Οι 23 νέοι φόροι που πληρώνουμε στο βωμό του κράτους

Ούτε ένας, ούτε δύο. Είκοσι τρεις φόροι αυξή­θη­καν ή επι­νο­ή­θη­καν τα χρόνια του Μνη­μο­νίου, αλλά και πάλι η οικο­νο­μία δεν έχει βγει από τη κρίση. Πρό­κει­ται για φόρους που επι­βλή­θη­καν σε ό,τι είναι ακίνητο, κινεί­ται και… ανα­πνέει, προ­κει­μέ­νου να επι­τευ­χθούν οι εισπρα­κτι­κοί στόχοι των προ­γραμ­μά­των που εφαρ­μό­ζει η Ελλάδα.

Έτσι, έχουμε μια ξεκά­θαρη εικόνα κρα­τι­κί­στι­κης οικο­νο­μίας που απορ­ρό­φησε τα τελευ­ταία πέντε χρόνια περισ­σό­τερα από 300 δισε­κα­τομ­μύ­ρια φόρων από τις τσέπες των πολιτών και των επι­χει­ρή­σεων ανα­δει­κνύ­ουν τα στοι­χεία του Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού των χρόνων της κρίσης και των Μνη­μο­νίων. Ανα­δει­κνύ­ουν παράλ­ληλα και την απο­τυ­χία των Μνη­μο­νίων από το να στρί­ψουν το τιμόνι της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας από το κράτος προς τον ιδιω­τικό τομέα, καθώς το μεγα­λύ­τερο μέρος των κρα­τι­κών εσόδων διο­χε­τεύ­ο­νται μόνο και μόνο για συντη­ρή­σουν την κρατική μηχανή καθώς και όσους σιτί­ζο­νται από αυτήν. Συνο­λικά από το 2010 έως και το 2016 πλη­ρώ­νουμε 324 δισ. φόρους, αλλά όλοι πηγαί­νουν για να συντη­ρη­θεί τα κράτος. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι σχεδόν σε κανένα έτος από το 2010 και μετά που μπήκε η χώρα στα Μνη­μό­νια δεν χρη­μα­το­δο­τή­θηκε με ελλη­νι­κούς φόρους η ιδιω­τική πρω­το­βου­λία.

Από το σύνολο των φορο­λο­γι­κών εσόδων, αφού πλη­ρώ­θηκε το Δημόσιο, δεν περίσ­σεψε ούτε ένα ευρώ για να δοθεί για τις επεν­δύ­σεις με τη μορφή επι­χο­ρη­γή­σεων του ιδιω­τι­κού τομέα, ενώ το κράτος στην ουσία του παρέ­μεινε ακέραιο, αφού ακόμη και η μείωση του αριθμού των υπαλ­λή­λων που παρου­σιά­ζε­ται ως μνη­μο­νιακή επι­τυ­χία ουσια­στικά αύξησε τον λογα­ρια­σμό των συντά­ξεων λόγω της μαζικής συντα­ξιο­δό­τη­σης των υπαλ­λή­λων.

Τα στοι­χεία που επε­ξερ­γά­στηκε το “Κ” είναι αφε­τη­ρία για πολλά και σημα­ντικά συμπε­ρά­σματα του τι αντι­με­τώ­πι­σαν οι φορο­λο­γού­με­νοι την τελευ­ταία εξαετία, πού πήγαν τα πολλά που πλή­ρω­σαν αλλά και πότε έγινε μια πραγ­μα­τική προ­σπά­θεια για να μειωθεί το μέγεθος του δημόσιο τομέα.

Συντε­λε­στές πάνω, έσοδα κάτω

Το 2010 ξεκινά με την πρώτη φορο­κα­ται­γίδα του νέου Μνη­μο­νίου. Αρχί­ζουν να αυξά­νο­νται φόροι σε ό,τι κινεί­ται και ανα­πνέει. Ποτά, τσιγάρα, επι­χει­ρή­σεις, καύσιμα, εισο­δή­ματα από ένα όριο και πάνω είναι μόνο μερικά από τα θύματα της αύξησης της φορο­λό­γη­σης, ενώ αυξά­νο­νται και κατά τέσ­σε­ρις ολό­κλη­ρες μονάδες οι συντε­λε­στές ΦΠΑ που χτυπούν ανε­λέ­ητα το δια­θέ­σιμο εισό­δημα και πιέζουν την αγορά. Ποιο είναι το απο­τέ­λε­σμα; Το 2010 μπαί­νουν στα κρατικά ταμεία 51,2 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ, αριθμό που δεν είδε ξανά μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια το Δημόσιο και κατά πάσα πιθα­νό­τητα θα κάνει και αρκετά χρόνια ακόμη προ­κει­μέ­νου να τον δει.

Σε μισθούς

Την ίδια χρονιά, δηλαδή το 2010, το Δημόσιο, ενώ συγκέ­ντρωσε τόσα πολλά φορο­λο­γικά έσοδα, αυτά δεν έφτασαν για να καλύ­ψουν τις βασικές δαπάνες του, οι οποίες ανήλθαν σε 53,9 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Ποιες είναι αυτές οι βασικές δαπάνες; Είναι οι μισθοί και οι συντά­ξεις, οι επι­χο­ρη­γή­σεις κρα­τι­κών φορέων για περί­θαλψη και κοι­νω­νική πρόνοια (π.χ., ΕΟΠΥΥ, ΕΚΑΣ), οι λει­τουρ­γι­κές δαπάνες του Δημο­σίου (π.χ., το ρεύμα, τα μολύβια και τα καύσιμα για τα κρατικά οχήματα) και οι δαπάνες για τόκους εξυ­πη­ρέ­τη­σης του δημο­σίου χρέους. Ούτε ευρώ από το χρήμα των φορο­λο­γου­μέ­νων, δηλαδή, δεν περίσ­σεψε για το πρό­γραμμα δημο­σίων επεν­δύ­σεων, που χρη­μα­το­δο­τεί κατά κύριο λόγο ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις με συγ­χρη­μα­το­δό­τηση με την Ευρω­παϊκή Ένωση. Στην πράξη, δηλαδή, τα ποσά που δαπάνα το Δημόσιο για στήριξη των επεν­δύ­σεων στον ιδιω­τικό τομέα προ­έρ­χο­νται από τα κοι­νο­τικά ταμεία και από δανει­σμό.

