Η επόμενη μέρα για τον τουρισμό και την τουριστική επικοινωνία

Η παν­δη­μία κλεί­νει δύο χρό­νια πα­ρου­σί­ας στη ζωή μας. Ο του­ρι­σμός ήταν ένα από τα πρώτα θύ­μα­τα, αλλά και ο πρω­τα­θλη­τής που κρά­τη­σε όρθια –για δεύ­τε­ρη φορά μετά τη δε­κα­ε­τία της κρί­σης– την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία και κατ’ επέ­κτα­ση την κοι­νω­νία.

Η παν­δη­μία κλεί­νει δύο χρό­νια πα­ρου­σί­ας στη ζωή μας. Ο του­ρι­σμός ήταν ένα από τα πρώτα θύ­μα­τα, αλλά και ο πρω­τα­θλη­τής που κρά­τη­σε όρθια –για δεύ­τε­ρη φορά μετά τη δε­κα­ε­τία της κρί­σης– την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία και κατ’ επέ­κτα­ση την κοι­νω­νία. Ο του­ρι­σμός όλα αυτά τα χρό­νια έχει με­τε­ξε­λι­χθεί σε έναν ακόμα πιο αξιό­πι­στο και σύγ­χρο­νο φορέα ανά­πτυ­ξης χάρη στην προ­σπά­θεια πολ­λών, και κυ­ρί­ως με την κα­θο­ρι­στι­κή συμ­βο­λή του ιδιω­τι­κού τομέα που δεί­χνει τον δρόμο της προ­ό­δου. Παρ’ όλα αυτά η ανά­πτυ­ξή του πα­ρα­μέ­νει στον «αυ­τό­μα­το πι­λό­το». Γιατί συμ­βαί­νει αυτό; Γιατί η ου­σια­στι­κή αλ­λα­γή απαι­τεί ένα με­γά­λο αριθ­μό από δια­το­με­α­κές συ­νέρ­γειες σε όλο το φάσμα της οι­κο­νο­μί­ας και ου­σια­στι­κές συ­νερ­γα­σί­ες με­τα­ξύ φο­ρέ­ων της δη­μό­σιας διοί­κη­σης.

Ο ΣΕΤΕ τις προη­γού­με­νες μέρες πα­ρέ­δω­σε στον πρω­θυ­πουρ­γό της χώρας μία ανα­λυ­τι­κή με­λέ­τη για το μέλ­λον του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού, την οποία εκ­πό­νη­σε το ιν­στι­τού­το του. Η με­λέ­τη πε­ρι­λαμ­βά­νει μια ανά­λυ­ση για τις διε­θνείς τά­σεις στον του­ρι­σμό, εξε­λί­ξεις σε αγο­ρές και προ­ϊ­ό­ντα του του­ρι­σμού, με­λέ­τη 36 προ­ο­ρι­σμών και clusters προ­ο­ρι­σμών της Ελ­λά­δας με εξα­ντλη­τι­κή κα­τα­γρα­φή της υφι­στά­με­νης κα­τά­στα­σης, των αντα­γω­νι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών, της ζή­τη­σης, των ευ­και­ριών και κιν­δύ­νων. Ως τε­λι­κό συ­μπέ­ρα­σμα πα­ρου­σιά­ζο­νται πε­ρί­που 2.000 δρά­σεις και έργα, τα οποία απαι­τού­νται προ­κει­μέ­νου να εκ­με­ταλ­λευ­τεί η Ελ­λά­δα τις δυ­να­τό­τη­τές της υπό το πρί­σμα πάντα της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης και της αει­φο­ρί­ας. Η με­λέ­τη αυτή έχει ξε­κι­νή­σει να πα­ρου­σιά­ζε­ται στα­δια­κά σε όλους τους εμπλε­κό­με­νους φο­ρείς, ώστε να απο­τε­λέ­σει μια κοινή βάση για την απα­ραί­τη­τη δη­μό­σια συ­ζή­τη­ση που θα οδη­γή­σει στο μέγα ζη­τού­με­νο: ένα ου­σια­στι­κό σχέ­διο δρά­σης για την επό­με­νη μέρα του του­ρι­σμού.

