2.500 Σομαλοί στη Σμύρνη για να περάσουν στην Ελλάδα

Αν και η από­σταση ανάμεσα στην Ελλάδα και στη χώρα της δυτικής Αφρικής ξεπερ­νάει τα 4.500 χλμ, όλο και περισ­σό­τε­ροι Σομαλοί ταξι­δεύ­ουν αερο­πο­ρι­κώς προς την Τουρκία, προ­κει­μέ­νου να περά­σουν στην χώρα μας, από τα νησιά ή τον Έβρο.

Το τελευ­ταίο διά­στημα οι αφίξεις παρά­νο­μων μετα­να­στών από την … Σομαλία προς τα νησιά του Αιγαίου έχουν χτυ­πή­σει … «κόκκινο», ανα­γκά­ζο­ντας σε κινη­το­ποί­ηση τις ελλη­νι­κές Αρχές. Από τις 214 αφίξεις παρά­νο­μων μετα­να­στών που κατα­γρά­φη­καν από τις αρχές Νοεμ­βρίου στη Λέσβο, οι 142 προ­έρ­χο­νται από τη Σομαλία. Πρό­κει­ται για θύματα δια­κι­νη­τών που με την ανοχή, αν όχι τη συνερ­γα­σία, των τουρ­κι­κών Αρχών, μετα­φέ­ρο­νται από τη φτωχή και ταλαι­πω­ρη­μένη -από τους πολυ­ε­τείς εμφυ­λί­ους πολέμους- αφρι­κα­νική χώρα, προς την Τουρκία και από εκεί προς τα ελλη­νικά σύνορα.

Η «εργα­λειο­ποί­ηση» της Σομα­λίας από την Τουρκία

Η Σομαλία είναι μια φτωχή χώρα που η Τουρκία κινεί σχεδόν τα πάντα, στην πολι­τική, κοι­νω­νική και οικο­νο­μική ζωή. Κατά την προ­σφιλή της τακτική η Άγκυρα, «εργα­λειο­ποιεί» πολίτες της εξα­θλιω­μέ­νης οικο­νο­μικά αφρι­κα­νι­κής χώρας -που ανα­ζη­τούν έναν καλύ­τερο τρόπο ζωής στην Ευρώπη- προ­κει­μέ­νου να τους χρη­σι­μο­ποι­ή­σει γι΄ άσκηση πίεσης προς την Ελλάδα και την Ε.Ε. Η παρά­νομη μετα­νά­στευση πολιτών της Σομα­λίας προς την Ευρώπη, μέσω Τουρ­κίας, προ­ω­θεί­ται από ΜΚΟ που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στη χώρα. Καθο­ρι­στικό ρόλο έχει το τουρ­κικό «Γραφείο Δια­σύν­δε­σης», τ΄ οποίο λει­τουρ­γεί στην πρω­τεύ­ουσα Μογκα­ντί­σου και διεκ­πε­ραιώ­νει όλες τις γρα­φειο­κρα­τι­κές δια­δι­κα­σίες.

Η Τουρκία εφαρ­μό­ζει για τους πολίτες της Σομα­λίας, ευνοϊκό καθε­στώς χορή­γη­σης βίζας σπουδών ή υγείας, που επι­τρέ­πει νέους της χώρας να ταξι­δέ­ψουν αερο­πο­ρι­κώς προς τα εκεί, χωρίς περιο­ρι­σμούς και προ­βλή­ματα στις μετα­κι­νή­σεις τους. Η Turkish Airlines μάλιστα, είναι από τις λίγες ξένες αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες που πραγ­μα­το­ποιούν απευ­θείας πτήσεις προς τη Μογκα­ντί­σου. Να σημειω­θεί πως το φθη­νό­τερο αερο­πο­ρικό εισι­τή­ριο για Κων­στα­ντι­νού­πολη, δεν κοστί­ζει περισ­σό­τερο από 500 ευρώ.

