«Αχμέτ, πρέπει να καταλάβεις τα όριά μας»

Πα­ρό­λο που έχει πε­ρά­σει σχε­δόν μία εβδο­μά­δα από την αρ­χι­κή συμ­φω­νία Ε.Ε. – Τουρ­κί­ας, οι δι­πλω­μά­τες στις Βρυ­ξέλ­λες ακόμη προ­σπα­θούν να ξε­πε­ρά­σουν τον τρόπο που επι­τεύ­χθη­κε. Είναι ξε­κά­θα­ρο ότι οι πα­ρα­δο­σια­κές δι­πλω­μα­τι­κές οδοί προ­σπε­ρά­στη­καν, με απο­τέ­λε­σμα να επι­τευ­χθεί μόνο με τη συμ­με­το­χή της Γερ­μα­νί­δας κα­γκε­λα­ρί­ου και του Τούρ­κου πρω­θυ­πουρ­γού και εις βάρος με­ρι­κών κρα­τών–μελών. «Ηταν από τις χει­ρό­τε­ρες στιγ­μές της ζωής μου», λέει πρέ­σβης στην «Κ», θέ­λο­ντας να το­νί­σει ότι αυτός και οι συ­νά­δελ­φοί του ένιω­σαν εντε­λώς πε­ρι­θω­ριο­ποι­η­μέ­νοι και εκτε­θει­μέ­νοι στους αρ­χη­γούς τους, καθώς προ­ε­τοι­μά­ζο­νταν για μία συμ­φω­νία που τε­λι­κά δεν υπήρ­χε στο τρα­πέ­ζι.

Οι πιέ­σεις προς την Κύπρο από τη Δευ­τέ­ρα, που έγινε η συμ­φω­νία, είναι τε­ρά­στιες και έχει ξε­κι­νή­σει ένα έντο­νο δι­πλω­μα­τι­κό πα­ρα­σκή­νιο που ξε­τυ­λί­γει σή­με­ρα η «Κ». Την πε­ρα­σμέ­νη Κυ­ρια­κή το από­γευ­μα, όπως γί­νε­ται πριν από συ­νό­δους κο­ρυ­φής, οι μό­νι­μοι αντι­πρό­σω­ποι, δη­λα­δή οι πρέ­σβεις των 28 κρα­τών–μελών, βρί­σκο­νταν στο κτί­ριο του Συμ­βου­λί­ου προ­σπα­θώ­ντας να απο­φα­σί­σουν την κοινή δή­λω­ση, που θα επι­κύ­ρω­ναν τη Δευ­τέ­ρα, αφού έκα­ναν με­ρι­κές αλ­λα­γές, οι 28 ηγέ­τες. «Ηταν business as usual», λέει Ευ­ρω­παί­ος δι­πλω­μά­της στην «Κ». Στη συ­ζή­τη­ση των 28 δι­πλω­μα­τών έγινε ανα­φο­ρά και στο επί­μα­χο για την Ελ­λά­δα ση­μείο: το κλεί­σι­μο της οδού των δυ­τι­κών Βαλ­κα­νί­ων για τους πα­ρά­νο­μους με­τα­νά­στες. Η ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά δέ­χθη­κε κρι­τι­κή καθώς έχει μέρος της ευ­θύ­νης της κα­τά­στα­σης, κα­θυ­στε­ρώ­ντας να υλο­ποι­ή­σει τις δε­σμεύ­σεις της.

