Σε συναγερμό το ΥΠΟΙΚ λόγω της μετάλλαξης Δέλτα

Στη συντη­ρη­τική πρό­βλεψη για ανά­πτυξη 3,6% το 2021 θα μείνει μέχρι και τον Σεπτέμ­βριο το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών, παρα­κο­λου­θώ­ντας στενά και τις εξε­λί­ξεις στο υγειο­νο­μικό επίπεδο αλλά και την απο­σω­λή­νωση της οικο­νο­μίας από τα μέτρα στή­ρι­ξης.

Το ΥΠΟΙΚ δείχνει να μην παρα­σύ­ρε­ται από πολύ καλύ­τε­ρες προ­βλέ­ψεις όπως αυτή της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής για ανά­πτυξη 4,3%, της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος για ανά­πτυξη 4,2% ή του ΙΟΒΕ, που προ­βλέ­πει ανά­πτυξη 5% – 5,5% για φέτος.

Αρμό­διες πηγές του ΥΠΟΙΚ καθη­συ­χά­ζουν ότι τα ταμειακά δια­θέ­σιμα είναι υψηλά (34 δισ. ευρώ), ενώ θυμί­ζουν και το εναλ­λα­κτικό σενάριο του ΜΠΔΣ 2022-2025 για ανά­πτυξη μειω­μένη κατά 1% για φέτος και τα επόμενα χρόνια μέχρι το 2025. Όλα αυτά γιατί βλέπουν ότι η παν­δη­μία συνε­χί­ζε­ται και έχουν και την εμπει­ρία των πρώτων προ­βλέ­ψεων που έγιναν στον Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του 2021.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι στο κείμενο που κατα­τέ­θηκε τον Νοέμ­βριο του 2020 στη Βουλή και ψηφί­στηκε τον περα­σμένο Δεκέμ­βριο υπήρχε πρό­βλεψη για μέτρα στή­ρι­ξης ύψους 32 δισ. ευρώ, από τα οποία 24 δισ. ευρώ για το 2020 και 7,5 δισ. ευρώ για το 2021. Τον Ιούνιο τα μέτρα στή­ρι­ξης αθροί­ζο­νταν σε 40,77 δισ. ευρώ, αφού τα μέτρα για το 2021 υπερ­δι­πλα­σιά­στη­καν από τα 7,5 δισ. στα 15,77 δισ. ευρώ.

Όλα αυτά, πριν από την εξά­πλωση και στη χώρα μας της μετάλ­λα­ξης Δέλτα του κορο­νοϊού, που καθιστά πιθανό ένα τέταρτο κύμα παν­δη­μίας μέσα στο καλο­καίρι, απει­λώ­ντας να ανα­τρέ­ψει καταρ­χήν τις προ­βλέ­ψεις για ανά­καμψη του τζίρου στον του­ρι­σμό στο 45% του αντί­στοι­χου τζίρου του 2019 (περίπου στα 8 δισ.), από 25% (περίπου 4 δισ.) που ήταν το 2020.

Προς το παρόν από το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο εκφρά­ζε­ται συγκρα­τη­μένη αισιο­δο­ξία ότι, ακόμα και αν έρθει το τέταρτο κύμα, οι συνέ­πειες θα είναι σαφώς ηπιό­τε­ρες από τα προη­γού­μενα, καθώς ένα ποσοστό περίπου 40%-45% του πλη­θυ­σμού έχει ήδη εμβο­λια­στεί. Επίσης, σε αντί­θεση με το τέλος του 2020, υπάρχει πλέον και η δια­θε­σι­μό­τητα των εμβο­λίων, ενώ μπορεί μέσα από νέα εκστρα­τεία της κυβέρ­νη­σης το ποσοστό των εμβο­λια­σμέ­νων να αυξηθεί ακόμα περισ­σό­τερο, περιο­ρί­ζο­ντας και την πίεση στο δημόσιο σύστημα υγείας αλλά και στην οικο­νο­μία.

Στο σύνολό της η κυβέρ­νηση ξορ­κί­ζει ένα νέο lockdown της οικο­νο­μίας, το οποίο, εκτός από την απώλεια των περίπου 3 – 3,5 δισ. ευρώ που θα έφερνε σε μηνιαία βάση, θα απει­λούσε με μόνιμες, βαριές ζημιές την οικο­νο­μία.

