Ακίνητα: Έρχονται διορθώσεις σε αντικειμενικές αξίες, στον «πάγο» ο ΦΠΑ και ο φόρος υπεραξίας έως το 2025

Τον δρόμο για διορ­θώ­σεις στις αντι­κει­με­νι­κές αξίες των ακι­νή­των σε περιο­χές που υπήρξαν υπερ­βο­λι­κές αυξή­σεις των τιμών οι οποίες δεν αντα­πο­κρί­νο­νται στην πραγ­μα­τι­κό­τητα ανοίγει το νέο φορο­λο­γικό νομο­σχέ­διο του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών που τέθηκε σε δημόσια δια­βού­λευση.

Την ίδια ώρα, παρα­μέ­νουν στον «πάγο» μέχρι τις 31 Δεκεμ­βρίου 2024 ο ΦΠΑ 24% στα νεό­δμητα ακίνητα και ο φόρος υπε­ρα­ξίας 15% στις αγο­ρα­πω­λη­σίες ακι­νή­των ενώ δια­τη­ρεί­ται για άλλα δυο χρόνια η έκπτωση φόρου εισο­δή­μα­τος 40% για τις δαπάνες ανα­καί­νι­σης κτιρίων. Το νομο­σχέ­διο του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών που θα βρί­σκε­ται σε δια­βού­λευση έως τις 21 Νοεμ­βρίου 2022 περι­λαμ­βά­νει ακόμη την παρά­ταση των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ έως τις 30 Ιουνίου 2023 για τις μετα­φο­ρές, την εστίαση, τον καφέ, τα εισι­τή­ρια στους κινη­μα­το­γρά­φους, τις σχολές χορού και τα γυμνα­στή­ρια.

Πιο συγκε­κρι­μένα οι δια­τά­ξεις του νέου φορο­λο­γι­κού νομο­σχε­δίου προ­βλέ­πουν μεταξύ άλλων:

