Ν. Σαντορινιός: Η κυβέρνηση μας υλοποιεί ουσιαστικές πολιτικές για την ανάδειξη των λιμανιών της χώρας μας

Σε χώρους οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης με σκοπό τη βελ­τί­ωση των συν­θη­κών δια­βί­ω­σης των νησιω­τών

Ο Ανα­πλη­ρω­τής Υπουρ­γός Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής Νεκτά­ριος Σαντο­ρι­νιός, μιλώ­ντας στο συνέ­δριο του Economist με θέμα: «Eastmed Infrastructure in the next Decade: Is Greece on its way to becoming a major regional hub?» που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στις 11 και 12 Απρι­λίου στο ξενο­δο­χείο Grand Hyatt στην Αθήνα, ανα­φέρ­θηκε στον εθνικό σχε­δια­σμό της κυβέρ­νη­σης για την ανά­δειξη των λιμα­νιών, τα οποία απο­τε­λούν τη ζωογόνο δύναμη των ελλη­νι­κών νησιών.

Ελλάδα, μια πολυ­νη­σιω­τική χώρα με κέντρο το λιμάνι

«Είμαι ιδιαί­τερα χαρού­με­νος που βρί­σκο­μαι εδώ σήμερα και καλού­μαι να μιλήσω για ένα νευ­ραλ­γικό ζήτημα, την ανά­πτυξη των ελλη­νι­κών λιμένων. Η Ελλάδα, όπως όλοι γνω­ρί­ζουμε, είναι μια κατε­ξο­χήν νησιω­τική χώρα, με περίπου 15.000 χλμ. ακτο­γραμμή και περισ­σό­τερα από 100 κατοι­κη­μένα νησιά. Η χώρα μας είναι φορέας μιας αδιά­λει­πτης ναυ­τι­κής παρά­δο­σης χιλιε­τιών, δια­θέ­τει τον μεγα­λύ­τερο εμπο­ρικό στόλο παγκο­σμίως ενώ κατέχει ηγετική θέση στη Διεθνή Ναυ­τι­λία. Βασική προ­ϋ­πό­θεση για τη ναυ­τι­λία, αλλά πρω­τί­στως για την εξα­σφά­λιση της ποιό­τη­τας ζωής των νησιω­τών, είναι το λιμάνι. Το λιμάνι, στην περί­πτωσή μας, δεν είναι ακόμη μια υποδομή αλλά ζωο­γό­νος δύναμη των νησιών, κέντρο δρα­στη­ριο­τή­των και, στις περισ­σό­τε­ρες περι­πτώ­σεις, μονα­δικό σημείο εξυ­πη­ρέ­τη­σης των νησιω­τών. Ο πολυ­νη­σιω­τι­κός χαρα­κτή­ρας της χώρας, φαι­νό­μενο μονα­δικό στην Ευρω­παϊκή Ένωση, δημιουρ­γεί ιδιαί­τε­ρες ανάγκες για επαρ­κείς και ποιο­τι­κές συγκοι­νω­νίες και εντεί­νει τον κοι­νω­νικό χαρα­κτήρα της ακτο­πλο­ΐας, με σκοπό την εξα­σφά­λιση των προ­ϋ­πο­θέ­σεων για ισότιμη οικο­νο­μική ανά­πτυξη των νησιών, στο­χεύ­ο­ντας στην ενδυ­νά­μωση της τοπικής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας στο πλαίσιο της πολι­τι­κής των ίσων ευκαι­ριών».

Ανα­πτυ­ξιακά προ­γράμ­ματα για τη χρη­μα­το­δό­τηση λιμε­νι­κών έργων

«Με άξονα τη βελ­τί­ωση των συν­θη­κών δια­βί­ω­σης των κατοί­κων των νησιών έχουν εκπο­νη­θεί και εξει­δι­κεύ­ο­νται δύο ειδικά ανα­πτυ­ξιακά προ­γράμ­ματα που αφορούν στο Βόρειο και Νότιο Αιγαίο, συνο­λι­κού ύψους πάνω από 100 εκατ. ευρώ, από τα οποία χρη­μα­το­δο­τού­νται λιμε­νικά έργα, έργα προ­στα­σίας του περι­βάλ­λο­ντος, έργα υπο­δο­μών και νησιω­τι­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας. Ακόμη, στο πλαίσιο του Προ­γράμ­μα­τος «Φιλό­δη­μος ΙΙ», προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 20 εκατ. ευρώ, δίνεται η δυνα­τό­τητα στα Δημο­τικά Λιμε­νικά Ταμεία και Λιμε­νικά Γραφεία της χώρας να κατα­θέ­σουν τις προ­τά­σεις τους και να χρη­μα­το­δο­τη­θούν. Τέλος, μέσω του ΠΔΕ του ΥΝΑΝΠ, σταθερά κάθε χρόνο δια­τί­θε­ται μεγάλο μέρος του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού στη συντή­ρηση των λιμε­νι­κών υπο­δο­μών. Ενδει­κτικά ανα­φέ­ρε­ται ότι το 2018, 12,5 εκατ. ευρώ δια­τέ­θη­καν στη ΓΓΛΠΝΕ με τα οποία χρη­μα­το­δο­τή­θη­καν αιτη­θέ­ντα έργα λιμε­νι­κών υπο­δο­μών σε όλη την επι­κρά­τεια.

