Διακοπή για την 28η Μαρτίου στην δίκη με κατηγορούμενους 16 αιρετούς του Δήμου Σύμης για παράβαση καθήκοντος

• Κατη­γο­ρού­με­νος ο δήμαρ­χος κ. Λευ­τέ­ρης Παπα­κα­λο­δού­κας και δημο­τι­κοί σύμ­βου­λοι • Στο επί­κε­ντρο η παρα­χώ­ρηση κοι­νό­χρη­στου χώρου σε ιστο­ρική περιοχή και η εμπλοκή της αρχαιο­λο­γι­κής υπη­ρε­σίας

Η δίκη του δημάρ­χου Σύμης κ. Λευτέρη Παπα­κα­λο­δούκα, και 15 αιρετών του ίδιου δήμου, που κατη­γο­ρού­νται για παρά­βαση καθή­κο­ντος, διεκόπη το από­γευμα της Τετάρ­της από το Α’ Μονο­με­λές Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου για να συνε­χι­στεί στις 28 Μαρτίου 2025.

Η υπόθεση αφορά την παρα­χώ­ρηση κοι­νό­χρη­στου χώρου σε επι­χει­ρη­μα­τία το 2019, παρά την ύπαρξη αυθαί­ρε­των κατα­σκευών σε ιστο­ρικό τόπο, χωρίς την απαι­τού­μενη έγκριση της αρμό­διας αρχαιο­λο­γι­κής υπη­ρε­σίας.

Το ιστο­ρικό της υπό­θε­σης

Σύμφωνα με το κατη­γο­ρη­τή­ριο, ο δήμαρ­χος και οκτώ ακόμη δημο­τι­κοί σύμ­βου­λοι, κατά τη συνε­δρί­αση της 22ας Ιουλίου 2019, ενέ­κρι­ναν την παρα­χώ­ρηση 227 τετρα­γω­νι­κών μέτρων κοι­νό­χρη­στου χώρου στον «Γυαλό» της Σύμης, μπροστά από κατα­στή­ματα υγειο­νο­μι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος ιδιο­κτη­σίας επι­χει­ρη­μα­τία. Ωστόσο, ήδη από τις 18 Μαρτίου 2019, το Τμήμα Προ­στα­σίας Νεω­τέ­ρων Μνη­μείων είχε εκδώσει σήμα δια­κο­πής εργα­σιών, λόγω αυθαί­ρε­των κατα­σκευών στην περιοχή, χωρίς άδεια από την αρμόδια αρχαιο­λο­γική υπη­ρε­σία.

Παρά την ειδο­ποί­ηση, το δημο­τικό συμ­βού­λιο προ­χώ­ρησε στην απόφαση παρα­χώ­ρη­σης του χώρου, χωρίς να έχει εξα­σφα­λί­σει τη σύμφωνη γνώμη των αρμό­διων υπη­ρε­σιών του Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού, όπως απαι­τεί­ται από τον Νόμο 3028/2002 για την προ­στα­σία των μνη­μείων και των ιστο­ρι­κών τόπων. Ο οικι­σμός της Σύμης είναι χαρα­κτη­ρι­σμέ­νος ως ιστο­ρι­κός τόπος και δια­τη­ρη­τέο μνημείο, σύμφωνα με απο­φά­σεις του 1971 και του 2012, γεγονός που επι­βάλ­λει αυστη­ρούς όρους στη δια­χεί­ριση των κοι­νο­χρή­στων χώρων.

Το 2020, το δημο­τικό συμ­βού­λιο ενέ­κρινε νέα παρα­χώ­ρηση 253,75 τετρα­γω­νι­κών μέτρων στον ίδιο επι­χει­ρη­μα­τία, παρά τα έγγραφα των υπη­ρε­σιών που επι­βε­βαί­ω­ναν τη μη νομι­μο­ποί­ηση των κατα­σκευών. Αυτό είχε ως απο­τέ­λε­σμα τη διεύ­ρυνση του κατη­γο­ρη­τη­ρίου, με εννέα μέλη του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου να κατη­γο­ρού­νται ότι έλαβαν απο­φά­σεις που δεν ήταν σύμ­φω­νες με την ισχύ­ουσα νομο­θε­σία περί προ­στα­σίας μνη­μείων.

