Το ημερολόγιο ενός αγροτικού γιατρού – Τα περιστατικά στα νησιά μας

Άθελά τους πα­ρα­τη­ρη­τές μι­κρών κοι­νω­νιών. Στους πιο μι­κρούς τό­πους ανα­δει­κνύ­ο­νται γρή­γο­ρα σε ση­μαί­νο­ντα πρό­σω­πα της κοι­νό­τη­τας για όσο διαρ­κεί η υπη­ρε­σία τους. Οι αγρο­τι­κοί για­τροί, συ­νή­θως φρέ­σκοι από­φοι­τοι των σχο­λών τους που πε­ρι­μέ­νουν να πε­ρά­σουν τα χρό­νια μέχρι την ει­δι­κό­τη­τα, παίρ­νουν το βά­πτι­σμα του πυρός της ια­τρι­κής πρα­κτι­κής στις αγ­χω­τι­κές δια­κο­μι­δές που αψη­φούν τα εμπό­δια της γε­ω­γρα­φί­ας, αλλά και στις συ­γκρού­σεις με με­γα­λύ­τε­ρους συ­να­δέλ­φους.

Τρεις από­φοι­τοι ια­τρι­κής, πρώην και νυν αγρο­τι­κοί για­τροί νη­σιω­τι­κών τόπων, αφη­γού­νται στην «Κ» τις εμπει­ρί­ες του αγρο­τι­κού τους, που τις δια­κρί­νουν τόσο η τριβή με την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα του επαγ­γελ­μα­τι­κού τους χώρου και του εγ­χώ­ριου συ­στή­μα­τος υγεί­ας, όσο και η ανα­μέ­τρη­ση με την καλή αλλά και την άγρια πλευ­ρά της νη­σιω­τι­κό­τη­τας.

«Μά­θα­με 5 πράγ­μα­τα, ξε­χά­σα­με άλλα 15»

Μέχρι τις αρχές του φε­τι­νού κα­λο­και­ριού, ο 30χρο­νος Τρια­ντά­φυλ­λος ήταν ένας από τους αγρο­τι­κούς για­τρούς της Μήλου, για πε­ρισ­σό­τε­ρο από ενά­μι­ση χρόνο. Η ανα­μο­νή για την ει­δι­κό­τη­τά του είναι με­γά­λη και έτσι απο­φά­σι­σε να επε­κτεί­νει το αγρο­τι­κό του και πέραν του έτους που απο­τε­λεί την υπο­χρε­ω­τι­κή υπη­ρε­σία. «Ηταν η πρώτη μου δου­λειά. Είχα το άγχος των δια­κο­μι­δών σε σχέση με τον καιρό. Αλλά είχα άγνοια κιν­δύ­νου κι έτσι έκανα τα χαρ­τιά μου για τις Κυ­κλά­δες», λέει.

Του πήρε δύο μήνες να «πα­τή­σει στα πόδια του» και τα πά­τη­σε όχι μόνο στη Μήλο αλλά και στην Κί­μω­λο και στην Ηρα­κλειά που τον έστελ­ναν όταν υπήρ­χαν ελ­λεί­ψεις. Τη δια­φο­ρε­τι­κή προ­σέγ­γι­ση των αν­θρώ­πων και των τριών τόπων προς εκεί­νον, τη συν­δέ­ει με την οι­κο­νο­μι­κή άν­θη­ση που έχει δει κάθε νησί από τον του­ρι­σμό.

«Στη Μήλο συ­νά­ντη­σα ντό­πιους που ήθε­λαν να εξυ­πη­ρε­τού­νται γρή­γο­ρα, ή κά­ποιους που πί­στευαν ότι η ια­τρι­κή πράξη έπρε­πε να κρα­τή­σει λι­γό­τε­ρο από πέντε λεπτά. Δεν έβλε­παν ότι εί­μα­στε εκεί, μα­κριά από τους τό­πους μας, για να βοη­θά­με».

Στα μι­κρό­τε­ρα νησιά οι κά­τοι­κοι φώ­να­ζαν τον για­τρό για ένα μικρό ή με­γά­λο κέ­ρα­σμα και τον χαι­ρε­τού­σαν με το χα­μό­γε­λο, όπως λέει. «Εκανα ορι­σμέ­νους κα­λούς φί­λους στη Μήλο, κυ­ρί­ως συ­να­δέλ­φους. Τον διευ­θυ­ντή, έναν ορ­θο­πε­δι­κό που μου έμαθε πράγ­μα­τα που δεν θα μά­θαι­να ποτέ, αφού δεν θα κάνω χει­ρουρ­γι­κή ει­δι­κό­τη­τα».