Σύμφωνα με στοι­χεία που έχει στη διάθεσή του το υπουρ­γείο Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου η «ταρίφα» για έκδοση βίζας και μετα­φορά στην Τουρκία φτάνει έως τα 1.500 ευρώ το άτομο. Το ποσό αυτό καλύ­πτε­ται από τον ενδια­φε­ρό­μενο ή από ΜΚΟ που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στη Μογκα­ντί­σου και στη συνέ­χεια τους φέρνουν σ’ επαφή με Τούρ­κους ή Σύριους δια­κι­νη­τές, προ­κει­μέ­νου να τους οδη­γή­σουν στα ελλη­νο­τουρ­κικά σύνορα.

Σομαλία – Τουρκία – Ελλάδα

Αρχικά οι Σομαλοί μετα­φέ­ρο­νται με φορτηγά σε συγκε­κρι­μέ­νες περιο­χές της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης. Στη συνέ­χεια καθένας από αυτούς κατα­βάλ­λει επι­πλέον έως και 800 ευρώ, στα μέλη των δικτύων λαθρε­μπό­ρων, προ­κει­μέ­νου να τους μετα­φέ­ρουν κατ΄ ομάδες 6-15 ατόμων, στα τουρ­κικά παράλια απέ­να­ντι από τη Λέσβο και την Σάμο. Χωρίς να συνα­ντή­σουν κανένα απο­λύ­τως εμπόδιο από τις τουρ­κι­κές Αρχές, οι μετα­νά­στες επι­βι­βά­ζο­νται σε φου­σκω­τές βάρκες με κατεύ­θυνση δυτικά και τα ελλη­νικά νησιά. Προη­γου­μέ­νως ενη­με­ρώ­νο­νται από τους δια­κι­νη­τές με ποιες ΜΚΟ και με ποιόν τρόπο θα έρθουν σ’ επαφή μόλις περά­σουν στα ελλη­νικά χωρικά ύδατα προ­κει­μέ­νου να βοη­θη­θούν στη συνέ­χεια έως ότου πατή­σουν στη στεριά.

Δυστυ­χώς οι άνθρω­ποι αυτοί οδη­γού­νται στο πέλαγος, συνήθως μέσα σε ακα­τάλ­λη­λες βάρκες και με παντελή άγνοια των κανόνων της θάλασ­σας, μ΄ απο­τέ­λε­σμα πολλές φορές να κατα­λή­γουν σε πολύ­νε­κρα ναυάγια. Όλα αυτά κάτω από την ανοχή, αν όχι την υπο­στή­ριξη, των τουρ­κι­κών Αρχών που δεν εμπο­δί­ζουν τη δράση των δια­κι­νη­τών και δεν προ­λαμ­βά­νουν τις παρά­νο­μές διε­λεύ­σεις προς τα ελλη­νικά νησιά, Υπο­χρε­ώ­σεις που απορ­ρέ­ουν από τη κοινή δήλωση Ε.Ε. Τουρ­κίας για το προ­σφυ­γικό του 2016, που θεω­ρη­τικά στο­χεύει στην «εξάρ­θρωση του επι­χει­ρη­μα­τι­κού μοντέ­λου των δια­κι­νη­τών και στον έλεγχο της παρά­τυ­πης μετα­νά­στευ­σης». Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της Αθήνας, περισ­σό­τε­ροι από 2.000-2.500 Αφρι­κα­νοί μετα­νά­στες, από τη Σομαλία και το Κογκό, βρί­σκο­νται το διά­στημα αυτό «στοι­βαγ­μέ­νοι» στο Δικέλλι και στη Σμύρνη, προ­κει­μέ­νου να περά­σουν στην Ελλάδα.

