Κώστας Μήτσης: Δεν περίμενε τις ευκαιρίες αλλά τις δημιουργούσε

Υπάρ­χουν άν­θρω­ποι που δια­νύ­ουν απλώς μια δια­δρο­μή. Και υπάρ­χουν εκεί­νοι που, περ­νώ­ντας από τη ζωή, αφή­νουν πίσω τους ένα απο­τύ­πω­μα τόσο ισχυ­ρό, ώστε το όνομά τους να γί­νε­ται ση­μείο ανα­φο­ράς. Σε αυτή την κα­τη­γο­ρία ανή­κει αναμ­φί­βο­λα ο Κώ­στας Μή­τσης.

Με όπλα του τη διο­ρα­τι­κό­τη­τα, την ερ­γα­τι­κό­τη­τα, την επι­μο­νή και, κυ­ρί­ως, την πίστη στις δυ­να­τό­τη­τές του, κα­τά­φε­ρε να χτί­σει μια πο­ρεία που ξε­πέ­ρα­σε τα όρια της προ­σω­πι­κής επαγ­γελ­μα­τι­κής επι­τυ­χί­ας.

Μια πο­ρεία, που συν­δέ­θη­κε με τη φι­λο­ξε­νία, τη δη­μιουρ­γία, την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα, την ενη­μέ­ρω­ση και την αδιά­κο­πη ανα­ζή­τη­ση νέων δρό­μων, εκεί όπου άλλοι έβλε­παν μόνο εμπό­δια.

Ο Κώ­στας Μή­τσης δεν υπήρ­ξε άν­θρω­πος των εύ­κο­λων λύ­σε­ων. Η επι­χει­ρη­μα­τι­κή του φι­λο­σο­φία στη­ρί­χθη­κε στην πρω­το­βου­λία και στην ικα­νό­τη­τα να κοι­τά­ζει πέρα από το προ­φα­νές. Να παίρ­νει απο­φά­σεις, να ανα­λαμ­βά­νει το ρίσκο τους και να επι­μέ­νει ακόμη και όταν οι συν­θή­κες δεν ήταν ευ­νοϊ­κές. Και ίσως ακρι­βώς εκεί να βρί­σκε­ται ένα από τα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα στοι­χεία της πα­ρα­κα­τα­θή­κης του: στην ικα­νό­τη­τα να με­τα­τρέ­πει την προ­ο­πτι­κή, σε πράξη. Γιατί η επι­τυ­χία δεν απο­τι­μά­ται μόνο σε αριθ­μούς, τί­τλους ή επι­χει­ρη­μα­τι­κά με­γέ­θη. Απο­τι­μά­ται και από τις ευ­και­ρί­ες που δη­μιουρ­γεί, από τους αν­θρώ­πους που επη­ρε­ά­ζει, από τις ιδέες που αφή­νει πίσω της και από την πο­ρεία που συ­νε­χί­ζε­ται όταν ο δη­μιουρ­γός της δεν βρί­σκε­ται πλέον εδώ.

Ο Κώ­στας Μή­τσης διέ­θε­τε αυτή τη σπά­νια ικα­νό­τη­τα, να αντι­λαμ­βά­νε­ται τις αλ­λα­γές πριν αυτές απο­κτή­σουν κα­θο­λι­κές δια­στά­σεις. Να επεν­δύ­ει στην προ­ο­πτι­κή και να αντι­με­τω­πί­ζει τη δυ­σκο­λία όχι ως λόγο υπο­χώ­ρη­σης, αλλά ως αφε­τη­ρία για το επό­με­νο βήμα, κά­νο­ντας το πλέον δύ­σκο­λο να φαί­νε­ται ως το πιο απλό.

Σε μια Ελ­λά­δα που με­τα­πο­λε­μι­κά ανα­ζη­τού­σε το δικό της δρόμο ανά­πτυ­ξης και στα­δια­κά άνοι­γε τις πόρ­τες της στον κόσμο, ο του­ρι­σμός εξε­λί­χθη­κε σε έναν από τους βα­σι­κούς πυ­λώ­νες της Οι­κο­νο­μί­ας. Και άν­θρω­ποι όπως ο Κώ­στας Μή­τσης δεν ακο­λού­θη­σαν απλώς αυτή την εξέ­λι­ξη. Συ­νέ­βα­λαν στη δια­μόρ­φω­σή της.

