Μαρία Παρασκευά: «Το παρόν και το μέλλον του εμπορίου απαιτούν προσαρμοστικότητα και γρήγορα αντανακλαστικά»

Κυρία Παρα­σκευά, πώς ήταν ο χει­μώ­νας για την αγορά της Ρόδου, έπειτα από μία απαι­τη­τική του­ρι­στική σεζόν λόγω της παν­δη­μίας;

Κύριε Γκαρ­τζώνη, θα ήταν άτοπο αν λέγαμε ότι τα γεγο­νότα που ζούμε στις μέρες μας επι­τρέ­πουν να ισχυ­ρι­στούμε πως όλα πάνε καλά. Σίγουρα, ο φετινός χει­μώ­νας σε σχέση με τον περσινό ήταν καλύ­τε­ρος για το μεγα­λύ­τερο μέρος της αγοράς αν σκε­φτούμε ότι πολλές επι­χει­ρή­σεις με το lock down ήταν κλει­στές ή υπο­λει­τουρ­γού­σαν με το καθε­στώς click away, παρόλα αυτά και ο φετινός χει­μώ­νας δεν είναι μια περί­ο­δος κανο­νι­κό­τη­τας για να μπο­ρέ­σουμε να την συγκρί­νουμε με τα προη­γού­μενα χρόνια. Δυστυ­χώς, δεν έχουμε ξεπε­ρά­σει ακόμα την παν­δη­μία και της επι­πτώ­σεις της, πράγμα που κάνει ακόμα πιο δύσκολα και αβέβαια τα πράγ­ματα αν ανα­λο­γι­στούμε και όλες τις αυξή­σεις στα αγαθά και την ενέρ­γεια που έρχο­νται να προ­στε­θούν στα ήδη αυξη­μένα βάρη, λόγω του πολέμου στην Ουκρα­νία. Πρέπει να κατα­λά­βουμε ότι αυτό που συμ­βαί­νει, είναι ένα πρό­βλημα παγκό­σμιο που μας επη­ρε­ά­ζει όλους. Έτσι μόνο θα μπο­ρέ­σουμε να το αντι­με­τω­πί­σουμε, όλοι μαζί. Έχουμε την τύχη να ζούμε σε ένα νησί που ανα­μέ­νε­ται να δεχθεί αυξη­μέ­νες του­ρι­στι­κές ροές τη φετινή σεζόν, και αυτό ίσως μας βοη­θή­σει να ανα­κάμ­ψουμε γρη­γο­ρό­τερα από άλλες περιο­χές.

Οι προσ­δο­κίες για την νέα σεζόν είναι υψηλές. Πιστεύ­ετε ότι αυτή τη φορά θα κατα­φέ­ρει η αγορά να μετριά­σει τις απώ­λειες των προη­γου­μέ­νων ετών;

Οι απώ­λειες των τελευ­ταίων χρόνων για κάθε κλάδο ξεχω­ρι­στά – πέρα από κάποιες εξαι­ρέ­σεις – είναι μεγάλες και σε κάποιες περι­πτώ­σεις μη ανα­στρέ­ψι­μες. Το γεγονός όμως ότι βρι­σκό­μα­στε μέσα στους top του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, είναι απόρ­ροια σκληρής δου­λειάς, που θα φέρει απο­τέ­λε­σμα.

Όλοι μας, σε όλο τον κόσμο έχουμε σήμερα περισ­σό­τερο από ποτέ την ανάγκη να ξεφύ­γουμε από όλη αυτή την απο­μό­νωση λόγω της παν­δη­μίας και να ηρε­μή­σουμε ψυχικά, έστω και για λίγο. Η υψηλή ζήτηση της Ρόδου ως του­ρι­στι­κού προ­ο­ρι­σμού, είναι ένα μήνυμα πολύ ενθαρ­ρυ­ντικό, που το έχουμε ανάγκη με όλα αυτά που ζούμε και θα μας βοη­θή­σει να πάρουμε μια ανάσα για να επι­βιώ­σουμε. Από εκεί και πέρα, τα πράγ­ματα για την κάθε επι­χεί­ρηση είναι δια­φο­ρε­τικά, ο κάθε κλάδος είναι δια­φο­ρε­τι­κός. Πρέπει από αυτή την κρίση ο καθένας μας να κάτσει (αν δεν το έχει κάνει ήδη) να ανα­λύ­σει την πορεία της επι­χεί­ρη­σής του ανε­ξάρ­τητα από τα τελευ­ταία χρόνια. Τα συγκρι­τικά του πλε­ο­νε­κτή­ματα, τις ανε­λα­στι­κές του δαπάνες του και κυρίως τον αντα­γω­νι­σμό που σήμερα είναι παγκό­σμιος, είτε μας αρέσει είτε όχι.

