ΣτΕ: Φαρμακεία και από μη φαρμακοποιούς

Φαρ­μα­κεία θα ανοί­γουν και οι μη φαρ­μα­κο­ποιοί, όπως απο­φά­σισε η Ολο­μέ­λεια του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας με μία σειρά απο­φά­σεών της (201-208/2020) με τις οποίες  απέρ­ριψε τις αιτή­σεις ακύ­ρω­σης του Πανελ­λη­νίου Φαρ­μα­κευ­τι­κού Συλ­λό­γου, του Φαρ­μα­κευ­τι­κού Συλ­λό­γου Αττικής, κ.λπ.

Οι σύλ­λο­γοι αμφι­σβη­τού­σαν τη νομι­μό­τητα των δια­τά­ξεων του Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος 64/2018, που επι­τρέ­πει την ίδρυση φαρ­μα­κείων και από φυσικά πρόσωπα μη φαρ­μα­κο­ποιούς υπό ορι­σμέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις. Με την απόφαση του δικα­στη­ρίου τα φαρ­μα­κεία αυτά θα λει­τουρ­γούν υπό την  εμπο­ρική μορφή της Εται­ρείας Περιο­ρι­σμέ­νης Ευθύνης (ΕΠΕ) και υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι ο  επι­στη­μο­νι­κός υπεύ­θυ­νος του φαρ­μα­κείου είναι φαρ­μα­κο­ποιός και παράλ­ληλα συμ­με­τέ­χει υπο­χρε­ω­τικά, με ποσοστό του­λά­χι­στον 33%, στην ΕΠΕ.

Η Ολο­μέ­λεια του ΣτΕ, σύμφωνα με σχετική ανα­κοί­νωσή της, έκρινε ότι:

α) η δυνα­τό­τητα ίδρυσης φαρ­μα­κείου από μη φαρ­μα­κο­ποιό, ο οποίος υπο­χρε­ού­ται σε σύσταση  ΕΠΕ για τον σκοπό αυτό, δεν αντί­κει­ται στο Σύνταγμα, εφόσον επι­στη­μο­νι­κός υπεύ­θυ­νος του φαρ­μα­κείου παρα­μέ­νει φαρ­μα­κο­ποιός, που συμ­με­τέ­χει υπο­χρε­ω­τικά, με ποσοστό του­λά­χι­στον 33%, στην ΕΠΕ,

β) τα θεσπι­ζό­μενα στο άρθρο 2 παρ. 5 περί­πτωση γ΄ του εν λόγω δια­τάγ­μα­τος ασυμ­βί­βα­στα δεν κατα­λαμ­βά­νουν πρόσωπα, τα οποία εκμε­ταλ­λεύ­ο­νταν φαρ­μα­κεία υπό την ιδιό­τητα του εταίρου προ­σω­πι­κής εται­ρείας πριν από την έναρξη ισχύος του ΠΔ 64/2018 και

γ) ότι οι απα­γο­ρεύ­σεις που προ­βλέ­πο­νται στη διάταξη αυτή δεν αφορούν φαρ­μα­κο­ποιούς οι οποίοι ήδη έχουν ή λαμ­βά­νουν, κατ’ εφαρ­μογή του νέου κανο­νι­στι­κού πλαι­σίου, άδεια ίδρυσης φαρ­μα­κείου και λει­τουρ­γούν το φαρ­μα­κείο με τη μορφή ατο­μι­κής επι­χεί­ρη­σης.

Οι φαρ­μα­κο­ποιοί υπο­στή­ρι­ζαν  ότι το προϊ­σχύ­σαν νομο­θε­τικό καθε­στώς για τα φαρ­μα­κεία, κατά το οποίο η άδεια ίδρυσης και λει­τουρ­γίας τους εκδι­δό­ταν απο­κλει­στικά στο όνομα φαρ­μα­κο­ποιού ή προ­σω­πι­κής εται­ρείας με εταί­ρους φαρ­μα­κο­ποιούς, απο­τε­λεί εξει­δί­κευση των επι­τα­γών που απορ­ρέ­ουν από τα άρθρα 5  και 21  του Συντάγ­μα­τος, σε συν­δυα­σμό με τις αρχές της πρό­λη­ψης και της προ­φύ­λα­ξης, όπως επίσης υπο­στή­ρι­ζαν ότι η κατάρ­γηση του καθε­στώ­τος αυτού δεν επι­τρέ­πε­ται να συνε­πά­γε­ται δια­κιν­δύ­νευση της προ­στα­σίας της δημό­σιας υγείας.

