Σαρω­τι­κές είναι οι αλλαγές που δρο­μο­λο­γού­νται στα επι­δό­ματα τέκνων, τρι­τέ­κνων και πολυ­τέ­κνων που χορηγεί ο ΟΓΑ σε περισ­σό­τε­ρους από 800.000 δικαιού­χους, αλλά και στα επι­δό­ματα ανα­πη­ρίας που κατα­βάλ­λο­νται όχι από τα Ταμεία, αλλά από τις διά­σπαρ­τες υπη­ρε­σίες πρό­νοιας δήμων και περι­φε­ρειών (και που με το νέο νόμο 4488/2017 περνούν και αυτά στη δικαιο­δο­σία του ΟΓΑ από το 2018).

Οι αλλαγές που ήδη έχουν συμ­φω­νη­θεί μεταξύ κυβέρ­νη­σης και τρόικας θα ανα­δια­τά­ξουν πλήρως τις παροχές αυτές με στόχο να εξοι­κο­νο­μη­θούν 240 εκατ. ευρώ σε μόνιμη βάση από το 2018 και μετά.

Η… πίτα

Ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός για τις παρα­πάνω παροχές ανέρ­χε­ται σήμερα στα 1,7 δις. ευρώ. Η ανα­διά­ταξη του χάρτη των επι­δο­μά­των επη­ρε­ά­ζει περίπου 135 δια­φο­ρε­τικά επι­δό­ματα. Το κύριο βάρος πέφτει στα οικο­γε­νειακά επι­δό­ματα καθώς εκεί κατευ­θύ­νο­νται 650 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο. Περίπου 700 εκατ. ευρώ κοστί­ζουν τα προ­νοιακά επι­δό­ματα ανα­πή­ρων και άλλων ειδικών κατη­γο­ριών (άπορες οικο­γέ­νειες κ.λπ.). Περίπου 110 εκατ. ευρώ είναι για το επίδομα θέρ­μαν­σης, άλλα 73 εκατ. ευρώ για την επι­στροφή φόρου πετρε­λαίου στους αγρότες και 88 εκατ. ευρώ για ειδικές φορο­α­παλ­λα­γές ναυ­τι­κών.

Η κυβέρ­νηση δεσμεύ­τηκε με το τρίτο Μνη­μό­νιο να αλλάξει τους όρους χορή­γη­σής τους και να εξοι­κο­νο­μή­σει περί τα 240 εκατ. ευρώ. Η τρόικα θα υπο­δεί­ξει τι θα κοπεί και τι θα αλλάξει, με «μπού­σουλα» τη δεύτερη και ορι­στική έκθεση που οσο­νούπω παίρνει το υπουρ­γείο Εργα­σίας από τα κλι­μά­κια της Παγκό­σμιας Τρά­πε­ζας, με την οποία το Ελλη­νικό Δημόσιο (και επί ΣΥΡΙΖΑ) έχει συμ­βλη­θεί για το έργο που έχουν ανα­λά­βει με αμοιβή 4 εκατ. ευρώ.

Ενο­ποί­ηση

Τα επι­δό­ματα τέκνων είναι τα πρώτα που μπαί­νουν στο στό­χα­στρο. Ο κορμός των αλλαγών που εξε­τά­ζο­νται -σύμφωνα με τις κατευ­θύν­σεις της πρώτης έκθεσης της Παγκό­σμιας Τράπεζας- είναι να ενο­ποι­η­θεί το ειδικό ετήσιο επίδομα ύψους 500 ευρώ ανά τέκνο που παίρ­νουν τρί­κτε­κνοι και πολύ­τε­κνοι σε ένα ενιαίο επίδομα με χαμη­λό­τερα εισο­δη­μα­τικά κρι­τή­ρια.

Παράλ­ληλα, θα επι­χει­ρη­θεί να ενι­σχυ­θούν οι οικο­γέ­νειες με ένα και δύο παιδιά. Στην ουσία θα μειωθεί λόγω εισο­δη­μα­τι­κών κρι­τη­ρίων ο αριθμός των τρί­τε­κνων και πολύ­τε­κνων οικο­γε­νειών που θα συνε­χί­σουν να έχουν επίδομα, αλλά θα είναι χαμη­λό­τερο από αυτό που εισπράτ­τουν σήμερα, και στον αντί­ποδα, ανάλογα με την εξοι­κο­νό­μηση που θα επι­τευ­χθεί, επι­χει­ρεί­ται να ενι­σχυ­θούν τα ποσά επι­δό­μα­τος για το πρώτο και το δεύτερο παιδί.