Πόσο μεγάλος είναι ο αντα­γω­νι­σμός στην αγορά της Ρόδου λόγω της παρου­σίας των πολυ­ε­θνι­κών αλυ­σί­δων;

Όλοι μας σήμερα έχουμε πρό­σβαση στο ίντερ­νετ. Οι περισ­σό­τε­ροι από εμάς έχουμε αγο­ρά­σει κάτι από το ίντερ­νετ και αν όχι, σίγουρα μπαί­νουμε και συγκρί­νουμε τιμές. Ο αντα­γω­νι­σμός στις μέρες μας είναι τερά­στιος σε σχέση με το παρελ­θόν, όχι όμως μόνο για την Ρόδο αυτό συμ­βαί­νει σε όλο τον κόσμο και είναι απόρ­ροια της παγκο­σμιο­ποί­η­σης. Σίγουρα μια μεγάλη πολυ­ε­θνική, η οποία βασί­ζε­ται σε οικο­νο­μίες κλί­μα­κας και στις μεγάλες ποσό­τη­τες που παράγει, πετυ­χαί­νει τιμές τις οποίες κανένας έμπορος μεμο­νω­μένα δεν μπορεί να αντα­γω­νι­στεί.

Και σε αυτό το σημείο θα επα­να­λάβω αυτό που ανέφερα και πριν… Πρέπει να ανα­λο­γι­στούμε την πορεία της επι­χεί­ρη­σής μας ανε­ξάρ­τητα από το τι συνέβη στα τελευ­ταία χρόνια. Δύο χρόνια πριν την παν­δη­μία βρέθηκα σε ένα συνέ­δριο που αφο­ρούσε την 4η Βιο­μη­χα­νική επα­νά­σταση την οποία βιώ­νουμε σήμερα. Εκεί παρου­σιά­στη­καν μελέτες για το πώς θα αλλά­ξουν σχεδόν όλα επαγ­γέλ­ματα σε όλους τους κλάδους στα επόμενα χρόνια, δεν σας κρύβω ότι αγχώ­θηκα πολύ. Όμως, αν όντως θέλουμε να επι­βιώ­σουμε σε αυτή την εποχή που ζούμε, θα πρέπει να είμαστε σε μια συνεχή εγρή­γορση για την αντι­με­τώ­πιση των προ­κλή­σεων με θετική σκέψη και διο­ρα­τι­κό­τητα, αλλιώς δυστυ­χώς δεν γίνεται. Όσες ενέρ­γειες και αν γίνουν, είτε από την κυβέρ­νηση, είτε από τους φορείς, τον τελευ­ταίο λόγο για μια μακρο­χρό­νια και επι­κερδή πορεία της επι­χεί­ρη­σης μας την έχουμε εμείς και οι απο­φά­σεις που παίρ­νουμε για την προ­σαρ­μογή μας στα νέα δεδο­μένα! Υπάρ­χουν αρκετές επι­χει­ρή­σεις που έχουν αντι­λη­φθεί τις νέες προ­κλή­σεις, έχουν αξιο­ποι­ή­σει τα παγκό­σμια κανάλια δια­νο­μής και εξάγουν τοπικά προ­ϊ­ό­ντα σε όλο τον κόσμο αυξά­νο­ντας τους τζίρους τους σε επίπεδο που δεν θα μπο­ρού­σαν στην τοπική τους αγορά. Δεν θα μπο­ρούσα να παρα­λείψω όμως και το γεγονός του πόσο σημα­ντικό είναι ο κάθε ένας από εμάς να στη­ρί­ζει τις τοπικές επι­χει­ρή­σεις αυτή την περίοδο που ζούμε, καθώς μόνο εάν στη­ρί­ζουμε ο ένας τον άλλο θα μπο­ρέ­σουμε να βγούμε όλοι μαζί από αυτόν τον κυκεώνα.

Ασφαλώς και το αυξη­μένο ενερ­γειακό κόστος ασκεί μεγάλη πίεση στην αγορά και στους κατα­να­λω­τές. Ποιες πιστεύ­ετε ότι μπορεί να είναι οι συνέ­πειες;