Αυτό είναι το πρώτο βήμα. Αυτό που απαι­τεί­ται ως επό­με­νο βήμα είναι μια με­λέ­τη στρα­τη­γι­κής επι­κοι­νω­νί­ας για τη χώρα, τους προ­ο­ρι­σμούς και τα προ­ϊ­ό­ντα που θα επι­λε­γούν. Δη­λα­δή μια αρ­χι­τε­κτο­νι­κή απο­τύ­πω­ση του brand, με mother brand την Ελ­λά­δα και σε δεύ­τε­ρο επί­πε­δο κά­ποιους προ­ο­ρι­σμούς και προ­ϊ­ό­ντα, κρα­τώ­ντας πάντα στον νου πως με­γά­λο μέρος των εν­νοιών που πε­ρι­κλεί­ει η Ελ­λά­δα ως brand είναι ο ίδιος ο του­ρι­σμός. Ταυ­τό­χρο­να, είναι κρί­σι­μο να επι­λε­γούν τα μη­νύ­μα­τα τόσο για τη χώρα όσο και για τους προ­ο­ρι­σμούς, που θα φέ­ρουν τα κα­λύ­τε­ρα δυ­να­τά απο­τε­λέ­σμα­τα. Το πολύ ανα­λυ­τι­κό planning που έχου­με στα χέρια μας, μπο­ρεί να εξα­σφα­λί­σει πως ο σχε­δια­σμός της επι­κοι­νω­νί­ας θα γίνει σωστά. Τε­λευ­ταία φορά που έγινε με­θο­δι­κά και εις βάθος αυτή η με­λέ­τη για τη χώρα μας, ήταν την πε­ρί­ο­δο 2004-2007 (τότε σε επί­πε­δο μόνο χώρας και όχι προ­ο­ρι­σμών). Εκτο­τε έχει με­σο­λα­βή­σει μια κο­σμο­γο­νία στον του­ρι­σμό τόσο διε­θνώς, όσο και στη χώρα μας, αφού με­σο­λά­βη­σαν τα συ­νε­χή ρεκόρ της πε­ριό­δου 2013-2019 και μια παν­δη­μία που επέ­φε­ρε μό­νι­μες αλ­λα­γές στον τρόπο που τα­ξι­δεύ­ου­με.

Η με­λέ­τη στρα­τη­γι­κής επι­κοι­νω­νί­ας είναι ανα­γκαία και, όπως όλα δεί­χνουν, μπο­ρεί να πα­ρα­γά­γει αξία για τη χώρα για τους πα­ρα­κά­τω λό­γους: Πρώ­τον, η παν­δη­μία άλ­λα­ξε τον τρόπο που τα­ξι­δεύ­ου­με, γιατί άλ­λα­ξε τον κα­θέ­να από εμάς, ξε­χω­ρι­στά. Αλ­λα­ξε τον τα­ξι­διώ­τη. Οι τά­σεις που επι­κρα­τούν την επό­με­νη μέρα, κάτω από την ομπρέ­λα της βιω­σι­μό­τη­τας, είναι αξίες ευ­ρύ­τε­ρες από το πε­ρι­βάλ­λον – αφο­ρούν και την κοι­νω­νία, τον πο­λι­τι­σμό, τα επι­μέ­ρους το­πι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά. Θα μπο­ρού­σε κά­ποιος να πει πως την επό­με­νη μέρα, δύο έν­νοιες που συ­νο­ψί­ζουν ένα κε­ντρι­κό ζη­τού­με­νο είναι η αυ­θε­ντι­κό­τη­τα και ο άν­θρω­πος. Και οι δύο αυτές έν­νοιες, όπως προ­κύ­πτει από έρευ­νες, είναι βα­σι­κά συ­γκρι­τι­κά πλε­ο­νε­κτή­μα­τα της χώρας μας. Εχου­με λοι­πόν μία μο­να­δι­κή ευ­και­ρία να επα­να­το­πο­θε­τή­σου­με το προ­ϊ­όν μας και να ωφε­λη­θεί ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο η χώρα, οι το­πι­κοί προ­ο­ρι­σμοί, οι οι­κο­νο­μί­ες και οι κοι­νω­νί­ες.