Παι­δο­ψυ­χί­α­τρος στο Ρέ­θυ­μνο: «Πα­ραι­τή­θη­κα για να επι­βιώ­σω»

Η σχέση των αγρο­τι­κών για­τρών με τους μό­νι­μους το­πι­κούς γε­νι­κούς ή ει­δι­κούς για­τρούς είναι, εν πολ­λοίς, μια σχέση μα­θη­τεί­ας, όμως ο Τρια­ντά­φυλ­λος δεν θυ­μά­ται όλους τους συ­να­δέλ­φους του εξί­σου εξυ­πη­ρε­τι­κούς. «Μά­θα­με πέντε πράγ­μα­τα, ξε­χά­σα­με άλλα δε­κα­πέ­ντε», λέει.

«Εκτός από έναν διευ­θυ­ντή εξει­δι­κευ­μέ­νο στην επεί­γου­σα δια­κο­μι­δή και ιπτά­με­νο που ήξερε να μας μάθει και όντως μας έμαθε, οι υπό­λοι­ποι γε­νι­κοί ια­τροί δεν μας άκου­γαν. Ελε­γαν πως “εδώ υπάρ­χει ιε­ραρ­χία. Δεν μπο­ρεί ο αγρο­τι­κός να αμ­φι­σβη­τεί τον επι­με­λη­τή”».

Πολ­λές δια­κο­μι­δές, κυ­ρί­ως καρ­διο­λο­γι­κές, δεν μπο­ρεί να συ­νο­δεύ­ο­νται από έναν αγρο­τι­κό που δεν έχει ξα­να­δου­λέ­ψει

«Μας έλε­γαν “εγώ παίρ­νω την ευ­θύ­νη, εγώ παίρ­νω και την από­φα­ση”. Εί­χα­με έρθει σε ρήξη αρ­κε­τές φορές, όταν απλώς βά­ζα­νε σε ένα κα­ρά­βι τον ασθε­νή που έπρε­πε να δια­κο­μι­στεί και έλε­γαν στον αγρο­τι­κό που συ­νό­δευε “ό,τι χρεια­στείς θα εί­μα­στε στο τη­λέ­φω­νο μαζί”. Ναι, έλα όμως που το τη­λέ­φω­νο δεν πιά­νει ποτέ με­σο­πέ­λα­γα».

Λέει πως το έχει συ­ζη­τή­σει και με άλ­λους αγρο­τι­κούς και συμ­φω­νούν: πολ­λές δια­κο­μι­δές, κυ­ρί­ως καρ­διο­λο­γι­κές, δεν μπο­ρεί να συ­νο­δεύ­ο­νται από έναν αγρο­τι­κό που δεν έχει ξα­να­δου­λέ­ψει. «Εκεί θέλει εξει­δι­κευ­μέ­νο ή γε­νι­κό για­τρό που είναι πιο έμπει­ρος και θα έχει και πεδίο να απο­δεί­ξει την εμπει­ρία του».

«Με αγρο­τι­κούς εγώ δεν μιλάω»

Στην εφη­με­ρία της Μα­ρί­νας έφτα­σε μια μέρα ένα σο­βα­ρό πε­ρι­στα­τι­κό. Ο χει­ρουρ­γός που επί­σης εφη­μέ­ρευε βρι­σκό­ταν στο σπίτι του, ενώ δεν έπρε­πε. «Τον πήρα τη­λέ­φω­νο και η απά­ντη­σή του ήταν “εγώ με αγρο­τι­κούς δεν μιλάω”. Επει­τα από διά­φο­ρα τη­λε­φω­νή­μα­τα ήρθε και η ει­δι­κή για­τρός για το συ­γκε­κρι­μέ­νο πε­ρι­στα­τι­κό. Ακο­λού­θη­σε χαμός, τσα­κω­μοί, βρι­σί­μα­τα».