Χωρίς να ενη­με­ρώ­σουν

Λίγα μέτρα πιο μα­κριά και με δια­φο­ρά με­ρι­κών ωρών, η κ. Μέρ­κελ, ο κ. Ντα­βού­το­γλου και ο Ολ­λαν­δός πρω­θυ­πουρ­γός Μαρκ Ρούτε βρέ­θη­καν στην τουρ­κι­κή πρε­σβεία και βα­σι­κά ξα­να­έ­γρα­ψαν μία δια­φο­ρε­τι­κή συμ­φω­νία χωρίς να ενη­με­ρώ­σουν κα­νέ­ναν. Ούτε καν τον πρό­ε­δρο του Συμ­βου­λί­ου, Ντό­ναλντ Τουσκ, ο οποί­ος είχε κάνει μια σειρά από τα­ξί­δια την προη­γού­με­νη εβδο­μά­δα στις χώρες των Δ. Βαλ­κα­νί­ων αλλά και στην Αγκυ­ρα, και είχε κα­τα­λή­ξει στο κεί­με­νο που δού­λευαν εκεί­νο το από­γευ­μα οι 28 πρέ­σβεις. Η κ. Μέρ­κελ δια­πραγ­μα­τεύ­ε­ται με τον κ. Ντα­βού­το­γλου να επι­στρέ­φουν στην Τουρ­κία όχι μόνο οι με­τα­νά­στες αλλά και οι πρό­σφυ­γες που θα φτά­νουν στην Ελ­λά­δα και, βέ­βαια, ο κ. Ντα­βού­το­γλου ζη­τά­ει κι άλλα ανταλ­λάγ­μα­τα: Πε­ρισ­σό­τε­ρα χρή­μα­τα, επί­σπευ­ση της δια­δι­κα­σί­ας πα­ρο­χής βίζας στους Τούρ­κους πο­λί­τες, αλλά και το άνοιγ­μα των «πα­γω­μέ­νων» δια­πραγ­μα­τευ­τι­κών κε­φα­λαί­ων από την Κύπρο για την έντα­ξη της Τουρ­κί­ας στην Ε.Ε.

Η Δευ­τέ­ρα ξη­με­ρώ­νει και οι βα­σι­κοί εμπλε­κό­με­νοι στη συμ­φω­νία της κ. Μέρ­κελ με τον κ. Ντα­βού­το­γλου δεν έχουν ιδέα. Ο Κύ­πριος πρό­ε­δρος Ν. Ανα­στα­σιά­δης στις 10 το πρωί έχει συ­νά­ντη­ση με τον πρό­ε­δρο του Συμ­βου­λί­ου, κ. Τουσκ, όπου εκεί γί­νε­ται η πρώτη εξο­μο­λό­γη­ση. Ο κ. Τουσκ, φα­νε­ρά ενο­χλη­μέ­νος με την τροπή των γε­γο­νό­των και με διά­θε­ση απο­λο­γη­τι­κή, λέει στον κ. Ανα­στα­σιά­δη ότι ενη­με­ρώ­θη­κε από τον Ολ­λαν­δό πρω­θυ­πουρ­γό πως ο κ. Ντα­βού­το­γλου «είχε κά­ποιες ιδέες». Ο κ. Ανα­στα­σιά­δης κα­τα­λα­βαί­νει ότι οι νέες ιδέες θα πε­ρι­λαμ­βά­νουν άνοιγ­μα των κε­φα­λαί­ων και το­νί­ζει ότι υπάρ­χουν όρια και ότι η Κύ­προς είχε ήδη κάνει πα­ρα­χω­ρή­σεις και με το άνοιγ­μα του κε­φα­λαί­ου 17. Αμέ­σως μετά ζη­τά­ει συ­νά­ντη­ση με τον Ολ­λαν­δό πρω­θυ­πουρ­γό.

Πάλι στο κτί­ριο του Συμ­βου­λί­ου, στα γρα­φεία της μό­νι­μης ολ­λαν­δι­κής αντι­προ­σω­πεί­ας, ο κ. Ανα­στα­σιά­δης συ­να­ντά τον κ. Ρούτε ιδιαί­τε­ρα χα­λα­ρό. Ο κ. Ρούτε του λέει ότι η τουρ­κι­κή πλευ­ρά ζητεί το άνοιγ­μα των κε­φα­λαί­ων. Ο κ. Ανα­στα­σιά­δης του εξη­γεί ότι δύο είναι οι τρό­ποι για να συμ­φω­νή­σει σε κάτι τέ­τοιο. Πρώ­τον, να υπάρ­ξει σαφής πρό­ο­δος στην επί­λυ­ση του Κυ­πρια­κού ή εφαρ­μο­γή του πρω­το­κόλ­λου της Αγκυ­ρας, δη­λα­δή άνοιγ­μα των λι­μα­νιών και αε­ρο­δρο­μί­ων για κυ­πρια­κά πλοία και αε­ρο­σκά­φη. Αλ­λω­στε, για 13 χρό­νια μετά την ει­σβο­λή, οι Κύ­πριοι είχαν πρό­σβα­ση σε αυτά (οι τουρ­κι­κές απα­γο­ρεύ­σεις τέ­θη­καν σε ισχύ μετά το 1987). Ο κ. Ρούτε εξη­γεί ότι ο κ. Ντα­βού­το­γλου ζη­τά­ει ακόμη και το άνοιγ­μα του αε­ρο­δρο­μί­ου της Τύ­μπου, που βρί­σκε­ται στα Κα­τε­χό­με­να υπό τη δια­χεί­ρι­ση διε­θνούς ορ­γα­νι­σμού. Για την κυ­πρια­κή πλευ­ρά αυτό θα είναι δύ­σκο­λο, καθώς κα­λού­νται να επι­βρα­βεύ­σουν μία τουρ­κι­κή κί­νη­ση που εδώ και 10 χρό­νια είναι υπο­χρε­ω­μέ­νη να κάνει.