Ενη­μέ­ρωση on-line …

Ερω­τη­μα­τικά δημιουρ­γού­νται από τη δράση μερίδας ΜΚΟ στα νησιά του Αιγαίου, για τις οποίες υπάρ­χουν ενδεί­ξεις πως υπο­βοη­θούν άμεσα ή έμμεσά την παρά­νομη δια­κί­νηση μετα­να­στών. Την προη­γού­μενη εβδο­μάδα o υπουρ­γός Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου κ.Νότης Μητα­ρά­κης, άφησε αιχμές κατά της γνωστής νορ­βη­γι­κής ΜΚΟ «Aegean Boat Report» που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται τα τελευ­ταία χρόνια στα ελλη­νικά νησιά. Με τη χρήση νέων τεχνο­λο­γιών και εφαρ­μο­γών (messenger, whatsUp κ.α) η οργά­νωση καλεί ομάδες παρά­νο­μων μετα­να­στών, που βρί­σκο­νται στη θάλασσα και στα ελλη­νικά χωρικά ύδατα, να την ενη­με­ρώ­σουν με φωτο­γρα­φικό υλικό και το «στίγμα» τους, προ­κει­μέ­νου να τους καθο­δη­γή­σει για το πως θα προ­σεγ­γί­σουν το κοντι­νό­τερο ελλη­νικό νησί και τι πρέπει να πράξουν στη συνέ­χεια ώστε έρθουν σ’ επαφή με την Υπατη Αρμο­στεία του ΟΗΕ .

Μ’ ανα­κοί­νωσή της η Aegean Boat Report, αρνεί­ται κατη­γο­ρη­μα­τικά πως απο­τε­λεί «μέρος δικτύου δια­κί­νη­σης ανθρώ­πων» και πως μονα­δι­κός της στόχος είναι η παροχή ανθρω­πι­στι­κής βοή­θειας σε μετα­νά­στες που έχουν ανάγκη και κιν­δυ­νεύει η ζωή τους.

Από τις αναρ­τή­σεις ωστόσο της οργά­νω­σης στα social media, προ­κύ­πτει πως όλες οι δημο­σιο­ποι­ή­σεις αφορούν παρά­νο­μους μετα­νά­στες που εισήλ­θαν στα ελλη­νικά χωρικά ύδατα και όχι εντός των τουρ­κι­κών ορίων, προ­κει­μέ­νου ν’ απο­τρα­πούν.

O νορ­βη­γός της Aegean Boat Report
Η Aegean Boat Report ιδρύ­θηκε στα τέλη του 2018 από τον Νορβηγό Τόμυ Όλσεν, που τ ην περίοδο 2015 – 2016 εργά­στηκε ως εθε­λο­ντής στη Λέσβο, για την αντι­με­τώ­πιση της προ­σφυ­γι­κής κρίσης. Επι­στρέ­φο­ντας στη χώρα του, προ­χώ­ρησε στη δημιουρ­γία της οργά­νω­σης που στόχο έχει να συγκε­ντρώ­νει και ν’ αξιο­λο­γεί στοι­χεία και πλη­ρο­φο­ρίες για την παρου­σία μετα­να­στών στη θάλασσα και τη δημο­σιο­ποί­ηση σχε­τι­κών στοι­χείων.

Πηγές των πλη­ρο­φο­ριών της οργά­νω­σης, απο­τε­λούν: Οι παρά­νο­μοι μετα­νά­στες που επι­κοι­νω­νούν μαζί της, για να δηλώ­σουν που ακριβώς βρί­σκο­νται και να λάβουν σχε­τι­κές οδηγίες. Έλληνες και Τούρκοι συνερ­γά­τες, στα νησιά και στα τουρ­κικά παράλια αντί­στοιχα, αλλά και το επίσημο προ­πα­γαν­δι­στικό υλικό που δημο­σιο­ποιεί η τουρ­κική Ακτο­φυ­λακή, ενίοτε και «επε­ξερ­γα­σμένο» για λόγους προ­πα­γάν­δας. «Το Aegean Boat Report απο­τε­λεί την πιο λεπτο­μερή πηγή πλη­ρο­φο­ριών, σχετικά με τις βάρκες και τις αφίξεις στο Αιγαίο Πέλαγος» ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά η επίσημη ιστο­σε­λίδα της ΜΚΟ, που δια­χει­ρί­ζε­ται ο ίδιος ο Όλσεν, ζητώ­ντας από το κοινό να υπο­στη­ρί­ξει το έργο της με χρη­μα­τι­κές δωρεές.