Η Μα­ρί­να, ύστε­ρα από έναν μήνα εκ­παί­δευ­σης σε πα­θο­λο­γία και χει­ρουρ­γι­κή, υπη­ρέ­τη­σε στη Σύρο από τα τέλη του 2023. Της είπαν πως στο νησί είχε κα­θιε­ρω­θεί η εξής πρα­κτι­κή: όλοι οι για­τροί του Φοί­νι­κα, του οι­κι­σμού όπου βρί­σκε­ται το αγρο­τι­κό ια­τρείο, να πη­γαί­νουν εκεί μια φορά την εβδο­μά­δα και τις υπό­λοι­πες μέρες να βρί­σκο­νται από το πρωί στο νο­σο­κο­μείο της Σύρου. «Το νο­σο­κο­μείο είχε πάρα πολ­λές ελ­λεί­ψεις και σε για­τρούς και σε υπο­δο­μές. Δεν εί­χα­με νευ­ρο­λό­γο, νευ­ρο­χει­ρουρ­γό, αναι­σθη­σιο­λό­γο. Στις εφη­με­ρί­ες μας οι ει­δι­κοί για­τροί δεν έμε­ναν μέσα, τους έπαιρ­νες τη­λέ­φω­νο και έρ­χο­νταν από τα σπί­τια τους που ήταν 15 λεπτά μα­κριά», λέει. Εξι μήνες μετά απο­φά­σι­σε, μαζί με μια ακόμα αγρο­τι­κή για­τρό, να στα­μα­τή­σει να εφη­με­ρεύ­ει στο νο­σο­κο­μείο, επι­στρέ­φο­ντας στο ια­τρείο του Φοί­νι­κα και από εκεί, κα­τό­πιν εντο­λών της ΔΥΠΕ να κα­λύ­πτει κενά για με­ρι­κές εβδο­μά­δες σε άλλα νησιά. Η Τζια, η Σχοι­νού­σα και το Κου­φο­νή­σι την πε­ρί­με­ναν.

Είναι πολύ μο­να­δι­κό συ­ναί­σθη­μα γιατί βλέ­πεις ότι έχει απο­τέ­λε­σμα αυτό που έχεις σπου­δά­σει. Και εγώ ένιω­θα ευ­γνω­μο­σύ­νη που ανα­γνώ­ρι­ζαν ότι τους πρό­σε­ξα και πως έκανα ό,τι μπο­ρού­σα

Στα πο­λυ­δύ­να­μα ια­τρεία των νη­σιών αυτών υπήρ­χαν του­λά­χι­στον τα μη­χα­νή­μα­τα για να πραγ­μα­το­ποιού­νται κά­ποιες βα­σι­κές εξε­τά­σεις όπως η γε­νι­κή αί­μα­τος ή οι υπέ­ρη­χοι. «Ασχε­τα αν ο αγρο­τι­κός ξέρει να κάνει υπέ­ρη­χο, εκτός από τον γρή­γο­ρο υπέ­ρη­χο στα τρο­χαία», λέει η Μα­ρί­να. Τη ρω­τά­με αν τε­λι­κά ένας αγρο­τι­κός για­τρός ξέρει τι να κάνει και χα­μο­γε­λά­ει. «Η ει­λι­κρι­νής απά­ντη­ση είναι όχι. Μα­θαί­νου­με κά­ποια βα­σι­κά πράγ­μα­τα στον μήνα εκ­παί­δευ­σης και βα­δί­ζου­με μετά σε μία πε­πα­τη­μέ­νη. Μετά ο κα­θέ­νας, ανά­λο­γα την ευ­στρο­φία και την επι­δε­ξιό­τη­τά του, πα­ρεκ­κλί­νει από αυτή την πε­πα­τη­μέ­νη. Υπάρ­χει και ένα βι­βλίο του Κο­λο­κυ­θά για τη δη­μό­σια υγεία, έχει μέσα βα­σι­κές πα­θή­σεις και επεί­γο­ντα πε­ρι­στα­τι­κά που μπο­ρεί να έρ­θουν στο ια­τρείο σου και πώς να δώ­σεις πρώ­τες βο­ή­θειες», λέει. Η Μα­ρί­να το έχει συμ­βου­λευ­τεί την ώρα που συ­ντα­γο­γρα­φεί «για να βε­βαιω­θώ ότι αυτό που θα δώσω είναι όντως αυτό που δί­νε­ται».

Νο­σο­κο­μεία: Στα Κύ­θη­ρα οι δια­σω­λη­νώ­σεις γί­νο­νται με δυ­σκο­λία

Πά­ντως, η στιγ­μή που θυ­μά­ται πιο έντο­να από το αγρο­τι­κό της ήταν αυτή της απο­χώ­ρη­σής της από τη Σχοι­νού­σα. Την τε­λευ­ταία της μέρα, περ­νώ­ντας από την κα­φε­τέ­ρια βρήκε ντό­πιους συ­γκε­ντρω­μέ­νους, που είχαν μα­ζευ­τεί για να την απο­χαι­ρε­τή­σουν. «Είναι πολύ μο­να­δι­κό συ­ναί­σθη­μα γιατί βλέ­πεις ότι έχει απο­τέ­λε­σμα αυτό που έχεις σπου­δά­σει. Και εγώ ένιω­θα ευ­γνω­μο­σύ­νη που ανα­γνώ­ρι­ζαν ότι τους πρό­σε­ξα και πως έκανα ό,τι μπο­ρού­σα», λέει.