Απειλή για λουκέτα – ανεργία

Ένα νέο lockdown θα έρθει να μεγε­θύ­νει προ­βλή­ματα τα οποία υπήρχαν και πριν από την παν­δη­μία, αλλά έγιναν πιο απει­λη­τικά τους 16 μήνες της υγειο­νο­μι­κής κρίσης λόγω της μείωσης έως και μηδε­νι­σμού του τζίρου μεγάλων κλάδων της οικο­νο­μίας, όπως ο του­ρι­σμός, η εστίαση, η δια­σκέ­δαση και το λια­νε­μπό­ριο.

Το πρώτο πρό­βλημα είναι αυτό της χρη­μα­το­δό­τη­σης, το οποίο θα είχαν έτσι κι αλλιώς πάνω από 800.000 μικρές και μεσαίες επι­χει­ρή­σεις ακόμα και αν δεν είχε προη­γη­θεί η παν­δη­μία του κορο­νοϊού. Οι επι­χει­ρή­σεις αυτές στη μεγάλη τους πλειο­νό­τητα, λόγω μεγέ­θους, υπερ­δα­νει­σμού και χαμηλών κερδών, δεν έχουν τρα­πε­ζικό προφίλ και, άρα, δυνα­τό­τητα προ­σφυ­γής σε νέο δανει­σμό. Λόγω του μεγάλου ακόμη υπο­λοί­που των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων, οι τρά­πε­ζες αρνού­νται να ανα­λά­βουν μεγα­λύ­τερο πιστω­τικό κίνδυνο και δέχο­νται να χρη­μα­το­δο­τή­σουν κάποιες από τις επι­χει­ρή­σεις αυτές μόνο μέσω εγγυο­δο­τι­κών προ­γραμ­μά­των ή πιστω­τι­κών γραμμών μέσω της ΕΤΕπ. Με βάση, όμως, τις εκτι­μή­σεις των επαγ­γελ­μα­τι­κών οργα­νώ­σεων, τα κρι­τή­ρια για την ένταξη σε αυτά τα προ­γράμ­ματα έχουν αυτήν τη στιγμή περίπου 100.000 επι­χει­ρή­σεις. Ο πρώτος βάσιμος προ­βλη­μα­τι­σμός του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου είναι ότι η πιστω­τική ασφυξία μπορεί να οδη­γή­σει σε κύμα λου­κέ­των και αύξηση της ανερ­γίας.

Το δεύτερο πρό­βλημα είναι ότι, αν μέχρι και το τέλος του χρόνου η οικο­νο­μία δεν έχει απο­κα­τα­στή­σει πλήρως τη λει­τουρ­γία της, τότε δεν θα έχει έννοια κάποια ρύθμιση των οφειλών της παν­δη­μίας, καθώς θα βρει τις επι­χει­ρή­σεις στην ίδια κατά­σταση που ήταν στις αρχές του χρόνου.

Θα πρέπει, επίσης, να υπεν­θυ­μί­σουμε ότι από το 2022 πρέπει να αρχί­σουν να απο­πλη­ρώ­νο­νται και τα 4,2 δισ. από τα συνο­λικά 8,4 δισ. με τα οποία ενί­σχυσε το ελλη­νικό Δημόσιο περίπου 400.000 επι­χει­ρή­σεις και ελευ­θέ­ρους επαγ­γελ­μα­τίες μέσα από 7 κύκλους του προ­γράμ­μα­τος από τον Απρίλιο του 2020 μέχρι και τον περα­σμένο Μάιο. Χωρίς να έχουμε πλήρη λει­τουρ­γία της οικο­νο­μίας, κάτι τέτοιο θα είναι πολύ δύσκολο για αυτούς που και μπορούν και θέλουν να ακο­λου­θή­σουν τις 60 δόσεις του προ­γράμ­μα­τος απο­πλη­ρω­μής που έχει θεσπί­σει το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών.