Νέα συ­νά­ντη­ση

Ο κ. Ρούτε προ­τεί­νει συ­νά­ντη­ση με τον κ. Ντα­βού­το­γλου. Ετσι, 12.50 στον ίδιο χώρο βρί­σκο­νται αυτή τη φορά ο κ. Ντα­βού­το­γλου, ο ΥΠΕΞ Μ. Τσα­βού­σο­γλου και ο υπουρ­γός για την Ε.Ε. Β. Μπο­σκίρ, ενώ από την άλλη ο κ. Ανα­στα­σιά­δης, ο εκ­πρό­σω­πος Ν. Χρι­στο­δου­λί­δης, αλλά και ο Κύ­πριος μό­νι­μος αντι­πρό­σω­πος Κ. Κορ­νη­λί­ου. Ο Κύ­πριος πρό­ε­δρος λέει: «Αχμέτ, κα­τα­λα­βαί­νω ότι έχεις κά­ποιες προ­τά­σεις και θέλω να βοη­θή­σω, αλλά πρέ­πει να κα­τα­λά­βεις και εσύ τα όριά μας». Από την πλευ­ρά του, ο κ. Ντα­βού­το­γλου το­νί­ζει ότι βοη­θά­ει στην επί­λυ­ση του Κυ­πρια­κού και ότι θέλει το άνοιγ­μα του αε­ρο­δρο­μί­ου στα Κα­τε­χό­με­να, κάτι που δεν δέ­χε­ται ο κ. Ανα­στα­σιά­δης. Η ώρα είχε πια πάει 13.30 και οι 27 ηγέ­τες πε­ρι­μέ­νουν να ολο­κλη­ρω­θεί η συ­νά­ντη­ση. Στο γεύμα πα­ρου­σιά­ζο­νται τα αι­τή­μα­τα και ο κ. Ανα­στα­σιά­δης εκ­φρά­ζει τις αντιρ­ρή­σεις του.

Πίσω πάλι στα γρα­φεία της ολ­λαν­δι­κής αντι­προ­σω­πεί­ας βρί­σκο­νται ο κ. Ρούτε, η κ. Μέρ­κελ, ο κ. Ολάντ, ο κ. Κά­με­ρον, ο κ. Τσί­πρας, η κ. Μο­γκε­ρί­νι με βα­σι­κό σκοπό να ασκή­σουν πίεση στον κ. Ανα­στα­σιά­δη, που τό­νι­ζε ότι δεν θα ανα­λά­βει η Κύ­προς την ευ­θύ­νη για όλη τη συμ­φω­νία και ότι πρέ­πει να εφαρ­μο­στούν τα συμ­φω­νη­θέ­ντα. Οι επό­με­νες ημέ­ρες είναι κα­θο­ρι­στι­κές για το τε­λι­κό απο­τέ­λε­σμα. Ο κ. Τουσκ έως την Πέμ­πτη πρέ­πει να φτά­σει σε μία συμ­φω­νία με όλα τα μέλη που έχουν αμ­φι­βο­λί­ες για τη συμ­φω­νία –και δεν είναι μόνο η Κύ­προς– και συγ­χρό­νως να εξα­σφα­λί­σει ότι και οι Τούρ­κοι θα τη δε­χτούν. Με­τα­ξύ άλλων θα πρέ­πει να δια­πραγ­μα­τευ­τεί με τους Γάλ­λους, που δεν θέ­λουν την απε­λευ­θέ­ρω­ση της βίζας για τους Τούρ­κους εάν δεν ικα­νο­ποι­η­θούν όλες οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις. Ο κ. Ολάντ δεν θα διευ­κο­λύ­νει την απο­στο­λή του κ. Τουσκ…

Κα­θη­με­ρι­νή