Με τις επεν­δύ­σεις του «άνοι­ξε» νέες θέ­σεις ερ­γα­σί­ας, δη­μιούρ­γη­σε οι­κο­νο­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα φτιά­χνο­ντας του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς εκεί που δεν υπήρ­χαν, και συ­νέ­βα­λε στην εξω­στρέ­φεια μιας χώρας που έμαθε στα­δια­κά να με­τα­τρέ­πει σε διε­θνές του­ρι­στι­κό προ­ϊ­όν το φυ­σι­κό και πο­λι­τι­στι­κό της κε­φά­λαιο.

Από το Κρυο­νέ­ρι, στην Αθήνα

Η δια­δρο­μή του Κώστα Μήτση ξε­κί­νη­σε πολύ μα­κριά από τους λα­μπε­ρούς δια­δρό­μους των με­γά­λων ξε­νο­δο­χεί­ων. Ξε­κί­νη­σε από το Κρυο­νέ­ρι της Ηπεί­ρου και συ­νε­χί­στη­κε στην Αθήνα, μέσα σε μια Ελ­λά­δα που βα­σα­νι­σμέ­νη από τον εμ­φύ­λιο πό­λε­μο προ­σπα­θού­σε να στα­θεί στα πόδια της και να δη­μιουρ­γή­σει τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για μια κα­λύ­τε­ρη επό­με­νη μέρα. Από νωρίς έμαθε τι ση­μαί­νει δου­λειά. Και κυ­ρί­ως έμαθε να μην πε­ρι­μέ­νει τις ευ­και­ρί­ες αλλά να τις δη­μιουρ­γεί.

Σε ηλι­κία μόλις 17 ετών κάνει το πρώτο του επι­χει­ρη­μα­τι­κό βήμα, μπαί­νο­ντας στο χώρο της κλω­στο­ϋ­φα­ντουρ­γί­ας. Εκεί όπου θα μπο­ρού­σε να υπάρ­χει απλώς μια μικρή επι­χει­ρη­μα­τι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα, ο ίδιος βλέ­πει τη δυ­να­τό­τη­τα ανά­πτυ­ξης. Η δρα­στη­ριό­τη­τα με­γα­λώ­νει, απο­κτά πα­ρα­γω­γι­κή βάση και ερ­γα­ζο­μέ­νους, και ο νε­α­ρός επι­χει­ρη­μα­τί­ας αρ­χί­ζει να απο­δει­κνύ­ει στην πράξη ένα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό που θα τον συ­νο­δεύ­ει σε ολό­κλη­ρη τη δια­δρο­μή του: δεν φο­βά­ται να με­γα­λώ­σει το όνει­ρό του. Και κά­ποια στιγ­μή έρ­χε­ται η από­φα­ση που θα αλ­λά­ξει την πο­ρεία του. Η στρο­φή προς τον του­ρι­σμό.

Το πρώτο ξε­νο­δο­χείο

Το 1976, στην Κω, ανοί­γει το πρώτο ξε­νο­δο­χείο. Το «Ramira». Είναι η εποχή κατά την οποία ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός βρί­σκε­ται μπρο­στά σε μια με­γά­λη αλ­λα­γή. Τα ελ­λη­νι­κά νησιά απο­κτούν ολο­έ­να με­γα­λύ­τε­ρη θέση στο διε­θνή του­ρι­στι­κό χάρτη και η Ελ­λά­δα με­τα­τρέ­πε­ται στα­δια­κά σε έναν από τους ση­μα­ντι­κό­τε­ρους προ­ο­ρι­σμούς της Με­σο­γεί­ου. Ο Κώ­στας Μή­τσης αντι­λαμ­βά­νε­ται ότι δεν πρό­κει­ται για πρό­σκαι­ρη του­ρι­στι­κή άν­θη­ση. Είναι μια νέα εποχή. Και απο­φα­σί­ζει να επεν­δύ­σει σε αυτήν.

Το ένα ξε­νο­δο­χείο γί­νε­ται πε­ρισ­σό­τε­ρα. Η Κως γί­νε­ται Κρήτη. Η Κρήτη γί­νε­ται Ρόδος. Και στα­δια­κά δη­μιουρ­γεί­ται ένας ξε­νο­δο­χεια­κός ορ­γα­νι­σμός με ισχυ­ρή πα­ρου­σία σε ση­μα­ντι­κούς ελ­λη­νι­κούς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς. Όμως, το πραγ­μα­τι­κό στοί­χη­μα δεν ήταν ποτέ μόνο ο αριθ­μός των μο­νά­δων. Ήταν η ταυ­τό­τη­τα.