Παρέα με τους 60άρη­δες

Για τον 30χρονο Γιώρ­γο αυτό είναι το δεύ­τε­ρο αγρο­τι­κό. Βρί­σκε­ται στους Λει­ψούς όπου και θα πα­ρα­μεί­νει μέχρι το επό­με­νο κα­λο­καί­ρι, κυ­ρί­ως για βιο­πο­ρι­στι­κούς λό­γους. Η ανα­μο­νή για την ει­δι­κό­τη­τα είναι με­γά­λη και οι μα­κρι­νοί Λει­ψοί δί­νουν επι­πλέ­ον οι­κο­νο­μι­κά κί­νη­τρα για τους αγρο­τι­κούς για­τρούς που τους επι­λέ­γουν.

Στους δύο μήνες που βρί­σκε­ται εκεί δεν έχει προ­λά­βει να δια­πι­στώ­σει τις δυ­σκο­λί­ες του μι­κρού και απο­μα­κρυ­σμέ­νου τόπου που γί­νο­νται εντο­νό­τε­ρες όταν μπει ο χει­μώ­νας. Τώρα, μετά το πέρας του ωρα­ρί­ου του (πα­ρα­μέ­νει on call 24 ώρες το 24ωρο) πάει για μια βου­τιά στη θά­λασ­σα. «Πόσο χάλια να είναι αυτό;» λέει ρη­το­ρι­κά.

Στο όμορ­φο, ανεκ­με­τάλ­λευ­το και σχε­τι­κά παρ­θέ­νο νησί, όπως το πε­ρι­γρά­φει, τους μήνες του κα­λο­και­ριού οι νέοι ερ­γά­ζο­νται και οι εκ­παι­δευ­τι­κοί, που κατά κα­νό­να είναι κοντά στην ηλι­κία του, λεί­πουν. Του απο­μέ­νουν οι πιο ηλι­κιω­μέ­νοι που με την καρ­διά τους τον προ­σκα­λούν να κά­τσει μαζί τους. «Αφού δεν υπάρ­χουν αρ­κε­τοί συ­νο­μή­λι­κοι για να κοι­νω­νι­κο­ποι­η­θείς, κάνω παρέα με πε­νη­ντά­ρη­δες και εξη­ντά­ρη­δες», λέει. «Λέμε για τα βιώ­μα­τά τους, τι έχουν κάνει στη ζωή τους και βέ­βαια, τι φάρ­μα­κα παίρ­νουν».

Στο νησί μια μη­τέ­ρα τρέ­μει τις αλ­λα­γές του και­ρού πε­ρισ­σό­τε­ρο από όσο άλλοι γο­νείς σε άλλα μέρη της Ελ­λά­δας

Η υγεία είναι βα­σι­κή έγνοια των κα­τοί­κων των μι­κρών νη­σιών, για αυτό και οι για­τροί κα­τα­λαμ­βά­νουν πε­ρί­ο­πτη θέση στην το­πι­κή κοι­νω­νία. Τα εμπό­δια που προ­κύ­πτουν από τη γε­ω­γρα­φι­κή θέση θα μπο­ρού­σαν να απο­βούν μοι­ραία και αυτό κα­θο­ρί­ζει συχνά τις απο­φά­σεις των ντό­πιων. Ο Γιώρ­γος δεν είχε ανα­ρω­τη­θεί ξανά για το εύρος των δυ­σκο­λιών της απο­μα­κρυ­σμέ­νης νη­σιω­τι­κό­τη­τας μέχρι να συ­νο­μι­λή­σει με αυ­τούς που γα­λου­χή­θη­καν σε αυτή. Οπως μια μη­τέ­ρα που τρέ­μει τις αλ­λα­γές του και­ρού πε­ρισ­σό­τε­ρο από όσο άλλοι γο­νείς σε άλλα μέρη της Ελ­λά­δας. «Μου έλεγε ότι όταν τα παι­διά της ήταν μικρά και είχε μπο­φόρ τα έβαζε να κά­τσουν στον κα­να­πέ και να δουν τη­λε­ό­ρα­ση. Γιατί αν χτυ­πού­σαν με τέ­τοιο καιρό δεν θα μπο­ρού­σε να τα πάει που­θε­νά. Αυτό μέχρι τότε δεν το είχα αντι­λη­φθεί», λέει.

Πηγή: kathimerini.gr