Ειδι­κό­τερα, οι  σύμ­βου­λοι Επι­κρα­τείας, μεταξύ των άλλων,  έκριναν ότι:

α) Η ρυθ­μι­στική παρέμ­βαση του κράτους στις επι­χει­ρη­μα­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες με αντι­κεί­μενο την παροχή υπη­ρε­σιών υγείας, στις οποίες περι­λαμ­βά­νε­ται και η ίδρυση και λει­τουρ­γία φαρ­μα­κείων, δικαιο­λο­γεί­ται από επι­τα­κτικό λόγο δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος, που συνί­στα­ται, προ­ε­χό­ντως, στην ανάγκη προ­στα­σίας της υγείας των πολιτών, και είναι επι­τρε­πτή, υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι δεν παρα­βιά­ζε­ται η αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας,

β) Τα φαρ­μα­κεία τα οποία δια­θέ­τουν  στο κοινό αγαθά ζωτικής σημα­σίας για τη δια­φύ­λαξη και την απο­κα­τά­σταση της υγείας, δεν απο­τε­λούν αμιγώς εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις, υπο­κεί­με­νες στους όρους του ελεύ­θε­ρου αντα­γω­νι­σμού, η ρύθμιση δε του καθε­στώ­τος πρό­σβα­σης στο επάγ­γελμα του φαρ­μα­κο­ποιού, καθώς και του καθε­στώ­τος άσκησης της επι­χει­ρη­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας της λια­νι­κής πώλησης φαρ­μά­κων, πρέπει να λαμ­βά­νει υπόψη την ιδιο­μορ­φία των φαρ­μα­κείων, στα οποία η εμπο­ρική δρα­στη­ριό­τητα συν­δυά­ζε­ται με την υπεύ­θυνη επι­στη­μο­νική παροχή υπη­ρε­σιών, που εγγυά­ται την ελεγ­χό­μενη και ορθο­λο­γική δια­κί­νηση των φαρ­μά­κων, και με την κοι­νω­νική απο­στολή του φαρ­μα­κο­ποιού.

γ) Δοθέ­ντος ότι το κόστος των χορη­γου­μέ­νων φαρ­μά­κων καλύ­πτε­ται, κατά μεγάλο μέρος, από τους οικεί­ους οργα­νι­σμούς κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης,  ο νομο­θέ­της μπορεί να συνε­κτιμά και  τον κίνδυνο κατα­σπα­τά­λη­σης των περιο­ρι­σμέ­νων οικο­νο­μι­κών πόρων, που δια­τί­θε­νται από τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό στους ασφα­λι­στι­κούς οργα­νι­σμούς για την υγειο­νο­μική περί­θαλψη των ασφα­λι­σμέ­νων,

δ) Ενόψει των κιν­δύ­νων για τη δημόσια υγεία και για την δημο­σιο­νο­μική ισορ­ρο­πία των συστη­μά­των κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης, ο νομο­θέ­της δύναται να επι­βάλ­λει περιο­ρι­σμούς όχι μόνο για την άσκηση του επαγ­γέλ­μα­τος του φαρ­μα­κο­ποιού, αλλά και για την ίδρυση και λει­τουρ­γία φαρ­μα­κείου. Κατά συνέ­πεια, δικαιο­λο­γεί­ται η συνε­κτί­μηση από τον νομο­θέτη όχι μόνο των υπαρ­κτών και πλήρως απο­δε­δειγ­μέ­νων κιν­δύ­νων για την υγεία, αλλά και των ενδε­χό­με­νων κιν­δύ­νων εν σχέσει με τον ασφαλή και με ποιο­τι­κές εγγυ­ή­σεις εφο­δια­σμό του πλη­θυ­σμού με φάρμακα και

ε) Εντός, πάντως, των   συνταγ­μα­τι­κών δεσμεύ­σεων, ο νομο­θέ­της μπορεί,   “να οργα­νώ­σει με δια­φο­ρε­τικό, σε σχέση με το παρελ­θόν, τρόπο το καθε­στώς που διέπει τα φαρ­μα­κεία,  καταρ­γώ­ντας απα­γο­ρεύ­σεις και περιο­ρι­σμούς, που, κατά την εκτί­μησή του, περιο­ρί­ζουν την επαγ­γελ­μα­τική ελευ­θε­ρία, χωρίς τούτο να είναι ανα­γκαίο για την προ­στα­σία της δημό­σιας υγείας ή για άλλο συναφή λόγο δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος, και να θεσπί­σει άλλο συν­δυα­σμό εγγυ­ή­σεων για τη δια­σφά­λιση του σκοπού αυτού”.

Μειο­ψη­φία

Πάντως,  ένα μέλος του ΣτΕ μειο­ψή­φησε και δια­τύ­πωσε τη γνώμη ότι η συνταγ­μα­τι­κώς επι­βαλ­λό­μενη προ­στα­σία της δημό­σιας υγείας επι­τυγ­χά­νε­ται μόνο εφόσον η άδεια ίδρυσης φαρ­μα­κείων επι­φυ­λάσ­σε­ται απο­κλει­στικά σε φαρ­μα­κο­ποιούς, οι οποίοι παρέ­χουν τις εγγυ­ή­σεις για την δέουσα άσκηση του φαρ­μα­κευ­τι­κού επαγ­γέλ­μα­τος.

Ως εκ τούτου, η επίμαχη εξου­σιο­δο­τική διάταξη, η οποία προ­βλέ­πει τη χορή­γηση άδειας και σε ιδιώτες μη φαρ­μα­κο­ποιούς, αντί­κει­ται στο Σύνταγμα.

πηγή capital.gr

Του Πανα­γιώτη Στάθη