«Οι τοπικοί φορείς πρέπει να συνομολογήσουν ένα σχέδιο ανάπτυξης και προστασίας της Μεσαιωνικής πόλης της Ρόδου»

Έκκληση προς πάσα κατεύ­θυνση (φορείς, αρχές και τοπική κοι­νω­νία) να καθί­σουν στο τραπέζι του δια­λό­γου και να συνο­μο­λο­γή­σουν ώστε να προ­χω­ρή­σει ένα σχέδιο για την δια­τή­ρηση της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου στην λίστα των μνη­μείων Παγκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ, απηύ­θυνε με δηλώ­σεις της στην «δ» η συμπο­λί­τισσά μας, καθη­γή­τρια του ΕΜΠ κα Τόνια Μορο­πού­λου.

Με την ευκαι­ρία της πραγ­μα­το­ποί­η­σης της εσπε­ρί­δας που διορ­γά­νωσε ο Σύλ­λο­γος Προ­στα­σίας Περι­βάλ­λο­ντος Ρόδου με αφορμή τα 30 χρόνια μετά την ένταξή της στον κατά­λογο Μνη­μείων Παγκό­σμιας Πολι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ (Brasilia, 1988, αριθμός ανα­φο­ράς 493), και μετά τα έργα που έχουν υλο­ποι­η­θεί με την 1η Προ­γραμ­μα­τική Σύμβαση προ­στα­σίας και ανά­δει­ξης (1994-2007) ανάμεσα στο Δήμο Ροδίων, τη Δ.Ε.ΠΟ.Σ, το Υπουρ­γείο Αιγαίου και το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού, η κα Μορο­πού­λου, υπο­γράμ­μισε τα εξής:

«Πιστεύω ότι η ουσία και το ζητού­μενο για όλους όσους αγαπάμε την Ρόδο και την Μεσαιω­νική της Πόλη, είναι ακριβώς αυτό, το πάγιο κεφά­λαιο που δημιούρ­γη­σαν οι Ροδίτες ανά τους αιώνες και είναι η μεγα­λύ­τερη παρα­κα­τα­θήκη που έχουν οι γενιές του σήμερα και του αύριο. Το μεγάλο λοιπόν ζητού­μενο είναι, το πώς αυτή η πόλη, θα μπο­ρέ­σει να προ­στα­τευ­θεί και να δια­τη­ρη­θεί ως ο βασικός πόλος έλξης του του­ρι­σμού που είναι και ο πόλος έλξης της ανά­πτυ­ξης για την Ρόδο. Αυτό είναι ένα θέμα, γιατί κιν­δυ­νεύει η Μ. Πόλη και γι αυτό τον λόγο άλλωστε, από το 1982, γίνο­νται πολύ μεγάλες, συντο­νι­σμέ­νες προ­σπά­θειες και από τον Δήμο Ρόδου, και από πρω­το­βου­λίες όπως τότε η δική μου με το υφυ­πουρ­γείο Νέας Γενιάς, για να δημιουρ­γη­θεί ένας ορί­ζο­ντας για το μέλλον της.