Το τελευ­ταίο διά­στημα η οργά­νωση καταγ­γέλ­λει συστη­μα­τικά τις ελλη­νι­κές Αρχές για επα­να­προ­ω­θή­σεις μετα­να­στών προς τα τουρ­κικά χωρικά ύδατα. Οι ισχυ­ρι­σμοί και τα στοι­χεία της Aegean Boat Report., συχνά απο­τε­λούν μέρος ρεπορ­τάζ διεθνών ΜΜΕ που κατη­γο­ρούν τη χώρα μας για την πολι­τική που εφαρ­μό­ζει στην αντι­με­τώ­πιση της μετα­να­στευ­τι­κής κρίσης.

Σομαλία : Η Τουρκία της … Αφρικής

Η Σομαλία τείνει να εξε­λι­χθεί στην Τουρκία της Αφρικής. Η φτωχή και ταλαι­πω­ρη­μένη -από τις εμφύ­λιες συγκρούσεις- χώρα των 15 εκ. κατοί­κων, τείνει να μετα­τρα­πεί σε τουρ­κική αποικία, αφού Άγκυρα την αντι­με­τω­πί­ζει ως … αποικία της.

Από το 2017 η Τουρκία λει­τουρ­γεί στο Μογκα­ντί­σου, τη μεγα­λύ­τερη υπερ­πό­ντια βάση της, με δυνα­μι­κό­τητα 10.000 ανδρών. Σκοπός της κατα­σκευής της βάσης, που άγγιξε τα 50 εκ. δολάρια, ήταν η προ­στα­σία της ταλαι­πω­ρη­μέ­νης αφρι­κα­νι­κής χώρας, αλλά και η εκπαί­δευση του στρα­τιω­τι­κού προ­σω­πι­κού της.

Σύμφωνα με στοι­χεία που έχουν δημο­σιο­ποι­η­θεί οι Σομαλοί στρα­τιώ­τες, μαθαί­νουν τουρ­κικά, τρα­γου­δούν τον εθνικό ύμνο της Τουρ­κίας και οθω­μα­νικά εμβα­τή­ρια, ακο­λου­θώ­ντας το ίδιο πρό­γραμμα με αυτό των σχολών των τουρ­κι­κών Ε.Δ.

Η παρου­σία της Τουρ­κίας στην οικο­νο­μική και κοι­νω­νική ζωή της Σομα­λίας είναι αισθητή, με τουρ­κι­κές εται­ρείες να εκμε­ταλ­λεύ­ο­νται αερο­δρό­μια, λιμάνια, νοσο­κο­μεία κ.α. Πρό­σφατα η Μογκα­ντί­σου, κάλεσε την τουρ­κική κυβέρ­νηση να πάρει μέρος στην εξε­ρεύ­νηση πετρε­λαίου στο λεγό­μενο Κέρας της Αφρικής. Πρό­σφατα η Άγκυρα ανα­κοί­νωσε πως -παρά τα οικο­νο­μικά προ­βλή­ματα που αντιμετωπίζει- θα συμ­βάλ­λει στην ελά­φρυνση του χρέους της Σομα­λίας προς το ΔΝΤ, που αγγίζει τα 5,2 δισε­κα­τομ­μύ­ρια δολάρια.

Η «μοντα­ζιέρα» της Άγκυρας

Σύμφωνα μ’ επίσημα στοι­χεία, το ενιά­μηνο Ιανουά­ριος – Σεπτέμ­βριος 2020, υπήρξε ραγδαία μείωση των μετα­να­στευ­τι­κών ροών στη χώρα μας, σε σχέση με τα αντί­στοιχα νούμερα της περυ­σι­νής χρονιάς. Συγκε­κρι­μένα στα νησιά του Αιγαίου (Λέσβος, Χίος, Σάμος, Λέρος, Κως) η μείωση έφτασε το 84 %, ενώ στον Έβρο το 61%. Τ’ αυξη­μένα μέτρα επι­τή­ρη­σης των συνόρων στα νησιά και στον Έβρο από τις ελλη­νι­κές Αρχές, αρχίζει να προ­κα­λεί εκνευ­ρι­σμό στην Άγκυρα που βλέπει ν΄ απο­τυγ­χά­νουν οι σχε­δια­σμοί της για «εργα­λειο­ποί­ηση» των παρά­νο­μων μετα­να­στών κατά της Ελλάδας και της Ε.Ε.