1. Διορ­θώ­σεις στις αντι­κει­με­νι­κές αξίες. Σχεδόν ένα χρόνο μετά την ενερ­γο­ποί­ηση των νέων αντι­κει­με­νι­κών αξιών, το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών δίνει τη δυνα­τό­τητα στους δήμους να κατα­θέ­σουν τη γνώμη τους για τις τιμές ζώνης των ακι­νή­των της περιο­χής τους. Με βάση τα στοι­χεία που θα υπο­βάλ­λουν οι Δήμοι, το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών θα προ­χω­ρή­σει σε επα­να­προσ­διο­ρι­σμό των αντι­κει­με­νι­κών αξιών με στόχο τη μείωση των τιμών στις περιο­χές που θα δια­πι­στω­θεί ότι οι αντι­κει­με­νι­κές αξίες είναι υπερ­βο­λι­κές και δεν αντα­πο­κρί­νο­νται στην πραγ­μα­τι­κό­τητα. Οι διορ­θώ­σεις στις αντι­κει­με­νι­κές αξίες ανα­μέ­νε­ται να φέρουν σε δεκάδες φόρους, τέλη και επι­δό­ματα και νέα εκκα­θά­ριση του ΕΝΦΙΑ που κλή­θη­καν να πλη­ρώ­σουν φέτος οι φορο­λο­γού­με­νοι. Επίσης θα επα­νυ­πο­λο­γι­στούν οι φόροι για μετα­βι­βά­σεις, γονικές παροχές και δωρεές ακι­νή­των που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν από την 1η Ιανουα­ρίου 2022. Συγκε­κρι­μένα, το άρθρο 34 του νομο­σχε­δίου, προ­βλέ­πει ότι ειδικά για τις τιμές ζώνης που ισχύουν από 1ης Ιανουα­ρίου 2022 οι δήμοι δύνα­νται από 1η.12.2022 έως και 31η.12.2022 να υπο­βά­λουν τη προ­βλε­πό­μενη γνώμη για τις τιμές ζώνης της χωρικής τους αρμο­διό­τη­τας. Οι γνώμες κατα­τί­θε­νται ηλε­κτρο­νικά στη βάση δεδο­μέ­νων που τηρεί­ται στη Γενική Γραμ­μα­τεία Πλη­ρο­φο­ρια­κών Συστη­μά­των Δημό­σιας Διοί­κη­σης του Υπουρ­γείου Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης και συνο­δεύ­ο­νται από κάθε πραγ­μα­τικό απο­δει­κτικό στοι­χείο, που ανά­γε­ται στο χρονικό διά­στημα συλ­λο­γής στοι­χείων. Η Επι­τροπή, εξε­τά­ζει τις γνώμες χωρίς προη­γού­μενη εισή­γηση του Αυτο­τε­λούς Τμή­μα­τος Εκτι­μή­σεων και Προσ­διο­ρι­σμού Αξιών Ακι­νή­των, και ειση­γεί­ται στον Υπουργό Οικο­νο­μι­κών τις ζώνες για τον καθο­ρι­σμό των τιμών εκκί­νη­σης των οποίων πιθα­νο­λο­γεί­ται ισχυρά η ανάγκη επα­νά­λη­ψης της δια­δι­κα­σίας. Ο Υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών δύναται, βάσει της εισή­γη­σης αυτής, να απο­φα­σί­σει την επα­νά­ληψη της δια­δι­κα­σίας. Όπως ανα­φέ­ρε­ται στην αιτιο­λο­γική έκθεση του νομο­σχε­δίου «κατά τον καθο­ρι­σμό των τιμών εκκί­νη­σης των περιο­χών που είναι ενταγ­μέ­νες στο σύστημα αντι­κει­με­νι­κού προσ­διο­ρι­σμού φορο­λο­γη­τέας αξίας ακι­νή­των, δια­πι­στώ­θηκε ότι υπήρξαν περιο­χές στη χώρα για τις οποίες δεν εκφρά­στηκε η γνώμη των δημο­τι­κών συμ­βου­λίων, σύμφωνα με τις κεί­με­νες δια­τά­ξεις. Το γεγονός αυτό σε συν­δυα­σμό με τη σημα­ντική άνοδο των τιμών εκκί­νη­σης σε ορι­σμέ­νες περιο­χές δημιούρ­γησε σε κάποιους δήμους επι­φυ­λά­ξεις, καθώς επι­κα­λού­νται πραγ­μα­τικά στοι­χεία που ίσως δεν ελή­φθη­σαν υπόψη και σε επα­νε­ξέ­ταση θα οδη­γού­σαν ενδε­χο­μέ­νως σε δια­φο­ρε­τικά απο­τε­λέ­σματα ως προς τον καθο­ρι­σμό των τιμών εκκί­νη­σης του συστή­μα­τος προσ­διο­ρι­σμού της φορο­λο­γη­τέας αξίας των εντός σχεδίου πόλης ή ορίων οικι­σμού ακι­νή­των. Ο καθο­ρι­σμός τιμών εκκί­νη­σης των περιο­χών που είναι ενταγ­μέ­νες στο σύστημα αντι­κει­με­νι­κού προσ­διο­ρι­σμού φορο­λο­γη­τέας αξίας ακι­νή­των επη­ρε­ά­ζει τη φορο­λο­γική μετα­χεί­ριση των ιδιο­κτη­τών ακι­νή­των στις περιο­χές αυτές, διότι οι τιμές εκκί­νη­σης λαμ­βά­νο­νται υπόψη για τον προσ­διο­ρι­σμό της φορο­λο­γη­τέας αξίας των ακι­νή­των που μετα­βι­βά­ζο­νται ή απο­κτώ­νται με οποια­δή­ποτε αιτία. Επι­πλέον, η αξία της περιου­σίας, όπως δια­μορ­φώ­νε­ται βάσει αυτών, απο­τε­λεί προ­ϋ­πό­θεση χορή­γη­σης διά­φο­ρων κοι­νω­νι­κών παροχών από το κράτος. Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα αφενός να επι­βα­ρύ­νο­νται οι ιδιο­κτή­τες με υπέρ­με­τρη φορο­λο­γία και αφε­τέ­ρου να στε­ρού­νται ενι­σχύ­σεων και παροχών, που υπό κανο­νι­κές συν­θή­κες δικαιού­νται».

2. Διετής ανα­στολή ΦΠΑ στις νέες οικο­δο­μές. Με αίτηση του κατα­σκευα­στή οικο­δο­μών ανα­στέλ­λε­ται, υπο­χρε­ω­τικά μέχρι τις 31.12.2024, η εφαρ­μογή του ΦΠΑ στα ακίνητα των και επι­βάλ­λε­ται φόρος μετα­βί­βα­σης ακι­νή­των. Η ανα­στολή αφορά το σύνολο των αδιά­θε­των ακι­νή­των του κατα­σκευα­στή. Ανα­στο­λές που χορη­γή­θη­καν με ισχύ έως τις 31.12.2022, παρα­τεί­νο­νται έως τις 31.12.2024.

3. Στον «πάγο» ο φόρος υπε­ρα­ξίας: Ανα­στέλ­λε­ται μέχρι και τις 31 Δεκεμ­βρίου 2024 η επιβολή φόρου υπε­ρα­ξίας 15% στις αγο­ρα­πω­λη­σίες ακι­νή­των. Πρό­κει­ται για ένα μέτρο που επι­βα­ρύ­νει τους πωλητές ακι­νή­των και το οποίο ανα­στέλ­λε­ται από το 2015 καθώς δια­πι­στώ­θη­καν δυσκο­λίες και σωρεία προ­βλη­μά­των στην υλο­ποί­ησή του που θα προ­κα­λού­σαν σοβαρές παρε­νέρ­γειες στην αγορά ακι­νή­των. Ο φόρος υπε­ρα­ξίας προ­κύ­πτει από την πώληση ακι­νή­του σε τιμή ανώτερη της τιμής κτήσης. Η υπε­ρα­ξία προσ­διο­ρί­ζε­ται με βάση συντε­λε­στές απο­μεί­ω­σης ανάλογα με τα έτη δια­κρά­τη­σης του ακι­νή­του από τον φορο­λο­γού­μενο.