Τα ξε­νο­δο­χεία Mitsis απο­κτούν μια συ­γκε­κρι­μέ­νη φι­λο­σο­φία: η φι­λο­ξε­νία δεν μπο­ρεί να είναι απρό­σω­πη. Η ποιό­τη­τα δεν εξα­ντλεί­ται στις εγκα­τα­στά­σεις. Και η εμπει­ρία του επι­σκέ­πτη δεν αρ­χί­ζει, ούτε τε­λειώ­νει στην πόρτα του δω­μα­τί­ου.

Ο επι­σκέ­πτης πρέ­πει να αι­σθά­νε­ται μο­να­δι­κός και να νιώ­θει ότι είναι το τι­μώ­με­νο πρό­σω­πο.

Να αι­σθά­νε­ται ότι κά­ποιος τον πε­ρι­μέ­νει.

Να φεύ­γει έχο­ντας κάτι πε­ρισ­σό­τε­ρο από μια δια­μο­νή.

Να φεύ­γει έχο­ντας μια ανά­μνη­ση.

Αυτή η λο­γι­κή συ­μπυ­κνώ­νε­ται και στη φράση που απο­δί­δε­ται στον ίδιο τον Κώστα Μήτση, σύμ­φω­να με την οποία, «όλα χρειά­ζο­νται προ­σο­χή, καλές προ­θέ­σεις και εν­δια­φέ­ρον, γιατί οι επι­σκέ­πτες χρειά­ζο­νται φρο­ντί­δα». Μια φράση που απο­τυ­πώ­νει με ακρί­βεια τη φι­λο­σο­φία πάνω στην οποία χτί­στη­κε η επι­χει­ρη­μα­τι­κή του αντί­λη­ψη για τη φι­λο­ξε­νία.

Ταυ­τό­χρο­να, ο Κώ­στας Μή­τσης ει­σή­γα­γε για πρώτη φορά στην Ελ­λά­δα και το μο­ντέ­λο του all inclusive, αλ­λά­ζο­ντας ου­σια­στι­κά τον τρόπο με τον οποίο ο επι­σκέ­πτης βίωνε τις δια­κο­πές του. Η ιδέα ήταν απλή, αλλά πρω­το­πο­ρια­κή για την εποχή. Δια­μο­νή, φα­γη­τό, ποτό και ψυ­χα­γω­γία σε ένα ολο­κλη­ρω­μέ­νο πα­κέ­το φι­λο­ξε­νί­ας. Μια επι­λο­γή που έμελ­λε να επη­ρε­ά­σει κα­θο­ρι­στι­κά την πο­ρεία του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού.

Έβαλε τη σφρα­γί­δα του

Η σχέση του Κώστα Μήτση με τα ξε­νο­δο­χεία δεν ήταν απλώς διοι­κη­τι­κή.

Ήθελε να γνω­ρί­ζει τι συμ­βαί­νει. Να βλέ­πει τον επι­σκέ­πτη. Να βρί­σκε­ται κοντά στους ερ­γα­ζο­μέ­νους. Να αντι­λαμ­βά­νε­ται από πρώτο χέρι τι λει­τουρ­γεί και τι χρειά­ζε­ται αλ­λα­γή.

Γιατί πί­στευε ότι το ξε­νο­δο­χείο δεν είναι ένα κτί­ριο.

Είναι οι άν­θρω­ποί του.

Είναι ο σερ­βι­τό­ρος που θα χα­μο­γε­λά­σει στον επι­σκέ­πτη.

Η κα­μα­ριέ­ρα που θα προ­σέ­ξει μια λε­πτο­μέ­ρεια.

Ο μά­γει­ρας που θα προ­σπα­θή­σει να κάνει ένα πιάτο κα­λύ­τε­ρο.

Ο υπάλ­λη­λος της υπο­δο­χής που θα κάνει έναν ξένο να αι­σθαν­θεί σαν να βρί­σκε­ται στο σπίτι του.

Εκεί βρί­σκε­ται η ουσία της φι­λο­ξε­νί­ας.

