Κ. Συνολάκης: “Κάθε ευρώ που δαπανάται για πρόληψη αντιστοιχεί σε 23 για αποκατάσταση”

Πρόληψη και πρό­βλεψη είναι τα βασικά στοι­χεία για την αποφυγή μεγάλων κατα­στρο­φών δηλώνει στο liberal.gr ο καθη­γη­τής Κώστας Συνο­λά­κης, ο οποίος με αφορμή την κατα­στρο­φική πυρ­κα­γιά στην Κεντρική Εύβοια σημειώ­νει πως το κόστος από τις κατα­στρο­φές είναι μεγάλο. Μάλιστα σημειώ­νει ότι κάθε ευρώ που δαπα­νά­ται στην πρόληψη ισο­δυ­να­μεί με 23 ευρώ δαπάνη για τη δια­χεί­ριση της κρίσης και την απο­κα­τά­σταση.

Σύμφωνα με τον Καθη­γητή φυσικών κατα­στρο­φών στο Πολυ­τε­χνείο Κρήτης και στο Πανε­πι­στή­μιο της Νότιας Καλι­φόρ­νιας, υπάρ­χουν μέτρα πρό­βλε­ψης και πρόληψη που μπορούν να ληφθούν όπως για παρά­δειγμα η δημιουρ­γία ζωνών αντι­πυ­ρι­κής προ­στα­σίας αλλά και η λει­τουρ­γία, όπως έγινε στην περί­πτωση της πυρ­κα­γιάς στην Παιανία και την Εύβοια, των μοντέ­λων πρό­βλε­ψης που υπάρ­χουν.

Σε κάθε περί­πτωση ο κ. Συνο­λά­κης σημειώ­νει ότι πρέπει να αντι­με­τω­πι­στούν οι αγκυ­λώ­σεις που υπάρ­χουν στο Ελλη­νικό κράτος και να δούμε μέτρα όπως για παρά­δειγμα η στήριξη όσων ασχο­λού­νται με το δάσος ως πλου­το­πα­ρα­γω­γική πηγή, φέρο­ντας ως παρά­δειγμα την Ιαπωνία του 19ου αιώνα, όπου όπως λέει «έδωσαν την δια­χεί­ριση απο­ψι­λω­μέ­νων εκτά­σεων σε ιδιώτες, αυτοί καλ­λιέρ­γη­σαν δάση, και κυριο­λε­κτικά εγκαι­νί­α­σαν παγκό­σμια την εκμε­τάλ­λευση δασών σαν πλου­το­πα­ρα­γω­γική πηγή, δηλαδή τα δένδρα σαν καρπούς. Σχεδόν δυο αιώνες αργό­τερα, τα απο­τε­λέ­σματα παρα­μέ­νουν θεα­μα­τικά».

Κατα­λή­γει δέ λέγο­ντας πως και οι πολίτες πρέπει να στα­μα­τή­σουν να συμπε­ρι­φέ­ρο­νται με τρόπο που απο­τε­λεί εστία πρό­κλη­σης φυσικών κατα­στρο­φών και να ακούν τις οδηγίες των αρμο­δίων αρχών απο­φεύ­γο­ντας να προ­χω­ρούν σε δράσεις και πράξεις που προ­κα­λούν πυρ­κα­γιές. Από το κάψιμο των ξερών χόρτων μέχρι το τσιγάρο και τη στάχτη που πετούν από τα παρά­θυρα των αυτο­κι­νή­των.

Συνέ­ντευξη στον Ανδρέα Ζαμπούκα

Κύριε Συνο­λάκη ποια είναι τα βασικά σημεία μιας εθνικής πολι­τι­κής προ­στα­σίας των ελλη­νι­κών δασών;

Δεν είμαι ειδικός στην δασο­λο­γία, αλλά γνωρίζω τις βασικές αρχές της πρό­λη­ψης. Κάθε ευρώ που δαπα­νά­ται στην πρόληψη ισο­δυ­να­μεί με 23 ευρώ δαπάνη σε δια­χεί­ριση κρίσης και απο­κα­τά­σταση περιο­χών που είναι απρο­ε­τοί­μα­στες. Φυσικά, χρειά­ζε­ται καθα­ρι­σμός των δασών σε ετήσια βάση, πριν την αντι­πυ­ρική περίοδο, στην χώρα μας, λόγω των αγκυ­λώ­σεων κολ­λη­μέ­νων δημο­σίων υπαλ­λή­λων που δεν ανα­γνω­ρί­ζουν το κοι­νω­νικό συμ­φέ­ρον, τα σχετικά κον­δύ­λια δια­τί­θε­νται τον Σεπτέμ­βριο. Είναι προ­φα­νές ότι πρέπει να είναι δια­θέ­σιμα από τον Απρίλιο.