Καθυ­στε­ρή­σεις στο Ταμείο Ανά­καμ­ψης

Η αύξηση των περιο­ρι­σμών στην οικο­νο­μία είναι πιθανό να επη­ρε­ά­σει στην πράξη και το βασικό ανα­πτυ­ξιακό εργα­λείο της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας για την επόμενη πεντα­ε­τία: το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας των 30,5 δισ. ευρώ. Με δεδο­μένο ότι το σώμα της διοί­κη­σης του Ταμείου έχει θέσει τον φιλό­δοξο στόχο να ολο­κλη­ρώ­σει το σύνολο των δημο­σίων επεν­δύ­σεων μέχρι και το καλο­καίρι του 2025, μέσα σε ένα πολύ σφιχτό και απαι­τη­τικό χρο­νο­διά­γραμμα έγκρι­σης, ένταξης και υλο­ποί­η­σης έργων και μεταρ­ρυθ­μί­σεων. Στη δια­δι­κα­σία, εκτός από τον κορμό διοί­κη­σης, συμ­με­τέ­χουν και το σύνολο των υπουρ­γείων που έχουν ενταγ­μένα έργα στο Ταμείο. Συνεπώς, η οποια­δή­ποτε καθυ­στέ­ρηση θα απο­τε­λέ­σει απειλή για την απώλεια υπερ­πο­λύ­τι­μων πόρων με μεγάλο πολ­λα­πλα­σια­στικό απο­τέ­λε­σμα για την οικο­νο­μία.

Τερά­στιος ο κίν­δυ­νος δημο­σιο­νο­μι­κού εκτρο­χια­σμού

Ακόμα ένας μεγάλος κίν­δυ­νος από την επι­στροφή της οικο­νο­μίας σε καθε­στώς αυστη­ρών περιο­ρι­σμών είναι και αυτός του δημο­σιο­νο­μι­κού εκτρο­χια­σμού, που σε αυτό το χρονικό σημείο θα είναι δύσκολο να διορ­θω­θεί χωρίς νέα περιο­ρι­στικά μέτρα.

Τούτο με δεδο­μένο ότι τον Σεπτέμ­βριο οι υπουρ­γοί Οικο­νο­μι­κών της Ευρω­ζώ­νης θα ξεκι­νή­σουν τη συζή­τηση για να ανα­θε­ώ­ρηση του συμ­φώ­νου στα­θε­ρό­τη­τας, δηλαδή των κοινών δημο­σιο­νο­μι­κών κανόνων που θα ισχύουν μετά το τέλος της παν­δη­μίας. Αν εκτός από την Ελλάδα υπάρ­ξουν και άλλες χώρες οι οποίες θα έχουν ξεπε­ρά­σει τα όρια, τότε οι βόρειες χώρες, με πρώτη τη Γερ­μα­νία, θα είναι πολύ δύσκολο να πει­στούν για χαλά­ρωση των αυστη­ρών κρι­τη­ρίων του συμ­φώ­νου. Κατ’ επέ­κταση, αν η Ελλάδα το 2023 δεν επι­στρέ­ψει −όπως προ­βλέ­πει− σε πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα λόγω υψηλής ανά­πτυ­ξης, θα υπο­χρε­ω­θεί ξανά σε περιο­ρι­στικά μέτρα.

Ένα δείγμα για το πώς μπο­ρούμε να φτά­σουμε στον δημο­σιο­νο­μικό εκτρο­χια­σμό δίνει η δημο­σιο­νο­μική πορεία το 2021. Με 7,5 δισ. μέτρα στή­ρι­ξης, ο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του 2021 προ­έ­βλεπε τη μείωση του δημο­σιο­νο­μι­κού ελλείμ­μα­τος στο 6,7% του ΑΕΠ για το 2021, από 9,9% του ΑΕΠ το 2020. Σε ό,τι αφορά το πρω­το­γε­νές έλλειμμα, ανα­με­νό­ταν μείωση στο 3,8% του ΑΕΠ, από 7,2% του ΑΕΠ που ανα­με­νό­ταν ότι θα φτάσει το 2020. Με την ανα­θε­ώ­ρηση του Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού για μέτρα στή­ρι­ξης από τα 7,5 δισ. ευρώ στα 15,7 δισ. ευρώ, το δημο­σιο­νο­μικό έλλειμμα από το 9,9% του ΑΕΠ αυξά­νε­ται οριακά στο 10% του ΑΕΠ, ενώ και το πρω­το­γε­νές έλλειμμα μένει και τις δύο χρονιές πάνω από 7% του ΑΕΠ.

Το κρίσιμο μέγεθος του χρέους, από το 208,9% του ΑΕΠ το 2020, υπο­λο­γι­ζό­ταν να μειωθεί στο 199,6% τ ου ΑΕΠ το 2021. Παρά τη συγκρά­τηση του χρέους στο 205,6% του ΑΕΠ πέρσι, θα δια­τη­ρη­θεί πάνω από το 200% και το 2021.

Πηγή capital.gr