Και εκεί ακρι­βώς ήθελε να βρί­σκε­ται και το όνομα Mitsis.

Από μια επι­χεί­ρη­ση, σε μια κλη­ρο­νο­μιά

Ο Κώ­στας Μή­τσης δεν άφησε πίσω του μόνο ξε­νο­δο­χεία. Η επι­χει­ρη­μα­τι­κή του δρα­στη­ριό­τη­τα επε­κτά­θη­κε στην κλω­στο­ϋ­φα­ντουρ­γία, την οι­νο­ποι­ία και τα μέσα ενη­μέ­ρω­σης. Ωστό­σο, ο του­ρι­σμός ήταν εκεί­νος που συν­δέ­θη­κε πε­ρισ­σό­τε­ρο από κάθε άλλον τομέα με το όνομά του.

Και ίσως αυτό είναι το πιο χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό στοι­χείο της δια­δρο­μής του. Δεν πε­ρί­με­νε να αλ­λά­ξει η αγορά για να ακο­λου­θή­σει. Επι­δί­ω­κε να βρί­σκε­ται ένα βήμα μπρο­στά από αυτήν.

Από ένα μικρό πλε­κτή­ριο και μια χει­ρο­κί­νη­τη πλε­κτο­μη­χα­νή, από τα πρώτα επι­χει­ρη­μα­τι­κά βή­μα­τα ενός νε­α­ρού αν­θρώ­που που ανα­ζη­τού­σε τον δρόμο του, μέχρι τα με­γά­λα ξε­νο­δο­χεια­κά συ­γκρο­τή­μα­τα που υπο­δέ­χο­νται επι­σκέ­πτες από ολό­κλη­ρο τον κόσμο, η από­στα­ση μοιά­ζει τε­ρά­στια.

Και όμως, πίσω από αυτή τη δια­δρο­μή υπάρ­χει μια στα­θε­ρή ιδέα, ότι η ανά­πτυ­ξη δεν έρ­χε­ται χωρίς δου­λειά, ότι η επι­τυ­χία απαι­τεί επι­μο­νή και ότι καμία επι­χει­ρη­μα­τι­κή κα­τά­κτη­ση δεν έχει πραγ­μα­τι­κή αξία αν δεν δη­μιουρ­γεί κάτι που μπο­ρεί να διαρ­κέ­σει.

Αυτό ήταν το με­γά­λο στοί­χη­μα.

Και αυτή είναι η ουσία της κλη­ρο­νο­μιάς του.

Πε­νή­ντα χρό­νια μετά

Μισός αιώ­νας έχει πε­ρά­σει από εκεί­νο το πρώτο ξε­νο­δο­χεια­κό βήμα στην Κω. Η Ελ­λά­δα άλ­λα­ξε. Ο του­ρι­σμός άλ­λα­ξε. Οι ανά­γκες των τα­ξι­διω­τών άλ­λα­ξαν. Οι τε­χνο­λο­γί­ες άλ­λα­ξαν τον τρόπο με τον οποίο οι άν­θρω­ποι τα­ξι­δεύ­ουν, επι­λέ­γουν, συ­γκρί­νουν και, τε­λι­κά, βιώ­νουν έναν προ­ο­ρι­σμό. Το όραμα, όμως, εκεί­νης της επο­χής δεν έμει­νε στά­σι­μο.

Ο ση­με­ρι­νός Όμι­λος Mitsis έχει πα­ρου­σία σε ση­μα­ντι­κούς ελ­λη­νι­κούς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς και συ­νε­χί­ζει να επεν­δύ­ει στην ανα­βάθ­μι­ση της φι­λο­ξε­νί­ας, στην και­νο­το­μία, στη βιω­σι­μό­τη­τα και στις νέες μορ­φές του­ρι­στι­κής εμπει­ρί­ας. Η νέα εποχή δεν πα­ρου­σιά­ζε­ται ως απο­μά­κρυν­ση από το πα­ρελ­θόν. Πα­ρου­σιά­ζε­ται ως συ­νέ­χειά του.