Επι­πλέ­ον, μία από τις τά­σεις που δεί­χνουν να κυ­ριαρ­χούν την επό­με­νη μέρα είναι η ευ­ε­ξία (wellness). Η χώρα μας ως brand εν­σω­μα­τώ­νει ήδη σχε­τι­κές με την ευ­ε­ξία έν­νοιες. Το ελ­λη­νι­κό κα­λο­καί­ρι, το ισχυ­ρό­τε­ρό μας του­ρι­στι­κό brand που φέρ­νει 80% των εσό­δων μας, συν­δυά­ζε­ται με δια­στά­σεις της ευ­ε­ξί­ας στο μυαλό των επι­σκε­πτών και αυτό κατ’ επέ­κτα­ση ισχύ­ει και για τους Ελ­λη­νες. Ολοι πε­ρι­μέ­νου­με το ελ­λη­νι­κό κα­λο­καί­ρι για να θε­ρα­πεύ­σου­με όσα «συ­νέ­βη­σαν» τον χει­μώ­να. Ταυ­τό­χρο­να, η γα­στρο­νο­μία σύμ­φω­να με έρευ­νες είναι ο κλά­δος με τη με­γα­λύ­τε­ρη δυ­να­τό­τη­τα εξέ­λι­ξης στη χώρα μας. Συ­νε­πώς, τώρα είναι ένα ιδα­νι­κό momentum, αφού οι ανά­γκες του τα­ξι­διώ­τη της επό­με­νης μέρας ταυ­τί­ζο­νται με αυτό που η Ελ­λά­δα μπο­ρεί να προ­σφέ­ρει. Αρα, βρι­σκό­μα­στε πράγ­μα­τι ενώ­πιον μιας ιστο­ρι­κής ευ­και­ρί­ας, γιατί οι ανά­γκες της επό­με­νης μέρας για τον επι­σκέ­πτη ταυ­τί­ζο­νται με τα συ­γκρι­τι­κά μας πλε­ο­νε­κτή­μα­τα.

Είναι κρί­σι­μο να επι­λε­γούν τα μη­νύ­μα­τα τόσο για τη χώρα όσο και για τους προ­ο­ρι­σμούς, που θα φέ­ρουν τα κα­λύ­τε­ρα δυ­να­τά απο­τε­λέ­σμα­τα.

Δεύ­τε­ρον, η συ­γκυ­ρία είναι ιδα­νι­κή λόγω της ευ­και­ρί­ας που μας δίνει το μο­να­δι­κό κύμα θε­τι­κής επι­κοι­νω­νί­ας στο οποίο βρί­σκε­ται η χώρα. Ο του­ρι­σμός είναι εν­δυ­να­μω­μέ­νος μετά την επι­τυ­χη­μέ­νη δια­χεί­ρι­ση των δύο ετών που προη­γή­θη­καν. Οι αλ­λα­γές στη σωστή κα­τεύ­θυν­ση σε αυτή τη φάση μπο­ρούν να προσ­δώ­σουν πραγ­μα­τι­κή αξία.

Τέλος, τρί­τον, αυτή η στιγ­μή είναι ιδα­νι­κή γιατί ο του­ρι­σμός είναι νο­μι­μο­ποι­η­μέ­νος –ως πυ­λώ­νας και κα­τα­λύ­της της κοι­νω­νι­κής/οι­κο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης– στη συ­νεί­δη­ση των το­πι­κών κοι­νω­νιών πε­ρισ­σό­τε­ρο από ποτέ.

Βέ­βαια οφεί­λου­με να ανα­γνω­ρί­σου­με πως μία τέ­τοιου εί­δους με­λέ­τη θα κρι­θεί στην εφαρ­μο­γή της σε δύο κρί­σι­μα ση­μεία. Στο πώς θα υλο­ποι­η­θεί από το πλέγ­μα φο­ρέ­ων επι­κοι­νω­νί­ας της χώρας (ΕΟΤ, Πε­ρι­φέ­ρειες, Δήμοι) και πώς το ίδιο το του­ρι­στι­κό προ­ϊ­όν θα ακο­λου­θεί μια φρέ­σκια, μο­ντέρ­να επι­κοι­νω­νία που να κοι­τά­ζει προς το μέλ­λον.

Θα ήθελα να κλεί­σω με ένα γε­νι­κό­τε­ρο σχό­λιο, για το πώς ο του­ρι­σμός και η επι­κοι­νω­νία του του­ρι­σμού είναι όπλα ήπιας ισχύ­ος για τη χώρα. Τα δέκα χρό­νια της κρί­σης (2010-2019) εκτός από τα 135 δισ. ευρώ άμεσα έσοδα, ήρθαν 250 εκατ. άν­θρω­ποι, οι οποί­οι είχαν κατά μέσον όρο μια πολύ καλή τα­ξι­διω­τι­κή εμπει­ρία στην Ελ­λά­δα. Ας ανα­λο­γι­στού­με και ας κά­νου­με τους ανα­γκαί­ους συ­νειρ­μούς ως προς το τι ση­μαί­νει αυτό για τη φήμη και ευ­ρύ­τε­ρα για τις δυ­να­τό­τη­τες της χώρας μας.

ΙΩ­ΑΝ­ΝΑ ΔΡΕΤ­ΤΑ

* Η κ. Ιω­άν­να Δρέτ­τα είναι διευ­θύ­νου­σα σύμ­βου­λος Marketing Greece.

Πηγή kathimerini.gr