Τα ύπουλα σχέδια των Τούρκων στο Αιγαίο

Από τη θεωρία (των φρα­στι­κών αμφι­σβη­τή­σεων) στην πράξη (των στρα­τιω­τι­κών παρα­βιά­σεων) περνάει πλέον η Αγκυρα, κατά τρόπο μάλιστα ανη­συ­χη­τικά μεθο­δευ­μένο, «ανα­βαθ­μί­ζο­ντας» τις γκρίζες τουρ­κι­κές διεκ­δι­κή­σεις στο Αιγαίο μέσα από ένα μπαράζ πρω­το­βου­λιών που μόνο δια­θέ­σεις καλής γει­το­νίας δεν δεί­χνουν.

Το γεγονός δε ότι οι εν λόγω παρα­βιά­σεις έρχο­νται μόλις λίγα 24ωρα μετά την κατά τα φαι­νό­μενα «εποι­κο­δο­μη­τική» συνά­ντηση Τσίπρα-Ερντογάν στο Πεκίνο αλλά και μετά τη «θετική» συνά­ντηση των αρχηγών ΓΕΕΘΑ Ευ. Απο­στο­λάκη και Χ. Ακάρ στην Αθήνα, προ­βλη­μα­τί­ζει έντονα ως προς τις πραγ­μα­τι­κές δια­θέ­σεις της τουρ­κι­κής πλευράς.

Με ανα­κοί­νωση που εξέδωσε χθες το βράδυ, το ελλη­νικό υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών απο­κή­ρυξε το περι­στα­τικό της «παρα­βί­α­σης ελλη­νι­κών χωρικών υδάτων από σκάφη του τουρ­κι­κού πολε­μι­κού ναυ­τι­κού στην περιοχή του Αγα­θο­νη­σίου» ως «κατά­φωρη παρα­βί­αση του διε­θνούς δικαίου».

Η αναφορά σε «δυνά­μεις» προ­φα­νώς αφήνει υπό­νοιες για κύκλους στη γείτονα που με τη δράση τους συν­δαυ­λί­ζουν την ένταση στα ελλη­νο­τουρ­κικά, ενδε­χο­μέ­νως ακόμη και «ανε­ξάρ­τητα» από τις κατευ­θυ­ντή­ριες δια­θέ­σεις της τουρ­κι­κής πολι­τι­κής ηγεσίας, μιας ηγεσίας η οποία… μέσα στα μίτινγκ άλλα λέει εκφρά­ζο­ντας τον σεβασμό της προς τις Συν­θή­κες.

Τέτοιοι κύκλοι θα μπο­ρού­σαν προ­φα­νώς να υπάρ­χουν στο τουρ­κικό στρά­τευμα, στην τουρ­κική αντι­πο­λί­τευση (σε κεμα­λι­στές και εθνι­κι­στές), αλλά και μέσα στο κυβερ­νη­τικό ισλα­μο­συ­ντη­ρη­τικό κατε­στη­μένο.

Ελεγ­χό­μενη ένταση

Από την άλλη, ωστόσο, και πέρα από τις όποιες «δυνά­μεις», είναι πια σαφές ότι η Τουρκία ακο­λου­θεί σε κεντρικό επίπεδο (και όχι απλώς σε επίπεδο «κύκλων») μια στρα­τη­γική ελεγ­χό­με­νης έντασης σε ελλη­νο­τουρ­κικά και Κυπριακό, με τον ορατό κίνδυνο αυτή η ένταση να βγει κάποια στιγμή εκτός ελέγχου… από ατύχημα ή από πρόθεση.

Ηταν 23 Απρι­λίου όταν ο υπουρ­γός Αμυνας της Τουρ­κίας, Φικρί Ισίκ, δήλωσε (απα­ντώ­ντας σε αιχμές της κεμα­λι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης) ότι «δεν πρό­κει­ται να απο­δε­χθεί τετε­λε­σμένα» ελλη­νι­κής κυριαρ­χίας στο κατοι­κη­μένο Αγα­θο­νήσι.

Και ήταν μόλις 24ωρα μετά, στις 26 Απρι­λίου, όταν ο θεω­ρη­τικά «ήπιος» υπουρ­γός Ευρω­παϊ­κών Υπο­θέ­σεων, Ομέρ Τσελίκ, επα­νήλθε στο θέμα δια­κη­ρύσ­σο­ντας πως «το Αγα­θο­νήσι είναι τουρ­κικό έδαφος». Στην πορεία, η Αγκυρα έσπευσε με ένα μπαράζ από παρά­νο­μες NAVTEX και NOTAM να «δεσμεύ­σει» παρα­νό­μως περιο­χές στο Αιγαίο αλλά και νοτίως του Καστε­λό­ρι­ζου για δια­φό­ρων ειδών ασκή­σεις και έρευνες. Αμφι­σβη­τώ­ντας την ύπαρξη υφαλοκρηπίδας-ΑΟΖ στο νησιω­τικό σύμπλεγμα του Καστε­λό­ρι­ζου, οι Τούρκοι μπαί­νουν σφήνα στα ύδατα μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, φτάνουν μέχρι την Αίγυπτο και διεκ­δι­κούν λόγο στους ενερ­γεια­κούς σχε­δια­σμούς της ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου.

Με το να αμφι­σβη­τούν τις κυριαρ­χι­κές αρμο­διό­τη­τες της Ελλάδας, από την άλλη, στο… μισό Αιγαίο, οι Τούρκοι επι­χει­ρούν να παγιώ­σουν ένα καθε­στώς επι­χει­ρη­σια­κής «συν­δια­χεί­ρι­σης», «συνευ­θύ­νης» και «συγκυ­ριαρ­χίας» σε περιο­χές απο­κλει­στικά ελλη­νι­κής ευθύνης.

Επι­χει­ρούν μάλιστα να «επι­βά­λουν» τα ναυτικά κέντρα της Σμύρνης και της Αττά­λειας ως αρμόδια για την ασφά­λεια της ναυ­σι­πλο­ΐας σε μεγάλο μέρος του Αιγαίου. «Τι σημασία έχει τι είναι δικό σας και τι δικό μας όταν πρό­κει­ται για επι­χει­ρή­σεις έρευνας και διά­σω­σης;» είχε διε­ρω­τη­θεί φωναχτά ο Τούρκος ΥΠΕΞ Μ. Τσα­βού­σο­γλου από την Αθήνα πέρυσι τον Μάρτιο.

Απέ­να­ντι στις γκρίζες τουρ­κι­κές διεκ­δι­κή­σεις, η Αθήνα έχει σύμμαχο της διε­θνείς Συν­θή­κες: Των Παρι­σίων του 1947, με την οποία παρα­χω­ρού­νται τα Δωδε­κά­νησα «ως και τας παρα­κει­μέ­νας νησίδας» «εν πλήρει κυριαρ­χία» στην Ελλάδα. Της Λωζάνης του 1923, με την οποία «παρα­μέ­νου­σιν υπό την τουρ­κι­κήν κυριαρ­χίαν» μόνο «αι νήσοι, αι κεί­με­ναι εις μικρο­τέ­ραν από­στα­σιν των τριών μιλίων της ασια­τι­κής ακτής». Και του Μοντρέ του 1936, με την οποία καταρ­γεί­ται η απο­στρα­τι­κο­ποί­ηση των νησιών Λήμνου και Σαμο­θρά­κης.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΚΑΦΙΔΑΣ-ΕΘΝΟΣ