Η ανα­γνώ­ριση από την ΟΥΝΕΣΚΟ πριν από 30 χρόνια, ήταν ένα ορόσημο. Η ΟΥΝΕΣΚΟ όμως, απαιτεί μια συνεχή παρα­κο­λού­θηση, απο­τί­μηση της κατά­στα­σης – δια­τή­ρη­σης των ιστο­ρι­κών πόλεων που απο­τε­λούν μνημεία παγκό­σμιας κλη­ρο­νο­μιάς και φυσικά με ευθύνη του κράτους – μέλους, απαιτεί αναφορά για να μπορεί να συνε­χί­σει η ένταξη της πόλης στην παγκό­σμια λίστα. Θα μου πείτε, είναι μείζον θέμα η ένταξή της πόλης σε μια παγκό­σμια λίστα; Ναι, είναι! Και είναι για πολλούς λόγους. Διότι αυτή η ανα­γνώ­ριση, απο­τε­λούσε μια παγκό­σμια ‘ασπίδα’ στην ακε­ραιό­τητα –τόσο στην εθνική ακε­ραιό­τητα του Αιγαίου όσο και της Ρόδου- απο­τε­λεί όμως και μία εκλο­γί­κευση για να μπορεί η ευθύνη που έχουμε όλοι απέ­να­ντι στην πόλη μας, να υλο­ποιεί­ται. Δηλαδή, απαι­τεί­ται παρα­κο­λού­θηση, έλεγχος, απο­τί­μηση και μέτρα προ­στα­σίας. Προ­σω­πικά, επειδή είμαι από τους ανθρώ­πους που αγω­νί­στη­καν και για να γίνει η πρώτη Προ­γραμ­μα­τική Σύμβαση και για να μπορεί να δρο­μο­λο­γη­θεί η δεύτερη, πρέπει να σας πω ότι στο μέτρο της ευθύνης που μου αντι­στοι­χεί –όχι μόνον της αγάπης για την πατρίδα μου, αλλά και ως φορέα τεχνο­γνω­σίας του ΕΜΠ και ως εκφρα­στή των μηχα­νι­κών της χώρας- η αγωνία που έχω είναι πώς οι φορείς της Ρόδου, θα συνο­μο­λο­γή­σουν ένα σχέδιο ανά­πτυ­ξης και προ­στα­σίας της Μεσαιω­νι­κής Πόλης που να είναι εφικτό. Αν δεν συνο­μο­λο­γη­θεί αυτό το σχέδιο, οι όποιοι από πάνω σχε­δια­σμοί θα πέφτουν στο κενό. Αυτή είναι η ουσία και είναι μια ευκαι­ρία αυτή την δεδο­μένη στιγμή, να απο­στα­λεί αυτό το σχέδιο στην ΟΥΝΕΣΚΟ για να συνε­χί­σουμε να είμαστε στην παγκό­σμια λίστα. Είναι μια ευκαι­ρία να ξεκι­νή­σει αυτή η συζή­τηση».

Σε ερώτηση ποιες είναι οι πλευρές που πρέπει να συμ­με­τέ­χουν σε αυτή την προ­σπά­θεια και συζή­τηση, η κα Μορο­πού­λου ξεκα­θά­ρισε τα εξής:

«Δεν μπορεί να υπάρξει στρα­τη­γι­κός σχε­δια­σμός χωρίς τους φορείς της τοπικής κοι­νω­νίας, από τον Δήμο μέχρι τους φορείς των ενεργών πολιτών –που είναι πολλοί στην Ρόδο- και οι επαγ­γελ­μα­τίες, και οι κάτοι­κοι της Μ. Πόλης αλλά και οι κάτοι­κοι όλης της πόλης και οι σύλ­λο­γοι άλλου χαρα­κτήρα κ.λπ. Θεωρώ λοιπόν ότι είναι ένας σημα­ντι­κός διά­λο­γος που ανοίγει και γι αυτό οι προ­τά­σεις ουσίας, θα πρέπει να κατα­τε­θούν, θα πρέπει να συζη­τη­θούν –να είναι διά­λο­γος ειλι­κρι­νής και όχι διά­λο­γος που θα πέσει στο κενό μιας ξύλινης γλώσσας ή κομ­μα­τι­κών σκο­πι­μο­τή­των και άλλων τέτοιων δια­δι­κα­σιών που δεν οδηγούν στην σύνθεση.