Για το λόγο επι­χει­ρεί το τελευ­ταίο διά­στημα, επι­χει­ρεί να δημιουρ­γή­σει εντυ­πώ­σεις κατά της χώρας μας με fake news κ’ επε­ξερ­γα­σμένα βίντεο που διο­χε­τεύει στα φιλο­κυ­βερ­νη­τικά ΜΜΕ και social media.

Η Τουρκία κατη­γο­ρεί την Ελλάδα για επα­να­προ­ώ­θηση παρά­νο­μων μετα­να­στών προς τα τουρ­κικά χωρικά ύδατα, υπο­στη­ρί­ζο­ντας πως «αφή­νο­νται να πεθά­νουν στη μέση της θάλασ­σας». Στο πλαίσιο αυτό, δημο­σιο­ποιεί­ται κ’ επε­ξερ­γα­σμένο υλικό, που έχει κατα­γρα­φεί προη­γου­μέ­νως από κάμερες των σκαφών της τουρ­κι­κής Ακτο­φυ­λα­κής και drone. Μόνο που η Τουρκία παρα­βλέ­πει, πως η ελλη­νική αντί­δραση κινεί­ται σύμφωνα μ’ όσα προ­βλέ­πει η κοινή δήλωση Ε.Ε. Τουρ­κίας για το προ­σφυ­γικό, που η επι­δει­κτικά η ίδια δεν εφαρ­μό­ζει.

Αν και η Τουρκία δια­θέ­τει σύγ­χρονα μέσα θαλάσ­σιας και ενα­έ­ριας επι­τή­ρη­σης, που μπορούν ν’ απο­τρέ­ψουν τη δράση κυκλω­μά­των δια­κί­νη­σης και παρά­νο­μης μετα­νά­στευ­σης, τα χρη­σι­μο­ποιεί είτε για να διευ­κο­λύ­νει το έργο των δου­λε­μπό­ρων, είτε για να κατα­γρά­ψει «πλάνα» που θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν για λόγους προ­πα­γάν­δας κατά της χώρας μας.

Πολλά από τα επε­ξερ­γα­σμένα βίντεο της τουρ­κι­κής «μοντα­ζιέ­ρας», είναι τρα­βηγ­μένα από σκάφη της τουρ­κι­κής Ακτο­φυ­λα­κής που λίγο νωρί­τερα είχαν «συνο­δεύ­σει» βάρκες με παρά­νο­μους μετα­νά­στες προς τα ελλη­νικά χωρικά ύδατα.

Βίντεο εξάλλου που δια­θέ­τει η ελλη­νική πλευρά, δείχνει την τουρ­κική ακτο­φυ­λακή όχι μόνο ν’ απο­τυγ­χά­νει να στα­μα­τή­σει τις παρά­νο­μες δια­βά­σεις, αλλά και να ενεργεί επι­θε­τικά ενάντια στα σκάφη του Λιμεν­κού Σώματος.

Από τον περα­σμένο Μάρτιο επίσης, η Τουρκία αρνεί­ται την αποδοχή επι­στρο­φών παρά­νο­μων μετ­να­στών, όπως προ­έ­βλεπε η συμ­φω­νία του 2016.

Μητα­ρά­κης ; «Θα προ­στα­τεύ­σουμε τα σύνορα της Ευρώπης»
«Η Ελλάδα προ­στα­τεύει τα σύνορα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και τα κυριαρ­χικά της δικαιώ­ματα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις ευρω­παϊ­κές αρχές. Και αυτό θα συνε­χί­σει να πράττει» λέει στο ΘΕΜΑ ο υπουρ­γός Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου κ Νότης Μητα­ρα­κης, σημειώ­νο­ντας με νόημα : «Αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε ότι προ­κα­λούμε ζημιά εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ στα κυκλώ­ματα των λαθρο­δια­κι­νη­τών. Καλούμε την Τουρκία να εφαρ­μό­σει την Κοινή Δήλωση με την Ε.Ε. Η διεθνής κοι­νό­τητα πρέπει να προ­στα­τεύει ανθρώ­πι­νες ζωές, απα­γο­ρεύ­ο­ντας στις λέμβους»