Τα ίδια και το 2016

Αυτά το 2010. Θα περί­μενε κανείς η εικόνα να έχει αλλάξει ύστερα από έξι χρόνια Μνη­μο­νίων. Δυστυ­χώς δεν είναι έτσι. Από το προ­σχέ­διο του Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του 2016 προ­κύ­πτει ότι όλοι οι φόροι που θα πλη­ρώ­σουν οι φορο­λο­γού­με­νοι θα απορ­ρο­φη­θούν για τις κρα­τι­κές δαπάνες! Το 2016 προ­ϋ­πο­λο­γί­ζε­ται ότι το Δημόσιο θα εισπρά­ξει από φόρους το ποσό των 44,8 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ, όσα ακριβώς δηλαδή θα δαπα­νή­σει για μισθούς, συντά­ξεις, λει­τουρ­γι­κές δαπάνες του Δημο­σίου και τόκους. Με άλλα λόγια, δεν περισ­σεύει ούτε ένα ευρώ για ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις από το υστέ­ρημα των φορο­λο­γου­μέ­νων.

Περισ­σό­τερα για μισθούς!

Ενδει­κτικά της απο­τυ­χίας όχι μόνο των κυβερ­νή­σεων που πήραν το τιμόνι της οικο­νο­μίας τα χρόνια του Μνη­μο­νίου αλλά και της τρόικας που συμ­με­τείχε και ενέ­κρινε το μείγμα των προ­γραμ­μά­των είναι και το ποσοστό των φορο­λο­γι­κών εσόδων που διο­χε­τεύ­θηκε για την πληρωμή μισθών και συντά­ξεων. Ενώ το 2010 από τα 51,2 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ φόρους δαπα­νή­θη­καν για μισθούς και συντά­ξεις 20,3 δισε­κα­τομ­μύ­ρια, δηλαδή ποσοστό 39,6%, το 2016 προ­βλέ­πε­ται ότι θα δαπα­νη­θεί για μισθούς και συντά­ξεις ποσοστό 41,5% των φορο­λο­γι­κών εσόδων. Με άλλα λόγια, παρά την υπερ­φο­ρο­λό­γηση και τα Μνη­μό­νια, οι φορο­λο­γού­με­νοι πλη­ρώ­νουν τελικά περισ­σό­τερα για τη μισθο­λο­γική δαπάνη του Δημο­σίου και τις συντά­ξεις που κατά κύριο λόγο στη­ρί­ζουν την κατα­νά­λωση στην οικο­νο­μία και όχι τις επεν­δύ­σεις.

Η πορεία, όμως, που περι­γρά­φηκε πριν δεν ήταν γραμ­μική. Υπήρξαν χρονιές που όσοι κρα­τού­σαν την οικο­νο­μία στα χέρια τους έκαναν προ­σπά­θεια για να μειώ­σουν το μέγεθος του Δημο­σίου και κατά κύριο λόγο να μειώ­σουν το ποσοστό των φορο­λο­γι­κών εσόδων που δαπα­νού­νταν για μισθούς και συντά­ξεις. Προ­σπά­θη­σαν, δηλαδή, να μειώ­σουν, αυτό που λέμε, το κράτος. Ας δούμε την πορεία της δαπάνης για μισθούς και συντά­ξεις. Το 2010 δαπα­νή­θη­καν 20,3 δισε­κα­τομ­μύ­ρια, το 2011 το ίδιο ποσό, το 2012 (και μετά από δυο χρόνια Μνη­μο­νίων) εμφα­νί­ζε­ται η πρώτη μείωση με 19,6 δισε­κα­τομ­μύ­ρια. Να γίνει εδώ μια παρέν­θεση. Αν και οι μισθοί στο Δημόσιο μειώ­θη­καν, το κύμα συντα­ξιο­δό­τη­σης από το Δημόσιο κράτησε σε υψηλά επίπεδα τη συντα­ξιο­δο­τική δαπάνη και κατά συνέ­πεια τη συνο­λική δαπάνη για μισθούς και συντά­ξεις. Το 2013 εμφα­νί­ζε­ται η πρώτη μεγάλη μείωση στη σχετική δαπάνη με 17,7 δισε­κα­τομ­μύ­ρια. Είναι η χρονιά που καταρ­γού­νται πλήρως τα “δώρα” στους μισθούς και τις συντά­ξεις του Δημο­σίου και επέρ­χο­νται σημα­ντι­κές μειώ­σεις στο γενικό μισθο­λό­γιο, καθώς και στα ειδικά μισθο­λό­για του Δημο­σίου. Από τότε, όμως, η μισθο­λο­γική και συντα­ξιο­δο­τική δαπάνη του Δημο­σίου έχουν πάρει και πάλι την ανηφόρα. Φθά­νουμε στο 2015 να δαπα­νώ­νται για μισθούς και συντά­ξεις 18,8 δισε­κα­τομ­μύ­ρια και 18,6 να προ­βλέ­πο­νται για το 2016.

capital.gr