Η αύξηση του ενερ­γεια­κού κόστους είναι ένα τερά­στιο πρό­βλημα που μας επη­ρε­ά­ζει όλους. Πρέπει άμεσα να ληφθούν μέτρα γιατί στο τέλος κανένας δεν θα μπορεί να αντε­πε­ξέλ­θει στην κάλυψη των υπο­χρε­ώ­σεών του με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται, ειδικά όλοι όσοι προ­ερ­χό­μα­στε από μια κρίση με ελά­χι­στα ταμειακά δια­θέ­σιμα στο ενερ­γη­τικό μας. Η αύξηση του ενερ­γεια­κού κόστους επη­ρε­ά­ζει τα πάντα από την μικρή επι­χεί­ρηση που φτάνει να πλη­ρώ­νει ένα δεύτερο νοίκι για το ρεύμα, τον παρα­γωγό, τον εργα­ζό­μενο που πάει στην δουλειά του, τα νοι­κο­κυ­ριά που φοβού­νται να ανάψουν το καλο­ρι­φέρ, την αύξηση του κόστους των αγαθών και στην μείωση της αγο­ρα­στι­κής δύναμης. Αλλά το πιο σημα­ντικό, είναι η συρ­ρί­κνωση του εισο­δή­μα­τος όπου σε κάποιες περι­πτώ­σεις χρήζει άμεσης παρέμ­βα­σης για την επι­βί­ωση των οικο­νο­μικά ευά­λω­των.

Το κακό μέσα σε όλα, είναι ότι αν και είμαστε μια χώρα με μεγάλη περίοδο ηλιο­φά­νειας, δεν έχουμε επεν­δύ­σει αρκετά στις ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές παρα­γω­γής ρεύ­μα­τος με απο­τέ­λε­σμα να εξαρ­τιό­μα­στε σε μεγα­λύ­τερο βαθμό από τις τιμές της παγκό­σμιας αγοράς. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να αλλάξει άμεσα για να μην ξανα­βρε­θούμε στο μέλλον σε αντί­στοι­χες κατα­στά­σεις.

Εχθές ανέφερε ο υπουρ­γός ανά­πτυ­ξης ότι θα υπάρξει χρη­μα­το­δό­τηση μέσω ΕΣΠΑ για τις βιο­μη­χα­νι­κές επι­χει­ρή­σεις προ­κει­μέ­νου να μπο­ρέ­σουν να επεν­δύ­σουν σε αυτές μειώ­νο­ντας έτσι το κόστος κατα­νά­λω­σης της ηλε­κτρι­κής τους ενέρ­γειας. Ας ελπί­σουμε ότι βιώ­νουμε αυτό το διά­στημα, να μας βοη­θή­σει να φτιά­ξουμε τα πράγ­ματα που έπρεπε να είχαν γίνει χρόνια πριν!

Θα απαι­τη­θούν νέα μέτρα στή­ρι­ξης των εμπο­ρι­κών επι­χει­ρή­σεων που πλήτ­το­νται από τη συνεχή και επι­δει­νού­μενη ενερ­γειακή κρίση, όπως ζήτησε και η ΕΣΕΕ από την κυβέρ­νηση;

Φυσικά και θα απαι­τη­θούν νέα μέτρα για την στήριξη των πλητ­τό­με­νων επι­χει­ρή­σεων, δια­φο­ρε­τικά θα υπάρξει μεγάλο πρό­βλημα, με τους λογα­ρια­σμούς του ρεύ­μα­τος που έχουν φτάσει στο …απρο­χώ­ρητο. Αν δεν επι­δο­τη­θεί κάποιο μέρος τους, αν δεν πάνε πιο πίσω οι τρέ­χου­σες υπο­χρε­ώ­σεις το πρό­βλημα ρευ­στό­τη­τας και επι­βί­ω­σης των επι­χει­ρή­σεων, θα είναι μεγάλο.

Δρα­στη­ριο­ποιεί­στε στον χώρο της εμπο­ρίας αυτο­κι­νή­των. Πώς έχουν τα πράγ­ματα στον τομέα αυτό; Οι συνέ­πειες της κρίσης της παν­δη­μίας έχουν επη­ρε­ά­σει και αυτό τον κλάδο;

Δεν θα μπο­ρούσε ο κλάδος των αυτο­κί­νη­των να απο­τε­λέ­σει εξαί­ρεση από τους κλάδους που έχουν πληγεί από την παν­δη­μία. Ακόμα και αν η αγο­ρα­στική διάθεση υπάρχει, δυστυ­χώς δεν υπάρχει το προϊόν στις ποσό­τη­τες που θα έπρεπε για να καλύψει την ζήτηση. Το πρό­βλημα με τους ημια­γω­γούς (τσι­πά­κια) που ακούμε καθώς και της αύξησης τιμών των πρώτων υλών παρα­γω­γής, έχουν οδη­γή­σει και στην αύξηση των τιμών πώλησης όλων των αυτο­κι­νή­των, καθώς επίσης και στην επι­μή­κυνση του χρόνου παρά­δο­σης. Ετοι­μο­πα­ρά­δοτα αυτο­κί­νητα δεν υπάρ­χουν και αυτό μάλιστα έχει οδη­γή­σει και στην αύξηση των τιμών των μετα­χει­ρι­σμέ­νων. Ακόμα δεν ξέρουμε πότε θα εξο­μα­λυν­θεί αυτή η κατά­σταση και να μην ξεχνάμε και τις προ­κλή­σεις που θα έχει να αντι­με­τω­πί­σει ο κλάδος στα επόμενα χρόνια πέρα από τις επι­πτώ­σεις της παν­δη­μίας, όπως είναι ο εξη­λε­κτρι­σμός των οχη­μά­των και οι συγ­χω­νεύ­σεις των εται­ρειών που έχουν γίνει σε παγκό­σμιο επίπεδο για την μακρο­χρό­νια επι­βί­ωσή τους.