Κατά τη διάρ­κεια της θητείας της κυβέρ­νη­σης αυτής ολο­κλη­ρώ­θηκε η κατα­σκευή κρί­σι­μων υπο­δο­μών σε διε­θνούς σημα­σίας λιμάνια. Ενδει­κτικά θα αναφέρω την ολο­κλή­ρωση του τμή­μα­τος 3Α του νέου εμπο­ρι­κού λιμένα της Πάτρας, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 47 εκατ. ευρώ. Το 2017 ολο­κλη­ρώ­θη­καν τα έργα στο λιμάνι της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 20 εκατ. ευρώ που σημα­σιο­δο­τεί τον γεω­στρα­τη­γικό ρόλο της περιο­χής. Ακόμη, με την παρά­δοση στην κυκλο­φο­ρία των κρί­σι­μων οδικών αξόνων της Ιωνίας και Ολυ­μπίας Οδού αλλά και με την επέ­κταση του σιδη­ρό­δρο­μου από την Αθήνα μέχρι την Πάτρα, δημιουρ­γεί­ται μια συνο­λική ανα­βάθ­μιση με επί­κε­ντρο τις λιμε­νι­κές υπο­δο­μές.

Τον Μάιο του 2017, ο πρω­θυ­πουρ­γός, κατά την ομιλία του σε συζή­τηση στρογ­γυ­λής τρά­πε­ζας των αρχηγών 28 κρατών, δήλωσε ότι η πρω­το­βου­λία One Belt One Road της κυβέρ­νη­σης της Κίνας, μπορεί να απο­τε­λέ­σει τον ζωντανό Δρόμο του Μετα­ξιού του 21ου αιώνα, με την Ελλάδα να έχει στρα­τη­γικό ρόλο. Σε αυτό το πλαίσιο, οι λιμε­νι­κές υπο­δο­μές τις χώρας μας δια­δρα­μα­τί­ζουν καθο­ρι­στικό ρόλο στην ανά­δειξή της σε δια­με­τα­κο­μι­στικό κέντρο της Νοτιο­α­να­το­λι­κής Ευρώπης».

Εθνικό Στρα­τη­γικό Σχέδιο Μετα­φο­ρών

«Το διεθνές και ευρω­παϊκό περι­βάλ­λον απο­δέ­χε­ται και στη­ρί­ζει τον εθνικό σχε­δια­σμό μας και την ανά­δειξη των λιμα­νιών σε βασικό σημείο υλο­ποί­η­σής του, γεγονός που έχει εκφρα­στεί τόσο από τον Πρόεδρο Γιουν­κέρ όσο και από τις αρμό­διες Επι­τρό­πους, την Επί­τροπο Bulc που μας τιμά σήμερα με την παρου­σία της, και την Επί­τροπο Cretu.

Σε πλήρη εναρ­μό­νιση με τον σχε­δια­σμό αυτό, έχει ήδη ολο­κλη­ρω­θεί το Εθνικό Στρα­τη­γικό Σχέδιο Μετα­φο­ρών, το οποίο ανα­μέ­νε­ται να συντε­λέ­σει καθο­ρι­στικά στον προσ­διο­ρι­σμό της μελ­λο­ντι­κής στρα­τη­γι­κής στον τομέα των μετα­φο­ρών και στην υπο­στή­ριξη της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας. Το έργο αυτό, στο οποίο εντάσ­σο­νται οι ακτο­πλοϊ­κές μετα­φο­ρές, τα λιμάνια, τα εμπο­ρευ­μα­τικά κέντρα, οι σιδη­ρο­δρο­μι­κές υπο­δο­μές, οι διε­θνείς συν­δέ­σεις, οι οδικές μετα­φο­ρές, έχει τελικό ορί­ζο­ντα το 2037 και διευ­κο­λύ­νει τον εντο­πι­σμό των απαι­τού­με­νων πολι­τι­κών και επεν­δύ­σεων για την ανά­πτυξη ενός ολο­κλη­ρω­μέ­νου συστή­μα­τος μετα­φο­ρών με στόχο την αειφόρο ανά­πτυξη, τη βελ­τί­ωση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας της οικο­νο­μίας και της εδα­φι­κής συνοχής της χώρας».