Συνεπώς, αυτό το οποίο επε­ξερ­γα­στή­καμε εμείς στο πλαίσιο μιας επι­τρο­πής που δημιούρ­γησε το ΥΠΠΟ το 2017 και παρέ­δωσε το έργο της πέρσι στο Ανα­πτυ­ξιακό Συνέ­δριο που έγινε στην Ρόδο από την κυβέρ­νηση, είναι μια πρόταση που στη­ρί­ζε­ται στην επα­νά­χρηση των ιστο­ρι­κών κτηρίων έτσι ώστε με μια σύμπραξη ΣΔΙΤ αφενός να απο­κα­τα­στα­θούν τα ετοι­μόρ­ροπα κτήρια, να επα­να­χρη­σι­μο­ποι­η­θούν με τρόπο που να δημιουρ­γεί πρόσοδο –να φέρνει δηλαδή πόρους στην τοπική οικο­νο­μία και από την άλλη μεριά, να μπορούν να απο­τε­λούν μια εμπράγ­ματη ασφά­λεια από τους τοπι­κούς ανα­πτυ­ξια­κούς φορείς, για να μπορεί με χαμη­λό­τοκα διεθνή δάνεια να προ­στα­τευ­θεί το έργο μεγάλης κλί­μα­κας, οι οχυ­ρώ­σεις και τα βασικά μνημεία της Μεσ. Πόλης. Αυτή είναι μια ουσιω­δώς πράξη στην κατεύ­θυνση της κυκλι­κής οικο­νο­μίας που είναι η σημε­ρινή αντί­ληψη με την οποία ο σύγ­χρο­νος κόσμος προ­σπα­θεί να αντι­με­τω­πί­σει την κρίση και να δια­φυ­λά­ξει τους μεγά­λους πόρους του. Βεβαίως δεν θα είναι μόνο του­ρι­στική επα­νά­χρηση. Θα πρέπει να έχει και χαρα­κτήρα υπο­στή­ρι­ξης και απο­κα­τά­στα­σης ενός κρί­σι­μου κτι­ρια­κού απο­θέ­μα­τος για κοι­νω­νική κατοι­κία έτσι ώστε να δια­σφα­λί­σει και την κοι­νω­νική δια­τή­ρηση της Μ. Πόλης, δηλαδή να δώσει στους κατοί­κους της την δυνα­τό­τητα να παρα­μεί­νουν εκεί. Ενώ παράλ­ληλα θα πρέπει να δια­σφα­λί­σει την εξω­στρέ­φεια της Μ. Πόλης –αυτή, που έκανε ανά τους αιώνες μια γέφυρα ανάμεσα στις τρεις ηπεί­ρους. Κι αυτό σημαί­νει ότι θα πρέπει να δια­σφα­λί­σει την δια­δι­κτύ­ωσή της με τους διε­θνείς οργα­νι­σμούς ώστε να τους δώσει τη δυνα­τό­τητα να έχουν παρου­σία στη Ρόδο, ενώ παράλ­ληλα, στο πλαίσιο της ανα­ζω­ο­γό­νη­σης της τοπικής οικο­νο­μίας, θα πρέπει να ανα­δεί­ξει χώρους για την προ­ώ­θηση των παρα­δο­σια­κών τεχνών και τεχνι­κών και φυσικά, η Ρόδος έχει πάρα πολλά να επι­δεί­ξει σε αυτούς τους τομείς».

Η κα Μορο­πού­λου, είπε ότι η Μ. Πόλη της Ρόδου είναι ένα τρανό παρά­δειγμα που μπορεί να εντα­χθεί στο «WorldMonuments Watch – World Monuments Fund» που ακο­λου­θεί μια νέα στρα­τη­γική στο πώς η προ­στα­σία μνη­μείων και των ιστο­ρι­κών πόλεων, φέρνει κοι­νω­νική αλλαγή.

«Θα απο­τε­λέ­σει και έναν πόλο κινη­το­ποί­η­σης για την προ­στα­σία της» όπως είπε, εκφρά­ζο­ντας την πεποί­θηση ότι:

«Οι Ροδίτες πρέπει να πάρουν την κατά­σταση στα χέρια τους, και να μην περι­μέ­νουν από καμία κεντρική εξουσία, εάν οι ίδιοι δεν έχουν άποψη. Το 2019 είναι προ­ε­κλο­γική χρονιά. Οι πολι­τι­κές δυνά­μεις θα πρέπει να δεσμευ­τούν τι θα υπο­στη­ρί­ξουν. Κι επι­τέ­λους να μπουν σε έναν διάλογο, είτε στην κυβέρ­νηση είτε στην αντι­πο­λί­τευση θα πρέπει να συνεν­νοη­θούν. Ξημε­ρώ­νει μια και­νούρ­για ημέρα και απαιτεί και­νούρ­γιες πρα­κτι­κές…»