4. Φορο-έκπτωση για ανα­καί­νιση ακι­νή­των. Επε­κτεί­νε­ται κατά δύο επι­πλέον έτη, η παροχή έκπτω­σης φόρου κατά 40% για τις δαπάνες που κατα­βάλ­λουν οι πολίτες για την ενερ­γειακή, λει­τουρ­γική και αισθη­τική ανα­βάθ­μιση των κτιρίων τους. Συγκε­κρι­μένα η έκπτωση του φόρου εισο­δή­μα­τος φυσικών προ­σώ­πων παρέ­χε­ται για δαπάνες ανα­βάθ­μι­σης κτιρίων που πραγ­μα­το­ποιού­νται μέχρι και τις 31 Δεκεμ­βρίου 2024, αντί της προ­βλε­πό­με­νης ημε­ρο­μη­νίας της 31ης Δεκεμ­βρίου 2022, κατα­νε­μη­μένη ισόποσα, όπως ισχύει και σήμερα, σε περίοδο 4 φορο­λο­γι­κών ετών και για ανώτατο συνο­λικό ύψος δαπανών ως 16.000 ευρώ. Απα­ραί­τητη προ­ϋ­πό­θεση για τη μείωση του φόρου, απο­τε­λεί η από­δειξή τους μέσω νόμιμων παρα­στα­τι­κών και η εξό­φλησή τους, με ηλε­κτρο­νικά μέσα πλη­ρω­μής. Η ρύθμιση συγκα­τα­λέ­γε­ται στο πλαίσιο των παρε­χό­με­νων κινή­τρων που χορη­γού­νται για την πράσινη μετά­βαση της οικο­νο­μίας και της κοι­νω­νίας.

5. Μετα­βι­βά­σεις ακι­νή­των. Καταρ­γεί­ται ο έλεγχος από τη Φορο­λο­γική Διοί­κηση σε κάθε περί­πτωση υπο­βο­λής τρο­πο­ποι­η­τι­κής δήλωσης φόρου μετα­βί­βα­σης ακι­νή­των ή τρο­πο­ποι­η­τι­κής δήλωσης φόρου κλη­ρο­νο­μιών, δωρεών και γονικών παροχών από την οποία προ­κύ­πτει μείωση φόρου άνω των 300 ευρώ, καθώς και σε κάθε μετα­γε­νέ­στερη αυτής τρο­πο­ποι­η­τική δήλωση, ανε­ξαρ­τή­τως ποσού μείωσης του φόρου. Με απόφαση του διοι­κητή της ΑΑΔΕ θα καθο­ρι­στούν τα όργανα, οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις, τα κρι­τή­ρια, ο τρόπος, η δια­δι­κα­σία και κάθε άλλη ανα­γκαία λεπτο­μέ­ρεια για την επα­λή­θευση της ορθό­τη­τας και της πλη­ρό­τη­τας των υπο­βαλ­λό­με­νων τρο­πο­ποι­η­τι­κών δηλώ­σεων φορο­λο­γίας κεφα­λαίου, με τις οποίες μειώ­νε­ται η φορο­λο­γη­τέα αξία.

6. Μειω­μέ­νος ΦΠΑ σε αγαθά και υπη­ρε­σίες. Για ένα ακόμη εξάμηνο και συγκε­κρι­μένα έως τις 30 Ιουνίου 2023 παρα­τεί­νο­νται οι μειω­μέ­νοι συντε­λε­στές ΦΠΑ για ορι­σμένα αγαθά και υπη­ρε­σίες. Το μέτρο αφορά:

– Μετα­φο­ρές προ­σώ­πων και τις απο­σκευές τους. Ο μειω­μέ­νος ΦΠΑ καλύ­πτει εισι­τή­ρια των δρο­μο­λο­γίων με τρένο, μετρό και τραμ, με αστικά και υπε­ρα­στικά λεω­φο­ρεία, αερο­πο­ρικά εισι­τή­ρια, εισι­τή­ρια των επι­βα­τι­κών πλοίων, τις μετα­φο­ρές με συν­δυα­σμό οδικών, ενα­έ­ριων και θαλάσ­σιων μέσων.

– Εστίαση

– Μη αλκο­ο­λούχα ποτά (καφές, ροφή­ματα) και αεριούχα νερά

– Υλικά αιμο­κά­θαρ­σης, απι­νι­δω­τές, μάσκες, αντι­ση­πτικά, μέσα ατο­μι­κής υγιει­νής και προ­στα­σίας

– Εισι­τή­ρια κινη­μα­το­γρά­φων

– Εισι­τή­ρια ζωο­λο­γι­κών κήπων

– Υπη­ρε­σίες γυμνα­στη­ρίων και σχολών χορού.

Πηγή insider.gr