Οι τρεις εντολές της Κομισιόν για έλλειμμα και χρέος

Της Δήμη­τρας Καδδά

Τρεις συστά­σεις προς την ελλη­νική κυβέρ­νηση, αλλά και διευ­κρι­νί­σεις για την καθυ­στέ­ρηση ολο­κλή­ρω­σης της πρό­τα­σης εξόδου της Ελλάδας από το υπερ­βο­λικό έλλειμμα δίνει η Κομι­σιόν σε εξα­σέ­λιδη έκθεσή της.  Ο λόγος για την έκθεση που συνο­δεύει την πρόταση της Κομι­σιόν που ανα­κοι­νώ­θηκε την Τετάρτη.

Η εν λόγω έκθεση οδεύει πλέον προς το Συμ­βού­λιο των Υπουρ­γών προ­κει­μέ­νου να προ­χω­ρή­σει και τυπικά η επι­κύ­ρωση της δια­δι­κα­σίας. Η απόφαση θα ληφθεί σε επίπεδο υπουρ­γών της ΕΕ (μπορεί να γίνει από το Ecofin ή από άλλη υπουρ­γική σύνοδο της ΕΕ).

Στο έγγραφό της η Επι­τροπή παρα­δέ­χε­ται ότι δεν επαρ­κού­σαν, προ­κει­μέ­νου να λάβει απόφαση, τα στοι­χεία που ήταν δια­θέ­σιμα την Άνοιξη παρά το γεγονός ότι έδει­χναν όχι μόνο εκπλή­ρωση του στόχου για έλλειμμα κάτω του 3% του ΑΕΠ (σ.σ. που είναι και το σχετικό κρι­τή­ριο) αλλά και δημο­σιο­νο­μικό πλε­ό­να­σμα.

Ετσι λοιπόν, η πρόταση δεν ήρθε στις 22 Μαΐου (σ.σ. τότε πρό­τεινε η Επι­τροπή την έξοδο της Κρο­α­τίας και της Πορ­το­γα­λίας η οποία επι­ση­μο­ποι­ή­θηκε από το  ECOFIN της 16/6).

Η Κομι­σιόν εξηγεί ότι “περί­μενε” τις απο­φά­σεις του Eurogroup της 15ης Ιουνίου. Όπως επι­ση­μαί­νει, στη σύνοδο αυτή αντι­κεί­μενο ήταν “διάφορα θέματα, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της μεσο­πρό­θε­σμης δημο­σιο­νο­μι­κής πορείας, τα οποία έχουν σχέση με την πρότασή της προς το Συμ­βού­λιο ώστε να καταρ­γή­σει την απόφασή της σχετικά με την ύπαρξη υπερ­βο­λι­κού ελλείμ­μα­τος στην Ελλάδα”.

Οι 3 συστά­σεις

Η Επι­τροπή ανα­φέ­ρει επίσης στη σύστασή της προς το Συμ­βού­λιο, ότι πρέπει η μείωση του ελλείμ­μα­τος να είναι δια­τη­ρή­σιμη τα επόμενα έτη, αλλά και να εκπλη­ρώ­νε­ται το άλλο κρι­τή­ριο, αυτό του χρέους (σ.σ. ορί­ζε­ται ότι πρέπει να απο­κλι­μα­κώ­νε­ται προς το 60% του ΑΕΠ).

Έτσι, όπως ανα­φέ­ρε­ται στην πρόταση “εξόδου”, συστή­νει στην Ελλάδα:

1. Να τηρήσει τις δεσμεύ­σεις του Μεσο­προ­θέ­σμου (σ.σ. των μέτρων των 6,5 δισ. ευρώ με περι­κο­πές συντά­ξεων/αφο­ρο­λο­γή­του),

2. Να τηρήσει τα όρια δαπανών αλλά και

3.”Να συμ­μορ­φω­θεί με το κρι­τή­ριο του χρέους”.

Ανα­λυ­τικά, η Κομι­σιόν επι­ση­μαί­νει ότι “από το 2017, που είναι το πρώτο έτος μετά τη διόρ­θωση του υπερ­βο­λι­κού ελλείμ­μα­τος, η Ελλάδα θα υπό­κει­ται στο προ­λη­πτικό σκέλος του Συμ­φώ­νου Στα­θε­ρό­τη­τας και Ανά­πτυ­ξης και θα εξα­κο­λου­θή­σει να παρα­κο­λου­θεί­ται στο πλαίσιο του Προ­γράμ­μα­τος που καλύ­πτει την περίοδο έως τα μέσα του 2018. Στη συνέ­χεια, η Ελλάδα πρέπει να προ­χω­ρή­σει προς τον μεσο­πρό­θε­σμο δημο­σιο­νο­μικό της στόχο με κατάλ­ληλο ρυθμό, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της τήρησης του δείκτη ανα­φο­ράς δαπανών, και να συμ­μορ­φω­θεί με το κρι­τή­ριο του χρέους”.