Σήμερα, για παρά­δειγμα, ένα ζευγάρι που έχει εισό­δημα 25.000 ευρώ το χρόνο παίρνει 160 ευρώ το χρόνο (41 ευρώ το τρίμηνο) αν έχει ένα παιδί και 324 ευρώ το χρόνο (81 ευρώ το τρίμηνο) αν έχει δύο παιδιά.

Με το ίδιο εισό­δημα (25.000 ευρώ) και τρία παιδιά παίρνει 1.980 ευρώ το χρόνο (495 ευρώ στο τρίμηνο), με τέσσερα παιδιά παίρνει 2.640 ευρώ (660 ευρώ το τρίμηνο) και αν έχει 5 παιδιά παίρνει 4.100 ευρώ το χρόνο (1.000 ευρώ ανά τρίμηνο ή 333 ευρώ το μήνα).

Μετα­τό­πιση…

Η πρόταση της Παγκό­σμιας Τρά­πε­ζας υπάρχει ατύπως στο τραπέζι των συζη­τή­σεων υπουρ­γείου Εργα­σίας και τρόικας και είναι η μείωση των δικαιού­χων που παίρ­νουν το υψη­λό­τερο ποσό επι­δό­μα­τος (τα 500 ευρώ ανά παιδί για όσους έχουν από τρία παιδιά και πάνω) και η ενί­σχυση όσων έχουν ένα ή δύο παιδιά.

Σύμφωνα με έγκυρες πλη­ρο­φο­ρίες που έχει ο «Ε.Τ.» από αρμόδιο στέ­λε­χος, εξε­τά­ζε­ται να μειω­θούν οι δικαιού­χοι που λαμ­βά­νουν το ειδικό επίδομα (500 ευρώ) από ένα όριο εισο­δή­μα­τος και άνω.

Σήμερα το εισο­δη­μα­τικό όριο για να πάρει κάποιος επίδομα τέκνου από τον ΟΓΑ φτάνει μέχρι τις 45.000 ευρώ αν έχει τρία παιδιά, μέχρι τις 48.000 ευρώ αν έχει τέσσερα και μέχρι τις 52.000 ευρώ αν έχει πέντε παιδιά.

Τρία σενάρια

Είναι σχεδόν βέβαιο, σύμφωνα με τις ίδιες πλη­ρο­φο­ρίες που δημο­σιεύει ο «Ε.Τ.», ότι τα εισο­δη­μα­τικά όρια θα πέσουν πιο κάτω και μαζί θα μειω­θούν και τα ποσά επι­δό­μα­τος που θα λαμ­βά­νουν όσοι έχουν τρία και άνω παιδιά. Αυτό είναι το ένα από τα σενάρια που εξε­τά­ζο­νται. Το άλλο είναι να μειω­θούν τα εισο­δη­μα­τικά όρια, χωρίς να αλλά­ξουν τα ποσά. Σε αυτή την περί­πτωση θα παίρ­νουν λιγό­τε­ροι δικαιού­χοι τα επι­δό­ματα, αλλά τα ποσά δεν θα μειω­θούν. Υπάρχει όμως και ένα τρίτο σενάριο που είναι, όπως λένε οι πλη­ρο­φο­ρίες του «Ε.Τ», το βασικό που εξε­τά­ζει και προ­τεί­νει στην έκθεσή της η Παγκό­σμια Τράπεζα. Το σενάριο αυτό λέει ότι θα πρέπει να μειω­θούν πολύ τα όρια εισο­δή­μα­τος, σχεδόν στο μισό από αυτά που είναι σήμερα, ώστε αυτά που θα χάσουν οι σημε­ρι­νοί δικαιού­χοι να διο­χε­τευ­θούν σε οικο­γέ­νειες με ένα και δύο παιδιά. Το «σενάριο» αυτό είναι πιο κοντά, λένε οι ίδιες πηγές, στις κυβερ­νη­τι­κές επι­διώ­ξεις.

Το σίγουρο είναι ότι από το 2018 τα όρια εισο­δή­μα­τος για τα επι­δό­ματα τρι­τέ­κνων και πολυ­τέ­κνων θα πέσουν κάτω από τα 52.000 ευρώ για όσους έχουν 5 παιδιά, κάτω από τα 48.000 ευρώ για όσους παίρ­νουν σήμερα επίδομα για 4 παιδιά και κάτω από τα 45.000 ευρώ για όσους παίρ­νουν επίδομα με τρία παιδιά.