Οι θέσεις της υπε­ρά­σπι­σης

Οι συνή­γο­ροι υπε­ρά­σπι­σης κ.κ. Μιχάλης Παπα­γε­ωρ­γίου, Επί­κου­ρος Καθη­γη­τής Συνταγ­μα­τι­κού και Διοι­κη­τι­κού Δικαίου στη Νομική ΔΠΘ, και Θεό­δω­ρος Παπα­γε­ωρ­γίου, δικη­γό­ρος παρ’ Αρείω Πάγω και ΣτΕ, τόνισαν σε αυτο­τε­λείς ισχυ­ρι­σμούς που ανέ­πτυ­ξαν στο δικα­στή­ριο ότι οι απο­φά­σεις του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου ήταν κανο­νι­στι­κές και δεν απέ­δω­σαν ατο­μι­κές άδειες παρα­χώ­ρη­σης κοι­νό­χρη­στου χώρου. Ο Δήμος Σύμης δεν διευ­κό­λυνε κάποιον συγκε­κρι­μένο επι­χει­ρη­μα­τία, αλλά επέβαλε οικο­νο­μι­κές κυρώ­σεις για την αυθαί­ρετη χρήση των χώρων αυτών. Οι απο­φά­σεις που απο­δί­δο­νται ως παρα­βά­σεις καθή­κο­ντος ακυ­ρώ­θη­καν για τυπι­κούς λόγους από την Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση Αιγαίου και δεν εφαρ­μό­στη­καν ποτέ στην πράξη, άρα δεν μπορεί να στοι­χειο­θε­τη­θεί αδίκημα.

Η νέα απόφαση του 2021, που αντι­κα­τέ­στησε τις προη­γού­με­νες, έλαβε έγκριση από την αρχαιο­λο­γική υπη­ρε­σία, αν και αυτή δια­τύ­πωσε επι­πλέον προ­τά­σεις που υπε­ρέ­βαι­ναν τις αρμο­διό­τη­τές της. Οι εκτά­σεις που παρα­χω­ρή­θη­καν δεν ανήκαν στον αιγιαλό και την παραλία, αλλά σε δημο­τικό δρόμο, ιδιο­κτη­σίας του Δήμου Σύμης, όπως προ­κύ­πτει από κτη­μα­το­λο­γι­κές εγγρα­φές. Ακόμη κι αν θεω­ρη­θεί ότι οι εκτά­σεις εμπί­πτουν σε ζώνη αιγια­λού, ο πρό­σφα­τος Νόμος 5092/2024 εισάγει νέο πλαίσιο επα­να­χά­ρα­ξης των ορίων του αιγια­λού και απαιτεί νέο προσ­διο­ρι­σμό των κοι­νό­χρη­στων εκτά­σεων.

Ο δήμαρ­χος και οι δημο­τι­κοί σύμ­βου­λοι δεν είχαν αρμο­διό­τητα να απο­φαν­θούν για την αυθαί­ρετη φύση των κατα­σκευών, καθώς αυτή η ευθύνη ανήκει στην Υπη­ρε­σία Δόμησης του Δήμου Ρόδου. Το κατη­γο­ρη­τή­ριο συγχέει την έννοια του «ιστο­ρι­κού τόπου» με εκείνη του «ακί­νη­του μνη­μείου» και δεν διευ­κρι­νί­ζει πώς προ­κύ­πτει η ευθύνη του Δήμου και των δημο­τι­κών συμ­βού­λων. Δεν απο­δει­κνύ­ε­ται πρόθεση παρά­βα­σης καθή­κο­ντος ούτε ζημία του Δημο­σίου, καθώς οι ρυθ­μί­σεις για τη δια­χεί­ριση κοι­νο­χρή­στων χώρων εφαρ­μό­στη­καν ισότιμα σε όλες τις τοπικές επι­χει­ρή­σεις.

Η Κτη­μα­τική Υπη­ρε­σία του Δημο­σίου έχει ήδη προ­χω­ρή­σει στις δικές της ενέρ­γειες για αυθαί­ρε­τες κατα­σκευές όπου αυτό κρίθηκε απα­ραί­τητο, γεγονός που κατα­δει­κνύει ότι η αρμο­διό­τητα δεν ανήκε στον Δήμο Σύμης. Οι απο­φά­σεις του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου ελή­φθη­σαν στο πλαίσιο των νομικών και διοι­κη­τι­κών περιο­ρι­σμών, χωρίς πρόθεση παρα­βί­α­σης της νομο­θε­σίας.