«Το Masterplan περι­λαμ­βά­νει μια σειρά έργων υπο­δο­μής, που απο­σκο­πούν στην εξυ­γί­ανση των λιμα­νιών και στη δια­σύν­δεση λιμένων με το οδικό και σιδη­ρο­δρο­μικό δίκτυο για την προ­ώ­θηση αξιό­πι­στων και οικο­νο­μικά αντα­γω­νι­στι­κών μετα­φο­ρών. Ακόμη, προ­βλέ­πε­ται η κατα­σκευή συνοδών εγκα­τα­στά­σεων εξυ­πη­ρέ­τη­σης επι­βα­τών στη χερσαία ζώνη, αλλά και η δημιουρ­γία των απα­ραί­τη­των υπο­δο­μών που απαι­τού­νται για την αντι­κα­τά­σταση των καυ­σί­μων των πλοίων με άλλα πιο φιλικά προς το περι­βάλ­λον όπως το LNG ή ακόμη και τα βιο­καύ­σιμα, αλλά και την ηλε­κτρο­φόρ­τιση, καθι­στώ­ντας τα λιμάνια σε βασι­κούς άξονες ενί­σχυ­σης της Γαλά­ζιας Οικο­νο­μίας. Επι­πλέον, προ­ω­θεί­ται η ενί­σχυση της κρουα­ζιέ­ρας αλλά και η ανά­δειξη λιμένων σε βασικά κέντρα logistics και καίρια σημεία της εφο­δια­στι­κής αλυ­σί­δας.

Με τις υπο­δο­μές απο­κτούμε, λοιπόν, μια στέρεα βάση για να ανα­πτύ­ξουμε τις υπη­ρε­σίες της εφο­δια­στι­κής αλυ­σί­δας. Όταν όμως κάνουμε λόγο για logistics, μιλάμε ουσια­στικά για μια αλυσίδα που συνδέει πολλούς τομείς της αγοράς και πολλούς φορείς, άρα μια αλυσίδα αξιών. Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα του ρόλου των λιμα­νιών σε αυτή τη δια­δι­κα­σία είναι το λιμάνι του Πειραιά στη λει­τουρ­γία του Θριά­σιου Εμπο­ρευ­μα­τι­κού Κέντρου, το οποίο απο­τε­λεί το πρώτο ενιαίο κέντρο συν­δυα­σμέ­νων μετα­φο­ρών στη χώρα, με επαρ­κείς συν­δέ­σεις με το σιδη­ρο­δρο­μικό δίκτυο και τους οδικούς άξονες».

Λιμάνια: Από δια­κο­με­τα­κο­μι­στικά κέντρα σε χώρους ανά­πτυ­ξης των νησιών

Είναι εμφανές λοιπόν ότι βιώ­νουμε μια μετά­βαση με πολι­τικό αντί­κτυπο. Από το μοντέλο των δια­με­τα­κο­μι­στι­κών κέντρων στο οποίο ενέ­πι­πταν τα λιμάνια μας έως τώρα, παρα­τη­ρούμε τη μετα­τροπή τους σε χώρους ανά­πτυ­ξης και άνθισης δρα­στη­ριο­τή­των που ενι­σχύ­ουν την εθνική οικο­νο­μία.

Στο πνεύμα αυτό, ψηφί­στηκε ήδη το νομο­σχέ­διο για τις υπο­πα­ρα­χω­ρή­σεις σε 10 περι­φε­ρειακά λιμάνια της χώρας, γεγονός που απο­τε­λεί εφαλ­τή­ριο ανά­πτυ­ξης για κομβικά λιμάνια που απο­τε­λούν την αιχμή του δόρατος της λιμε­νι­κής βιο­μη­χα­νίας και που έμεναν ανα­ξιο­ποί­ητα έως σήμερα. Πολύ σύντομα, το μοντέλο αυτό θα επε­κτα­θεί και στα υπό­λοιπα λιμάνια της χώρας αφού θεω­ρούμε ότι συμπλέει με τα επι­τυ­χη­μένα παρα­δείγ­ματα λιμα­νιών παγκο­σμίως.

Κλεί­νο­ντας, ελπίζω να κατέ­στησα σαφές ότι τα ελλη­νικά λιμάνια χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από μια ιδιαί­τερη δυνα­μική. Η κυβέρ­νηση αυτή, το κατά­λαβε από πολύ νωρίς και δρα με γνώμονα την ανά­δειξη και βέλ­τι­στη αξιο­ποί­ηση των λιμα­νιών σε κέντρα εμπο­ρίου, σε εξέ­χου­σας σημα­σίας τοπο­θε­σίες οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης, αλλά και διάρ­θρω­σης της ζωής των κατοί­κων που τα περι­βάλ­λουν.

Η Ελλάδα αξιο­ποιεί επι­τέ­λους τη σημα­ντική γεω­στρα­τη­γική της θέση ως κέντρο συν­δυα­σμέ­νων μετα­φο­ρών και τα λιμάνια απο­τε­λούν ανα­πό­σπα­στο κομμάτι του ρόλου αυτού».