Spiegel: Το plan B της Μέρκελ για τους πρόσφυγες απειλεί την Συνθήκη του Σένγκεν

Το σχέδιο της Άνγκελα Μέρκελ για να βρεθεί μια λύση στην προ­σφυ­γική κρίση με την βοήθεια της Τουρ­κίας συναντά αντί­σταση. Το Βερο­λίνο και οι Βρυ­ξέλ­λες ήδη εξε­τά­ζουν εναλ­λα­κτι­κές, αλλά μπορεί να σημαί­νουν το τέλος της ελεύ­θε­ρης μετα­κί­νη­σης σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, γράφει το Spiegel.

Η ΕΕ συμ­φώ­νησε με την Άγκυρα ότι θα της δώσει δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ με αντάλ­λαγμα οι Τούρκοι να κάνουν ό,τι μπορούν για να κρα­τή­σουν τους σύρους πρό­σφυ­γες στην Τουρκία. Αλλά και η ΕΕ οφείλει να δεχθεί αρκετές εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες Σύρους στη βάση μιας «συμ­μα­χίας των προ­θύ­μων». Η Μέρκελ ορα­μα­τί­ζε­ται τη διανομή των προ­σφύ­γων στην ΕΕ αλλά η ανα­το­λική Ευρώπη μέχρι στιγμής δεν αντα­πο­κρί­νε­ται. Αυτό μπορεί να σημαί­νει το τέλος της Σένγκεν.

Αξιω­μα­τού­χοι της καγκε­λα­ρίας επε­ξερ­γά­ζο­νται σχέδια που στο παρελ­θόν θα φάντα­ζαν ανή­κου­στα: μια «μίνι Σένγκεν» στην οποία δεν θα περι­λαμ­βά­νε­ται η Ελλάδα, που αδυ­να­τεί να προ­στα­τεύ­σει τα εξω­τε­ρικά σύνορά της, ούτε οι χώρες της ανα­το­λι­κής Ευρώπης που αρνού­νται να δεχθούν πρό­σφυ­γες.

Αυτό θα απο­τε­λούσε ήττα για την Ευρώπη αλλά η Μέρκελ είναι πρόθυμη να προ­χω­ρή­σει αν δεν υπάρξει άλλος τρόπος για την πολι­τική της διάσωση. Επίσης, είναι τόσο ενο­χλη­μένη με τους ανα­το­λι­κο­ευ­ρω­παί­ους εταί­ρους της που έγινε πιο ανοιχτή στην επα­νει­σα­γωγή των συνο­ρια­κών ελέγχων.

Η γερ­μα­νίδα καγκε­λά­ριος έχει ξεγρά­ψει τους Ανα­το­λι­κο­ευ­ρω­παί­ους στην ανα­ζή­τηση λύσης για το προ­σφυ­γικό. Ελπίζει ότι η Τουρκία θα συνερ­γα­στεί. Αν οι ροές μειω­θούν, ορα­μα­τί­ζε­ται την επιλογή των προ­σφύ­γων που θα φιλο­ξε­νη­θούν στην ΕΕ απευ­θείας από την Τουρκία.

Ειδικοί από την Ύπατη Αρμο­στεία του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες θα βοη­θή­σουν την Ευρώπη να ξεχω­ρί­σει τους πρό­σφυ­γες που έχουν μεγα­λύ­τερη ανάγκη βοή­θειας. Αυτοί θα έχουν την ευκαι­ρία να φθάσουν στην ΕΕ νόμιμα και όχι μέσω των δια­κι­νη­τών. Αν το σχέδιο λει­τουρ­γή­σει στην Τουρκία, θα επε­κτα­θεί στον Λίβανο και στην Ιορ­δα­νία.

Ο χρόνος λιγο­στεύει. Ήδη αρκετά κράτη-μέλη έχουν επα­νει­σά­γει τους συνο­ρια­κούς ελέγ­χους, όπως η Σλο­βε­νία, η Γερ­μα­νία, η Αυστρία και πιο πρό­σφατα η Σουηδία. Αν η «μίνι Σένγκεν» γίνει πραγ­μα­τι­κό­τητα, στα αρχικά μέλη θα περι­λαμ­βά­νο­νται η Γερ­μα­νία, η Αυστρία, η Ολλαν­δία, το Βέλγιο και η Σουηδία.

Η Ολλαν­δία, που ανα­λαμ­βά­νει την εκ περι­τρο­πής προ­ε­δρία της ΕΕ τον Ιανουά­ριο, επι­θυ­μεί να προ­ω­θή­σει τη «μίνι Σένγκεν». Αν δεν ευο­δω­θεί το σχέδιο με την Τουρκία, η Ευρώπη «θα ανα­γκα­στεί να εργα­στεί σε μικρό­τε­ρες ομάδες», δήλωσε ο επι­κε­φα­λής του Γιού­ρο­γκρουπ Γερούν Ντάι­σελ­μπλουμ.

Οι επι­θέ­σεις στο Παρίσι ενέ­τει­ναν το πρό­βλημα. Η γαλλική κυβέρ­νηση τόνισε ότι μερικοί από τους τρο­μο­κρά­τες ταξί­δε­ψαν στην Ευρώπη μέσω της Ελλάδας μαζί με τους πρό­σφυ­γες. Ακόμη και ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών του Λου­ξεμ­βούρ­γου Ζαν Άσελ­μπορν είναι πρό­θυ­μος να επα­νε­ξε­τά­σει τη Σένγκεν. Παρ’ ότι ένθερ­μος υπο­στη­ρι­χτής των ανοι­χτών συνόρων, πρό­τεινε διά­φο­ρες αλλαγές για τη ζώνη Σένγκεν.

Η Μέρκελ επι­θυ­μεί να απο­φύ­γει αυτό το σενάριο. Αλλά προς το παρόν, η «συμ­μα­χία των προ­θύ­μων» είναι απλώς ευσε­βείς πόθοι.

Το ΒΗΜΑ