Τι ανα­φέ­ρει για το χρέος

Για το χρέος, ανα­φέ­ρε­ται ότι “λόγω των μεγάλων δημο­σιο­νο­μι­κών ελλειμ­μά­των, της πτώσης του ονο­μα­στι­κού ΑΕΠ και της χρη­μα­το­δο­τι­κής στή­ρι­ξης στον τρα­πε­ζικό τομέα και παρά τη σημα­ντική ανα­διάρ­θρωση του χρέους το 2012, ο δείκτης χρέους γενικής κυβέρ­νη­σης της Ελλάδας ως προς το ΑΕΠ αυξή­θηκε από 109,4% το 2008 σε 179,0% το 2016”.

Διευ­κρι­νί­ζει ότι “ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ της Ελλάδας αυξή­θηκε από 177,4% το 2015 σε 179,0% το 2016 καθώς το δημο­σιο­νο­μικό πλε­ό­να­σμα το 2016 χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε εν μέρει για τη δημιουρ­γία των απα­ραί­τη­των ταμεια­κών απο­θε­μά­των”. Εκτιμά μάλιστα ότι η αύξηση αφο­ρούσε επίσης την εκκα­θά­ριση των οφειλών του κράτους προς ιδιώτες.

Σύμφωνα με την Κομι­σιόν “ο λόγος του χρέους ως προς το ΑΕΠ ανα­μέ­νε­ται να παρα­μεί­νει γενικά στα­θε­ρός το 2017, καθώς συνε­χί­ζε­ται το πρό­γραμμα εκκα­θά­ρι­σης των ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών, αλλά το 2018 ανα­μέ­νε­ται να μειωθεί στο 174,6% του ΑΕΠ λόγω του δημο­σιο­νο­μι­κού πλε­ο­νά­σμα­τος” και των ευνοϊ­κών συν­θη­κών του οικο­νο­μι­κού κύκλου.

Γίνεται αναφορά στην δημο­σί­ευση του πορί­σμα­τος της Eurostat τον Απρίλιο του 2017 για την πορεία του 2016 αλλά και στις εαρινές προ­βλέ­ψεις της Επι­τρο­πής για τα επόμενα χρόνια που έδειξαν ότι “η Ελλάδα πληροί τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις ώστε το Συμ­βού­λιο να καταρ­γή­σει την απόφασή του για την ύπαρξη υπερ­βο­λι­κού ελλείμ­μα­τος”.

Η δια­δι­κα­σία του υπερ­βο­λι­κού ελλείμ­μα­τος

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η Ελλάδα προ­τά­θηκε την Τετάρτη να βγει από την δια­δι­κα­σία επι­τή­ρη­σης των κρατών της ΕΕ που έχουν υπερ­βο­λικό έλλειμμα (άνω του 3% του ΑΕΠ). Είχε εισέλ­θει προ μνη­μο­νίου, στις 27 Απρι­λίου του 2009. Κάτι το οποίο είχε συμβεί και στο παρελ­θόν (το 2004) με την “έξοδο” να λαμ­βά­νει χώρα το 2007.

Σημειώ­νε­ται ότι ένα κράτος εισά­γε­ται σε δια­δι­κα­σία υπερ­βο­λι­κού ελλείμ­μα­τος (EDP) αν το δημο­σιο­νο­μικό του έλλειμμα είναι μεγα­λύ­τερο του 3% του ΑΕΠ (σ.σ. έλλειμμα μαζί με τόκους και όχι το πρω­το­γε­νές έλλειμμα που εξε­τά­ζε­ται για το Μνη­μό­νιο και στο οποίο δεν προ­σμε­τρού­νται οι τόκοι). Υπάρ­χουν και άλλα κρι­τή­ρια μεταξύ των οποίων και κρι­τή­ριο χρέους (σ.σ. πρέπει να έχει πτωτική πορεία προς το 60% του ΑΕΠ) αλλά αυτό προς το παρόν δεν έχουν οδη­γή­σει σε είσοδο κράτους σε τέτοιου είδους επι­τή­ρηση.

Ένα κράτος σε δια­δι­κα­σία υπερ­βο­λι­κού ελλείμ­μα­τος υπο­χρε­ού­ται να λάβει μέτρα προ­σαρ­μο­γής που συστή­νει η Επι­τροπή και επι­κυ­ρώ­νουν οι ΥΠΟΙΚ της ΕΕ (Ecofin). Αν δεν τα λάβει, τότε υπάρ­χουν κυρώ­σεις που περι­λαμ­βά­νουν ακόμη και ανα­στολή χορή­γη­σης κον­δυ­λίων της ΕΕ. Επι­τη­ρεί­ται του­λά­χι­στο ανά 6 μήνες από την Επι­τροπή η οποία ελέγχει τα στοι­χεία που συγκε­ντρώ­νει και στέλνει η στα­τι­στική υπη­ρε­σία (EDP) και επι­κυ­ρώ­νει για την αξιο­πι­στία τους η Eurostat με τους γνω­στούς “αστε­ρί­σκους” του παρελ­θό­ντος για την περί­πτωση της Ελλάδας…