Η οι­κο­γέ­νεια Μήτση και πε­ρισ­σό­τε­ροι από 5.500 ερ­γα­ζό­με­νοι συ­νε­χί­ζουν σή­με­ρα μια επι­χει­ρη­μα­τι­κή ιστο­ρία που ξε­κί­νη­σε πριν από πέντε δε­κα­ε­τί­ες, ενώ νέες επεν­δύ­σεις και με­γά­λης κλί­μα­κας έργα, όπως το project στην Αφά­ντου της Ρόδου, ση­μα­το­δο­τούν την επό­με­νη μέρα.

Και, ίσως, εδώ βρί­σκε­ται η με­γα­λύ­τε­ρη δι­καί­ω­ση ενός δη­μιουρ­γού. Να βλέ­πει, μέσα από την πα­ρα­κα­τα­θή­κη που άφησε, ότι η αρ­χι­κή ιδέα δεν έμει­νε ποτέ στά­σι­μη.

Ότι με­γά­λω­σε.

Εξε­λί­χθη­κε.

Πέ­ρα­σε από γενιά σε γενιά.

Και εξα­κο­λου­θεί να κοι­τά­ζει μπρο­στά.

Ένα όνομα, μια ιστο­ρία, μια συ­νέ­χεια

Η ιστο­ρία του Κώστα Μήτση είναι, με έναν τρόπο, και ιστο­ρία της ίδιας της ελ­λη­νι­κής του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης. Από την Ελ­λά­δα των πρώ­των με­τα­πο­λε­μι­κών δε­κα­ε­τιών, στην Ελ­λά­δα που άρ­χι­σε να ανοί­γει τις πόρ­τες της στον κόσμο. Από τα πρώτα με­γά­λα ξε­νο­δο­χεια­κά εγ­χει­ρή­μα­τα, στα σύγ­χρο­να resorts. Από τον του­ρι­σμό της επο­χής εκεί­νης, στη ση­με­ρι­νή εποχή της βιω­μα­τι­κής φι­λο­ξε­νί­ας.

Και σε αυτή τη δια­δρο­μή, το όνομα Μή­τσης πα­ρέ­μει­νε παρόν.

Όχι απλώς ως ένα εμπο­ρι­κό σήμα, αλλά ως μια οι­κο­γε­νεια­κή επι­χει­ρη­μα­τι­κή κλη­ρο­νο­μιά.

Γιατί ο με­γά­λος δη­μιουρ­γός δεν κρί­νε­ται μόνο από αυτά που προ­λα­βαί­νει να δη­μιουρ­γή­σει ο ίδιος. Κρί­νε­ται και από αυτά που αφή­νει στους επό­με­νους για να συ­νε­χί­σουν.

Και εδώ βρί­σκε­ται, ίσως, η πιο κα­θα­ρή ει­κό­να της δια­δρο­μής.

Το 1976 υπήρ­χε ένα ξε­νο­δο­χείο.

Σή­με­ρα υπάρ­χει ένας ολό­κλη­ρος όμι­λος.

Τότε υπήρ­χε μια ιδέα.

Σή­με­ρα υπάρ­χει μια πα­ρά­δο­ση.

Τότε υπήρ­χε ένας άν­θρω­πος που πί­στε­ψε ότι η ελ­λη­νι­κή φι­λο­ξε­νία μπο­ρεί να γίνει κα­λύ­τε­ρη.

Σή­με­ρα υπάρ­χουν χι­λιά­δες ερ­γα­ζό­με­νοι και εκα­το­ντά­δες χι­λιά­δες επι­σκέ­πτες που απο­τε­λούν μέρος μιας ιστο­ρί­ας η οποία συ­νε­χί­ζε­ται.

Και κάπως έτσι μια επι­χει­ρη­μα­τι­κή από­φα­ση με­τα­τρέ­πε­ται σε πα­ρα­κα­τα­θή­κη. Γιατί ο Κώ­στας Μή­τσης δεν δη­μιούρ­γη­σε απλώς ξε­νο­δο­χεία. Δη­μιούρ­γη­σε έναν τρόπο να φι­λο­ξε­νεί η Ελ­λά­δα τον κόσμο. Και αυτό είναι, ίσως, το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο στοι­χείο μιας με­γά­λης επι­χει­ρη­μα­τι­κής κλη­ρο­νο­μιάς: ότι δεν τε­λειώ­νει με τον δη­μιουρ­γό της.

Συ­νε­χί­ζε­ται…

*Ανα­δη­μο­σί­ευ­ση από τη «Βρα­δυ­νή της Κυ­ρια­κής»

Πηγή: vradini.gr