Χρειά­ζε­ται εθνική συνεν­νό­ηση για τον σχε­δια­σμό αντι­πυ­ρι­κών ζωνών, με διάλογο μεταξύ πυρο­σβε­στι­κής και δασικής υπη­ρε­σίας, σε πολλές περιο­χές, όπως και στην Εύβοια, δεν υπάρχει σύγκλιση απόψεων, και το απο­τέ­λε­σμα μόλις το εισπρά­ξαμε. Τέλος, μεγάλο κομμάτι της εθνικής πολι­τι­κής είναι η ευαι­σθη­το­ποί­ηση των πολιτών με περι­βαλ­λο­ντική εκπαί­δευση σε φυσικά φαι­νό­μενα και κατα­στρο­φές. Η καύση ξερών χόρτων και κλαδιών πρέπει να απα­γο­ρευ­θεί όλο τον χρόνο, και να γίνει κοινή συνεί­δηση ότι η πρα­κτική βλάπτει όλους, είναι σαν να καπνί­ζει κάποιος σε αίθουσα χει­με­ρι­νού κινη­μα­το­γρά­φου. Είναι τελείως απα­ρά­δε­κτο να τηλε­φω­νεί κανείς στην Πυρο­σβε­στική και να ανα­φέ­ρει καπνούς σε λιβάδια, και να του δίνεται η απά­ντηση, “μην στε­νο­χω­ριέ­στε, καίνε ξερά φύλλα, το γνω­ρί­ζουμε”. Εκτός του ότι η καύση ξερών προ­ξε­νεί πυρ­κα­γιές, είναι οικο­λο­γικά κατα­στρο­φική, υπάρ­χουν εναλ­λα­κτι­κές λύσεις – δηλαδή φτηνά μηχα­νή­ματα που κάνουν τα ξερά και κλαδιά ροκα­νίδι και λίπασμα.

Είναι εξ ίσου απα­ρά­δε­κτο να βλέπει κανείς συμπο­λί­τες μας να πετούν από άγνοια στακτές έξω από ανοικτά παρά­θυρα σε αυτο­κί­νητα, οπου­δή­ποτε, αλλά είναι εγκλη­μα­τική αμέλεια να το κάνουν σε δασικές περιο­χές. Η δια­δι­κα­σία τινάγ­μα­τος του τσι­γά­ρου, μπορεί να εκτο­ξεύ­σει καύτρες, να παρα­μεί­νει το τσιγάρο αναμ­μένο, και ο καπνι­στής να μην έχει αντι­λη­φθεί ότι έφυγαν καύτρες. Υπάρχει χαρα­κτη­ρι­στική περί­πτωση οδηγού φορ­τη­γού στην Κρήτη, όπου η καρότσα του φορ­τη­γού που ήταν φορ­τω­μένη με χαρτιά υγείας έπιασε φωτιά από καύτρα που εκτό­ξευσε, άθελα του, ο οδηγός, ενώ το αυτο­κί­νητο βρι­σκό­ταν εν κινήσει.

Υπάρχει η άποψη ότι το δάσος είναι πλου­το­πα­ρα­γω­γική πηγή. Νομί­ζετε ότι θα το προ­στα­τεύ­σουμε περισ­σό­τερο αν ορί­σουμε ζώνες οικο­νο­μι­κής εκμε­τάλ­λευ­σης;

Εδώ μπο­ρούμε να κάνουμε πολύ καλύ­τερα από το τι κάναμε μέχρι σήμερα στην χώρα μας, και να διδα­χτούμε απο παρα­δείγ­ματα σε άλλες χώρες. Η Ιαπωνία του 19ου αιώνα κιν­δύ­νευσε από ερη­μο­ποί­ηση, γιατί είχε αυξηθεί η οικο­δο­μική δρα­στη­ριό­τητα, που χρη­σι­μο­ποιούσε μόνο ξυλεία – έτσι άλλωστε απο­γυ­μνώ­θη­καν και τα ελλη­νικά νησιά μετά την κλασ­σική περίοδο της Αρχαίας Ελλάδας, τα δάση μας έγιναν πλοία, κτίρια και καυ­σό­ξυλα, δηλαδή όπως περίπου εμείς οι σύγ­χρο­νοι Έλληνες απο­γυ­μνώ­σαμε τις παρα­λίες μας για να κτί­σουμε μπε­το­νέ­νια τέρατα, λιμάνια και δρόμους. Στην Ιαπωνία του 19ου αιώνα, έδωσαν την δια­χεί­ριση απο­ψι­λω­μέ­νων εκτά­σεων σε ιδιώτες, αυτοί καλ­λιέρ­γη­σαν δάση, και κυριο­λε­κτικά εγκαι­νί­α­σαν παγκό­σμια την εκμε­τάλ­λευση δασών σαν πλου­το­πα­ρα­γω­γική πηγή, δηλαδή τα δένδρα σαν καρπούς. Σχεδόν δυο αιώνες αργό­τερα, τα απο­τε­λέ­σματα παρα­μέ­νουν θεα­μα­τικά, οι ιδιώτες που έχουν συμ­φέ­ρον στην καλ­λιέρ­γεια δασών τα συντη­ρούν του­λά­χι­στον όσο καλά όσο αυτά που συντη­ρεί το κράτος, και το κράτος εισπράτ­τει φόρους, και οι πολίτες αισθη­τική από­λαυση και πιο καθαρό αέρα. Φαντα­στείτε να νοί­κιαζε το δημόσιο βουνά στις Κυκλά­δες ή στα Δωδε­κά­νησα ή την Κρήτη, για καλ­λιέρ­γεια ευκα­λύ­πτων η άλλων κατάλ­λη­λων ειδών – υπάρ­χουν 13 είδη βελα­νι­διών που ευδο­κι­μούν στην Ελλάδα, σίγουρα κάποιο είναι κατάλ­ληλο.

