρευ­μά­των μεταξύ του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου και της Ε.Ε. των 27.

2. Δια­τή­ρηση στα­θε­ρού και προ­βλέ­ψι­μου περι­βάλ­λο­ντος για τις επι­χει­ρή­σεις.

3. Δια­σφά­λιση δίκαιου αντα­γω­νι­σμού. Το κείμενο αυτό, εγκρί­θηκε από το διοι­κη­τικό συμ­βού­λιο, ώστε να χρη­σι­μεύ­σει ως βάση για την ανα­ζή­τηση κοινής θέσης με την FoodDrinkEurope και την Copa Cogeca.

Τα μέλη του συμ­βου­λίου της EuroCommerce έλαβαν γνώση της περί­λη­ψης του κει­μέ­νου που κυκλο­φό­ρησε αμέσως μετά την ομιλία της Βρε­τα­νί­δας πρω­θυ­πουρ­γού Theresa May, στη Φλω­ρε­ντία στις 22 Σεπτεμ­βρίου. Η ομιλία παρόλα αυτά δια­κρί­νο­νταν από αρκετές ασά­φειες, ως προς το ύψος του ποσού που θα προ­σφέ­ρει το Ηνωμένο Βασί­λειο για την εκπλή­ρωση των υφι­στά­με­νων δεσμεύ­σεών του. Φαί­νε­ται να υπάρχει μια από­κλιση από την ακραία προ­σέγ­γιση που έλαβαν οι «Brexiteers», ενώ μόλις λίγες μέρες πριν από την ομιλία, ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Boris Johnson αρνή­θηκε κάθε πληρωμή. Η ομιλία της πρω­θυ­πουρ­γού σημα­το­δό­τησε μια ένδειξη ότι το Ηνωμένο Βασί­λειο θα μπο­ρούσε να προ­σφέ­ρει μέχρι 40 δισ. ευρώ, ποσό το οποίο προ­κύ­πτει σύμφωνα με συντη­ρη­τι­κές εκτι­μή­σεις των υπο­χρε­ώ­σεων του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου. Για μια μετα­βα­τική περίοδο μάλιστα, το Ηνωμένο Βασί­λειο θα εξα­κο­λου­θή­σει να συμ­με­τέ­χει στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό της Ε.Ε. και θα σέβεται όλους τους κανο­νι­σμούς και τις απο­φά­σεις της Ε.Ε. έναντι της πρό­σβα­σης στην ενιαία αγορά. Πόσο χρονικό διά­στημα θα διαρ­κέ­σει αυτή η περί­ο­δος δεν έχει διευ­κρι­νι­στεί, αλλά μπορεί να είναι μόνο για 2 χρόνια. Το Ηνωμένο Βασί­λειο θα επι­θυ­μούσε, ωστόσο, να συνε­χί­σει και μετά το Brexit να συμ­με­τέ­χει σε ορι­σμένα προ­γράμ­ματα της Ε.Ε. και κυρίως εκείνων εκπαι­δευ­τι­κού χαρα­κτήρα.

Όλες οι πλευρές έχουν ζητήσει μεγα­λύ­τερη σαφή­νεια για όλες τις παρα­μέ­τρους που δημιουρ­γού­νται από το Brexit. Απο­μέ­νει βεβαίως να δούμε αν αυτό θα αρκεί για να επι­τρέ­ψει την έναρξη των συζη­τή­σεων μετά το Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο του Οκτω­βρίου, σχετικά με τις μελ­λο­ντι­κές σχέσεις με το Ηνωμένο Βασί­λειο. Μπορεί να ζητηθεί μια «δημιουρ­γική και ευφά­ντα­στη» προ­σέγ­γιση, πέρα από μια συμ­φω­νία ελεύ­θε­ρων συναλ­λα­γών, αλλά με περισ­σό­τερη ελευ­θε­ρία δράσης από ό,τι θα επέ­τρεπε η συμ­με­τοχή στον Ευρω­παϊκό Οικο­νο­μικό Χώρο. Η ΕΣΕΕ σχετικά με το ζήτημα του Brexit, εκπρο­σω­πώ­ντας το ελλη­νικό εμπόριο, επι­θυ­μεί να βρεθεί μια συμ­βι­βα­στική λύση, χωρίς όμως να της δια­φεύ­γει η αυστηρή δήλωση του Προ­έ­δρου Juncker που ανα­φέ­ρει: “Ο Μάρτιος του 2019 θα έχει μια ημέρα που το Ηνωμένο Βασί­λειο θα μετα­νιώ­σει. Υπήρξε ανάγκη να σεβα­στούμε τη βούληση του λαού του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου, αλλά η Ε.Ε. των 27 θα προ­χω­ρή­σει.”