Φτά­νο­ντας στο τέλος της συνέ­ντευ­ξης κυρία Παρα­σκευά, πόσο δύσκολο θα λέγατε ότι είναι σήμερα το επι­χει­ρείν στην Ελλάδα για ένα νέο άνθρωπο και για μία νέα γυναίκα;

Είναι αρκετά δύσκολο, όχι όμως ακα­τόρ­θωτο. Το κακό με την δικιά μας γενιά είναι ότι δεχό­μα­στε το ένα χτύπημα μετά το άλλο στην αρχή που ξεκι­νάμε. Μόλις είπαμε ότι ξεπε­ρά­σαμε την κρίση και πάμε να δημιουρ­γή­σουμε – καθώς όπως ανέφερα, σήμερα έχουμε να αντι­με­τω­πί­σουμε μια συνεχή εναλ­λασ­σό­μενη και εξε­λί­ξιμη αγορά – έρχεται μια παν­δη­μία που κανείς δεν υπο­λό­γιζε, ακο­λου­θού­μενη από έναν πόλεμο και μια αύξηση του πλη­θω­ρι­σμού.

Προ­σω­πικά, στην αρχή είχα απο­γοη­τευ­τεί. Όταν έβλεπα ότι κάποιες ενέρ­γειες που είχα κάνει στην εταιρία, έφερναν απο­τέ­λε­σμα είχα μια μεγάλη χαρά και αισιο­δο­ξία για το μέλλον και μετά έγιναν όλα αυτά και βρέθηκα στο ίδιο αν όχι χει­ρό­τερο σημείο από εκεί που ξεκί­νησα, με καλύ­τε­ρες βάσεις του­λά­χι­στον. Αυτό, σε συν­δυα­σμό με όλη την ψυχο­λο­γική πίεση καθώς δεν μπο­ρού­σαμε να πάρουμε ούτε τους γονείς μας μια αγκαλιά, με είχε φτάσει στο σημείο να χάσω την αισιο­δο­ξία μου και να λέω δεν μπορώ άλλο.

Όχι πως τώρα έχουν αλλάξει και πολλά, ίσα ίσα το αντί­θετο, αλλά συνει­δη­το­ποί­ησα ότι δεν φταίω εγώ για κάτι, δεν έκανα εγώ κάτι λάθος και το πιο σημα­ντικό αυτό που νιώθω, η αγα­νά­κτησή μου, την νιώθει ο περισ­σό­τε­ρος κόσμος και όλοι μαζί θα το ξεπε­ρά­σουμε με τον Α ή Β τρόπο. Το καλό με εμάς όμως είναι ότι επειδή είμαστε στα πρώτα στάδια της καριέ­ρας μας, έχουμε ίσως μεγα­λύ­τε­ρες αντοχές.

Το να ξεκι­νή­σεις κάτι από την αρχή στην Ελλάδα είναι πολύ δύσκολο και από άποψη γρα­φειο­κρα­τίας, αλλά και από την έλλειψη των επεν­δυ­τών. Το θετικό είναι πως αυτό έχει αρχίσει και αλλάζει. Βλέ­πουμε αρκετές start up να λαμ­βά­νουν μεγάλη χρη­μα­το­δό­τηση και να απο­κτούν μεγάλο μερίδιο αγοράς. Ευτυχώς, μέχρι στιγμής δεν μπορώ να πω ότι έχω αντι­με­τω­πί­σει κάποιο σοβαρό πρό­βλημα στην εργασία μου (εκτός από μερικές εξαι­ρέ­σεις) επειδή είμαι γυναίκα και μάλιστα σε έναν κλάδο όπου το 80% είναι άντρες, αυτό όμως δεν σημαί­νει πως το πρό­βλημα δεν υπάρχει. Μια μελ­λο­ντική πρό­κληση βέβαια θα ήταν η οικο­γέ­νεια ειδικά για κάθε γυναίκα που έχει συνη­θί­σει να περνάει 8-10 ώρες στο γραφείο. Και πάλι όμως, νομίζω και θέλω να πιστεύω ότι πλέον αυτή η πρό­κληση αφορά και τα δύο φύλα.