Αντα­πο­κρί­θηκε με επάρ­κεια το κράτος στις πρό­σφα­τες πυρ­κα­γιές; Είδατε κάποια διαφορά στην αντι­με­τώ­πιση των φαι­νο­μέ­νων;

Τα αντα­να­κλα­στικά του κράτους ήταν πολύ πιο γρήγορα στις πυρ­κα­γιές στην Παιανία και την Εύβοια, η κινη­το­ποί­ηση ήταν πιο άμεση και ενερ­γο­ποι­ή­θη­καν εναέρια μέσα αμέσως, και σε μερικές περι­πτώ­σεις περισ­σό­τερα απ΄ οτι θα φαντα­ζό­ταν κανείς ότι χρεια­ζό­ταν, με τις πλη­ρο­φο­ρίες που υπήρχαν στην αρχή του συμ­βά­ντος. Το ζητού­μενο είναι πως θα απο­φύ­γουμε τον φαύλο κύκλο πυρ­κα­γιών κάθε χρόνο και πως θα έχουμε καλύ­τερη αντι­με­τώ­πιση. Η δια­χεί­ριση της κρίσης δεν μπορεί να συνε­χί­σει να γίνεται “με το μάτι”. Η Πυρο­σβε­στική χρειά­ζε­ται σύγ­χρονα μοντέλα υπο­στή­ρι­ξης των απο­φά­σεων για το πόσα μέσα χρειά­ζο­νται. Αυτό γίνεται με επι­χει­ρη­σιακά υπο­λο­γι­στικά μοντέλα που προ­ϋ­πάρ­χουν στο κέντρο επι­χει­ρή­σεων ή σε τοπι­κούς φορείς και επι­τρέ­πουν την εκτί­μηση της εξέ­λι­ξης της πυρ­κα­γιάς, με τις συγκε­κρι­μέ­νες συν­θή­κες – ελπίζω ο νέος γενικός γραμ­μα­τέας πολι­τι­κής προ­στα­σίας και ο ανα­πλη­ρω­τής του να υλο­ποι­ή­σουν την τεχνο­γνω­σία που γνωρίζω ότι έχουν και να γυρί­σουμε σελίδα στην αντι­με­τώ­πιση πυρ­κα­γιών. Εδώ θέλω να τονίσω πόσο σημα­ντικό είναι να χρη­σι­μο­ποιού­νται δοκι­μα­σμένα διεθνή επι­χει­ρη­σιακά μοντέλα , στην χώρα μας δικτυω­μέ­νοι επι­τή­δειοι πωλούν αδρά σε τοπι­κούς φορείς δήθεν αδο­κί­μα­στα μοντέλα και μελέτες περί πάντων των κιν­δύ­νων, και χαί­ρο­νται που απο­τε­λούν “ελλη­νι­κές πατέ­ντες”. Εν συντο­μία, το κράτος λει­τούρ­γησε σαφώς καλύ­τερα, αλλά υπάρχει πολύς δρόμος μπροστά πριν οι κάτοι­κοι κοντά σε περια­στικά δάση να κοι­μού­νται ήσυχοι τα καλο­καί­ρια, και πυρο­σβέ­στες και η πολι­τική προ­στα­σία να μπορούν να ελπί­ζουν σε μερικές μέρες αμέ­ρι­μνες δια­κο­πές τον Αύγου­στο, όπως οι υπό­λοι­ποι Έλληνες.

Ο Κώστας Συνο­λά­κης είναι ακα­δη­μαι­κός και καθη­γη­τής φυσικών κατα­στρο­φών στο Πολυ­τε­χνείο Κρήτης και στο Πανε­πι­στή­μιο της Νότιας Καλι­φόρ­νιας.

Πηγή liberal.gr