Το ΙΝΕΜΥ της ΕΣΕΕ στο υπό­μνημα που κατέ­θεσε στο ΥΠΕΞ, αναλύει τα πιθανά προ­βλή­ματα που ενδέ­χε­ται να δημιουρ­γή­σει το Brexit στην ελλη­νική οικο­νο­μία και επ’ αυτού, ο πρό­ε­δρος της ΕΣΕΕ κ. Β. Κορ­κί­δης δήλωσε:

«Μέσω της EuroCommerce μπορεί να συμ­φω­νη­θεί καταρ­χήν ένα κοινό κείμενο με μια σειρά σημείων που θα αντα­να­κλούν στο τέταρτο στάδιο της συζή­τη­σης. Στόχος όλων των ευρω­παϊ­κών φορέων και της ΕΣΕΕ είναι να γίνει σαφές το γεγονός ότι μία τέτοια δήλωση επι­διώ­κει να αντι­με­τω­πί­σει μόνο τη μετα­βα­τική περίοδο και όχι τις μελ­λο­ντι­κές εμπο­ρι­κές σχέσεις με τη Βρε­τα­νία. Οι ρυθ­μί­σεις θα επι­τρέ­πουν απο­κλει­στικά τη συνέ­χεια των μετα­κι­νή­σεων των προ­ϊ­ό­ντων δια­τρο­φής κατά τη διάρ­κεια της μετά­βα­σης, αλλά θα πρέπει να σέβο­νται πλήρως την ακε­ραιό­τητα της ενιαίας αγοράς της ΕΕ. Παρά το γεγονός ότι και από τις δύο πλευρές πολλοί επι­θυ­μού­σαν να δουν μία δήλωση να βγαίνει πριν από το Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο του Οκτω­βρίου, το διοι­κη­τικό συμ­βού­λιο της EuroCommerce δεν θέλησε στη παρούσα φάση να εκφρά­σει από πριν τις απόψεις του, ούτε να δεσμευ­τεί στα όρια του αρχικού χρο­νο­δια­γράμ­μα­τος. Παρά λοιπόν το γεγονός ότι με εντολή του συμ­βου­λίου της EuroCommerce, ετοι­μά­στηκε στις 29 Σεπτεμ­βρίου ένα κοινό έγγραφο το οποίο συζη­τή­θηκε από την επι­τροπή εφο­δια­στι­κής αλυ­σί­δας, ορι­σμένα μέλη και κυρίως οι Γερ­μα­νι­κές οργα­νώ­σεις και επι­χει­ρή­σεις εμφα­νί­στη­καν να εκφρά­ζουν γενική αντί­δραση και βασική ανη­συ­χία, ιδίως για τον αντί­κτυπό στις συνε­χι­ζό­με­νες δια­πραγ­μα­τεύ­σεις. Η εξέλιξη και ίσως η τελική απόφαση για το επίμαχο κείμενο της κοινής δήλωσης μετα­φέρ­θηκε για το προ­σε­χές Δ.Σ. της EuroCommerce στις 29 Νοεμ­βρίου. Σαφέ­στατα πάντως για την ΕΣΕΕ προ­έ­χουν οι εθνικές θέσεις όπως αυτές θα δια­μορ­φω­θούν μετά από σωστή επε­ξερ­γα­σία.»