Δικαιού­χοι

Από τα επι­δό­ματα που κατα­βάλ­λει ο ΟΓΑ σήμερα:

* Οι 119.643 είναι δικαιού­χοι τρί­τε­κνοι και πολύ­τε­κνοι και εισπράτ­τουν μόνον από το ενιαίο επίδομα τριτέκνων-πολυτέκνων τα 500 ευρώ το χρόνο για κάθε παιδί. Το ποσό για αυτή την κατη­γο­ρία, σύμφωνα με επίσημα στοι­χεία του ΟΓΑ για το 2016 που δημο­σιεύει ο «Ε.Τ.», είναι 198,98 εκατ. ευρώ.

* Οι 782.549 είναι δικαιού­χοι του ενιαίου επι­δό­μα­τος τέκνου, δηλαδή των 40 ευρώ ανά μήνα για κάθε παιδί, ποσό που μειώ­νε­ται όσο ανε­βαί­νει το εισό­δημα. Το συνο­λικό ποσό για το 2016 που πήραν οι παρα­πάνω δικαιού­χοι ήταν 449,3 εκατ. ευρώ.

Κόφτης 50% στο επίδομα θέρ­μαν­σης

Στην περι­κοπή κατά 50% της ετήσιας δαπάνης του κρα­τι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού για την κατα­βολή επι­δό­μα­τος θέρ­μαν­σης θα προ­χω­ρή­σει η κυβέρ­νηση το 2018, σύμφωνα με δέσμευση που ανέλαβε με το επι­και­ρο­ποι­η­μένο Μνη­μό­νιο που υπέ­γραψε τον περα­σμένο Ιούνιο. Στο πλαίσιο αυτό θα προ­χω­ρή­σει από τον φετινό Οκτώ­βριο στον επα­να­σχε­δια­σμό του καθε­στώ­τος χορή­γη­σης του επι­δό­μα­τος θέρ­μαν­σης, με τη θέσπιση πιο αυστη­ρών εισο­δη­μα­τι­κών και περιου­σια­κών κρι­τη­ρίων ή και με την επιβολή μειώ­σεων στο ύψος του επι­δό­μα­τος ανά λίτρο αγο­ρα­ζό­με­νου πετρε­λαίου θέρ­μαν­σης. Το απο­τέ­λε­σμα θα είναι το επίδομα αυτό να το λαμ­βά­νουν πολύ λιγό­τερα νοι­κο­κυ­ριά ενδε­χο­μέ­νως δε και σε χαμη­λό­τερο ύψος. Η περι­κοπή του επι­δό­μα­τος θα ισχύσει από την επόμενη περίοδο κατα­βο­λής που ξεκινά θεω­ρη­τικά από τις 15 Οκτω­βρίου 2017 αλλά πρα­κτικά από το τέλος Δεκεμ­βρίου 2017 ή τις αρχές Ιανουα­ρίου 2018 και λήγει στις 30 Απρι­λίου 2018.

Με βάση τα όσα ίσχυσαν μέχρι και την προη­γού­μενη περίοδο κατα­βο­λής του επι­δό­μα­τος (την περίοδο από 15-10-2016 έως 30-4-2017), τη συγκε­κρι­μένη παροχή δικαιού­νται περίπου 500.000 νοι­κο­κυ­ριά. Το επίδομα κυμαί­νε­ται από 37,50 έως 625 ευρώ, ανάλογα με τις επι­φά­νειες των κατοι­κιών των δικαιού­χων και τις γεω­γρα­φι­κές ζώνες στις οποίες κατοι­κούν.

Οι αλλαγές που θα επέλ­θουν σύντομα στο καθε­στώς χορή­γη­σης του επι­δό­μα­τος θέρ­μαν­σης στο­χεύ­ουν στη μείωση της ετήσιας δημο­σιο­νο­μι­κής δαπάνης κατα­βο­λής του από τα 110 εκατ. ευρώ στα 55 εκατ. ευρώ! Για να επι­τευ­χθεί ο στόχος αυτός είναι βέβαιο ότι θα χαμη­λώ­σουν σημα­ντικά τα εισο­δη­μα­τικά όρια και τα όρια αξίας ακί­νη­της περιου­σίας μέχρι τα οποία ανα­γνω­ρί­ζε­ται το δικαί­ωμα είσπρα­ξης του επι­δό­μα­τος, ενώ δεν απο­κλεί­ε­ται να περι­κο­πούν και τα όρια επι­φά­νειας κατοι­κίας και ποσό­τη­τας λίτρων μέχρι τα οποία επι­δο­τεί­ται κάθε δικαιού­χος. Μείωση είναι πιθανό να απο­φα­σι­στεί και στο ύψος του επι­δό­μα­τος, το οποίο ανέρ­χε­ται σήμερα σε 0,25 ευρώ ανά λίτρο αγο­ρα­ζό­με­νου πετρε­λαίου.

Κώστας Κατίκος

Γιώργος Παλαιτσάκης-Ελεύθερος Τύπος